Zwycięskie znaki
[Victorious signs]

Artykuł popularnonaukowy w czasopiśmie

Czasopismo: Niedziela. Magazyn (ISSN: 2956-7637)
Rok wydania: 2025
Numer czasopisma: 9
Strony od-do: 98
Streszczenie: Koronacja Bolesława Chrobrego w 1025 r. w Gnieźnie wyniosła Piasta do godności króla, Bożego pomazańca sprawującego rządy Dei gratia, jego ród do rangi dynastii, a zwykłe księstwo uczyniła królestwem. Korona włożona na głowę Piasta stała się czytelnym znakiem i niepodważalnym atrybutem nowej, królewskiej tożsamości państwa. Na początku XIX w. Polska została bezpowrotnie pozbawiona swoich insygniów koronacyjnych, z którymi kolejni monarchowie otrzymywali depozyt władzy, a kolejne pokolenia - tradycję wolnego i suwerennego państwa. Ukryte w skarbcu gnieźnieńskiej katedry zostały wydobyte przez niemiecką synową Chrobrego i oddane cesarzowi. Do Polski nigdy już nie powróciły. Bolesław Śmiały, koronując się w 1076 r., sprawił na te okazję zestaw nowych regaliów, ale już na początku XIV w. wywiózł je do Pragi król Czech i Polski Wacław II. Po wygaśnięciu Przemyślidów przepadł i ślad po pierwszych polskich insygniach. Następny polski monarcha, Władysław Łokietek sporządził na swą koronację w 1320 r. nowe regalia, dołączając do nich także XIII-wieczny miecz – Szczerbiec. Korona została wywieziona na Węgry przez Ludwika Węgierskiego, który objął polski tron bo bezpotomnej śmierci Kazimierza Wielkiego. Na szczęście nie zaginęła i nie przepadła – odzyskał ją w 1412 r. król Władysław Jagiełło. Strzeżono jej pilnie w Skarbcu Koronnym na wawelskim zamku aż do końca istnienia I Rzeczypospolitej. Pamięć o koronach Bolesława Chrobrego i Władysława Łokietka Polacy musieli nieść od końca XVIII wieku bez ich materialnego desygnatu. Zwycięski znak włożony na głowę Chrobrego w 1025 r. na zawsze już kazał myśleć o Polsce jako o państwie suwerennym, wolnym i niepodległym i zawsze za przejściowe uznawać okresy, w której te przymioty traciła.
Słowa kluczowe: insygnia koronacyjne, korona królewska, Bolesław I Chrobry, 1000-lecie koronacji, Królestwo Polskie


Cytowanie w formacie Bibtex:
@article{1,
author = "Agnieszka Januszek-Sieradzka",
title = "Zwycięskie znaki",
journal = "Niedziela. Magazyn",
year = "2025",
number = "9",
pages = "98"
}

Cytowanie w formacie APA:
Januszek-Sieradzka, A. (2025). Zwycięskie znaki. Niedziela. Magazyn, 9, 98.