Aksjologia w profilaktyce społecznej i resocjalizacji - wykład

Cele przedmiotu:
Celem przedmiotu jest wyposażenie studentów w podstawową wiedzę z zakresu aksjologii pracy resocjalizacyjnej, jak i w zakresie profilaktyki społecznej. Celem dalszym jest wzmocnienie i rozwój wrażliwości społecznej kształtowanej na bazie aksjologii.
Wymagania wstępne:
wprowadzenie do pedagogiki resocjalizacyjnej
Efekty kształcenia:
WIEDZA: 1. Student charakteryzuje filozoficzne, społeczno-kulturowe i historyczne podstawy aksjologii wychowania resocjalizującego oraz profilaktyki społecznej. K_WO3;
2. Ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzą o współczesnych kierunkach rozwoju pedagogiki resocjalizacyjnej, rozumie ich historyczne i kulturowe uwarunkowania oraz aksjologiczne i teleologiczne przesłanie, jak też wymieni podstawowe orientacje aksjologiczne w tych obszarach działalności. K_WO2;
UMIEJĘTNOŚCI:
3. Student potrafi sprawnie posługiwać się wybranymi teoriami resocjalizacji i analizować je w aspekcie aksjologii - w tym celów i ideałów wychowania resocjalizacyjnego. K_UO;
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY):
4. Uzasadnia znaczenie nabytej wiedzy w procesie samodoskonalenia w zawodie pedagoga. K_KO1;
5. Uwzględnia znaczenie wiedzy interdyscyplinarnej w wyjaśnianiu i opisywaniu wychowania resocjalizacyjnego. K_KO2
Metody dydaktyczne:
Metody podające: wykład, opis, dyskusja, objaśnienie;
Metody problemowe: klasyczna metoda problemowa, metody aktywizujące.
Treści programowe:
Wartości, wartościowanie, aksjologia i teleologia;
Cele i zadania profilaktyki społecznej i resocjalizacji;
Normy i wartości społeczne a pedagogika;
Modele resocjalizacji;
Typologie niedostosowania społecznego
Ideały wychowania a myślenie założeniowe;
Podstawy antropologiczne i aksjologiczne profilaktyki i resocjalizacji osób pozbawionych wolności;
Aksjologia oddziaływań profilaktycznych i resocjalizacyjnych wobec osób pozbawionych wolności (zatrudnienie; nauka i oświata; zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe; pomoc postpenitencjarna;
Teleologia profilaktyki i resocjalizacji: podstawy teoretyczno-prakseologiczne
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
praca zaliczeniowa - projekt;
kolokwium zaliczeniowe - do wyboru forma pisemna lub ustna
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Cichoń W., Wartości, człowiek, wychowanie, Kraków, 1996.
Galbraith J.K., Godne społeczeństwo. Program troski o ludzkość, Warszawa, 1999.
Jędrzejko M., A. Szwedzik (red.), Pedagogika i profilaktyka społeczna, Warszawa, 2018.
Konopczyński M., Metody twórczej resocjalizacji, Warszawa, 2007.
Nowak M., Aksjologia współczesnej pedagogiki resocjalizacyjnej jako podstawa jej sukcesu, "Roczniki Pedagogiczne", 2019, zeszyt specjalny.
Pytka L., Aksjologiczno-pedagogiczne podstawy resocjalizacji, W: Sawicka K. (red.), Polska myśl resocjalizacyjna. Wybór tekstów, Warszawa, 1993.
Sobczak S., Aksjologia i teleologia pedagogiki resocjalizacyjnej, Warszawa, 2009.

Pedagogika ogólna - seminarium

Cele przedmiotu:
Celem Seminarium jest wprowadzenie w zagadnienia metodologiczne i formalne dotyczące pisania pracy naukowej w zakresie pedagogiki ogólnej.
Wymagania wstępne:
przygotowanie na piśmie i zaprezentowanie wstępnej koncepcji problematyki rozprawy i jasna świadomość podstawowego jej problemu. Pogłębiona wiedza z zakresu przedmiotów: Pedagogika Ogólna, metodologia badań pedagogicznych, metodologia badań społecznych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA - umiejętność identyfikacji teoretycznych i metodologicznych podstaw nauk o wychowaniu;
K_W01 ma wiedzę na temat przedmiotu materialnego i formalnego pedagogiki ogólnej,
K_W02 ma uporządkowaną wiedzę na temat przedmiotu i celu oraz funkcji badań pedagogicznych,
K_W03 ma elementarną wiedzę na temat sytuacji badawczej, problemu badawczego, problemu głównego i problemów szczegółowych,
K_W04 zna podstawową terminologię dotyczącą pisania pracy magisterskiej
K_W05 i K_W06 ma ugruntowaną wiedzę na temat etapów pisania rozprawy doktorskiej.
