Historia instrumentów muzycznych - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z informacjami nt. historycznego rozwoju budowy instrumentów oraz ich wyglądu zewnętrznego i cech charakterystycznych
C 2 - Zapoznanie studentów z tradycjami budowy instrumentów
C 3 - Zapoznanie studentów działalnością najważniejszych profesjonalnych budowniczych i producentów instrumentów na przestrzeni dziejów
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień dotyczących historii muzyki.
W 2 - Dysponowanie podstawową wiedzą z zakresu historii Polski i świata
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowana znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Student zna i rozumie główne stanowiska współczesnej muzykologii nt. historii instrumentów M_W07
3. Student ma uporządkowaną wiedzę nt. historii instrumentów i tradycji ich budowy.
4. Student zna biografię i działalność najważniejszych budowniczych oraz producentów instrumentów.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wymienić główne zagadnienia z zakresu historii instrumentów.
2. Student potrafi scharakteryzować tradycje budowy instrumentów oraz cechy charakterystyczne i wygląd narzędzi dźwiękowych.
3. Student potrafi podać podstawowe fakty z biografii i działalności najważniejszych profesjonalnych .
4.Student ma umiejętność krytycznej oceny wydarzeń z historii instrumentów oraz wypowiadania swoich opinii na temat faktów historycznych M_U07

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania historii instrumentów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu danych zjawisk M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Metody wykładu wspieranego technikami audiowizualnymi; prezentacje nagrań brzmienia instrumentów w ich historycznym rozwoju, prezentacja działalności wybranych budowniczych i producentów; słuchanie i analiza brzmienia wybranych typów instrumentów.
Treści programowe:
- Terminologia związana z badaniami instrumentologicznymi,
- Podział instrumentów muzycznych,
- Geneza i rozwój instrumentów smyczkowych (starożytność-współczesność),
- Historia instrumentów strunowych szarpanych oraz wyposażonych w mechanizm klawiszowy,
- Rozwój instrumentów dętych drewnianych
- Instrumenty dęte blaszane
- Historia instrumentów z grupy membranofonów
- Powstanie i ewolucja instrumentów z grupy idiofonów (z wibratorem w postaci płyt, z wibratorem w postaci sztabek, z mechanizmem klawiszowym)
- Inne narzędzia dźwiękowe na przestrzeni dziejów
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Frekwencja oraz odpowiedź ustna:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych faktów z: historii instrumentów i działalności ich słynnych wykonawców i producentów.
(U) Student nie potrafi scharakteryzować głównych typów instrumentów i omówić tradycji ich budowy.
(K) Student nie ma świadomości znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena dostateczna
(W) Student zna w stopniu dostatecznym podstawowe fakty z historii instrumentów i działalności ich słynnych wykonawców i producentów.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi scharakteryzować główne typy instrumentów i omówić tradycje ich budowy.
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena dobra
(W) Student zna podstawowe fakty z historii instrumentów i działalności ich słynnych wykonawców i producentów.
(U) Student potrafi scharakteryzować główne typy instrumentów i omówić tradycje ich budowy.
(K) Student ma dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna biegle historię instrumentów i działalność ich słynnych wykonawców i producentów.
(U) Student swobodnie i krytycznie potrafi scharakteryzować główne typy instrumentów i omówić tradycje ich budowy.
(K) Student ma bardzo dobrą znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym oraz bierze w nim udział.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA PODSTAWOWA:
1. K. Sachs, Historia instrumentów muzycznych, tłum. S. Olędzki, Warszawa 2005,
2. K. Sikorski, Instrumentoznawstwo, Kraków 1975,
3. W. Kamiński, Instrumenty muzyczne na ziemiach polskich. Zarys problematyki rozwojowej, Kraków 1971

