Dialog interdyscyplinarny i jego modele w uprawianiu pedagogiki - wykład

Cele przedmiotu:
Wykład jest związany z wyposażeniem doktorantów w jedną z podstawowych umiejętności pedagoga związanych z jego warsztatem metodologicznym w którym podstawowe dyscypliny i cały zespół nauk o wychowaniu stanowią stały punkt odniesienia i wymagają uwzględnienia dorobku nauk ukierunkowanego na rozwój człowieka w kierunku jego dobra rozwojowego ujętego jako pełnia człowieczeństwa i budowanego w oparciu o ten cel społecznego dobra wspólnego.
Podejście interdyscyplinarne jest istotnym wyposażeniem pedagoga - doktoranta w tym względzie.
Wymagania wstępne:
uczestnictwo w zajęciach, przygotowanie własnej koncepcji badań interdyscyplinarnych dla własnej rozprawy;
Znajomość podstawowej terminologii związanej z wykładem;
Nabycie kompetencji w zakresie wybranych obszarów i dyscyplin do realizowania dialogu interdyscyplinarnego;praca z tekstem. 50% treści wykładu w przekazie podczas wykładu; 50% do zdobycia dzięki lekturze i własnemu studiowaniu;
Forma i warunki zaliczenia – ustne lub pisemne zaliczenie materiału przekazanego na wykładzie (50%) i lektur (50%).
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Student zna podstawowe pojęcia i problemy; potrafi rozróżniać między multi-dyscyplinarnością, interdyscyplinarnością i trans-dyscyplinarnością w badaniach w pedagogice i w relacjach z innymi naukami.
UMIEJĘTNOŚCI
Nabycie umiejętności nieodzownych do prezentowania i realizowania w praktyce postawy dialogu oraz stosowania dialogu jako metody rozwiązywania problemów edukacyjnych.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Zna uwarunkowania i wymogi dialogu z innymi dyscyplinami w pedagogice, prowadzi dialog w obrębie pedagogiki oraz z innymi naukami, jak też realizuje swoje badania w podejściu interdyscyplinarnym we współpracy i dialogu z przedstawicielami innych dyscyplin.
Metody dydaktyczne:
wykład z zastosowaniem prezentacji multimedialnych;
metody zadaniowe;
dyskusja ze studentami;
Treści programowe:
Podstawowe kategorie związane z dialogiem interdyscyplinarnym i ich rozumienie: Dialog wielodyscyplinarny, intradyscyplinarny, międzydyscyplinarny i trans-dyscyplinarny. Dialog interdyscyplinarny jako istotny problem i konieczność w pedagogice współczesnej. Interdyscyplinarność w tworzeniu współczesnej pedagogiki (nauki) i w rozwiązywaniu problemów wychowawczych (w praktyce). Dialog interdyscyplinarny w wychowaniu i w pedagogice. Uwarunkowania dialogu interdyscyplinarnego w pedagogice. Dialog interdyscyplinarny na etapie przygotowywania rozprawy doktorskiej i habilitacyjnej z nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Egzamin i prezentacja (w ramach ostatnich wykładów) własnej propozycji dialogu interdyscyplinarnego (np. z obszaru własnej rozprawy doktorskiej).
Ocena związana ze zdolnością rozróżniania między multidyscyplinarnością, interdyscyplinarnością i trans-dyscyplinarnością w badaniach w pedagogice i w relacjach z innymi naukami.
Nabycie umiejętności nieodzownych do prezentowania i realizowania w praktyce postawy dialogu oraz stosowania dialogu jako metody rozwiązywania problemów edukacyjnych.
Znajomość uwarunkowań i wymogów dialogu z innymi dyscyplinami w pedagogice, prowadzenie dialogu w obrębie pedagogiki oraz z innymi naukami, jak też realizacja badania w podejściu interdyscyplinarnym.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
NOWAK M., Dialog w wychowaniu, „Paedagogia Christiana”. Dialog – Religia – Edukacja, Tom I. Toruń, UMK, 1/25, 2010, s. 85-103.
NOWAK M., Dialog interdyscyplinarny i jego modele w uprawianiu pedagogika, „Rozprawy Społeczne”. Biała Podlaska, PSW, nr I (IV), 2010, s. 3-8.
NOWAK M., Interdisciplinary dialog and its models in practicing pedagogy, “Social Dissertations”. Biała Podlaska, PSW, Nr I (IV), 2010, s. 9-14.
NOWAK M., Koncepcje prawdy a formy myślenia naukowego i badań naukowych, W: A. Murawska – I. Kość (red.), Edukacja akademicka wobec prawdy, Szczecin, Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Szczecińskiego, 2010, s. 15-31.
NOWAK M., Wczoraj i dziś pedagogiki uniwersyteckiej, W: K. BRAUN – M. ŁOBACZ – A. RYNIO (red.), Wczoraj, dziś i jutro pedagogiki uniwersyteckiej w świetle twórczości Stefana Kunowskiego, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2010, s. 13-39.

Kierunki współczesnej myśli pedagogicznej i ich podejścia badawcze - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - Zaznajomienie studentów z podstawowymi pojęciami, tezami i argumentami zawartymi w koncepcjach wybranych kierunków we współczesnej pedagogice.
C2 - Zapoznanie z dyskusjami dotyczącymi sposobu opisu, wyjaśniania i wartościowania procesu wychowania prowadzoną między przedstawicielami wybranych kierunków pedagogicznych.
C3 - Wypracowanie umiejętności krytycznego namysłu nad propozycjami wychowawczymi poszczególnych kierunków pedagogicznych.
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza z zakresu pedagogiki ogólnej i metodologii badań pedagogicznych
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W02 Ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę o źródłach i miejscu pedagogiki w systemie nauk oraz o jej przedmiotowych i metodologicznych powiązaniach z innymi dyscyplinami nauk.
K_W03 Ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę o współczesnych kierunkach rozwoju pedagogiki, jej nurtach i systemach pedagogicznych, rozumie ich historyczne i kulturowe uwarunkowania, potrafi je porównywać w perspektywie historycznej, geograficznej i przestrzennej.
K_W04 Ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej pedagogiki (zna główne szkoły, orientacje badawcze, strategie i metody badań ilościowych i jakościowych stosowanych w naukach społecznych i humanistycznych; zna mapę stanowisk i podejść metodologicznych; rozumie postulat wieloparadygmatyczności prowadzenia badań w pedagogice).

UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 Potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych, pomocowych i terapeutycznych, a także systemowego ich diagnozowania i projektowania systemowych działań praktycznych.
K_U03 Potrafi sprawnie porozumiewać się przy użyciu różnych kanałów i technik komunikacyjnych ze specjalistami w zakresie pedagogiki, jak i z odbiorcami spoza grona specjalistów, korzystając z nowoczesnych programów i rozwiązań technologicznych.
K_U04 Potrafi w sposób klarowny, spójny i precyzyjny wypowiadać się w mowie i na piśmie, posiada umiejętność streszczania, konstruowania i referowania rozbudowanych ustnych i pisemnych uzasadnień na tematy dotyczące różnych zagadnień pedagogicznych z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku pedagogiki, jak i innych dyscyplin naukowych.
K_U05 Posiada pogłębione umiejętności prezentowania własnych pomysłów, wątpliwości i sugestii, popierania ich rozbudowaną argumentacją w kontekście wybranych perspektyw teoretycznych, poglądów i praktyk, różnych autorów, kierując się przy tym zasadami etycznymi.
K_U06 Posiada rozwinięte umiejętności badawcze: rozróżnia orientacje w metodologii badań pedagogicznych, formułuje problemy badawcze, dobiera adekwatne metody, techniki i konstruuje narzędzia badawcze; opracowuje, prezentuje i interpretuje wyniki badań, wyciąga wnioski, wskazuje kierunki dalszych badań, w obrębie wybranej subdyscypliny pedagogiki.
K_U07 Ma pogłębione umiejętności obserwowania, diagnozowania, racjonalnego oceniania złożonych sytuacji edukacyjnych oraz analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 Ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego.
K_K03 Docenia znaczenie nauk pedagogicznych dla integralnego rozwoju jednostki i prawidłowych więzi w środowiskach społecznych, ma pozytywne nastawienie do nabywania wiedzy z zakresu studiowanej dyscypliny naukowej i budowania warsztatu pracy pedagoga.
K_K04 Utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi w praktyce pedagogicznej, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem, twórczym nastawieniem w projektowaniu, planowaniu i realizowaniu działań pedagogicznych.
K_K05 Jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny i przestrzegania zasad etyki zawodowej; dostrzega i formułuje problemy moralne i dylematy etyczne związane z własną i cudzą pracą edukacyjną; poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowych działań pedagogicznych.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, wykład z prezentacją (pokazem), metody nauczania wspieranego technikami informacyjnymi, ćwiczenia, metody oparte na dialogu, metoda zadaniowa, e-laerning
Treści programowe:
W zakres wykładu wchodzą następujące treści: Kryteria i próby uporządkowania kierunków we współczesnej pedagogice. Charakterystyka koncepcji następujących kierunków w pedagogice: pedagogika personalistyczna, pedagogika humanistyczna, pedagogika krytyczna, pedagogika antyautorytarna, pedagogika nowej lewicy, pedagogika postmodernistyczna i antypedagogika. Wskazanie praktycznego przekładu omawianych koncepcji.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Egzamin ustny lub pisemny z zakresu treści wykładu oraz wskazanych lektur. Warunkiem zaliczenia jest: uczestnictwo w zajęciach, pozytywna ocenia z kolokwium, pozytywna ocena z zadań, praca na platformie e-learningowej, praca na forum dyskusyjnym.

ocena niedostateczna - błędna odpowiedź ustna na egzaminie, brak aktywności i realizacji zadań na platformie e-kul;
ocena dostateczna - wypowiedź ustna na egzaminie, w której student prezentuje elementarne treści przedmiotu, jest w stanie poprawić błędy merytoryczne z pomocą egzaminatora; realizacja zadań na platformie: kilkakrotne wypowiedzi na forum dyskusyjnym, odtwórcza realizacja zadań;
ocena dobra - wypowiedź ustna na egzaminie, w której student prezentuje poszerzone treści przedmiotu, jest w stanie samodzielnie poprawić błędy merytoryczne; realizacja zadań na platformie: częste wypowiedzi na forum dyskusyjnym, poszerzone treści realizowanych zadań;
ocena bardzo dobra - wypowiedź ustna na egzaminie w której student zna kompletne treści przedmiotu, jest w stanie samodzielnie wskazać znaczenie teoretyczne i praktyczne analizowanych treści; realizacja zadań na platformie: stałe wypowiedzi na forum dyskusyjnym, kompletna realizacja zadań ze wskazaniem znaczenia teoretycznego i praktycznego prezentowanych treści.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Obowiązkowa
Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007 – wybór.
Śliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls, 2005.

Uzupełniająca i do wyboru
Chmaj L., Kierunki i prądy pedagogiki współczesnej, Warszawa-Wilno: Nasza Księgarnia, 1938.
Gutek G. L., Filozofia dla pedagogów, przekład A. Kacmajor, A. Sulak, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2007.
Kunowski S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2001.
Kunowski S., Problematyka współczesnych systemów wychowania, Kraków: Wydawnictwo Impuls, 2000.
Nowak M., Teorie wychowania, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008.
Sośnicki K., Rozwój pedagogiki zachodniej na przełomie XIX i XX wieku, Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1967.
Wołoszyn S., Nauki o wychowaniu w Polsce w XX wieku. Próba syntetycznego zarysu na tle powszechnym, Kielce: Dom Wydawniczy Strzelec, 1998.

