Teoria poznania - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - Przygotowanie pracy doktorskiej.
C2 - Pogłębienie umiejętności prowadzenia zaawansowanych i samodzielnych badań naukowych oraz redagowania tekstu naukowego.
Wymagania wstępne:
W1 - Bardzo dobra znajomość zagadnień filozoficznych (zwłaszcza epistemologicznych) - zarówno w aspekcie systematycznym jak i historycznym.
W2 - Ponadprzeciętna umiejętność analizowania tekstów naukowych.
W3 - Wysoka kultura osobista, uczciwość, pracowitość, staranność, słowność, terminowość, punktualność.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Doktorant posiada pogłębioną wiedzę w zakresie wyznaczonym tematem pracy dyplomowej - K_W04, K_W06.
2. Doktorant zna polską oraz obcojęzyczną terminologię filozoficzną, zwłaszcza w zakresie prowadzonych przez siebie badań - K_W05.
3. Doktorant posiada specjalistyczną wiedzę na temat metodologicznego statusu filozofii (i jej dyscyplin) oraz relacji filozofii do innych nauk - K_W02, K_W03, K_W07.
4. Doktorant zna i rozumie zaawansowane metody analizy i interpretacji różnych form wypowiedzi filozoficznych - K_W08.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Doktorant potrafi sprawnie wyszukiwać, porządkować i analizować informacje z różnych źródeł (w tym elektronicznych) oraz posiada pogłębioną umiejętność redagowania tekstu naukowego - K_U01.
2. Doktorant prowadzi samodzielne i twórcze badania w zakresie wybranej dyscypliny filozoficznej - K_U02, K_U03, K_U04, K_U10.
3. Doktorant upowszechnia wyniki swych badań w gronie polskich oraz zagranicznych specjalistów - K_U05, K_U06, K_U07, K_U08, K_U09, K_U14.
4. Doktorant posługuje się swobodnie współczesnymi metodami dydaktycznymi w zakresie pozwalającym na prowadzenie zajęć na poziomie akademickim - K_U011.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Doktorant jest krytyczny wobec własnej wiedzy i umiejętności, nieustannie stara się poszerzać swoje kompetencje - K_K01, K_K03.
2. Doktorant rzetelnie i kompetentnie broni własnego stanowiska, wykazując przy tym w dyskusji wysoką kulturę osobistą. Równocześnie przejawia stałą otwartość na krytykę swoich poglądów oraz z szacunkiem respektuje poglądy przedstawicieli przeciwnych stanowisk - K_K05, K_K06, K_K04 .
3. Doktorant poczuwa się do odpowiedzialności zarówno za instytucję, do której przynależy (sumiennie wypełniając obowiązki administracyjne), jak i za stan filozofii jako dyscypliny naukowej. Swoje profesjonalne umiejętności i wiedzę wykorzystuje do rozwoju dobra wspólnego w społeczeństwie - K_K02, K_K07, K_K08.
Metody dydaktyczne:
Prezentacje studenckie (z wykorzystaniem technik multimedialnych), dyskusja, mini-wykład prowadzącego, indywidualna praca promotora z doktorantem.
Treści programowe:
Treść zajęć wyznaczona jest przez tematykę prac doktorskich seminarzystów. Tematyka ta ustalana jest indywidualnie wraz z prowadzącym seminarium, zgodnie z zainteresowaniami uczestników. Każde seminarium poświęcone jest prezentacji, przedyskutowaniu oraz ocenie wyników badań jednego (ewentualnie dwóch) spośród uczestników. Szczególnej uwadze poświęcone są kwestie metodologiczne związane z prowadzeniem i redagowaniem pracy naukowej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Brak zaliczenia
(W) - Doktorant nie posiada pogłębionej wiedzy w zakresie wyznaczonym tematem pracy dyplomowej; nie zna polskiej ani obcojęzycznej terminologii filozoficznej; nie posiada specjalistycznej wiedzy na temat metodologicznego statusu filozofii oraz relacji filozofii do innych nauk; nie zna i nie rozumie zaawansowanych metod analizy i interpretacji różnych form wypowiedzi filozoficznych.
(U) - Doktorant nie potrafi sprawnie wyszukiwać, porządkować i analizować informacji z różnych źródeł oraz nie posiada pogłębionej umiejętności redagowania tekstu naukowego; nie prowadzi samodzielnych i twórczych badań w zakresie wybranej dyscypliny filozoficznej; nie upowszechnia wyników swych badań w gronie polskich oraz zagranicznych specjalistów; nie posługuje się swobodnie współczesnymi metodami dydaktycznymi w zakresie
pozwalającym na prowadzenie zajęć na poziomie akademickim.
(K) - Doktorant nie jest krytyczny wobec własnej wiedzy i umiejętności, nie stara się poszerzać swoich kompetencji; nie broni własnego stanowiska w sposób rzetelny i kompetentny; nie przejawia otwartości na krytykę; nie poczuwa się do odpowiedzialności zarówno za instytucję, do której przynależy, jak i za stan filozofii jako dyscypliny naukowej. Nie wykorzystuje swoich profesjonalnych umiejętności i wiedzy do rozwoju dobra wspólnego w społeczeństwie.

