Język angielski - Lektorat dla niesłyszących - lektorat

Cele przedmiotu:
Zakłada się, że uczestnik lektoratu nabędzie kompetencji w zakresie posługiwania się językiem angielskim w zakresie czytania, pisania, a także odczytywania z ust i mówienia (z uwzględnieniem ograniczeń konkretnego ucznia wynikających z jego niepełnosprawności). Student będzie potrafił samodzielnie planować proces uczenia się języka obcego, stosować dojrzałe stare gie ucznia się. Uczeń będzie prezentował wysoką motywację do poznawania języka obcego oraz kultury krajów, w których jest on używany. Uczeń rozpozna swój styl uczenia się i będzie konsekwentnie poszerzał swoją kompetencję językową i komunikacyjna w zakresie języka angielskiego
Efekty kształcenia:
Wiedza:
Student zdobywa merytoryczną wiedzę w zakresie praktycznej nauki języka angielskiego; przyswaja zasady poprawnego posługiwania się tym językiem. Opanowuje materiał leksykalno-
gramatyczny, poprawnie dobiera formy gramatyczne, stosuje właściwą leksykę.
Umiejętności:
Student poprawnie formułuje wypowiedzi w języku angielskim, właściwie interpretuje wypowiedzi innych w tym języku, posiada bogaty zasób słownictwa, dobiera właściwe formy gramatyczne.
Potrafi zabrać głoś w dyskusji, przekonuje do własnego stanowiska,
potrafi wypowiedzieć się (głownie w formie pisemnej) na tematy objęte programe nauczania.
Kompetencje społeczne:
Student zachowuje ostrożność i krytycyzm w stosunku do poprawności własnych wypowiedzi, pracuje w zespole, troszczy się o poprawność językową i merytoryczną własnych wypow
iedzi, potrafi oceniać poprawność wypowiedzi w języku angielskim.
Metody dydaktyczne:
czytanie tekstów, tworzenie tekstów, tłumaczenie z języka angielskiego na język polski ( w razie potrzeby z wykorzystaniem języka migowego lub fonogestów), słuchanie i odczytywanie mowy obcojęzycznej z ust - w zależności od potrzeb i możliwości studentów.
Treści programowe:
Treści programowe są zgodne z programem nauczania na poziomie A1. Są one jednak modyfikowane zgodnie z zasadą indywidualizacji, z uwzględnieniem możliwości psychofizycznych każdego ze studentów niesłyszących i słabosłyszących. Zakres ćwiczeń z mówienia i słuchania zależny jest od poziomu uszkodzenia słuchu studenta i może oznaczać podejmowanie dialogu ustnego połączonego z odczytywaniem z ust lub też pozostanie na poziomie zapisywania dialogów.
Zagadnienia gramatyczne:
1. Czasy gramatyczne: Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Future simple
2. Czasowniki modalne: must, should, can, could
3. Podstawowy szyk wyrazów w zdaniach twierdzących, pytających I przeczących
4. Konstrukcje z wyrażeniami: there is/there are, have got, be going to, would like
5. Liczba pojedyncza i mnoga rzeczowników, forma dzierżawcza
6. Podstawowe użycia przedimka nieokreślonego i określonego
7. Zaimki osobowe, wskazujące, dzierżawcze
8. Liczebniki główne i szczegółowe
9. Kwantyfikatory some, any, much, many
10. Przyimki miejsca I czasu
11. Przymiotniki i przysłówki – stopniowanie
12. Spójniki
13. Przysłówki czestotliwości

Zakresy tematyczne materiału leksykalnego:
1. Ludzie wokół nas (wygląd zewnętrzny, dane osobowe, ubrania, zawód, praca, członkowie rodziny)
2. Życie codzienne (pory roku, dni tygodnia, miesiące), nazwy czynności, posiłki, jedzenie
3. Środowisko, w którym żyjemy (pogoda, zwierzęta)
4. My i świat (nazwy miejsc i budynków, kierunki, położenie, środki transportu, nazwy państw, stolic, kontynentów, narodowości)
5. Czas wolny (sposoby spędzania czasu wolnego, zainteresowania, wakacje)

Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
na ocene 3 - 51-60% w zakresie bieżacej pracy na zajeciach oraz wyników w testach weryfukujacych wiedzę i kompetencje jezykowe
na ocene 3,5 - 61-70%
na ocene 4 - 71-80%
na ocene 4,5 - 81-90
na ocene 5 - 91-100%
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Podręczniki dla danego poziomu językowego z serii English File, Enterprise, Intelligent Business, Headway.
Artykuły metodyczne:
Domagała - Zyśk E. (2011). Domagała-Zyśk E., 2011c, Kompetencje uczniów niesłyszących i słabo słyszących w zakresie posługiwania się językiem angielskim w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych, „Neofilolog” (Czasopismo Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego), 36 (Niezwykły uczeń – indywidualne potrzeby edukacyjne w nauce języków obcych, red. K. Karpińska-Szaj), s. 91–110.
Domagała - Zyśk E. (2011). Wspieranie osób z uszkodzeniami słuchu w edukacji uniwersyteckiej w Polsce i na świecie. W: J. Baran, T .Cierpiałowska, A. Mikrut Teoria i praktyka oddziaływań profilaktyczno-wspierających rozwój osób z niepełnosprawnością. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, s. 212-218.
Domagała - Zyśk E. (2011). Style uczenie preferowane przez niesłyszących uczestników lektoratu języka obcego. W M. Białas (red.) Specjalne potrzeby niepełnosprawnych. Kraków: Arson, s. 243-260.
Domagała - Zyśk E. (2010). Postrzeganie predyspozycji zawodowych osób z uszkodzeniami słuchu. W: D. Bis, J. Ryś Szkolnictwo i kształcenie zawodowe- wybrane aspekty. Lublin: Studio Format, s. 235-265.
Domagała - Zyśk E. (2010). Idea integracji a potrzeby niesłyszących studentów w zakresie uczenia się języków obcych w szkołach wyższych. W: S. Byra. M. Parchomiuk (red.) Student niepełnosprawny. Wybrane konteksty. Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 155-165.
Domagała - Zyśk E. (2010). Kształcenie studentów z uszkodzeniami słuchu w Stanach Zjednoczonych. W: S. Byra. M. Parchomiuk (red.) Student niepełnosprawny. Wybrane konteksty. Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 169-180.
Domagała - Zyśk E. (2010). Uwarunkowania rozumienia tekstu w języku obcym przez osoby z uszkodzeniami słuchu. W: Z. Palak, A. Bujnowska, A. Pawlak (red.) Aktualne problemy edukacji i rehabilitacji osób niepełnosprawnych w biegu życia. Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 163-173
Domagała - Zyśk E. (2010). Procesy pamięciowe u osób z uszkodzeniami słuchu a nauczanie ich języka obcego. W: M. Wójcik (red.) (2010). Edukacja i rehabilitacji osób z wadą słuchu – wyzwania współczesności. Toruń: Wydawnictwo Edukacyjne „AKAPIT”, s. 119-130.

