Konsultacje/Office hours :

Wtorek/Tuesday: 12.00-13.00 (CN-P07)

Czwartek/Thursday: 10.30-11.30 (CN P-07)

 

lub po wcześniejszym umówieniu się/or by appointment (palks@kul.pl)

  

 Vademecum badań historycznych

(I rok studiów licencjackich)

 

 

 

  Zagadnienia teoretyczne:

  1. Przedmiot i zadania nauki historycznej
  2. Metoda historyczna (heurystyka, hermeneutyka, synteza)
  3. Miejsce historii w systemie nauk (pojęcie nauki, klasyfikacja nauk humanistycznych)
  4. Organizacja nauki historycznej (Instytut Historii PAN, uniwersyteckie instytuty historii towarzystwa naukowe)
  5. Dzieje uniwersytetów europejskich
  6. Uniwersytety w Polsce: przeszłość i współczesność
  7. Literatura naukowa (informatory, synteza, monografia, wydawnictwa źródłowe, czasopisma)
  8. Bibliografia w warsztacie historyka
  9. Biblioteka, archiwum, muzeum w warsztacie historyka
  10. Edytorstwo historyczne (metody wydawania źródeł)
  11. Źródła historyczne: definicja i typologia
  12. Krytyka źródeł historycznych: zewnętrzna i wewnętrzna (ustalanie autentyczności i wiarygodności źródła)
  13. Nauki pomocnicze historii w warsztacie historyka
  14. Ustalanie faktów historiograficznych (metody historyczne)
  15. Porządkowanie faktów i wnioskowanie
  16. Konstrukcja pracy naukowej (synteza)
  17. Główne trendy współczesnej historiografii (szkoła Annales, historia globalna, strukturalna, antropologia historyczna, psycho-historia i in.)
  18. Środowiska historyczne w Polsce

 Umiejętności praktyczne:

  • Opanowanie techniki sporządzania skróconego opisu bibliograficznego
  • Rozpoznawanie różnych rodzajów publikacji historycznych
  • Zasady korzystania z bibliotek, archiwów, muzeów
  • Samodzielne prowadzenie kwerendy bibliograficznej
  • Technika prowadzenia i porządkowania wypisów ze źródeł i opracowań naukowych

 

 

                               Wykaz lektur ze Wstępu do badań historycznych 

I. Podręczniki:

Pawlak M., Serczyk J., Podstawy badań historycznych. Skrypt dla studentów I roku historii, wyd. 6, Bydgoszcz 1993 (i wydania późniejsze).

Kościałkowski S., Historyka. Wstęp do studiów historycznych, Londyn 1954.

Miśkiewicz B., Wprowadzenie do badań historycznych, Poznań 1993.

Dominiczak H., Wstęp do badań historycznych, Częstochowa 1998.

Mierzwa E.A., Historyka. Wstęp do badań historycznych, wyd. 2, Piotrków Trybunalski 2001.

Swieżawski A., Warsztat naukowy historyka. Wstęp do badań historycznych, Częstochowa 1999.

II. Inne opracowania:

Arnold J.H., Historia, tłum. J. Jaworska, Warszawa 2001.

Aries Ph., Czas historii, tł. B. Szwarcman-Czarnota, Gdańsk 1996.

Bloch M., Pochwała historii czyli o zawodzie historyka, tł. W. Jedlicka, wyd. 2, Warszawa 2009.

Le Goff J., Historia i pamięć, tł. J. Gronowska, A. Stryjczyk, Warszawa 2007 (rozdział 1, s. 41-64))

Po co nam historia?, tł. M. Mróz, wstęp T. Łepkowski, Warszawa 1985 (jeden wybrany artykuł).

Ricoeur P., Pamięć, historia, zapomnienie, tł. J. Margański, Kraków 2007. (rozdział 2).

Topolski J., Świat bez historii, wyd. 2 uzup., Poznań 1998.

Topolski J., Wolność i przymus w tworzeniu historii, Warszawa 1990.

 Le Goff J., Inteligencja wieków średnich, tł. E. Bąkowska,  wyd. 2, Warszawa 1997.

Baszkiewicz J., Młodość uniwersytetu, wyd. 2, Warszawa 1997.

Karolewicz G., Geneza Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, w: Katolicki Uniwersytet Lubelski. Wybrane zagadnienia z dziejów uczelni, red. G. Karolewicz, M. Zahajkiewicz, Z. Zieliński, Lublin 1992, s. 47-70.