UMIEJĘTNOŚCI
umiejętność prowadzenia badań w obszarze nauk o wychowaniu
K_U01 potrafi uzasadnić wybór tematu rozprawy doktorskiej,
K_U02 potrafi sformułować problem główny i problemy szczegółowe pracy,
K_U03 potrafi ustalić adekwatne cele pracy i opracować koncepcję rozprawy,
K_U04 posiada umiejętność doboru adekwatnych metod i technik do badań własnych,
K_U05 potrafi napisać poprawną formalnie-językowo oraz merytorycznie rozprawę doktorską.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
zastosowanie wiedzy teoretycznej w konkretnych sytuacjach wychowawczych
opracowanie projektu wychowawczej aktywności.
K_K01 jest świadomy istnienia etycznego wymiaru w badaniach naukowych,
K_K02 docenia znaczenie pedagogiki ogólnej dla innych subdyscyplin pedagogicznych,
K_K03 odpowiedzialnie i metodycznie poprawnie przygotowuje się do pracy badawczej,
K_K04 ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania namysłu naukowego nad zagadnieniami z obszaru pedagogiki ogólnej.
Metody dydaktyczne:
praca z tekstem, dyskusja, metoda zadaniowa, prace pisemne
Treści programowe:
Pedagogika Ogólna - jej obszar badań, jej przedmiot, jej specyfika i rola wśród dyscyplin pedagogicznych.
Polska tradycja uprawiania pedagogiki ogólnej.
Seminarium podejmuje kwestie pedagogiczne wraz z zagadnieniami metodologicznymi i formalnymi pisania pracy naukowe w zakresie pedagogiki ogólnej. Poszczególne fazy pracy w ramach seminarium obejmują:
1) poszukiwanie i precyzowanie tematu rozprawy;
2) tworzenie koncepcji wyjściowej obejmującej pomysł badawczy (hipoteza, główny problem oraz problemy szczegółowe;
3) prezentacja poszczególnych części pracy stwarzająca okazję do dyskusji nad sposobami i techniką redagowania rozprawy naukowej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
obecność na seminariach i aktywność w postaci prezentowania lektur, referowania, przedstawiania etapów realizacji swojej rozprawy.obecność na seminariach i aktywność w postaci prezentowania lektur, referowania, przedstawiania etapów realizacji swojej rozprawy.
Studenci pierwszego roku otrzymują zaliczenie po zebraniu podstawowej literatury przedmiotu i metodologicznej oraz zgłoszeniu tematu rozprawy i sformułowaniu problemu głównego pracy;
Doktoranci drugiego roku otrzymują zaliczenie po szczegółowym opracowaniu problematyki i metodyki badań własnych.
Doktoranci trzeciego roku otrzymują zaliczenie po napisaniu i zaakceptowaniu przez promotora teoretycznego projektu rozprawy doktorskiej oraz opracowaniu jej koncepcji do otwarcia.
Studenci czwartego roku otrzymują zaliczenie po zredagowaniu teoretycznej i metodologicznej części rozprawy doktorskiej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA PODSTAWOWA:
HEJNICKA-BEZWIŃSKA T. (red.), Pedagogika ogólna: Tradycja-Teraźniejszość-Przyszłość, Bydgoszcz,WSP, 1995.
HEJNICKA-BEZWIŃSKA T., W poszukiwaniu tożsamości pedagogiki. Świadomość teoretyczno-metodologiczna współczesnej peda¬gogiki polskiej, Bydgoszcz, WSP, 1989.
KUNOWSKI S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Łódź, Wyd. Salezjańskie, 1981.
KWIECIŃSKI Z. – B. ŚLIWERSKI (red.), Pedagogika, t. 1 (cz. I – s. 11-71), t. II (cz. II – s. 96-323), Warszawa, WN PWN, 2003.
NOWAK M., Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześć., Lublin, RW KUL, 1999, s.17-177 oraz 230-294.