Pedagogika ogólna - wykład

Cele przedmiotu:
Celem przedmiotu jest wprowadzenie studentów w jasną identyfikację profilu pedagogicznego nauk o wychowaniu, a przez ofertę naukowych narzędzi badania i analizowania zjawiska wychowania wyprowadzanie z \"pedagogiki zdroworozsądkowej\" do naukowo ugruntowanej wiedzy o wychowaniu człowieka.
Wymagania wstępne:
Założenia i cele przedmiotu:
Celem zajęć jest wprowadzenie w rozumienie procesu wychowania oraz pedagogiki jako nauki o wychowaniu (funkcja propedeutyczna). Student winien uzyskać rozeznanie w podstawowych problemach, sposobach ich rozwiązywania i argumentacji, dotyczących zarówno planowania jak i realizacji procesu wychowania oraz dyskusjach dotyczących pedagogiki jako nauki.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
identyfikacja teoretycznych i metodologicznych podstaw wiedzy o wychowaniu
znajomość podstawowych kategorii
identyfikacja podstawowych problemów i ich specyfiki
UMIEJĘTNOŚCI
umiejętność analizowania zjawisk edukacyjnych i elementów struktury procesu wychowawczego
prowadzenie badań w zakresie nauk o wychowaniu
zauważanie podstawowych prawidłowości procesu wychowania i nauk o wychowaniu
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
zdolność kreatywnego planowania i opracowywania projektów działalności wychowawczej;
stosowanie wiedzy w praktyce edukacyjnej i w konkretnych sytuacjach wychowania
Metody dydaktyczne:
Metoda podająca - wykład z prezentacją multimedialną
elementy dyskusji
metoda zadaniowa
Treści programowe:
Treści programowe
W zakres wykładu wchodzą treści przedmiotowe oraz meta przedmiotowe. W aspekcie przedmiotowym omawiane są: opis i wyjaśnienie zjawiska/procesu wychowania; geneza i historyczna zmienność wychowania; podstawowe instytucje wychowujące: rodzina, szkoła; cele wychowania oraz sposoby ich formułowania. W aspekcie meta przedmiotowym: geneza i rozwój pedagogiki jako nauki; kryteria autonomii naukowej pedagogiki: przedmiot (materialny i formalny), metody badawcze (obserwacja, eksperyment, metody statystyczne, metody porównawcze, wywiad, metody analizy wytworów ucznia i instytucji edukacyjnych, interdyscyplinarność badań pedagogicznych, metody ilościowe i jakościowe, metody nauk matematyczno-przyrodniczych i humanistycznych), struktura (subdyscypliny pedagogiki: sposoby uporządkowania i wybrane nauki pedagogiczne – pedagogika: społeczna, rodziny, szkolna; stanowiska - nurty w pedagogice: sposoby uporządkowania oraz wybrane stanowiska – personalizm, pedagogika antyautorytarna, postmodernistyczna, humanistyczna, neomarksistowska), tezy bazowe.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Metody dydaktyczne
Wykład konwersatoryjny, wykład z prezentacją (pokazem), metody nauczania wspieranego technikami informacyjnymi

Forma i warunki zaliczenia zajęć
Egzamin ustny z zakresu wykładu oraz wskazanych lektur: trzy lektury obowiązkowe oraz jedna lektura uzupełniająca do wyboru. W ramach zaliczenia, fakultatywnie można przedstawić wyniki pracy badawczej z zakresu problemów/pytań sformułowanych przez prowadzącego, a dotyczących treści wykładu. Pytania podawane są do wiadomości studentów po zakończeniu prezentacji określonego zagadnienia (porcji materiału) oraz dostępne na stronie osoby prowadzącej wykład w zakładce „dydaktyka”.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura
Obowiązkowa
Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.
S. Kunowski, Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2001.
M. Łobocki. Teoria wychowania w zarysie, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls, 2008.
M. Nowak, Podstawy pedagogiki otwartej, Lublin RW KUL, 2008.
M. Nowak, Profil pedagogiczny nauk o wychowaniu, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2012.
Uzupełniająca i do wyboru
T. Hejnicka-Bezwińska, Pedagogika ogólna, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2007.
M. Nowak, Teorie wychowania, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008.
M. Łobocki, ABC wychowania, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2003.
R. Schulz. Wykłady z pedagogiki ogólnej. Perspektywy światopoglądowe w wychowaniu, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003.
B. Śliwerski (red.), Pedagogika. Podstawy nauk o wychowaniu, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, 2006.
Okoń W., Dziesięć szkół alternatywnych, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1999.
Gutek G. L., Filozofia dla pedagogów, przekład A. Kacmajor, A. Sulak, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2007.

