Ludowa recepcja nabożeństw pasyjnych w wybranych parafiach południowo-wschodniej Polski
[Folk Reception of Passion Services in Selected Parishes of Southeastern Poland]
Artykuł naukowy w czasopiśmie recenzowanyCzasopismo: Roczniki Humanistyczne (ISSN: 0035-7707)
Rok wydania: 2025
Tom: 73
Numer czasopisma: 12
Strony od-do: 253-270
Streszczenie: Celem artykułu jest omówienie ludowej recepcji nabożeństw pasyjnych w wybranych parafiach południowo-wschodniej Polski na podstawie transkrypcji muzycznych sporządzonych przez autorkę. Tematyka pasyjna zajmuje istotne miejsce w polskiej pobożności ludowej już od XV wieku. Do czasów współczesnych powstał bogaty repertuar pieśni wielkopostnych oraz rozwinęło się wiele praktyk wielkopostnych, zarówno kościelnych, jak i prywatnych. Nabożeństwa pasyjne, m.in. Droga krzyżowa czy Gorzkie żale, w ludowej recepcji wykazują regionalne uwarunkowania muzyczne, tekstowe i wykonawcze, zwłaszcza w południowo-wschodniej Polsce. Niezależnie od ich zapisu śpiewnikowego w tradycji ustnej ulegają zjawisku wariabilności i funkcjonują w wielu wariantach: są to warianty melodyczno-rytmiczne, rytmiczne, metryczne, tonalne, agogiczne, formalne oraz tekstowe. Powstały też genetycznie ludowe nabożeństwa. Uwagę zwracają różne uwarunkowania wykonawcze: częsta bezmetryczność przebiegów, czyli myślenie frazą muzyczną, nawiązujące do chorału gregoriańskiego, ludowe upodobanie do ornamentowania melodii oraz śpiewanie w sposób rubato.
Słowa kluczowe: ludowa recepcja nabożeństw pasyjnych, parafie południowo-wschodniej Polski, wariabilność, regionalne uwarunkowania muzyczne, regionalne uwarunkowania wykonawcze
Dostęp WWW: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rh/article/view/3859/3781
DOI: 10.18290/rh257312.16
Cytowanie w formacie Bibtex:
@article{1,
author = "Kinga Strycharz-Bogacz",
title = "Ludowa recepcja nabożeństw pasyjnych w wybranych parafiach południowo-wschodniej Polski",
journal = "Roczniki Humanistyczne",
year = "2025",
number = "12",
pages = "253-270"
}
Cytowanie w formacie APA:
Strycharz-Bogacz, K. (2025). Ludowa recepcja nabożeństw pasyjnych w wybranych parafiach południowo-wschodniej Polski. Roczniki Humanistyczne, 12, 253-270.