NOWAK M., Teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, WAiP, 2008, rozdziały: I, III, IV, VIII, IX.
ŚLIWERSKI B., Pedagogika. T. 1: Podstawy nauk o wychowaniu, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, 2006, rozdział 2, 3 i 6 (s. 79-194, 391-415).
oraz
Kolejne tomy serii \"Seminaria Metodologii Pedagogiki\"
T.I: D. KUBINOWSKI – M. NOWAK (red. n.), Metodologia pedagogiki zorientowanej humanistycznie, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2006.
T. II: K. RUBACHA (red.n.), Konceptualizacje przedmiotu badań pedagogiki, W serii: „Seminaria Metodologii Pedagogiki”, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2008.
T. III: J. Piekarski – D. Urbaniak-Zając – K. J. Szmidt (red.), Metodologiczne problemy tworzenia wiedzy w pedagogice. Oblicza akademickiej praktyki, Kraków, Impuls, 2010.
S. PALKA (red.n.), Podstawy metodologii badań pedagogicznych, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2010.
zaliczenie związane z wymaganiami regulaminu studiów doktoranckich oraz z kolejno realizowanymi etapami uczestniczenia w seminarium doktoranckim, zgodnym z podstawowymi sugestiami opracowań regulujących pracę seminarium doktoranckiego z pedagogiki.

Pedagogika ogólna i profilaktyka - seminarium

Cele przedmiotu:
Prowadzenie pracy badawczej w dyscyplinie pedagogika ogólna oraz profilaktyka z wyodrębnieniem zwłaszcza:
C 1 - Zapoznania studenta z metodami badań naukowych i wymaganiami własnego rozwoju naukowego.
C 2 - Pomoc studentom w ustaleniu tematu, w przygotowaniu i zredagowaniu pracy a następnie w obronie pracy magisterskiej.
Wymagania wstępne:
Zainteresowanie pedagogiką ogólną i problemami profilaktyki. Wiedza z zakresu metodologii badań pedagogicznych stopnia I-go. Wykład przeznaczony dla studentów Instytutu Pedagogiki na kierunku pedagogika dla specjalności pedagogika ogólna i profilaktyka, pedagogika resocjalizacyjna, pedagogika szkolna i rodziny z asystenturą rodziny.
Efekty kształcenia:
Seminarium podejmuje kwestie pedagogiczne wraz z zagadnieniami metodologicznymi i formalnymi pisania pracy naukowej z zakresu pedagogiki ogólnej i profilaktyki. Poszczególne fazy pracy w ramach seminarium obejmują: 1) poszukiwanie tematu pracy; 2) tworzenie koncepcji wyjściowej obejmującej pomysł badawczy (hipoteza, główny problem oraz problemy szczegółowe; 3) prezentacja poszczególnych części pracy stwarzająca okazję do dyskusji nad sposobami i techniką redagowania pracy naukowej. Seminarium prowadzi do zdolności rozpoznawania rzeczywistości wychowania w jej podstawowych aspektach, jej projektowania i systematyzowania.
IEDZA
K_W01 ma wiedzę na temat przedmiotu materialnego i formalnego pedagogiki ogólnej,
K_W02 ma uporządkowaną wiedzę na temat przedmiotu i celu oraz funkcji badań pedagogicznych,
K_W03 ma elementarną wiedzę na temat przedmiotu i celu badań, problemu badawczego, problemu głównego i problemów szczegółowych,
K_W04 zna podstawową terminologię dotyczącą pisania pracy magisterskiej
K_W05 i K_W06 ma ugruntowaną wiedzę na temat etapów pisania pracy magisterskiej.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi uzasadnić wybór tematu pracy magisterskiej,
K_U02 potrafi sformułować problem główny i problemy szczegółowe pracy,
K_U03 potrafi ustalić adekwatne cele pracy,
K_U04 posiada umiejętność doboru adekwatnych metod i technik do badań własnych,
K_U05 potrafi napisać poprawną formalnie-językowo oraz merytorycznie pracę magisterską.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 jest świadomy istnienia etycznego wymiaru w badaniach naukowych,
K_K02 docenia znaczenie pedagogiki ogólnej dla innych subdyscyplin pedagogicznych zwłaszcza w odniesieniu do profilaktyki,
K_K03 odpowiedzialnie i metodycznie poprawnie przygotowuje się do pracy badawczej,
K_K04 ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania namysłu naukowego nad zagadnieniami z obszaru pedagogiki ogólnej i profilaktyki.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, dyskusja, prezentacja