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1. W. Kamiński, Instrumentarium muzyczne w Polsce średniowiecznej, w: Musica medii aevi, t. 2, Kraków 1968,
2. G. Kubies, Instrumenty muzyczne w Starym Testamencie, "Studia Bobolanum" 2003 nr 2.
3. J. Montagu, Instrumenty muzyczne Biblii, tłum. G. Kubies, Kraków 2006,
4. S. Olędzki, Polskie instrumenty ludowe, Kraków 1978,
5. Polska Szkoła Lutnicza. Instrumenty Grobliczów i Dankwartów, red. P. Frankowski, Poznań 2014,
6. Z. Przerembski, Dudy. Dzieje instrumentu w kulturze staropolskiej, Warszawa 2006,

Organoznawstwo - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami budowy organów oraz zasad ich prawidłowej eksploatacji.
C 2 - Umożliwienie praktycznej znajomości przeprowadzenia inwentaryzacji organów, analizy budowy zabytkowych organów.
C 3 - Zapoznanie studentów z podstawową interdyscyplinarną wiedzą o tym instrumencie.
C 4 - Podanie podstawowych źródeł nt. budowy i eksploatacji organów.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień z historii instrumentów, zwłaszcza organów.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student zna budowę i zasady funkcjonowania miechów, kanałów powietrznych i dmuchawy elektrycznej.
2. Student zna zagadnienia dotyczące wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach.
3. Student zna ogólne zasady układania dyspozycji.
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi opisać poszczególne elementy i urządzenia organów.
2. Student potrafi obsługiwać i kontrolować sprawne działanie poszczególnych urządzeń w organach.
opisać budowę piszczałek oraz zbadać ich menzury.
3. Student potrafi ocenić stan techniczny instrumentu.
4. Student umie przeprowadzić badania analityczne zabytkowych organów.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa organoznawstwa we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Wykład nt. podstawowych zagadnień z organoznawstwa.
Ćwiczenia w przeprowadzaniu inwentaryzacji i badań analitycznych organów zabytkowych.
Treści programowe:
Zajęcia z organoznawstwa w semestrze letnim obejmują następujące zagadnienia: miechy, ciśnienie powietrza w miechach, kanały powietrzne, dmuchawy elektryczne, traktura organowa, wiatrownice, ogólne zasady układania dyspozycji, badania analityczne zabytkowych organów.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna budowy i zasady funkcjonowania miechów, dmuchawy elektrycznej, wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach oraz ogólnych zasad układania dyspozycji.
(U) Student nie potrafi opisać poszczególnych elementów i urządzeń organowych.
(K) Student nie ma żadnej wiedzy w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena dostateczna
(W) Student w stopniu dostatecznym zna budowę i zasady funkcjonowania miechów, dmuchawy elektrycznej, wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach oraz ogólne zasady układania dyspozycji.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi ocenić stan techniczny instrumentu i przeprowadzić badania analityczne zabytkowych organów.
(K) Student ma dostateczną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena dobra
(W) Student zna budowę i zasady funkcjonowania miechów, dmuchawy elektrycznej, wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach oraz ogólne zasady układania dyspozycji.
(U) Student potrafi ocenić stan techniczny instrumentu i przeprowadzić badania analityczne zabytkowych organów.
(K) Student ma wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna bardzo dobrze budowę i zasady funkcjonowania miechów, dmuchawy elektrycznej, wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach oraz ogólne zasady układania dyspozycji.
(U) Student potrafi trafnie ocenić stan techniczny instrumentu i poprawnie przeprowadzić badania analityczne zabytkowych organów.
(K) Student ma obszerną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Chwałek J.: Nutowy zapis skali poziomej i pionowej w organach. W: Organy i muzyka organowa. T. 7. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1988 s. 273-290.
- Chwałek J.: Organowe głosy wielorzędowe. W: Organy i muzyka organowa. T. 13. Red. J. Krassowski. Gdańsk 2006 s. 350-360.
- Chwałek J.: Wolumen brzmieniowy wielkich organów w bazylice leżajskiej. W: Organy i muzyka organowa. T. 10. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1997 s. 77-90.
- Chwałek J.: Wpływ głosów o skali repetującej na rysunek melodyczny i barwę brzmienia organów. W: Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Warszawie. T. 14. Red. A. Rakowski. Warszawa 1986 s. 104-118.
- Gołos J.: Organoznawstwo historyczne. Warszawa 2004.
Literatura uzupełniająca:
- Adelung W.: Einführung in den Orgelbau. Wiesbaden 1987.
Barnes W. H.: The Contemporary American Organ. New York 1948.
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Bédos de Celles Fr., Dom : L\'Art du facteur d\'orgues. T. I 1766; T. II i III 1770; T. IV 1778.
- Gołos J.: Polskie organy i muzyka organowa. Warszawa 1972.
- Grabner H.: Die Kunst des Orgelbaues. Berlin 1958.
- Jakob F.: Die Orgel. Orgelspiel und Orgelbau von der Antike bis zur Gegenwart. Mainz 1996.
- Klotz H.: Das Buch von der Orgel. Kassel 1965.
- Mahrenholz Ch.: Die Orgelregister, ihre Geschichte und ihr Bau. Kassel 1930.
- Praetorius M.: Syntagma Musicum. Teil II: De Organographia. Wolfenbüttel 1916. Faksimile. Kassel 1958.
- Radziewicz-Winnicki J.: Architektura organów w Polsce - geneza i ewolucja formy. (W:) Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Nr 875. Architektura. Z. 5. Red. W. Gabzdyl [i in.].Gliwice 1986.
- Reichert P.: Orgelbau - Kunst Und Technik. Wilhelmshaven 1995.
- Sapalski A.: Przewodnik dla organistów. Kraków 1880.
- Słownik terminologiczny zabytków. Z. 3: Instrumenty muzyczne. Cz. 1 - Instrumenty klawiszowe. Opr. J. Gołos, Z. Kobus, B. Vogel. Warszawa 1991.
- Smulikowska E.: Prospekty organowe w dawnej Polsce. Wrocław 1989.
- Töpfer J. G.: Lehrbuch der Orgelbaukunst. IV. und V. Auflage. Oprac. P. Smets. T. I-IV. Mainz 1955-1960.
- Whitworth R.: The electric Organ. London 1948.
- Zacharski K.: Leksykon organowy. Wadowice 2007.