Pedagogika ogólna - seminarium

Cele przedmiotu:
Celem Seminarium jest wprowadzenie w zagadnienia metodologiczne i formalne dotyczące pisania pracy naukowej w zakresie pedagogiki ogólnej i prowadzenia badań w tym obszarze.
Wymagania wstępne:
przygotowanie na piśmie i zaprezentowanie wstępnej koncepcji problematyki rozprawy i jasna świadomość istotnego jej problemu. Pogłębiona wiedza z zakresu przedmiotów: Pedagogika Ogólna, metodologia badań pedagogicznych, metodologia badań społecznych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA - umiejętność identyfikacji teoretycznych i metodologicznych podstaw nauk o wychowaniu;
K_W01 ma wiedzę na temat przedmiotu materialnego i formalnego pedagogiki ogólnej,
K_W02 ma uporządkowaną wiedzę na temat przedmiotu i celu oraz funkcji badań pedagogicznych,
K_W03 ma elementarną wiedzę na temat sytuacji badawczej, problemu badawczego, problemu głównego i problemów szczegółowych,
K_W04 zna podstawową terminologię dotyczącą pisania pracy magisterskiej
K_W05 i K_W06 ma ugruntowaną wiedzę na temat etapów pisania pracy magisterskiej.
UMIEJĘTNOŚCI
umiejętność prowadzenia badań w obszarze nauk o wychowaniu
K_U01 potrafi uzasadnić wybór tematu rozprawy doktorskiej,
K_U02 potrafi sformułować problem główny i problemy szczegółowe pracy,
K_U03 potrafi ustalić adekwatne cele pracy i opracować koncepcję rozprawy,
K_U04 posiada umiejętność doboru adekwatnych metod i technik do badań własnych,
K_U05 potrafi napisać poprawną formalnie-językowo oraz merytorycznie rozprawę doktorską.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
zastosowanie wiedzy teoretycznej w konkretnych sytuacjach wychowawczych
opracowanie projektu wychowawczej aktywności
K_K01 jest świadomy istnienia etycznego wymiaru w badaniach naukowych,
K_K02 docenia znaczenie pedagogiki ogólnej dla innych subdyscyplin pedagogicznych,
K_K03 odpowiedzialnie i metodycznie poprawnie przygotowuje się do pracy badawczej,
K_K04 ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania namysłu naukowego nad zagadnieniami z obszaru pedagogiki ogólnej.
Metody dydaktyczne:
praca z tekstem, dyskusja, metoda zadaniowa, prace pisemne
Treści programowe:
W ramach analizowania problematyki dotyczącej Pedagogiki Ogólnej jako dyscypliny i subdyscypliny wśród nauk o wychowaniu są podejmowane wiodące problemy konkretnej egzystencji ludzkiej i sytuacji wychowawczej, jak m.in.:
1/ Pasja i jej rola w uprawianiu pedagogiki i w pracy edukacyjnej;
2/ Przebaczenie i zawiść w relacjach międzyludzkich i wychowawczych i ich pedagogiczny wymiar;
3/ Miłość wychowawcza - pomoc czy przeszkoda w edukacji?;
4/ Dyscyplina i dyscyplinowanie w edukacji;
5/ Samowychowanie i samokształcenie - utopie a rzeczywistość;
6/ Możliwości wychowania - w pedagogice, w pedagogice specjalnej i w resocjalizacji: pesymizm, optymizm i realizm pedagogiczny;
7/ Nauka - światopogląd - religia a pedagogika;
8/ Pedagogika Ogólna przez duże \"O\" - jej obszar badań, jej przedmiot, jej specyfika i rola wśród dyscyplin pedagogicznych;
9/ Możliwe i niemożliwe obszary badań pedagogicznych;
10/ Polska tradycja uprawiania Pedagogiki Ogólnej - podstawowe tendencje i orientacje.
Oprócz pracy merytorycznej związanej z wyżej wymienionymi zagadnieniami, Seminarium podejmuje na bieżąco kwestie związane z zagadnieniami metodologicznymi i formalnymi pisania pracy naukowej w zakresie pedagogiki ogólnej. Poszczególne fazy pracy w ramach seminarium omawiane, to m.in.:
1) pomoc w poszukiwaniu i precyzowaniu tematu rozprawy;
2) pomoc w tworzeniu koncepcji wyjściowej obejmującej pomysł badawczy (hipoteza, główny problem oraz problemy szczegółowe);
3) prezentacja poszczególnych części pracy stwarzająca okazję do dyskusji nad sposobami i techniką redagowania rozprawy naukowej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
obecność na seminariach i aktywność w postaci prezentowania lektur, referowania, przedstawiania etapów realizacji swojej rozprawy.
Studenci pierwszego roku otrzymują zaliczenie po zebraniu podstawowej literatury przedmiotu i metodologicznej oraz zgłoszeniu tematu rozprawy i sformułowaniu problemu głównego pracy;
Doktoranci drugiego roku otrzymują zaliczenie po szczegółowym opracowaniu problematyki i metodyki badań własnych.
Doktoranci trzeciego roku otrzymują zaliczenie po napisaniu i zaakceptowaniu przez promotora teoretycznego projektu rozprawy doktorskiej oraz opracowaniu jej koncepcji do otwarcia.
Studenci czwartego roku otrzymują zaliczenie po zredagowaniu teoretycznej i metodologicznej części rozprawy doktorskiej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA PODSTAWOWA:
HEJNICKA-BEZWIŃSKA T. (red.), Pedagogika ogólna: Tradycja-Teraźniejszość-Przyszłość, Bydgoszcz,WSP, 1995.
HEJNICKA-BEZWIŃSKA T., W poszukiwaniu tożsamości pedagogiki. Świadomość teoretyczno-metodologiczna współczesnej peda¬gogiki polskiej, Bydgoszcz, WSP, 1989.
KUNOWSKI S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Łódź, Wyd. Salezjańskie, 1981.
KWIECIŃSKI Z. – B. ŚLIWERSKI (red.), Pedagogika, t. 1 (cz. I – s. 11-71), t. II (cz. II – s. 96-323), Warszawa, WN PWN, 2003.
NOWAK M., Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześć., Lublin, RW KUL, 1999, s.17-177 oraz 230-294.
NOWAK M., Teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, WAiP, 2008, rozdziały: I, III, IV, VIII, IX.
ŚLIWERSKI B., Pedagogika. T. 1: Podstawy nauk o wychowaniu, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, 2006, rozdział 2, 3 i 6 (s. 79-194, 391-415).
oraz
Kolejne tomy serii \"Seminaria Metodologii Pedagogiki\"
T.I: D. KUBINOWSKI – M. NOWAK (red. n.), Metodologia pedagogiki zorientowanej humanistycznie, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2006.
T. II: K. RUBACHA (red.n.), Konceptualizacje przedmiotu badań pedagogiki, W serii: „Seminaria Metodologii Pedagogiki”, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2008.
T. III: J. Piekarski – D. Urbaniak-Zając – K. J. Szmidt (red.), Metodologiczne problemy tworzenia wiedzy w pedagogice. Oblicza akademickiej praktyki, Kraków, Impuls, 2010.
S. PALKA (red.n.), Podstawy metodologii badań pedagogicznych, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2010.
zaliczenie związane z wymaganiami regulaminu studiów doktoranckich oraz z kolejno realizowanymi etapami uczestniczenia w seminarium doktoranckim, zgodnym z podstawowymi sugestiami opracowań regulujących pracę seminarium doktoranckiego z pedagogiki.