Treści programowe:
Tematyka prac realizowanych na seminarium z Pedagogiki Ogólnej i profilaktyki dotyczy szeroko rozumianej problematyki dotyczącej wychowania z ukierunkowaniem na problemy podstawowe: aspekty ontologiczne (rzeczywistość wychowania); antropologiczne (antropologia pedagogiczna); aksjologiczne (w tym ujęcie wychowania w perspektywie wartości i sensu); także zagadnienia związane z instytucjonalnymi, kulturalnymi i religijnymi uwarunkowaniami oraz organizacją procesu wychowania z odniesieniami do szczegółowych dyscyplin pedagogicznych i specjalizacji pedagogicznych; także profilaktyka rozumiana jako proces, który wspiera człowieka w prawidłowym rozwoju i zdrowym życiu. Profilaktyka jest ukazywana jako proces reagowania na rozmaite zjawiska społeczne, które oceniane są jako szkodliwe i niepożądane. Ocena skłania do traktowania takich zjawisk w kategoriach zagrożeń i podejmowania wysiłków w celu ich eliminacji lub choćby ograniczania. Zakładając, że skuteczna profilaktyka jest optymalnym sposobem hamowania rozwoju lub ograniczania skali zjawisk uznanych za dolegliwe społecznie, wskazywana jest ta aktywność jako bardziej opłacalna niż kosztowne działania zaradcze konieczne w sytuacji, gdy wzrasta skala niepożądanych zjawisk.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Po I-szym semestrze studenci otrzymują zaliczenie po zebraniu literatury przedmiotu i ustaleniu tematu oraz problemu pracy.
Po II-gim semestrze studenci otrzymują zaliczenie po przygotowaniu szczegółowego planu pracy, ustaleniu metod badań oraz miejsca ich przeprowadzenia, zgłoszeniu tematu pracy do zatwierdzenia przez Radę Instytutu.
Po III-cim semestrze studenci otrzymują zaliczenie po zredagowaniu teoretycznej i metodologicznej części pracy.
Po IV semestrze studenci otrzymują zaliczenie po opracowaniu i złożeniu pracy dyplomowej.
Wymagania są związane z każdym semestrem i wpisem zaliczenia w sesji zaliczeniowej, wymagając w semestrze I dokonania wyboru tematu pracy, sformułowaniem problemu pracy, zebraniem literatury i przygotowaniem planu pracy;
w semestrze II przygotowanie koncepcji pracy i w pracach badawczych przygotowanie narzędzi do badań, opracowanie szczegółowego planu pracy i przygotowanie I-go rozdziału pracy;
w semestrze III przeprowadzenie badań w pracach badawczych, opracowanie rozdziału II;
w semestrze IV przygotowanie ostatniego III rozdziału, wstępu i zakończenia oraz ostateczna redakcja całej pracy. Złożenie pracy celem uzyskania zaliczenia w semestrze IV.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Merytoryczną pomocą są monografie i artykuły wskazane przez prowadzącego.
a ponadto:
Literatura podstawowa:
Gogacz M.: Podstawy wychowania, Niepokalanów, 1993.
HEJNICKA-BEZWIŃSKA T. (red.), Pedagogika ogólna: Tradycja-Teraźniejszość-Przyszłość, Bydgoszcz, WSP, 1995
Kunowski S.: Podstawy współczesnej pedagogiki, Łódź 1981
KWIECIŃSKI Z. - B. ŚLIWERSKI (red.), Pedagogika, t. 1, t. II, Warszawa, WN PWN, 2003.
NOWAK M. - MAGIER P. - I. SZEWCZAK (red.), Antropologiczna pedagogika ogólna, Lublin, KUL - Gaudium, 2010.
Nowak M.: Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej, Lublin, 1999.
NOWAK M., Teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, WAiP, 2008.

Pedagogika z elementami dydaktyki - wykład

Cele przedmiotu:
Pedagogika z elem. dydaktyki, zajmuje się podstawowymi problemami wychowania i pedagogiki, zapoznaje z historycznym procesem kształtowania się wiedzy o wychowaniu, podstawowymi kategoriami pedagogicznymi, poszukuje podstaw edukacji (ontologicznych, aksjologicznych, antropologicznych, itd.) oraz w ramach wprowadzenia do pedagogiki dokonuje analizy podstawowych problemów wychowania i pedagogiki współczesnej pod kątem ich roli i znaczenia w całokształcie życia ludzkiego indywidualnego i społecznego.