Style i literatura muzyczna - Klasycyzm - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z literaturą muzyczną klasycyzmu, stylami i estetyką, cechami głównych form i gatunków muzycznych oraz techniką kompozytorską.
C 2 - Umożliwienie praktycznej znajomości wybranych utworów i ukazanie rozwoju języka muzycznego.
C 3 - Wskazanie specyfiki kulturowej różnych ośrodków muzycznych oraz ich wzajemnych relacji.
C 4 - Podanie podstawowych źródeł literatury muzycznej.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość stylów i literatury muzycznej poprzednich epok.
W 2 - Znajomość podstawowych informacji nt. stylów i form muzycznych.
W 3 - Wcześniejsze lub równoczesne uczęszczanie na wykłady z Historii muzyki okresu Klasycyzmu.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowaną znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się idei muzykologicznej - M_W08
3. Student posiada ogólną znajomość literatury muzycznej okresu Klasycyzmu - M_W19
4. Student posiada znajomość elementów dzieła muzycznego, wzorców budowy formalnej utworów powstałych w okresie Klasycyzmu - M_W21
5. Student posiada znajomość tradycji wykonawczy różnych stylów muzyki Klasycyzmu - M_W24

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student pisze proste rozprawki z samodzielnym doborem literatury, mające na celu scharakteryzować główne elementy stylistyczne literatury muzycznej okresu Klasycyzmu - M_U14
2. Student potrafi rozpoznawać różne dzieła kultury muzycznej powstałe w okresie Klasycyzmu (kompozycje, kompozytorów i style muzyczne) oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych metod w celu określenia ich znaczeń i miejsca w procesie historyczno-kulturowym - M_U08