Pedagogika ogólna i profilaktyka - seminarium

Cele przedmiotu:
Prowadzenie pracy badawczej w dyscyplinie pedagogika ogólna oraz profilaktyka z wyodrębnieniem zwłaszcza:
C 1 - Zapoznania studenta z metodami badań naukowych i wymaganiami własnego rozwoju naukowego.
C 2 - Pomoc studentom w ustaleniu tematu, w przygotowaniu i zredagowaniu pracy a następnie w obronie pracy magisterskiej.
Wymagania wstępne:
Zainteresowanie pedagogiką ogólną i problemami profilaktyki. Wiedza z zakresu metodologii badań pedagogicznych stopnia I-go. Wykład przeznaczony dla studentów Instytutu Pedagogiki na kierunku pedagogika dla specjalności pedagogika ogólna i profilaktyka, pedagogika resocjalizacyjna, pedagogika społeczna, szkolna i rodziny z asystenturą rodziny.
Efekty kształcenia:
Seminarium podejmuje kwestie pedagogiczne wraz z zagadnieniami metodologicznymi i formalnymi pisania pracy naukowej z zakresu pedagogiki ogólnej i profilaktyki. Poszczególne fazy pracy w ramach seminarium obejmują: 1) poszukiwanie tematu pracy; 2) tworzenie koncepcji wyjściowej obejmującej pomysł badawczy (hipoteza, główny problem oraz problemy szczegółowe; 3) prezentacja poszczególnych części pracy stwarzająca okazję do dyskusji nad sposobami i techniką redagowania pracy naukowej. Seminarium prowadzi do zdolności rozpoznawania rzeczywistości wychowania w jej podstawowych aspektach, jej projektowania i systematyzowania.
WIEDZA
K_W01 ma wiedzę na temat przedmiotu materialnego i formalnego pedagogiki ogólnej,
K_W02 ma uporządkowaną wiedzę na temat przedmiotu i celu oraz funkcji badań pedagogicznych,
K_W03 ma elementarną wiedzę na temat przedmiotu i celu badań, problemu badawczego, problemu głównego i problemów szczegółowych,
K_W04 zna podstawową terminologię dotyczącą pisania pracy magisterskiej
K_W05 i K_W06 ma ugruntowaną wiedzę na temat etapów pisania pracy magisterskiej.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi uzasadnić wybór tematu pracy magisterskiej,
K_U02 potrafi sformułować problem główny i problemy szczegółowe pracy,
K_U03 potrafi ustalić adekwatne cele pracy,
K_U04 posiada umiejętność doboru adekwatnych metod i technik do badań własnych,
K_U05 potrafi napisać poprawną formalnie-językowo oraz merytorycznie pracę magisterską.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 jest świadomy istnienia etycznego wymiaru w badaniach naukowych,
K_K02 docenia znaczenie pedagogiki ogólnej dla innych subdyscyplin pedagogicznych zwłaszcza w odniesieniu do profilaktyki,
K_K03 odpowiedzialnie i metodycznie poprawnie przygotowuje się do pracy badawczej,
K_K04 ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania namysłu naukowego nad zagadnieniami z obszaru pedagogiki ogólnej i profilaktyki.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, dyskusja, prezentacja medialna
Treści programowe:
Tematyka prac realizowanych na seminarium z Pedagogiki Ogólnej i profilaktyki dotyczy szeroko rozumianej problematyki dotyczącej wychowania z ukierunkowaniem na problemy podstawowe: aspekty ontologiczne (rzeczywistość wychowania); antropologiczne (antropologia pedagogiczna); aksjologiczne (w tym ujęcie wychowania w perspektywie wartości i sensu); także zagadnienia związane z instytucjonalnymi, kulturalnymi i religijnymi uwarunkowaniami oraz organizacją procesu wychowania z odniesieniami do szczegółowych dyscyplin pedagogicznych i specjalizacji pedagogicznych; także profilaktyka rozumiana jako proces, który wspiera człowieka w prawidłowym rozwoju i zdrowym życiu. Profilaktyka jest ukazywana jako proces reagowania na rozmaite zjawiska społeczne, które oceniane są jako szkodliwe i niepożądane. Ocena skłania do traktowania takich zjawisk w kategoriach zagrożeń i podejmowania wysiłków w celu ich eliminacji lub choćby ograniczania. Zakładając, że skuteczna profilaktyka jest optymalnym sposobem hamowania rozwoju lub ograniczania skali zjawisk uznanych za dolegliwe społecznie, wskazywana jest ta aktywność jako bardziej opłacalna niż kosztowne działania zaradcze konieczne w sytuacji, gdy wzrasta skala niepożądanych zjawisk.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Wymagania są związane z każdym semestrem i wpisem zaliczenia w sesji zaliczeniowej, wymagając w semestrze I dokonania wyboru tematu pracy, sformułowaniem problemu pracy, zebraniem literatury i przygotowaniem planu pracy;
w semestrze II przygotowanie koncepcji pracy i w pracach badawczych przygotowanie narzędzi do badań, opracowanie szczegółowego planu pracy i przygotowanie I-go rozdziału pracy;
w semestrze III przeprowadzenie badań w pracach badawczych, opracowanie rozdziału II;
w semestrze IV przygotowanie ostatniego III rozdziału, wstępu i zakończenia oraz ostateczna redakcja całej pracy. Złożenie pracy celem uzyskania zaliczenia w semestrze IV.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Merytoryczną pomocą są monografie i artykuły wskazane przez prowadzącego.
a ponadto:
Literatura podstawowa:
Gogacz M.: Podstawy wychowania, Niepokalanów, 1993.
HEJNICKA-BEZWIŃSKA T. (red.), Pedagogika ogólna: Tradycja-Teraźniejszość-Przyszłość, Bydgoszcz, WSP, 1995
Kunowski S.: Podstawy współczesnej pedagogiki, Łódź 1981
KWIECIŃSKI Z. - B. ŚLIWERSKI (red.), Pedagogika, t. 1, t. II, Warszawa, WN PWN, 2003.
NOWAK M. - MAGIER P. - I. SZEWCZAK (red.), Antropologiczna pedagogika ogólna, Lublin, KUL - Gaudium, 2010.
Nowak M.: Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej, Lublin, 1999.
NOWAK M., Teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, WAiP, 2008.