Zaliczenie
(W) - Doktorant posiada pogłębioną wiedzę w zakresie wyznaczonym tematem pracy dyplomowej; zna polską oraz obcojęzyczną terminologię filozoficzną; posiada specjalistyczną wiedzę na temat metodologicznego statusu filozofii oraz relacji filozofii do innych nauk; zna i rozumie zaawansowane metody analizy i interpretacji różnych form wypowiedzi filozoficznych.
(U) - Doktorant potrafi sprawnie wyszukiwać, porządkować i analizować informacje z różnych źródeł oraz posiada pogłębioną umiejętność redagowania tekstu naukowego; prowadzi samodzielne i twórcze badania w zakresie wybranej dyscypliny filozoficznej; upowszechnia wyniki swych badań w gronie polskich oraz zagranicznych specjalistów; posługuje się swobodnie współczesnymi metodami dydaktycznymi w zakresie pozwalającym na prowadzenie zajęć na poziomie akademickim.
(K) - Doktorant jest krytyczny wobec własnej wiedzy i umiejętności, nieustannie stara się poszerzać swoje kompetencje; rzetelnie i kompetentnie broni własnego stanowiska; przejawia stałą otwartość na krytykę; poczuwa się do odpowiedzialności zarówno za instytucję, do której przynależy, jak i za stan filozofii jako dyscypliny naukowej; swoje profesjonalne umiejętności i wiedzę wykorzystuje do rozwoju dobra wspólnego w społeczeństwie.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Bibliografię wyznaczają tematy badawcze seminarzystów