Wykład stawia sobie jako cele: dostarczenie podstawowej wiedzy z zakresu pedagogiki ogólnej, rozbudzenie wrażliwości na problemy wychowania i nauczania ujętych w pedagogice oraz wskazanie na podstawowe sposoby i trendy badań pedagogicznych; wprowadza w mapę sytuacyjną współczesnych nurtów, dziedzin i problemów w pedagogice, wskazując na ich zaplecze językowe, filozoficzne i teoretyczne.
Wymagania wstępne:
zaliczenie dwu pierwszych lat studiów - wprowadzenia filozoficzno-teologicznego
Efekty kształcenia:
WIEDZA
W zakresie umiejętności nieoperacyjnych powinien nabyć zdolności interpretowania i analizowania zjawisk edukacyjnych, doceniania roli poszczególnych elementów składowych procesu wychowawczego (w tym rodziny, szkoły, parafii, itp.), rozumienia aktualnej rzeczywistości wychowania i nauczania w całej jej złożoności.
UMIEJĘTNOŚCI
W zakresie umiejętności operacyjnych, student powinien potrafić nazywać, kategoryzować i definiować poszczególne zjawiska edukacyjne i zauważać ich konteksty teoretyczne i praktyczne, a także diagnozować, ewaluować i opracowywać programy i projekty własnej i instytucjonalnej działalności edukacyjnej.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Powinien charakteryzować się krytyczną świadomością zwłaszcza wobec potocznych, ideologicznych i uproszczonych ujęć rzeczywistości wychowania, doceniać rolę wiedzy teoretycznej w praktycznej działalności edukacyjnej.
Metody dydaktyczne:
metoda podająca - wykład z zastosowaniem prezentacji medialnej
praca z tekstem
praca pisemna
dyskusja
Treści programowe:
CZĘŚĆ I. PEDAGOGIKA JAKO NAUKA:
 geneza i rozwój pedagogiki jako nauki
 wkład Chrześcijaństwa i nauczania Jezusa Chrystusa dla myśli pedagogicznej
 działy pedagogiki i kryteria ich wyróżniania
 charakterystyka poznania i wiedzy w pedagogice: pedagogika nauką filozoficzną, teologiczną, empiryczną, humanistyczną, praktyczną.
 wiedza pedagogiczna między umiejętnością działania a celowością
 pedagogika jako nauka w kontekście rozumienia nauki i naukowości
 określenie przedmiotu badań pedagogiki, jej źródeł oraz metod, technik i narzędzi badań
 struktura pedagogiki jako nauki i jako zespołu (kompleksu) nauk o wychowania ze zróżnicowanymi sferami przynależności: a) dyscypliny pedagogiczne (ogólne i szczegółowe); b) nauki pedagogiczne; c) nauki współpracujące z pedagogiką (kwestia dialogu interdyscyplinarnego)
 niektóre propozycje uporządkowania dyscyplin tworzących pedagogikę
CZĘŚĆ II. PODSTAWY PEDAGOGIKI
1. Antropologiczne podstawy pedagogiki i wychowania:
 konieczność wychowania człowieka – podstawowe tezy antropologii pedagogicznej
 granice i możliwości wychowania człowieka (pesymizm-optymizm i realizm pedagogiczny)
 kwestia wolności i odpowiedzialności człowieka
 osoba i jej wychowanie
2. Ontologiczne podstawy wychowania
 podstawowe ujęcia wychowania w pedagogice (tzw. szerokie i wąskie rozumienie wychowania) oraz główne pojęcia pedagogiczne i definicje wychowania, wychowanie a nauczanie
 wychowanie a inne formy wpływania na człowieka i wspierania jego rozwoju
 wychowanie w ujęciu psychologicznym i pedagogicznym – ku integralnym ujęciom wychowania: wychowanie według teorii warstwicowej S. Kunowskiego
 istota procesu wychowania: wychowanie jako działalność wychowawców, jako własna aktywność wychowanka (samowychowanie), podmiotowość w wychowaniu i nauczaniu, indywidualizacja.