Pedagogika z elementami dydaktyki - wykład

Cele przedmiotu:
Pedagogika z elem. dydaktyki, zajmuje się podstawowymi problemami wychowania i pedagogiki, zapoznaje z historycznym procesem kształtowania się wiedzy o wychowaniu, podstawowymi kategoriami pedagogicznymi, poszukuje podstaw edukacji (ontologicznych, aksjologicznych, antropologicznych, itd.) oraz w ramach wprowadzenia do pedagogiki dokonuje analizy podstawowych problemów wychowania i pedagogiki współczesnej pod kątem ich roli i znaczenia w całokształcie życia ludzkiego indywidualnego i społecznego.
Wykład stawia sobie jako cele: dostarczenie podstawowej wiedzy z zakresu pedagogiki ogólnej, rozbudzenie wrażliwości na problemy wychowania i nauczania ujętych w pedagogice oraz wskazanie na podstawowe sposoby i trendy badań pedagogicznych; wprowadza w mapę sytuacyjną współczesnych nurtów, dziedzin i problemów w pedagogice, wskazując na ich zaplecze językowe, filozoficzne i teoretyczne.
Wymagania wstępne:
zaliczenie dwu pierwszych lat studiów - wprowadzenia filozoficzno-teologicznego
Efekty kształcenia:
WIEDZA
W zakresie umiejętności nieoperacyjnych powinien nabyć zdolności interpretowania i analizowania zjawisk edukacyjnych, doceniania roli poszczególnych elementów składowych procesu wychowawczego (w tym rodziny, szkoły, parafii, itp.), rozumienia aktualnej rzeczywistości wychowania i nauczania w całej jej złożoności.
UMIEJĘTNOŚCI
W zakresie umiejętności operacyjnych, student powinien potrafić nazywać, kategoryzować i definiować poszczególne zjawiska edukacyjne i zauważać ich konteksty teoretyczne i praktyczne, a także diagnozować, ewaluować i opracowywać programy i projekty własnej i instytucjonalnej działalności edukacyjnej.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Powinien charakteryzować się krytyczną świadomością zwłaszcza wobec potocznych, ideologicznych i uproszczonych ujęć rzeczywistości wychowania, doceniać rolę wiedzy teoretycznej w praktycznej działalności edukacyjnej.
Metody dydaktyczne:
metoda podająca - wykład z zastosowaniem prezentacji medialnej
praca z tekstem
praca pisemna
dyskusja
Treści programowe:
CZĘŚĆ I. PEDAGOGIKA JAKO NAUKA:
 geneza i rozwój pedagogiki jako nauki
 wkład Chrześcijaństwa i nauczania Jezusa Chrystusa dla myśli pedagogicznej
 działy pedagogiki i kryteria ich wyróżniania
 charakterystyka poznania i wiedzy w pedagogice: pedagogika nauką filozoficzną, teologiczną, empiryczną, humanistyczną, praktyczną.
 wiedza pedagogiczna między umiejętnością działania a celowością
 pedagogika jako nauka w kontekście rozumienia nauki i naukowości
 określenie przedmiotu badań pedagogiki, jej źródeł oraz metod, technik i narzędzi badań
 struktura pedagogiki jako nauki i jako zespołu (kompleksu) nauk o wychowania ze zróżnicowanymi sferami przynależności: a) dyscypliny pedagogiczne (ogólne i szczegółowe); b) nauki pedagogiczne; c) nauki współpracujące z pedagogiką (kwestia dialogu interdyscyplinarnego)
 niektóre propozycje uporządkowania dyscyplin tworzących pedagogikę
CZĘŚĆ II. PODSTAWY PEDAGOGIKI
1. Antropologiczne podstawy pedagogiki i wychowania:
 konieczność wychowania człowieka – podstawowe tezy antropologii pedagogicznej
 granice i możliwości wychowania człowieka (pesymizm-optymizm i realizm pedagogiczny)
 kwestia wolności i odpowiedzialności człowieka
 osoba i jej wychowanie
2. Ontologiczne podstawy wychowania
 podstawowe ujęcia wychowania w pedagogice (tzw. szerokie i wąskie rozumienie wychowania) oraz główne pojęcia pedagogiczne i definicje wychowania, wychowanie a nauczanie
 wychowanie a inne formy wpływania na człowieka i wspierania jego rozwoju
 wychowanie w ujęciu psychologicznym i pedagogicznym – ku integralnym ujęciom wychowania: wychowanie według teorii warstwicowej S. Kunowskiego
 istota procesu wychowania: wychowanie jako działalność wychowawców, jako własna aktywność wychowanka (samowychowanie), podmiotowość w wychowaniu i nauczaniu, indywidualizacja.
 wychowanie a inne formy wspierania człowieka w jego rozwoju
 struktura procesu wychowania
3. Aksjologiczne podstawy wychowania:
 rodzaje celów wychowania: cele operacyjne i kierunkowe, wychowawcze i dydaktyczne, cel ostateczny, ideał wychowawczy, wzór wychowania, taksonomie i operacjonalizacja celów
 wartości szczególnie ważne współcześnie
 wartości a wychowanie i cele i strategie wychowania chrześcijańskiego¬
CZĘŚĆ III. PEDAGOGIKA i Dydaktyka - PODSTAWOWE PROBLEMY:
 okoliczności, miejsca i koncepcje organizacji działalności wychowawczej i dydaktycznej, metodyka i technologie wychowania
 wychowanie i nauczanie w rodzinie i klasie szkolnej – jako środowiskach wychowania
 wychowanie w poszczególnych fazach rozwoju człowieka: młodość, dorosłość (edukacja ustawiczna), wychowanie a niepełnosprawność, wychowanie i nauczanie integracyjne;
 wychowanie religijne i moralne, funkcja oraz kompetencje nauczyciela i wychowawcy, rola mediów,
 instytucje wychowania i ich współpraca: rodzina, szkoła, religijne wychowanie i kościelne instytucje wychowania, grupy młodzieżowe i stowarzyszenia, rola leaderów w grupach; praca z klasa szkolną i style kierowania klasą
 pedagogika chrześcijańska oraz współczesne wyzwania dla wychowania i nauczania chrześcijańskiego – szkoła katolicka, katecheza, pedagogizacja rodziców
 historia rozwoju polskiej myśli pedagogicznej, w tym główne nurty w historii myśli pedagogicznej oraz rozwój dyscypliny - pedagogika i dydaktyka
 wychowanie i program wychowawczy szkoły, profilaktyka i program profilaktyczny szkoły, program nauczania
 osobowość wychowawcy, katechety i duszpasterza jako pedagogów
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
SOBÓR WATYKAŃSKI II, Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim, 1965;
PIUS XI, O chrześcijańskim wychowaniu dzieci i młodzieży, 1929;
oraz do wyboru jedna z podanych pozycji książkowych:
KUNOWSKI S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa, Wydawnictwo Salezjańskie, 1993;
KWIECIŃSKI Z. – B. ŚLIWERSKI (red.), Pedagogika, t. 1 (cz. I i II – s. 11-182), t. II (cz. II i III – s. 96-396), Warszawa, WN PWN, 2003.
NOWAK M., Pedagogiczny profil nauk o wychowaniu, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2012, rozdział III, IV, VI i IX.
NOWAK M., Podstawy pedagogiki chrześcijańskiej, Lublin, Pracownia Poligraficzna S.H.K.\"Zawisza\", 1995;
NOWAK M., Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej, Lublin, RW KUL, 1999 (zwłaszcza: Wstęp oraz rozdziały: I, II, IV, VII i IX);
TARNOWSKI J., Problem chrześci¬jańskiej pedagogiki egzysten¬cjalnej, Warsza¬wa, ATK, 1982;
WORONIECKI J., Katolicka etyka wychowawcza, t. 1., Lublin. KUL, 1985, s. 328-418;
Zaleca się też lektury uzupełniające:
HANSEMANN G., Wychowanie religijne, (tł. S. Szczyrbowski), Warsza¬wa, 1988;
KONARZEWSKI K., Podstawy teorii oddziaływań wychowawczych, Warszawa, 1982.
KUBIAK-SZYMBORSKA E. – D. ZAJĄC, Wokół podstawowych zagadnień teorii wychowania, Bydgoszcz, WERS, 2002.
KUBIAK-SZYMBORSKA E. – D. ZAJĄC, Wychowanie w kręgu pytań, Bydgoszcz, WERS, 2013.
KUCZKOWSKI S., Przyjacielskie spotkania wychowawcze, Kraków, WAM, 1985;
ŁOBOCKI M., Teoria wychowania w zarysie, Kraków, „Impuls”, 2003.
NOWAK M., Główne nurty współczesnej filozofii wychowania, „Kultura i Edukacja”. Toruń, 2 (4) 1992, s. 7-27. NOWAK M., Współczesne teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesj., 2008.
ŚLIWERSKI B., Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości, Kraków, Impuls, 2012.
ŚLIWERSKI B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków, IMPULS, 1998.