Kiryk F., Nauk przemożnych perła, Kraków 1986 (Dzieje narodu i państwa polskiego I-15).

Vetulani A., Początki wszechnic środkowoeuropejskich, Wrocław 1970.

Wyrozumski J., Z najstarszych dziejów Uniwersytetu Krakowskiego. Szkice, Kraków 1996.

Lorenz S., Muzea i zbiory w Polsce, w: tenże, Przewodnik po muzeach i zbiorach w Polsce, Warszawa 1973, s.11-45.

 

 

Instrukcja dotycząca zasad sporządzania skróconych opisów bibliograficznych:

 

1. Wydawnictwo zwarte oraz dzieło wchodzące w skład wydawnictwa seryjnego lub zbiorowego:

a) nazwisko autora (-ów do 3, odzielone przecinkami); imię w formie inicjału;

b) tytuł oddzielony od autora przecinkiem; opis dzieł anonimowych lub zbiorowych zaczyna się od tytułu;

c) podtytuł;

d) jeśli jest więcej niż 3 autorów, po skrócie aut. nazwisko pierwszego z nich z formułką i in.; nazwisko tłumacza (po skrócie . lub tłum.); nazwiska redaktora/wydawcy naukowego po skrótach: oprac. (= opracował), wyd. (= wydał), lub red. (= pod redakcją); należy podać (zawsze w mianowniku!) nazwiska wszystkich (do 3) lub tylko jednego i formułkę: i in.;

e) oznaczenie kolejności wydañ: cyframi arabskimi ze skrótem wyrazu określającego wydanie użytego w opisywanym wydawnictwie, np.: 2 ed., 3 Aufl., wyd. 2; lub poprzez nadpisanie cyfry arabskiej nad rokiem wydania: 18722;

f) części wydawnicze podane cyframi arabskimi ze skrótem nazwy: t. (= tom), cz. (= część), vol. (= volume), Bd (= Band), fasc. (= fasciculum), Dil. (= Dilo);

g) adres wydawniczy: miejsce i rok wydania; jeśli brakuje tych danych, oznaczamy to: [b.m.] lub [b.m.w.] (= brak miejsca wydania), [b.r.] lub [b.r.w.] (= brak roku wydania), [b.r.m.] lub [b.r.m.w.] (= brak miejsca i roku wydania);

h) nazwa serii wydawniczej lub wydawnictwa zbiorowego w nawiasie okrągłym.

Przykłady:

Tazbir J., Spotkania z historią, Warszawa 1979.

Lipoński W., Narodziny cywilizacji wysp brytyjskich, wyd. 2, Poznań 1995.

Łowmiański H., Początki Polski, t. 1-6, Warszawa 1963-1985.

Malewicz M.H., Zjawiska przyrodnicze w relacjach dziejopisarstwa polskiego średniowiecza, Wrocław 1980 (Monografie z dziejów nauki i techniki, t. 123).

Kronika Wielkopolska, tł. K. Abgarowicz, oprac. B. Kürbis, Warszawa 1965.

 

2. Czasopismo jako całość:

a) tytuł;

b) podtytuł jeżeli bez niego tytuł jest niejasny;

c) miejsce wydania — tylko wówczas gdy istnieje kilka czasopism o tym samym tytule;

d) numer pierwszego rocznika (tomu) i w nawiasie lub po dwukropku rok cyframi arabskimi, a po myślniku numer ostatniego rocznika (tomu) i rok; jeżeli czasopismo nadal się ukazuje, koñczymy opis na myślniku.

Przykłady:

“Przegląd Historyczno-Wojskowy”, 1 (1929) - 10 (1938).  

lub: “Przegląd Historyczno-Wojskowy”, 1:1929 - 10:1938.

 “Studia Źródłoznawcze”, 1 (1957) -

lub: “Studia Źródłoznawcze”, 1:1957- 

 

3. Opis utworu zamieszczonego w wydawnictwie zwartym:

a) autor utworu;

b) tytuł utworu;

c) cytata wydawnicza całości po znaku w: obejmuje autora, tytuł, oznaczenie części wydawniczej, miejsca i czasu wydania (zob. pkt.1);

gdy opisuje się utwór zamieszczony w zbiorze prac tego samego autora, w cytacie wydawniczej po formułce w: powtarza się nazwisko lub zastępuje się je słowem tenże, tegoż lub idem;

gdy zbiór utworów jednego autora ma tytuł ogólny: Dzieła, Pisma itp., w cytacie wydawniczej podaje się tylko tytuł całości, pomijając formułkę [w:];

d) paginacja: pierwsze i ostatnie strony po skrócie s., np.: s. 345-348, 564-589 (lub: s. 345-8, 564-89). 