 wychowanie a inne formy wspierania człowieka w jego rozwoju
 struktura procesu wychowania
3. Aksjologiczne podstawy wychowania:
 rodzaje celów wychowania: cele operacyjne i kierunkowe, wychowawcze i dydaktyczne, cel ostateczny, ideał wychowawczy, wzór wychowania, taksonomie i operacjonalizacja celów
 wartości szczególnie ważne współcześnie
 wartości a wychowanie i cele i strategie wychowania chrześcijańskiego¬
CZĘŚĆ III. PEDAGOGIKA i Dydaktyka - PODSTAWOWE PROBLEMY:
 okoliczności, miejsca i koncepcje organizacji działalności wychowawczej i dydaktycznej, metodyka i technologie wychowania
 wychowanie i nauczanie w rodzinie i klasie szkolnej – jako środowiskach wychowania
 wychowanie w poszczególnych fazach rozwoju człowieka: młodość, dorosłość (edukacja ustawiczna), wychowanie a niepełnosprawność, wychowanie i nauczanie integracyjne;
 wychowanie religijne i moralne, funkcja oraz kompetencje nauczyciela i wychowawcy, rola mediów,
 instytucje wychowania i ich współpraca: rodzina, szkoła, religijne wychowanie i kościelne instytucje wychowania, grupy młodzieżowe i stowarzyszenia, rola leaderów w grupach; praca z klasa szkolną i style kierowania klasą
 pedagogika chrześcijańska oraz współczesne wyzwania dla wychowania i nauczania chrześcijańskiego – szkoła katolicka, katecheza, pedagogizacja rodziców
 historia rozwoju polskiej myśli pedagogicznej, w tym główne nurty w historii myśli pedagogicznej oraz rozwój dyscypliny - pedagogika i dydaktyka
 wychowanie i program wychowawczy szkoły, profilaktyka i program profilaktyczny szkoły, program nauczania
 osobowość wychowawcy, katechety i duszpasterza jako pedagogów
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
SOBÓR WATYKAŃSKI II, Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim, 1965;
PIUS XI, O chrześcijańskim wychowaniu dzieci i młodzieży, 1929;
oraz do wyboru jedna z podanych pozycji książkowych:
KUNOWSKI S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa, Wydawnictwo Salezjańskie, 1993;
KWIECIŃSKI Z. – B. ŚLIWERSKI (red.), Pedagogika, t. 1 (cz. I i II – s. 11-182), t. II (cz. II i III – s. 96-396), Warszawa, WN PWN, 2003.
NOWAK M., Pedagogiczny profil nauk o wychowaniu, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2012, rozdział III, IV, VI i IX.
NOWAK M., Podstawy pedagogiki chrześcijańskiej, Lublin, Pracownia Poligraficzna S.H.K.\"Zawisza\", 1995;
NOWAK M., Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej, Lublin, RW KUL, 1999 (zwłaszcza: Wstęp oraz rozdziały: I, II, IV, VII i IX);
TARNOWSKI J., Problem chrześci¬jańskiej pedagogiki egzysten¬cjalnej, Warsza¬wa, ATK, 1982;
WORONIECKI J., Katolicka etyka wychowawcza, t. 1., Lublin. KUL, 1985, s. 328-418;
Zaleca się też lektury uzupełniające:
HANSEMANN G., Wychowanie religijne, (tł. S. Szczyrbowski), Warsza¬wa, 1988;
KONARZEWSKI K., Podstawy teorii oddziaływań wychowawczych, Warszawa, 1982.
KUBIAK-SZYMBORSKA E. – D. ZAJĄC, Wokół podstawowych zagadnień teorii wychowania, Bydgoszcz, WERS, 2002.
KUBIAK-SZYMBORSKA E. – D. ZAJĄC, Wychowanie w kręgu pytań, Bydgoszcz, WERS, 2013.
KUCZKOWSKI S., Przyjacielskie spotkania wychowawcze, Kraków, WAM, 1985;
ŁOBOCKI M., Teoria wychowania w zarysie, Kraków, „Impuls”, 2003.
NOWAK M., Główne nurty współczesnej filozofii wychowania, „Kultura i Edukacja”. Toruń, 2 (4) 1992, s. 7-27. NOWAK M., Współczesne teorie i koncepcje wychowania, Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesj., 2008.
ŚLIWERSKI B., Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości, Kraków, Impuls, 2012.