Metodyka zajęć korekcyjno-kompensacyjnych i rewalidacyjnych - konwersatorium

Cele przedmiotu:
Zakłada się, że poprzez udział w wykładach student nabędzie wiedzę i umiejętności w zakresie krytycznej analizy współczesnych koncepcji uwarunkowań pojawiania się trudności szkolnych oraz nazywania, klasyfikowania i charakteryzowania symptomów trudności w nauce. Student będzie dysponował wiedzą w zakresie znajomości różnych metod terapii pedagogicznej oraz zasad ich doboru do pracy z uczniem.
Efekty kształcenia:
a) W zakresie wiedzy:
Efekt 1 - student potrafi wskazać przepisy prawne regulujące udzielanie pomocy psychologiczno-pedaogicznej uczniom o specjalnych potrzebach edukacyjnych (SPE)
Efekt 2 – student umie omówić podstawowe cele pracy dydaktycznej, wyrównawczej i wychowawczej z uczniem o SPE na II etapie nauczania
Efekt 3 – student zna założenia podstawowych metod terapii ucznia ze SPE, zwłaszcza ucznia z dysleksja, dysgrafia dysortografia, dyskalkulią i ADHD
b) W zakresie umiejętności:
Efekt 4 – Student potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki uczniów z trudnościami w nauce w celu analizy złożonych problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, pomocowych i terapeutycznych, a także ich diagnozowania i projektowania programu wsparcia dla tej grupy uczniów – case study;
Efekt 5 – Student ma pogłębione umiejętności obserwowania, diagnozowania, racjonalnego oceniania sytuacji uczniów o SPE;
Efekt 6 – Student potrafi wybrać i zastosować właściwy dla danej osoby sposób postępowania terapeutycznego, potrafi dobierać środki i metody pracy pedagogicznej w celu efektywnego wykonania wspomagania funkcjonowania osoby z niepełnoprawnością;
Efekt 7 – Student potrafi twórczo animować pracę nad własnym rozwojem oraz rozwojem uczniów z trudnościami w nauce
c) Posiada kompetencje (postawy):
Efekt 8 – Student ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego;
Efekt 9 – Student podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w podejmowaniu indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych; prezentuje postawę pedagogicznej odpowiedzialności;
Efekt 10 – Student zachowuje zasady etyczne w pracy z uczniem o SPE
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, wykład z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej, filmy edukacyjne, dyskusja
Treści programowe:
Analiza podstawowych zagadnień terminologicznych dotyczących pedagogiki osób z trudnościami w nauce w literaturze przedmiotu polskiej i zagranicznej. Zagadnienie profilaktyki trudności szkolnych. Teoretyczne i praktyczne modele wyjaśniania uwarunkowań (biologicznych, psychologicznych, społecznych i dydaktycznych) tych trudności. Cele, zasady, formy pracy z dziećmi ze specyficznymi trudnościami w nauce w różnym wieku. Wybrane metody diagnozy i terapii pedagogicznej specyficznych trudności w czytaniu, pisaniu i liczeniu. Metody diagnozy i terapii dzieci i młodzieży z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Uczniowie dolnej normy intelektualnej. Syndrom nieadekwatnych osiągnięć szkolnych. Problematyka leworęczności i zaburzeń lateralizacji
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Egzamin pisemny – efekty 1-6
Analiza case study w czasie zajęć – efekty 1-10
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Bogdanowicz M. (1992) Leworęczność dzieci Warszawa: WSIP, s. 5 - 156.
Bogdanowcz M. Adryjanek A. (2005) Uczeń z dysleksją w domu. Gdynia: Operon.
Bogdanowicz M. (2011). Ryzyko dysleksji, dysortografii i dysgrafii. Gdańsk: Harmonia.
Wolańczyk T., Kołakowski A., Skotnicka M. (1999). Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci. Lublin: BiFolium.
Domagała-Zyśk E., Knopik T., Oszwa U. (2017). Diagnoza funkcjonalna rozwoju społeczno-emocjonalnego uczniów w wieku 9-13 lat. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, ss. 198
Domagała-Zyśk E., Dłużniewska A. (2017). Zasady postępowania diagnostycznego w badaniach uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i rozwojowymi. W: K. Krakowiak Diagnoza specjalnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci i młodzieży. Standardy, wytyczne oraz wskazówki do przygotowania i adaptacji narzędzi diagnostycznych dla dzieci i młodzieży z wybranymi specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, 58-67. ISBN: 978-83-65450-95-1
Ewa Domagała-Zyśk (2017). Standardy i wskazówki przygotowywania oraz adaptacji narzędzi diagnostycznych i procesu diagnostycznego dla dzieci i młodzieży z lekką niepełnosprawnością intelektualną oraz trudnościami w uczeniu się. W: K. Krakowiak (red.). Diagnoza specjalnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci i młodzieży. Standardy, wytyczne oraz wskazówki do przygotowania i adaptacji narzędzi diagnostycznych dla dzieci i młodzieży z wybranymi specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, s. 195-205. ISBN: 978-83-65450-95-1
Domagała-Zyśk E., Knopik T., Oszwa U., Knopik M., Konowałek A., Krajewska M., Mazur J., Sudewicz K., Zakrzewska E. Jak rozwijać wśród uczniów pozytywny obraz siebie? Poradnik dla pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych. TROS-KA Materiały postdiagnostyczne cz. III. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Domagała-Zyśk E., Knopik T., Oszwa U., Knopik M., Konowałek A., Krajewska M., Mazur J., Sudewicz K., Zakrzewska E. (2017). Jak rozwijać wśród uczniów umiejętność radzenia sobie z trudnościami i poczucie sprawczości? Poradnik dla pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych. TROS-KA Materiały postdiagnostyczne cz. I. ISBN 978-83-65450-89-0
Domagała-Zyśk E., Knopik T., Oszwa U., Knopik M., Konowałek A., Krajewska M., Mazur J., Sudewicz K., Zakrzewska E. (2017). Jak rozwijać wśród uczniów konstruktywne relacje społeczne? Poradnik dla pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych. TROS-KA Materiały postdiagnostyczne cz. II. ISBN 978-83-65450-90-6.
Domagała-Zyśk E., Knopik T., Oszwa U., Knopik M., Konowałek A., Krajewska M., Mazur J., Sudewicz K., Zakrzewska E. (2017). Jak rozwijać wśród uczniów pozytywny obraz siebie? Poradnik dla pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych. TROS-KA Materiały postdiagnostyczne cz. III. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji. ISBN 978-83-65450-91-3
Domagała-Zyśk E., Knopik T., Oszwa U., Knopik M., Konowałek A., Krajewska M., Mazur J., Sudewicz K., Zakrzewska E. (2017). Jak rozwijać kompetencje społeczno-emocjonalne uczniów? Poradnik dla wychowawców i nauczycieli. TROS-KA Materiały postdiagnostyczne cz. IV. ISBN 978-83-65450-92-0.
b) uzupełniająca:
Domagała - Zysk E. (2004). Autonomia czy odłączenie? O roli osób znaczących w życiu młodzieży z trudnościami w nauce. Lublin: Wydawnictwo TN KUL, s. 86 - 133, 169 - 224.
Domagała-Zyśk E., Knopik T., Oszwa U. (2017). Diagnoza funkcjonalna rozwoju społeczno-emocjonalnego uczniów w wieku 9-13 lat. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, ss. 198
Gruszczyk-Kolczyńska (1994). Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki, Warszawa: WSIP, s.6 - 153.
Domagała-Zyśk E. (2017). Trudności w czytaniu i pisaniu i osób niedosłyszących i słabosłyszących – uwarunkowania i symptomatologia.