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Metody dydaktyczne:
Metody nauczania wspieranego technikami audio/video; ćwiczenia aktywizujące (prezentacje audio wybranych form i gatunków muzycznych czołowych kompozytorów przygotowywane przez studentów); słuchanie i analiza wybranych dzieł muzycznych; praca własna studentów (m. in. poznawanie utworów nieuwzględnionych podczas zajęć, uzupełnianie wiadomości w oparciu o wskazaną literaturę).
Treści programowe:
Periodyzacja i charakterystyka stylów muzycznych oraz literatury muzycznej okresu klasycyzmu. Zarys życia i działalności wybitnych kompozytorów. Charakterystyka podstawowych form muzyki religijnej i świeckiej okresu klasycyzmu oraz rozwoju techniki kompozytorskiej na podstawie słuchanych utworów muzycznych. Słuchanie nagrań i krótka analiza przykładowych utworów muzycznych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych przykładów z literatury muzycznej klasycyzmu, nie zna stylów, form i gatunków tej muzyki.
(U) Student nie potrafi słuchowo rozpoznać podstawowych pozycji literatury muzycznej klasycyzmu w muzyce oraz wypowiedzieć swoich opinii na temat stylów muzycznych tej epoki.
(K) Student nie ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dostateczna
(W) Student dostatecznie zna w stopniu dostatecznych podstawowe pozycje literatury muzycznej oraz style, formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student w stopniu dostatecznym rozpoznaje słuchowo wybrane pozycje literatury muzycznej klasycyzmu oraz wypowiada swoje opinie na temat jej stylów.
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dobra
(W) Student zna literaturę muzyczną klasycyzmu oraz style, formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student w stopniu dobrym krytycznie ocenia literaturę muzyczną i style klasycyzmu oraz wypowiada swoje opinie na ich temat.
(K) Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna bardzo dobrze literaturę muzyczną i style klasycyzmu, zna wszystkie formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student swobodnie i szybko rozpoznaje przykłady muzyki okresu klasycyzmu oraz wypowiada swoje opinie na temat stylów kompozytorskich.
(K) Student ma bardzo dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym oraz bierze w nim aktywny udział.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
- Nowak-Romanowicz A., Historia muzyki polskiej. Klasycyzm 1750-1830, T. IV, red. S. Sutkowski, Warszawa 1995
Gwizdalanka D., Klasycyzm, w: Historia muzyki 2, Kraków (PWM) 2006, s. 103-194
- Mądry A.: Carl Philipp Emanuel Bach, Poznań 2003.

Literatura uzupełniająca:
- Krummacher F.: Klassicizmus, (w:) Die Musik in Geschichte und Gegenwart, Sachteil 5, Kas-Mein, Kassel 1996, Sp. 241-247.
- Rosen Ch.: The classical style: Haydn, Mozart, Beethoven, New York - London 1997.
- Zaganiacz-Mazur L.: Audycje muzyczne, T. III, Podstawy historii muzyki - część 1, Warszawa 2001.

Style i literatura muzyczna - XX w. - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 – Zapoznanie studenta z reprezentatywnymi utworami i kompozytorami w kontekście nurtów stylistycznych panujących w muzyce XX wieku.
C2 - Ilustracja muzyczna do zagadnień poruszanych na wykładzie z historii muzyki XX w. (ćwiczenia winny być w tym samym semestrze co wykład z historii muzyki XX w. lub bezpośrednio po nim)
C3 – Wypracowanie u studenta umiejętności rozpoznania dowolnego dzieła muzycznego i jej kompozytora oraz osadzenia kompozycji w konkretnej epoce i stylistyce muzycznej.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość stylów i literatury muzycznej poprzednich epok.
W 2 - Znajomość podstawowych informacji nt. stylów i form muzycznych.
W 3 – równoległe lub wcześniejsze uczęszczanie na wykład z Historii Muzyki XX w.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student posiada ogólną znajomość literatury muzycznej i stylistyki okresu XX w. - M_W19
2. Student posiada zdolność rozpoznania stylu i elementów dzieła muzycznego powstałego w okresie XX w. - M_W21
3. Student poznaje tradycje wykonawcze stylów muzyki XX w. - M_W24

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi rozpoznawać różne dzieła kultury muzycznej XX w. (kompozycje, kompozytorów i style muzyczne) oraz określić ich znaczenie w procesie historyczno-kulturowym - M_U08
2. Student potrafi scharakteryzować ustnie i pisemnie (w postaci referatu) elementy stylistyczne badanej literatury muzycznej okresu XX w - M_U13
3. Student poprawnie stosuje poznaną terminologię - M_U06