Teoria poznania - Epistemologia - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - Zapoznanie z terminologią, problemami, stanowiskami i argumentacją związaną z poznaniem ludzkim.
C2 - Ćwiczenie umiejętności pisania streszczeń.
C3 - Rekonstrukcja i krytyczna analiza tekstów źródłowych.
C4 - Ćwiczenie umiejętności dyskutowania, argumentacji.
Wymagania wstępne:
W1 - Znajomość podstawowych zagadnień filozofii (omawianych na przedmiocie Wprowadzenie do filozofii).
W2 - Umiejętność analizowania tekstów naukowych.
W3 - Umiejętność krytycznego myślenia oraz formułowania swojego stanowiska.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student zna klasyczne oraz dyskutowane współcześnie problemy, główne stanowiska oraz argumenty związane z poznaniem ludzkim - K_W05.
2. Student zna terminologię filozoficzną związaną z problematyką teorii poznania - K_W03.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi dyskutować na temat problemów związanych z poznaniem - dostrzega różnicę stanowisk, potrafi odwółać się do podstawowej argumentacji - K_U05, K_U04.
2. Student potrafi napisać streszczenie omawianych na zajęciach tekstów - K_U06.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w praktyce życiowej: potrafi zanalizować problem i zaproponować jego rozwiązanie - K_K04.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwencjonalny (tradycyjny), wykład konwersatoryjny, wykład z wykorzystaniem technik multimedialnych (pokaz slajdów).
Treści programowe:
Treści kształcenia realizowane na wykładzie dla poszczególnych jednostek dydaktycznych:
1. Teoria poznania - zagadnienia wstępne: definicja, problematyka, szczegółowe teorie poznania, koncepcje uprawiania teorii poznania;
2. Sceptycyzm: rodzaje sceptycyzmu, argument „Trylemat Agryppy” i reakcje na niego;
3. Sceptycyzm: pozostałe argumenty na rzecz sceptycyzmu i odpowiedzi na nie;
4. Internalizm – eksternalizm: definicje, wprowadzenie w problematykę sporu;
5. Internalizm: „problem mostu” i jego rozwiązania;
6. Internalizm: koncepcja świadomości, postacie świadomości i samoświadomości;
7. Eksternalizm: rodzaje eksternalizmu i ich przedstawiciele, reliabilizm;
8. Eksternalizm: koncepcja teorii poznania W. V. O. Quine’a;
9. Eksternalizm: „teistyczny reliabilizm” Alvina Plantingi;
10. Czynności poznawcze: rozróżnienia, bezpośredniość poznania;
11. Czynności poznawcze: rodzaje bezpośredniego poznania;
12. Czynności poznawcze: poznanie pośrednie;
13. Źródła poznania: rodzaje problemów, empiryzm genetyczny, natywizm;
14. Źródła poznania: aprioryzm, aposterioryzm, spór o wiedzę syntetyczną a priori;
15. Racjonalizm – irracjonalizm: stanowiska, argumenty;
16. Racjonalizm – irracjonalizm: racjonalizm umiarkowany;
17. Realizm – idealizm: rodzaje sporu (metafizyczny, epistemologiczny), idealizm (stanowiska, argumenty);
18. Realizm – idealizm: realizm (stanowiska, argumenty);
19. Prawda: klasyczna koncepcja prawdy oraz jej trudności;
20. Prawda: semantyczna i deflacyjne koncepcje prawdy i ich krytyka;
21. Prawda: epistemiczne koncepcje prawdy i ich krytyka;
22. Uzasadnienie: rozróżnienia wstępne, postawy propozycjonalne;
23. Uzasadnienie: rodzaje, stopnie i modele uzasadnienia;
24. Wiedza: klasyczna definicja wiedzy, problem Gettiera;
25. Wiedza: odpowiedzi na problem Gettiera (koncepcja braku fałszywych podstaw, niepodważalnego uzasadnienia, koncepcja przyczynowa) i ich krytyka;
26. Wiedza: precyzacja klasycznej definicji wiedzy jako odpowiedz na problem Gettiera;
27. Poznanie religijne: problemy, stanowiska (kognitywizm, emotywizm);
28. Poznanie religijne: koncepcje uzasadnienia przekonań religijnych;
29. Poznanie naukowe: metodologiczne typy nauk, struktura nauk przyrodniczych, problem indukcji;
30. Poznanie naukowe: przedmiot i wartość nauk przyrodniczych – realizm a instrumentalizm, problem „rozwoju” nauki.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie posiada elementarnej wiedzy dotyczącej terminologii, problemów, głównych stanowisk i najprostszej argumentacji związanych z poznaniem ludzkim.
(U) - Student nie potrafi dyskutować na temat problemów związanych z poznaniem - nie dostrzega różnicy pomiędzy głównymi stanowiskami, nie odłowuje do podstawowej argumentacji. Nie potrafi napisać prostego streszczenia omawianego tekstu.
(K) - Student nie wykorzystuje na poziomie elementarnym zdobytej wiedzy i umiejętności w praktyce życiowej: nie potrafi zanalizować problemu i zaproponować jego rozwiązania.

Ocena dostateczna
(W) - Student posiada elementarną wiedzę dotyczącą terminologii, problemów, głównych stanowisk i najprostszej argumentacji związanych z poznaniem ludzkim.
(U) - Student potrafi dyskutować na temat problemów związanych z poznaniem - dostrzega różnicę pomiędzy głównymi stanowiskami, odłowuje do podstawowej argumentacji. Potrafi napisać proste streszczenie omawianego tekstu.
(K) - Student wykorzystuje na poziomie elementarnym zdobytą wiedzę i umiejętności w praktyce życiowej: potrafi zanalizować problem i zaproponować jego rozwiązanie.

Ocena dobra
(W) - Student ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą terminologii, problemów, typowych stanowisk i argumentacji związanych z poznaniem ludzkim.
(U) - Student sprawnie dyskutuje na temat problemów związanych z poznaniem - dostrzega różnicę stanowisk, odłowuje do znanej sobie argumentacji. Potrafi napisać streszczenie omawianego tekstu, wykorzystując przy tym posiadaną wiedzę.
(K) - Student sprawnie wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w praktyce życiowej: potrafi zanalizować typowy problem i zaproponować jego rozwiązanie.