Pedagogika specjalna - ćwiczenia

Wymagania wstępne:
7
Założenia i cele przedmiotu
Student powinien opanować wiedzę ograniczeniach i możliwościach związanych z danym typem niepełnosprawności, co stanowi podstawę do udzielania pomocy w sposób fachowy. Powinien mieć świadomość konieczności podmiotowego odnoszenia się do osoby z niepełnosprawnością, myślenia o jej szansach rozwojowych. Powinien poznać teoretyczne i praktyczne zasady pracy z osobami niepełnosprawnymi umysłowo, somatycznie, motorycznie oraz sensorycznie.

Zamierzone efekty kształcenia
W zakresie wiedzy student powinien definiować różne typy niepełnosprawności, opisać specyfikę funkcjonowania osób z poszczególnymi typami niepełnosprawności. Student powinien rozpoznawać ograniczenia i możliwości związane z danym typem niepełnosprawności. Powinien poznać teoretyczne i praktyczne zasady pracy z osobami niepełnosprawnymi umysłowo, somatycznie, motorycznie oraz sensorycznie. Student powinien umieć podsumować podstawowe informacje o specyfice funkcjonowania różnych grup osób z niepełnosprawnością oraz skrytykować niewłaściwe sposoby postępowania rehabilitacyjnego.

