Podstawy kontaktu psychologicznego - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 – Ćwiczenie i doskonalenie umiejętności nawiązywania i utrzymywania profesjonalnego kontaktu psychologicznego w różnych kontekstach aktywności zawodowej psychologa, takich jak diagnoza, doradztwo, poradnictwo, terapia.
Wymagania wstępne:
W1 – Znajomość zagadnień z przedmiotu: Diagnoza psychologiczna
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student charakteryzuje zasady prowadzenia rozmowy psychologicznej i obserwacji jako podstawowych narzędzi budujących i podtrzymujących kontakt psychologiczny – K_W14
2. Student formułuje argumenty na rzecz tezy, że psycholog jest narzędziem własnej pracy w kontakcie z drugim człowiekiem – K_W15
3. Student rozpoznaje zasady etyczne regulujące profesjonalny kontakt psychologiczny – K_W15

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student wykorzystuje podstawowe techniki potrzebne do zainicjowania i utrzymania profesjonalnego kontaktu psychologicznego – K_U05
2. Student planowo dobiera instrumenty konwersacyjne potrzebne do nawiązania kontaktu i przeprowadzenia rozmowy psychologicznej – K_U10
3. Student interpretuje znaczenie komunikatów niewerbalnych i wykorzystuje kanał komunikacji niewerbalnej w budowaniu kontaktu – K_U03
4. Student organizuje metody i narzędzia pracy dobierając je do osobowości rozmówcy, rodzaju kontaktu oraz kontekstu i warunków środowiskowych – K_U10
5. Student analizuje znaczenie samoświadomości w kontakcie z klientem/pacjentem – K_U13

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student jest świadom własnych trudności z wchodzeniem w kontakt z klientem/pacjentem i podejmuje próby refleksyjnego poszukiwania rozwiązań – K_K01
2. Student docenia znaczenie samoświadomości i potrzebę superwizowania działań związanych z wchodzeniem w profesjonalny kontakt psychologiczny – K_K06
3. Student przestrzega zasad etycznych regulujących budowanie kontaktu psychologicznego – K_K02
4. Student identyfikuje potencjalne nadużycia ze strony psychologa w sytuacji przekraczania granic profesjonalnego kontaktu – K_K06
Metody dydaktyczne:
1. odgrywanie scenek
2. gry symulacyjne
3. praca w grupach
4. rozwiązywanie zadań
5. analiza przypadków
6. dyskusja
Treści programowe:
1. Zasady etyczne regulujące budowanie i przebieg profesjonalnego kontaktu psychologicznego.
2. Komunikacja niewerbalna.
3. Motywacja klienta / pacjenta i zawieranie kontraktu.
4. Wywiad psychologiczny i obserwacja.
5. Podstawowe instrumenty konwersacyjne.
6. Zasady budowania i utrzymania kontaktu psychologicznego.
7. Metody pracy z „oporem”.
8. Znaczenie samoświadomości oraz korzystania z superwizji.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) – Student nie potrafi scharakteryzować zasad prowadzenia rozmowy psychologicznej. Student nie zna zasad etycznych regulujących profesjonalny kontakt psychologiczny.
(U) – Student nie potrafi stosować instrumentów konwersacyjnych.
(K) – Student nie potrafi zinterpretować znaczenia komunikatów niewerbalnych. Student nie identyfikuje potencjalnych nadużyć w sytuacji przekraczania granic profesjonalnego kontaktu psychologicznego.

Ocena dostateczna
(W) – Student potrafi scharakteryzować wybrane zasady prowadzenia rozmowy psychologicznej. Student zna część zasad etycznych regulujących profesjonalny kontakt psychologiczny.
(U) – Student potrafi zastosować pojedyncze instrumenty konwersacyjne, ale ma trudności z wykorzystaniem ich do budowania kontaktu psychologicznego.
(K) – Student potrafi zinterpretować znaczenie prostych komunikatów niewerbalnych. Student identyfikuje część potencjalnych nadużyć w sytuacji przekraczania granic profesjonalnego kontaktu psychologicznego.