Przykłady:

Borkowska U., Życie religijne polskich Jagiellonów, [w:] Chrzest Litwy. Geneza – przebieg – konsekwencje, pod red. M.T. Zahajkiewicza, Lublin 1990, s. 149-180

Witkowska A., Przestrzeń sakralna późnośredniowiecznego Krakowa, [w:] Civitas et ecclesia. Kościół i życie religijne w mieście średniowiecznym, red. H. Manikowska, H. Zaremska, Warszawa 2002, s. 37-48 (Colloquia Mediaevalia Varsoviensia, 3). 

Horodyski H., Bibliografia prac A. Dygasińskiego, [w:] A. Dygasiński, Pisma wybrane, t. 24, Warszawa 1954, s. 345-376.

Prus B., Słówko o krytyce pozytywistycznej, Pisma, t. 29, Warszawa 1982, s. 163-178.

Grzybowski M., Poniatowski Michał Jerzy, h. Ciołek, książę (1736-1794), [w]: Słownik polskich teologów katolickich, red. E. Wyczawski, t. 3, Warszawa 1982, s. 408-413.

Kürbis B., Wstęp, [w:] Kronika Wielkopolska, tł. K. Abgarowicz, oprac. B. Kürbis, Warszawa 1965, s. 5-16.

 

4. Opis utworu w czasopiśmie:

a) autor utworu;

b) tytuł utworu;

c) po myślniku cytata wydawnicza obejmująca:

- tytuł czasopisma lub jego skrót,

- numer rocznika z rokiem wydania po dwukropku lub w nawiasie,

- kolejny numer, zeszyt, tom w obrębie rocznika, który nie ma paginacji ciągłej, poprzedzony skrótem poprzedzony skrótem z. (= zeszyt), nr (= numer), no (= numéro), no. (= number), H. (= Heft) itd.; zeszyty podwójne łączy się pochyłą kreską: 5/6, kilka kolejnych zeszytów — myślnikiem: 5-9.

d) paginacja.

 

Przykłady:

Deruga A., Dyplomacja a prasa, “Prasa Polska” 7 (1967), nr 5/6, s.6-89. 

Lalik T., O patriotycznym święcie Rozesłania Apostołów w Małopolsce XV w., “Studia Źródłoznawcze” 26 (1981), s. 23-32.

Woltanowski A., Czarna legenda śmierci prymasa Poniatowskiego (źródła i historiografia), “Kwartalnik Historyczny” 94 (1988), nr 4, s. 25-62. 

Kras P., [rec.] Krzysztof Bracha, Teolog, diabeł i zabobony. Świadectwo traktatu Mikołaja Magni z Jawora „De supesrtitionibus” (1405r.), Warszawa 1999, „Kwartalnik Historyczny” 109 (2002), nr 2, s. 151-156.

 

5. Fragment wydawnictwa lub utworu:

a) autor całości wydawnictwa lub utworu;

b) tytuł całości utworu;

c) miejsce i rok wydania całości;

d) strony zajęte przez fragment (ewentualnie numer rozdziału) oraz po dwukropku nagłówek oryginalny fragmentu lub sformułowanie jego tematu; paginacja i tytuł w nawiasach okrągłych.

Przykład:

Grycz J., Bibliotekarstwo praktyczne w zarysie, Wrocław 1951 (s. 96-123: katalogi rzeczowe).

 

6. Powszechnie znane źródła informacji:

- ogólnie znane bibliografie, encyklopedie, słowniki - można cytować podając jedynie: tytuł w skrócie bądź nazwisko autora/wydawcy, tom cyframi rzymskimi, paginację.

 Przykłady:

Estr. XXI 345.

Pol. słow. biogr. VI 176.

lub PSB VI 176.

Korbut III 345-348.

N.Korbut III 345-348.

Słow. star. słow. IV 21.

lub SSS IV 21.

 

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2013 18:23