W zakresie umiejętności student powinien dokonać analizy funkcjonowania osób z danym typem niepełnosprawności z uwzględnieniem przyczyn danego zachowania oraz indywidualnych cech osoby z niepełnosprawnością. Student powinien interpretować przykłady zachowań osób z niepełnoprawnością prezentowanych na ćwiczeniach. Student powinien weryfikować hipotezy o przyczynach różnych zachowań osób z niepełnosprawnością. Student powinien zaprezentować opracowany we współpracy z innymi studentami model pracy z osobą o danym typie niepełnosprawności w zależności od wieku osoby, jej potrzeb, także potrzeb edukacyjnych, możliwości i ograniczeń.

W zakresie innych kompetencji student powinien mieć świadomość konieczności podmiotowego odnoszenia się do osoby z niepełnosprawnością, myślenia o jej szansach rozwojowych. Powinien wykazywać dbałość o szacunek dla trudu osoby
Treści programowe:
Określenie pojęcia – niepełnosprawność umysłowa (DSM-IV), klasyfikacja niepełnosprawności umysłowe. Specyfika funkcjonowania osób niepełnosprawnych umysłowo w poszczególnych sferach rozwoju z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnością.
Autyzm dziecięcy- zagadnienia diagnozy, funkcjonowania osób z autyzmem i ich terapii.
Wychowanie dzieci niepełnosprawnych ruchowo: niepełnosprawność ruchowa wrodzona jako czynnik modyfikujący rozwój osoby, niepełnosprawność nabyta jako czynnik dezorganizujący psychiczne funkcjonowanie dziecka, sytuacje trudne w życiu dziecka niesprawnego ruchowo, sytuacje trudne związane z interakcjami społecznymi. Dziecko z niepełnosprawnością ruchową w roli ucznia.
Choroba Alzheimera – definicja choroby według ICD, główne objawy choroby, charakterystyka 3 etapów choroby, leczenie osób chorujących na chorobę Alzheimera.
Klasyfikacja osób z wadą słuchu, rodzaje i przyczyny wady słuchu, wychowanie słuchowe dziecka z wadą słuchu; sposoby i środki porozumiewania się dziecka z wadą słuchu
Klasyfikacja osób niedowidzących i niewidomych, psychospołeczne następstwa braku lub uszkodzeń analizatora wzroku, możliwości rozwoju procesów poznawczych w rodzinie, uczenie się czynności życia codziennego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Metody i pomoce dydaktyczne
Forma zajęć: mini wykład, metoda pracy grupowej, rozmowa kierowana, metody aktywizujące, praca z tekstem, metody problemowe
Wymagania dotyczące pomocy dydaktycznych: dvd, rzutnik multmedialny
forma i warunki zaliczenia
80%- dwa cologia; średnia ocen z nich
20% -zaliczenie lektury obowiązkowej
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Obuchowska I. (1999). Dziecko niepełnosprawne w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
Kuczyńska- Kwapisz J. (2004). Dzieci niewidome i słabowidzące. Warszawa: CMPPP.
Kobosko J., Kosmalowa J.( 1994). Dzieci z uszkodzonym słuchem. Warszawa: CMPPP
Kosek - Nikita B., Raś D. (2000.) Kontakty z „Innymi” Jako problem wychowania, opieki i resocjalizacji, 103-115. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
Wach M. (2007). Każdy ma swoje Kilimandżaro. Kraków: Wydawnictwo Znak.(lektura obowiązkowa)