Ocena bardzo dobra
(W) - Student ma usystematyzowaną i ugruntowaną wiedzę dotyczącą terminologii, problemów, stanowisk i argumentacji związanych z poznaniem ludzkim.
(U) - Student w interesujący sposób dyskutuje na temat problemów związanych z poznaniem - sprawnie rozpoznaje różnicę stanowisk i przyjmowane założenia, stara się samodzielnie formułować argumentację. Potrafi napisać recenzję tekstu, wykazując przy tym umiejętność samodzielnej jego analizy i syntezy.
(K) - Student samodzielnie wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w praktyce życiowej:
potrafi zanalizować nietypowy problem i zaproponować jego rozwiązanie.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
Kartezjusz „Medytacja pierwsza” i „Medytacja druga” (różne wydania).
I. Dąmbska „O rodzajach sceptycyzmu”, Kwartalnik Filozoficzny , t.17, z.1-2 (1948), s. 79-86.
A. B. Stępień „Czy rozum ma szansę się obronić” [w:] tenże, \"Studia i szkice filozoficzne\", t. I, Lublin: RW KUL 1999, s. 238-245.
A. B. Stępień „16 02. Postacie świadomości. Struktura aktu świadomości” [w:] tenże, \"Wstęp do filozofii\", Lublin: TN KUL 2007, s. 116-117.
A. B. Stępień „W poszukiwaniu istoty człowieka” (cz. III. Świadomość człowieka) [w:] tenże, \"Studia i szkice filozoficzne\", t. II, Lublin: RW KUL 2001, s. 33-44.
R. Ziemińska „Quine’a epistemologia naturalizowana” [w:] tenże, \"Eksternalizm we współczesnej epistemologii\", Szczecin: Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego 2002. s. 18-50.
R. Ingarden, „Wykład piąty” [w:] \"Wstęp do fenomenologii Husserla\", Warszawa: PWN 1974, s. 102-125.
J. Wojtysiak, E. Odoj, \"Teoria poznania naukowego\", [w:] P. Kawalec, P. Lipski, R. Wodzisz (red.), \"Podstawy naukoznawstwa. Skrypt dla studentów studiów magisterskich\", Lublin: Wydawnictwo KUL 2011, s. 157-184.
K. Ajdukiewicz „Zagadnienie źródła poznania” (Racjonalizm i irracjonalizm) [w:] tenże, \"Zagadnienia i kierunki filozofii\" (różne wydania).
G. E. Moore „Dane zmysłowe” [w:] tenże, \"Z głównych zagadnień filozofii\", tłum. Cz. Znamierowski, Warszawa: PWN 1967, s. 58-100.
K. Ajdukiewicz „Zagadnienie prawdy” [w:] tenże, \"Zagadnienia i kierunki filozofii\" (różne wydania).
B. Russell „Prawda i fałsz” [w:] tenże, \"Problemy filozofii\", tłum: W. Sady, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2003, s. 131-142.
A. Chrudzimski „Rodzaje fundamentalizmu epistemologicznego”, Edukacja Filozoficzna, t. 24 (1997), s. 183-194.
E. Gettier „Czy uzasadnione i prawdziwe przekonanie jest wiedzą?”, Principia I (1990), s. 93-96.

Literatura uzupełniająca:
R. Ziemińska „Trzy strategie dyskusji ze sceptycyzmem”, Roczniki Filozoficzne t. 50, z. 1 (2002), s. 575-595.
R. Ingarden, „Wykład trzeci” [w:] tenże, \"Wstęp do fenomenologii Husserla\", Warszawa: PWN 1974, s. 56-78.
R. Ziemińska „Plantingi teoria gwarancji (warrant)” [w:] tenże, \"Eksternalizm we współczesnej epistemologii\", Szczecin: Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego 2002, s.207-218.
A. B. Stępień „Rodzaje bezpośredniego poznania” [w:] tenże, \"Studia i szkice filozoficzne\", t. I, Lublin: RW KUL 1999, s. 126-158.
S. Judycki „Wiedza a posteriori i a priori” [w:] R. Ziemińska (red.) \"Przewodnik po epistemologii\", Kraków: Wydawnictwo WAM 2011.
M. Hempoliński „Poznanie zmysłowe. Filozofia percepcji” [w:] tenże, \"Filozofia współczesna. Wprowadzenie do zagadnień i kierunków\", Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1989, s. 410-466.
S. Judycki „O klasycznym pojęciu prawdy”, Roczniki filozoficzne, t. 49, z. 1 (2001), s. 25-62.
J. Wojtysiak, E. Odoj „Jak udoskonalić klasyczną definicję wiedzy?\" [w:] D. Leszczyński (red.), „Studia Systematica\", t.III: Wiedza, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2013, s. 247-266 .

Teoria poznania - Kanon - egzamin

Cele przedmiotu:
Zob. teoria poznania - epistemologia (wykład - semestr letni)
Efekty kształcenia:
WIEDZA

UMIEJĘTNOŚCI

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Metody dydaktyczne:
Zob. teoria poznania - epistemologia (wykład - semestr letni)
Treści programowe:
Zob. teoria poznania - epistemologia (wykład - semestr letni)
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Zob. teoria poznania - epistemologia (wykład - semestr letni)
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Zob. teoria poznania - epistemologia (wykład - semestr letni)