The personalistic education - examination

Prerequisites:
Knowledge of English language; intermediate level required,
- attendance and activity at lectures
Course content description:
Presentation of the conception, methods and role of the lecture on personalistic education. Genesis and development of personalistic education. Personalistic education among other contemporary trends and conceptions of education. Grounds of personalism. Person and community in personalistic education. Personalistic education Factors and circumstances of education: encounter, dialogue, commitment, autentism, and educating love. Values according to personalistic education. Methods and ways of carrying out personalistic education. Family and its role in education. School and didactics according to personalism.
Required reading list:
•• ADAMSKI F. (red.), Wychowanie personalistyczne. Wybór tekstów, [Personalistic education], Kraków, WAM, 2005.
•• GÓRSKI K., Wychowanie personalistyczne, [Personalistic education], Poznań, 1936.
•• KNUDSON A.C., The philosophy of Personalism, New York, The Abingdon Press, 1927.
•• NOWAK M., Pedagogika personalistyczna, [Personalistic pedagogy] W: Z. KWIECINSKI - B. SLIWERSKI (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, t. 1: Rozdział 3, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN,2003, s.232-247.
•• NOWAK M., Teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, 2008.
Selected parts of "Personnalism. Scence, Philosophy, Theology". (Biannual, Warsaw-Lublin-Radom), red. naczelny Cz. S. Bartnik (także w wersji polskojęzycznej: "PERSONALISM. Prawda Dobro Piękno". Półrocznik), Warszawa-Lublin-Radom od 2002 r.).

The personalistic education - lecture

Course objective:
The lecture places the aim to be the introduction to the personalistic pedagogy and education caracterized with the idea of the education and the pedagogics tilled with the use of basic thematic blocs in the general pedagogy and with the inscription of them into the structure of the personalistic educationb as one of the principal drections of contemporary pedagogical thoth.
Prerequisites:
Knowledge of English language; intermediate level required,
- attendance and activity at lectures
Learning outcomes:
At the level of knowledge:
identifying the theoretical and methodological problems of the personalistic conception of education;
At the level of understanding and appliction:
personalistic analizing the educational phenomena and processes
At the level of integration:
Elaborating projects of personalistic educational activity
Teaching method:
the work with the text
the written work
the assignment method
the lecture with the use of the multimediumistic presentation
Course content description:
Presentation of the conception, methods and role of the lecture on personalistic education. Genesis and development of personalistic education. Personalistic education among other contemporary trends and conceptions of education. Grounds of personalism. Person and community in personalistic education. Personalistic education Factors and circumstances of education: encounter, dialogue, commitment, autentism, and educating love. Values according to personalistic education. Methods and ways of carrying out personalistic education. Family and its role in education. School and didactics according to personalism.
Forms of assessment:
Unsatisfactory: student does not know the basic categories of personalististic education
The pass mark: the student knows the elementary categories of the personalistic pedagogy
Good rating: the student knows the structure and elements of the proces of personalisic education and pedagogy
very good: The student knows the categories, the structure, the conceptions and authors of the personalistic conceptions of education
Required reading list:
•• ADAMSKI F. (red.), Wychowanie personalistyczne. Wybór tekstów, [Personalistic education], Kraków, WAM, 2005.
•• GÓRSKI K., Wychowanie personalistyczne, [Personalistic education], Poznań, 1936.
•• KNUDSON A.C., The philosophy of Personalism, New York, The Abingdon Press, 1927.
•• NOWAK M., Pedagogika personalistyczna, [Personalistic pedagogy] W: Z. KWIECINSKI - B. SLIWERSKI (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, t. 1: Rozdział 3, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN,2003, s.232-247.
Nowak M., Profil pedagogiczny nauk o wychowaniu, Lublin Wydawnictwo KUL, 2012.
•• NOWAK M., Teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, 2008.
Selected parts of \"Personnalism. Scence, Philosophy, Theology\". (Biannual, Warsaw-Lublin-Radom), red. naczelny Cz. S. Bartnik (także w wersji polskojęzycznej: \"PERSONALISM. Prawda Dobro Piękno\". Półrocznik), Warszawa-Lublin-Radom od 2002 r.).

Wprowadzenie do pedagogiki - wykład

Cele przedmiotu:
Wprowadzenie do pedagogiki (wykład) zapoznaje z historycznym procesem kształtowania wiedzy o wychowaniu, podstawowymi kategoriami pedagogicznymi oraz w ramach wprowadzenia do pedagogiki, dokonuje analizy podstawowych problemów wychowania i pedagogiki współczesnej w całokształcie współczesnego życia ludzkiego indywidualnego, kulturalnego i społecznego.
Wykład stawia sobie jako cele: dostarczenie podstawowej wiedzy z zakresu pedagogiki, rozbudzenie wrażliwości na problemy wychowania i pedagogiki; wprowadza w mapę sytuacyjną współczesnych nurtów wskazując na ich zaplecze językowe, filozoficzne i teoretyczne. Te cele i treści przekładają się w oczekiwaniach konkretnych umiejętności: operacyjnych i nieoperacyjnych.
Wymagania wstępne:
Znajomość języka polskiego w mowie i w piśmie
Efekty kształcenia:
WIEDZA
W zakresie umiejętności nieoperacyjnych powinien nabyć zdolności interpretowania i analizowania zjawisk edukacyjnych, rozumienia aktualnej rzeczywistości wychowania i nauczania w całej jej złożoności.