Ocena dobra
(W) – Student potrafi scharakteryzować większość zasad prowadzenia rozmowy psychologicznej. Student zna wszystkie zasady etyczne regulujące profesjonalny kontakt psychologiczny.
(U) – Student potrafi zastosować większość instrumentów konwersacyjnych oraz zainicjować kontakt psychologiczny, ale ma pewne trudności z jego utrzymaniem.
(K) – Student potrafi interpretować znaczenie komunikatów niewerbalnych i wykorzystuje kanał komunikacji niewerbalnej do budowania kontaktu. Student identyfikuje większość potencjalnych nadużyć w sytuacji przekraczania granic profesjonalnego kontaktu psychologicznego oraz przestrzega regulujących go podstawowych zasad etycznych.

Ocena bardzo dobra
(W) – Student potrafi scharakteryzować wszystkie istotne zasady prowadzenia rozmowy psychologicznej. Student zna wszystkie zasady etyczne regulujące profesjonalny kontakt psychologiczny. Formułuje argumenty na rzecz tezy, że psycholog jest narzędziem własnej pracy w kontakcie z drugim człowiekiem.
(U) – Student potrafi swobodnie stosować główne instrumenty konwersacyjne oraz zainicjować i utrzymać kontakt psychologiczny. Student planowo organizuje metody i narzędzia dobierając je do kontekstu działań zawodowych psychologa.
(K) – Student potrafi interpretować znaczenie komunikatów niewerbalnych i wykorzystuje kanał komunikacji niewerbalnej do budowania kontaktu. Student identyfikuje wszystkie potencjalne nadużycia w sytuacji przekraczania granic profesjonalnego kontaktu psychologicznego oraz przestrzega regulujące go zasady etyczne. Student docenia znaczenie samoświadomości i potrzebę korzystania z superwizji.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Gamble, T. K., Gamble, M. (1987). Communication works. Second edition. New York: Random House.
Leathers, D. G. (2009). Komunikacja niewerbalna. Zasady i zastosowania. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Stemplewska-Żakowicz, K., Krejtz, K. (red.) (2005). Wywiad psychologiczny. Tom 1, Wywiad jako postępowanie badawcze. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Stemplewska-Żakowicz, K., Krejtz, K. (red.) (2005). Wywiad psychologiczny. Tom 2, Wywiad jako spotkanie z człowiekiem. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Stemplewska-Żakowicz, K., Krejtz, K. (red.) (2005). Wywiad psychologiczny. Tom 3, Wywiad w różnych kontekstach praktycznych. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Diagnozowanie jako kompetencja profesjonalna. Gdańsk: GWP.
Steward, J. (red.) (2012). Mosty zamiast murów. Podręcznik komunikacji interpersonalnej.. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Szustrowa, T. (1987). (red). Swobodne techniki diagnostyczne. Wywiad i obserwacja. Warszawa: Wydawnictwo UW.
Kowalik, S. (2000). Obserwacja, wywiad i rozmowa psychologiczna. W: J. Strelau, (red.) Psychologia. Podręcznik akademicki, Tom 1 (s. 438-448). Gdańsk: GWP.
Enright, J. (1987). Terapia i poradnictwo bez oporu. Nowiny Psychologiczne, 50, 87-112.
Sztander, W. (1999). Rozmowy, które pomagają. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia PTP.

