„Maryja Panna gwiazda jest morska". Przyczynek do nowożytnej pobożności maryjnej
[“The Virgin Mary Is the Star of the Sea”: A Contribution to Early Modern Marian Devotion]
Artykuł naukowy w czasopiśmie recenzowanyCzasopismo: Roczniki Humanistyczne (ISSN: 0035-7707)
Rok wydania: 2025
Tom: LXXII
Numer czasopisma: 12
Strony od-do: 269-282
Streszczenie: ednym z najstarszych symboli maryjnych jest gwiazda morza (stella maris). Ta symbolika zakorzeniła się w literaturze patrystycznej, a następnie na trwale zaistniała w piśmiennictwie, liturgii i dewocji poświęconej Maryi, w których do dziś jest żywo obecna. Artykuł w skrótowej formie przypomina genezę symbolu i skupia się na kilku przykładach dzieł literatury i sztuki z drugiej połowy XVII wieku, w których Maryja, gwiazda morza, została ukazana jako szczególna opiekunka ludzi na pełnej niebezpieczeństw drodze życia. Przywołane przykłady tworzą spójny przekaz opartego na tradycji, a jednocześnie aktualizującego się w historycznych uwarunkowaniach toposu maryjnej dewocji. Na szczególną uwagę zasługuje utożsamienie gwiazdy morza z gwiazdą polarną i wykorzystanie jej właściwości do opisu przymiotów Maryi oraz umiejętne włączenie do tradycji nowych wątków, jak wynaleziony na początku XVII wieku teleskop i odkrycie nowych światów (na odległych lądach i planetach).
Słowa kluczowe: ikonografia maryjna, stella maris, gwiazda morza, symbole maryjne
Dostęp WWW: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rh/article/view/4638/3697
DOI: DOI: https://doi.org/10.18290/rh257312.17s
Cytowanie w formacie Bibtex:
@article{1,
author = "Aneta Kramiszewska",
title = "„Maryja Panna gwiazda jest morska''. Przyczynek do nowożytnej pobożności maryjnej",
journal = "Roczniki Humanistyczne",
year = "2025",
number = "12",
pages = "269-282"
}
Cytowanie w formacie APA:
Kramiszewska, A. (2025). „Maryja Panna gwiazda jest morska". Przyczynek do nowożytnej pobożności maryjnej. Roczniki Humanistyczne, 12, 269-282.