UMIEJĘTNOŚCI
W zakresie umiejętności operacyjnych, student powinien potrafić nazywać, kategoryzować i definiować podstawowe zjawiska edukacyjne i zauważać ich konteksty teoretyczne i praktyczne, a także diagnozować je i ewaluować oraz odnosić do własnej refleksji i działalności edukacyjnej.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
W swoim podejściu do problemów edukacyjnych i postawach wyrażanych w życiu społecznym student powinien charakteryzować się krytyczną świadomością zwłaszcza wobec potocznych, ideologicznych i uproszczonych ujęć rzeczywistości wychowania, doceniając rolę wiedzy teoretycznej w praktycznej działalności edukacyjnej.
Metody dydaktyczne:
metoda podająca - wykład z zastosowaniem prezentacji multimedialnej
elementy dyskusji ze studentami
metoda zadaniowa
praca pisemna
praca z tekstem
Treści programowe:
PROBLEMATYKA I PODSTAWOWE ZAGADNIENIA WYKŁADU:

CZĘŚĆ I. PEDAGOGIKA JAKO NAUKA:
- geneza i rozwój pedagogiki jako nauki
- wkład chrześcijaństwa i znaczenie nauczania Jezusa Chrystusa dla myśli pedagogicznej
- działy pedagogiki i kryteria ich wyróżniania
- charakterystyka poznania i wiedzy w pedagogice: pedagogika nauką filozoficzną, empiryczną, humanistyczną, praktyczną.
- wiedza pedagogiczna między umiejętnością działania a celowością
- pedagogika jako nauka w kontekście rozumienia nauki i naukowości
- określenie przedmiotu badań pedagogiki, jej źródeł oraz metod, technik i narzędzi badań
- struktura pedagogiki jako nauki i jako zespołu (kompleksu) nauk o wychowania ze zróżnicowanymi sferami przynależności: a) dyscypliny pedagogiczne (ogólne i szczegółowe); b) nauki pedagogiczne; c) nauki współpracujące z pedagogiką (kwestia dialogu interdyscyplinarnego)
- niektóre propozycje uporządkowania dyscyplin tworzących pedagogikę

CZĘŚĆ II. PODSTAWOWE KATEGORIE PEDAGOGIKI
1. Kategorie antropologiczne: konieczność wychowania człowieka, wychowawlność/wyuczalność/wykształcalność,
2. Kategorie ontologiczne: wychowanie (tzw. szero¬kie i wąskie rozumienie wychowania) oraz główne pojęcia pedagogiczne, kategorie i definicje wychowania, wychowanie a nauczanie (wychowanie/edukacja/formacja/nauczanie/kształcenie), psychologiczne i pedagogiczne ujęcia wychowania; wychowanie jako system, jako działalność wychowawców, jako efekt; idealistyczne i realistyczne ujęcia wychowania – personalistyczna i otwarta teoria rzeczywistości wychowania.
3. Kategorie aksjologiczne: podmiotowość, osoba i jej wolność, odpowiedzialność, osoba jako podstawowa wartość w pedagogice i w wychowaniu, wartości a wychowanie, cele wychowania, autorytet, ideał wychowawczy, wzór osobowy, taksonomie i operacjonalizacja celów;

CZĘŚĆ III. UWARUNKOWANIA PROCESU WYCHOWANIA I REFLEKSJI NAD NIM:
1. Uwarunkowania historyczne i metodyczne: rozwój myśli pedagogicznej, w tym główne etapy rozwoju pedagogiki; metodyka wychowania, metody, formy, techniki i strategie wychowania; środki i zasady wychowania
2. Uwarunkowania rozwojowe: wychowanie w poszczególnych fazach rozwoju człowieka, wychowanie a niepełnosprawność, wychowanie i nauczanie integracyjne;
3. Okoliczności i instytucje wychowania: efekty i skuteczność wychowania, zagrożenia dla wychowania i rozwoju dzieci i młodzieży a oddziaływania profilaktyczne i prewencyjne oraz naprawcze;
4. Wychowawca, nauczyciel i pedagog: wymagane kompetencje, jego osobowość, kształcenie.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
na ocenę 2 (ndst): Nie zna elementarnej terminologii używanej w pedagogice i nie rozumie jej źródeł oraz zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych;
na ocenę 3 (dst)
Potrafi wymienić elementarną terminologię używaną w pedagogice i wskazać jej źródła oraz zastosowanie w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych;

na ocenę 4 (db)
Zna i definiuje elementarną terminologię używaną w pedagogice, wskazuje i wyjaśnia jej źródła oraz zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych;
na ocenę 5 (bdb)
Zna, definiuje i porównuje elementarną terminologię używaną w pedagogice, rozumie, wskazuje i wyjaśnia jej źródła oraz podaje przykłady jej zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
1. Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.), „Pedagogika. Podręcznik akademicki” t.1 i t.2, wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2004;
2. Śliwerski B. (red.), „Pedagogika” t.1-4, wyd. GWP, Gdańsk 2010;
3. Wołoszyn S., „Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej”; tom III, księga pierwsza i księga druga, wyd. Kielce 1998;
4. Kupisiewicz Cz., Wojnar I., „Myśliciele o wychowaniu”, wyd. BGW, 1996.
6. Nowak M., „Podstawy pedagogiki otwartej”, RW KUL, Lublin, 2001.
7. Nowak M., „Pedagogiczny profil nauk o wychowaniu”, Wyd. KUL, Lublin, 2012
Literatura uzupełniająca:
1. Rutkowiak J. (red.), „Odmiany myślenia o edukacji”, wyd. Kraków, 1996.
2. Figiel M., Szkoły autorskie w Polsce. Realizacje edukacyjnych utopii”, Kraków 2001.
3. Kierunki filozofii współczesnej, wyd. UMK Toruń 1995.
4. Okoń W. „Dziesięć szkół alternatywnych”, wyd. WSiP, 1997.
5. Neill A., Summerhill, Katowice 1991, lub Nowe Summerhill wyd. Poznań 1994.