Stymulowanie rozwoju osobistego - konwersatorium

Cele przedmiotu:
C1 - przedstawienie wszechstronnej i aktualnej wiedzy psychologicznej dotyczącej rozwoju osobistego.
C2 - nabycie umiejętności pozwalającej na diagnozowanie wskaźników rozwoju osobistego, jak również czynników osobowościowych oraz środowiskowych mających wpływ na jakość funkcjonowania.
C3 - nabycie umiejętności pozwalającej na stymulowanie rozwoju osobistego u siebie oraz innych osób.
C4 - nabycie umiejętności dotyczącej poprawy jakości funkcjonowania w obszarze pracy zawodowej.
Wymagania wstępne:
W1 - znajomość zagadnień z wykładu: stymulowanie rozwoju osobistego
W2 - znajomość zagadnień z przedmiotu: psychologia osobowości
W3 - znajomość zagadnień z przedmiotu: diagnoza psychologiczna
Efekty kształcenia:
W kategorii wiedzy
K_W01 Poznać różne koncepcje rozwoju osobistego oraz optymalnego funkcjonowania
K_W01 Wymienić i opisać wskaźniki rozwoju osobistego oraz optymalnego funkcjonowania
K_W08 Określać różne rodzaje motywacji i ich wpływ na przebieg rozwoju osobistego oraz osiąganie optymalnego funkcjonowania
K_W09 Znać metody służące do pomiaru stopnia rozwoju osobistego oraz poziomu motywacji prorozwojowej
K_W05 Opisać czynniki środowiskowe/rodzinne/organizacyjne wspomagające vs. utrudniające optymalne funkcjonowanie
K_W08 Posiadać wiedzę na temat sposobów stymulowania rozwoju osobistego
W kategorii umiejętności
K_U10 Adekwatnie dobierać metody służące do diagnozy dobrostanu i rozwoju osobistego w konkretnych sytuacjach
K_U01 Rozpoznawać i interpretować wskaźniki rozwoju osobistego i optymalnego funkcjonowania
K_U08 Interpretować metody do badania: (1) stopnia rozwoju osobistego, (2) rodzaju i poziomu motywacji służącej rozwojowi, (3) nasilenia wewnętrznych dyspozycji osobowościowych sprzyjających rozwojowi
K_U07 Rozpoznać różne rodzaje motywacji (zgodnie z teorią autodeterminacji) oraz określać jej poziom w konkretnych sytuacjach decyzyjnych
K_U13 Formułować konkretne cele i plany zgodne z osobistymi wartościami
W kategorii kompetencji społecznych
K_K05 Udzielać konstruktywnych informacji zwrotnych dotyczących optymalnych kierunków rozwoju człowieka.
K_K01 Posiadać świadomość własnego rozwoju oraz budować własne plany rozwojowe
K_K06 Diagnozować indywidualny, spersonalizowany przebieg procesu zmiany zachowań
K_K07 Przyjmować krytyczny punkt widzenia na różne formy aktywności człowieka pod kątem ich związku z optymalnym funkcjonowaniem
K_K08 Być otwartym na odmienne punkty widzenia, dialog i dyskusję w trakcie zajęć
Metody dydaktyczne:
Dyskusja, analiza przypadków, praca w grupach, analiza tekstów z dyskusją, wykonywanie badania, burza mózgów
Treści programowe:
1. Koncepcje rozwoju osobistego.
2. Koncepcja optymalnego funkcjonowania.
3. Metody do diagnozowania aktualnego stopnia rozwoju osobistego.
4. Planowanie rozwoju osobistego.
5. Zapobieganie wypaleniu zawodowemu.
6. Rozmowa motywująca.
7. Uważność i refleksyjność w stymulowaniu optymalnego funkcjonowania oraz rozwoju osobistego
8. Diagnozowania indywidualnego poziomu stresu.
9. Radzenie sobie ze stresem.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Niedostateczna
W - student nie zna podstawowych koncepcji rozwoju osobistego
U - student nie potrafi zastosować żadnej z metod do diagnozowania rozwoju osobistego
U- student nie potrafi zastosować żadnej z podstawowych technik stymulowania rozwoju osobistego
U - student nie potrafi właściwie rozpoznać wskaźników rozwoju osobistego
K - student nie jest świadomy indywidualnego charakteru rozwoju osobistego

Dostateczna
W - student zna wybrane koncepcje rozwoju osobistego
U - student potrafi zastosować wybrane metody do diagnozowania rozwoju osobistego
U- student potrafi zastosować wybrane techniki stymulowania rozwoju osobistego
U - student potrafi wymienić wybrane wskaźniki rozwoju osobistego
K - student jest świadomy indywidualnego charakteru rozwoju osobistego, ale nie potrafi wyjść poza własną perspektywę rozwoju osobistego