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy na temat styli i literatury muzycznej okresu XX w. i posiada świadomość systematycznego poszerzania swojej i wiedzy - M_K01
2. Student potrafi posługiwać się fachową terminologią - M_K12
3. Student jest otwarty na nowe idee w zakresie stylistyki muzycznej - M_K02
Metody dydaktyczne:
Prezentacja muzyki z wykorzystaniem systemów audio-video, fonoteki, wideoteki oraz Internetu.. Referat przygotowywany przez studentów.
Treści programowe:
1. Przedstawienie światowych dzieł literatury muzycznej powstałych w XX w.
2. Ukazanie na konkretnych przykładach różnorodność i specyfikę styli muzycznych charakterystycznych dla omawianego okresu.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) – Student nie potrafi wymienić i scharakteryzować przynajmniej połowy styli muzycznych i trendów występujących w kompozycjach XX wieku.
(U) - Student nie potrafi rozpoznać przynajmniej 1/3 zaprezentowanych (odtworzonych) utworów muzyczne z okresu XX w., rozpoznać ich kompozytorów i przyporządkować do określonego stylu muzycznego. Student nie napisał i nie przedstawił referatu na temat zadanego stylu muzycznego.
(K) - Student nie ma świadomości potrzeby poszerzania swojej wiedzy.

Ocena dostateczna
(W) – Student potrafi wymienić i scharakteryzować przynajmniej połowę styli muzycznych i trendów występujących w kompozycjach XX wieku.
(U) - Student potrafi rozpoznać przynajmniej 1/3 zaprezentowanych (odtworzonych) utworów muzyczne z okresu XX w., rozpoznać ich kompozytorów i przyporządkować do określonego stylu muzycznego. Student napisał i przedstawił referat na temat zadanego stylu muzycznego.
(K) - Student ma świadomość potrzeby systematycznego poszerzania swojej wiedzy.

Ocena dobra
(W) – Student potrafi wymienić i scharakteryzować większość styli muzycznych i trendów występujących w kompozycjach XX wieku.
(U) - Student potrafi rozpoznać ponad połowę zaprezentowanych (odtworzonych) utworów muzyczne z okresu XX w., rozpoznać ich kompozytorów i przyporządkować do określonego stylu muzycznego. Student napisał i przedstawił referat na temat zadanego stylu muzycznego.
(K) - Student ma świadomość potrzeby systematycznego poszerzania swojej wiedzy i jest otwarty na nowe idee w zakresie stylistyki muzycznej.

Ocena bardzo dobra
(W) – Student potrafi wymienić i scharakteryzować wszystkie style muzyczne i trendy występujące w kompozycjach XX wieku.
(U) - Student potrafi rozpoznać niemal wszystkie zaprezentowane (odtworzone) utwory muzyczne z okresu XX w., rozpoznać ich kompozytorów i przyporządkować do określonego stylu muzycznego. Student napisał i przedstawił referat na temat zadanego stylu muzycznego.
(K) - Student ma świadomość potrzeby systematycznego poszerzania swojej wiedzy i jest otwarty na nowe idee w zakresie stylistyki muzycznej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
Schaeffer B., Nowa muzyka. PWM 1969.
Chomiński J. i Wilkowska-Chomińska K., Formy muzyczne, T. I PWM 1983.
Rudziński W., Muzyka naszego stulecia, WSiP Warszawa 1995 .
Gołąb M., Muzyczna moderna w XX wieku, Wrocław 2011.
Skowron Z., Nowa muzyka amerykańska, Musica Iagiellonica, Kraków 1995.
Kowalska M., ABC historii muzyki, MI Kraków 2001.
Literatura uzupełniająca:
Ewen D., The Complete Book of 20th Century Music, Prentice-Hall (1959).
Jarzębska A., Spór o piękno muzyki, wprowadzenie do kultury muzycznej XX wieku, Monografie FNP, Wrocław 2004.