ŚLIWERSKI B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków, IMPULS, 1998.

Podstawowe pojęcia pedagogiki - wykład

Cele przedmiotu:
rozumienie podstawowych kategorii używanych w badaniach nad edukacją i wychowaniem; analizy odmiennych koncepcji wychowania,
rekonstruowania ich założeń oraz ideologii; rozróżniania potocznej wiedzy o wychowaniu od wiedzy
naukowej; rozróżniania podstawowych możliwości i ograniczeń towarzyszących procesom edukacji i wychowania;
umiejętność posługiwania się językiem różnych koncepcji wychowania dla opisu rzeczywistości społecznej.
Wymagania wstępne:
zainteresowania i obecność na zajęciach
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Zna cele, zadania pedagogiki specjalnej; zna powiązania pedagogiki specjalnej z innymi dyscyplinami naukowymi; ma wiedzę na temat historii pedagogiki specjalnej, rozwoju opieki, rehabilitacji i edukacji osób z niepełnosprawnością; zna wspólne i swoiste problemy osób z różnymi niepełnosprawnościami, posiada wiedzę o potrzebach osób niepełnosprawnych, możliwościach rehabilitacyjnych (K1_W01, K1_W06);
UMIEJĘTNOŚCI
Student potrafi wykorzystywać wiedzę teoretyczna z zakresu pedagogiki specjalnej do analizowania i interpretowania sytuacji i zdarzeń pedagogicznych i społecznych (K1_U03, K1_U08, K1_U09, K1_U15);
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Student docenia znaczenie teorii dla realizacji zadań praktycznych w zakresie edukacji, wychowania i terapii osób z niepełnosprawnością; dostrzega znaczenie pracy ze społeczeństwem na rzecz wypracowania właściwych postaw wobec niepełnosprawności, ludzi nią dotkniętych oraz ich rodzin; uznaje zasady podmiotowości i autonomii osób z niepełnosprawnością w działaniach edukacyjnych, wychowawczo-opiekuńczych (K1_K01, K1_K05);
Metody dydaktyczne:
wykład, prezentacje medialne, dyskusja
Treści programowe:
Podstawowe pojęcia, cele i zadania pedagogiki i pedagogiki specjalnej.
Norma i klasyfikacje odchyleń od normy.
Działy szczegółowe pedagogiki specjalnej (pedagogika osób z niepełnosprawnością intelektualną, surdopedagogika, tyflopedagogika, pedagogika lecznicza, resocjalizacja).
Wielowymiarowość i wielowarstwowość ludzkiej niepełnosprawności.
Pojęcia: rewalidacja, rehabilitacja, resocjalizacja, reedukacja, autorewalidacja, podmiotowość, autonomia niepełnosprawnych, normalizacja życia osób niepełnosprawnych, pojęcia: uszkodzenie, niepełnosprawność i upośledzenie wg WHO.
Paradygmaty w pedagogice specjalnej.
Diagnoza, selekcja i orzecznictwo w przypadku niepełnosprawności. Filozoficzne podstawy pedagogiki specjalnej i stosunku ludzi pełnosprawnych do niepełnosprawnych (kategorie godności, przygodności, dobrego życia).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Na końcową ocenę składa się wiedza w zakresie treści wykładu, zaangażowanie podczas zajęć z odpowiednim zróżnicowaniem:
dostateczny - zna podstawową terminologię i problemy
dobry - zna pojęcia i potrafi je stosować w relacjonowaniu problematyki oraz zna podstawowe ujęcia głównych problemów;
bardzo dobry - twórczo potrafi stosować kategorie, zna podstawową problematykę w zakresie poszerzonym także o własne studium problematyki wykładu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
1) Kosakowski Cz., 2009, "Węzłowe problemy pedagogiki specjalnej", wyd. Akapit, t.1,
2) Dykcik W. (red.), 1998, "Pedagogika specjalna", wyd. UAM, t.1,
3) Sękowska Z., 1998, "Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej", wyd. WSPS, t.1,
4) Krause A., 2004, "Człowiek niepełnosprawny wobec przeobrażeń społecznych", wyd. Impuls, t.1, 5) Sowa J., 1997, "Pedagogika specjalna w zarysie", wyd. FOSZE, t.1,
6) Doroszewska J., 1981., "Pedagogika specjalna", wyd. Ossolineum, t.1,2.