Dobra
W - student zna większość koncepcji rozwoju osobistego
U - student potrafi zastosować większość wymaganych metod do diagnozowania rozwoju osobistego
U - student potrafi zastosować większość wymaganych technik stymulowania rozwoju osobistego
U - student potrafi wymienić większośćwymaganych wskaźników rozwoju osobistego
K - student jest świadomy indywidualnego charakteru rozwoju osobistego oraz potrafii dyskutować na temat innych perspektyw rozwoju niż jego własna

Bardzo dobra
W - student zna wszystkie wymagane koncepcje rozwoju osobistego
U - student potrafi zastosować wszystkie wymagane metody do diagnozowania rozwoju osobistego
U - student potrafi zastosować wszystkie wymaganetechniki stymulowania rozwoju osobistego
U - student potrafi wymienić wszystkie wymagane wskaźniki rozwoju osobistego
K - student jest świadomy indywidualnego charakteru rozwoju osobistego, a także potrafii empatycznie zrozumieć inną perspektywę rozwoju osobistego niż jego własna

Wprowadzenie do analizy równań strukturalnych - warsztaty

Cele przedmiotu:
1. Zastosowanie równań strukturalnych w badaniach psychologicznych
2. Zapoznanie z programem AMOS
3. Budowanie i analiza modeli opartych na równaniach strukturalnych przy użyciu programu AMOS
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat zastosowań modeli teoretycznych w psychologii.
K_W01 ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat metodologii związanej ze stosowaniem modelowania opartego na równaniach strukturalnych.
K_W04 rozumie specyfikę, istotę i cele modelowania opartego na równaniach strukturalnych
K_W04 rozumie specyfikę prowadzenia badań empirycznych będących podstawą do zastosowania modelowania strukturalnego

UMIEJĘTNOŚCI
K_U04 potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności dotyczące zaawansowanych technik analizy danych
K_U09 posiada rozwinięte umiejętności badawcze: potrafi konstruować złożone modele teoretyczne będące podstawą do zastosowania analizy równań strukturalnych
K_U09 posiada rozwinięte umiejętności badawcze: posługuje się pakietem statystycznym AMOS służącym do analizy modeli strukturalnych
K_U11 potrafi przestrzegać założeń związanych z zasadnym zastosowaniem modelowania strukturalnego

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie oraz rozwoju własnych kompetencji związanych z pracą psychologa w różnych obszarach
K_K07 wykazuje krytyczną postawę wobec stosowanych metod badawczych i uzyskanych dzięki nim wyników, a także wobec różnych poglądów i praktyk w zakresie psychologii.
K_K08 potrafi współpracować w grupie, podejmując aktywne role w zespole (w tym rolę lidera), inspirować i organizować uczenie się innych osób
Metody dydaktyczne:
Wykład z prezentacją wizualną, dyskusja, zajęcia warsztatowe, zajęcia z wykorzystaniem komputerów.
Treści programowe:
1. Wprowadzenie do analizy równań strukturalnych
2. Wprowadzenie do programu AMOS
3. Budowanie i analiza modeli ścieżkowych przy użyciu programu AMOS
4. Budowanie i analiza modeli pomiarowych przy użyciu programu AMOS
5. Budowanie i analiza modeli strukturalnych przy użyciu programu AMOS
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Warunkiem zaliczenia jest aktywny udział w zajęciach oraz zbudowanie oraz przeanalizowanie w programie AMOS zadanego modelu pomiarowego.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
1. Konarski, R. (2017). Modele równań strukturalnych. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
2. Januszewski, A. (2011). Modele równań strukturalnych w metodologii badań psychologicznych. Problematyka przyczynowości w modelach strukturalnych i dopuszczalność modeli. Studia z Psychologii w KUL, (17), 213-245.
3. Bedyńska, S., Książek, M. (2012). Praktyczne wykorzystanie modeli regresji i modelowania strukturalnego. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Sedno.