Pedagogika specjalna - wykład

Wymagania wstępne:
Celem wykładu jest wprowadzenie w podstawowe problemy pedagogiki specjalnej jako nauki; problemy życiowe osób niepełnosprawnych oraz ich rodzin; uwrażliwienie studenta na sytuacje wymagające jego aktywności, zapoznanie z rolą pedagoga specjalnego.
Student ponaje podstawową wiedzę z zakresu pedagogiki specjalnej (baza metodologiczna i najważniejsze problemy merytoryczne); Student stara się zrozumieć psychospołeczną sytuację człowieka niepełnosprawnego i jego rodziny oraz zadania pedagoga w tym zakresie; Student pracuje nad kształtowaniem się własnej postawy wobec osób niepełnosprawnych, wobec choroby, niepełnej sprawności oraz cierpienia i strat; Student umie stosować poprawne określenia sprzyjającego akceptacji osób niepełnosprawnych i ich rodzin, szanujące ich podmiotowość i godność ludzką; Student nabywa wrażliwości na błędy jatrogenne, które mogą zaistnieć między personelem a osobą niepełnosprawną i jej rodziną oraz na konsekwencje niewłaściwych postaw społecznych wobec osób niepełnosprawnych i ich rodzin; Student posiada wiedzę i kompetencje dotyczące umiejętności pomocy (wsparcia, towarzyszenia) rodzinom w sytuacjach zmagania się z niepełnosprawnością jej członka.
Treści programowe:
Status metodologiczny pedagogiki specjalnej.
Zagadnienie normy, kryteria niepełnosprawności, semantyka niepełnosprawności.
Stare i nowe paradygmaty pedagogiki specjalnej.
Modele podejścia do problemów osób niepełnosprawnych.
Teorie psychologiczne wyjaśniające reakcję na chorobę lub kalectwo.
Zróżnicowanie problemów, wyzwań rozwojowo-wychowawczych, form opieki oraz koniecznej pomocy w zależności od charakteru niepełnosprawności i wieku.
Postawy wobec osób niepełnosprawnych – rodzaje, teorie, kształtowanie.
Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym – reakcje rodziców, ich problemy, postawy wobec dziecka, pomoc i wsparcie rodziny.
Pedagogika niepełnosprawności J. Vaniera
Dziedzictwo polskiej pedagogiki specjalne – M. Grzegorzewska, Z. Sekowska.
Edukacja osób niepełnosprawnych.
Rehabilitacja: lecznicza i zawodowa, psychiczna i społeczna; elementy rehabilitacji psychicznej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Metody i pomoce dydaktyczne
Wykład konwersatoryjny, wykład konwencjonalny, prezentacje PP, filmy dydaktyczne

forma i warunki zaliczenia
pisemne zaliczenie z materiału przekazanego na wykładzie (50%) i lektur (50%)


Literatura podstawowa i uzupełniająca:
podstawowa:
Sękowska Z., Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej. Warszawa, WSPS, 1998 (wybrane strony).
Dykcik W. Pedagogika specjalna. Poznań, 2003, część. 2. s. 67-93.
Kowalik S. Psychologia rehabilitacji. Warszawa, 2007, WAP (wybrane strony).
Sęk H. (pod red.), Społeczna psychologia kliniczna. Warszawa, PWN, 1993, s. 446-471 (rozdz. VI: Wybrane problemy niepełnosprawności i rehabilitacji).
Domagała-Zyśk E., Kornas-Biela D., Sidor B., Rodzina z osobą niepełnosprawną. W: J. Stala, E. Osewska (red.), Rodzina. Bezcenny dar i zadanie. Radom, 2006, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, s. 638-723.
List Apostolski Jana Pawła II „Salvifici Doloris”, Rzym 11.2.1984.
Kornas -Biela D., Wokół początku życia ludzkiego, Warszawa, Instytut Wydawniczy PAX, 2002, s. 158 – 185 (Diagnostyka prenatalna).
Kornas-Biela D. Rodzice wobec diagnozy uszkodzenia słuchu u dziecka: doświadczenia rodziców, pomoc profesjonalistów. W: Rodzina: źródło życia i szkoła miłości. Lublin, 2000, Towarzystwo Naukowe KUL, s. 459-478.
Domagała - Zyśk E. (2010). Chrześcijańska pedagogika niepełnosprawności - współczesne wyzwania. W: J. Michalski, A. Zakrzewska (red.) Pedagogika chrześcijańska. Tradycja, współczesność, nowe wyzwania. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Uzupełniająca:
Vanier J. – jedną z pozycji książkowych do wyboru.
Philippe T., Mądrość serca, Kraków 2000.
Kornas-Biela D. Osoba niepełnosprawna, chora, cierpiąca: nauczanie Jana Pawła II. W: D. Kornas-Biela (red.), Rodzina: źródło życia i szkoła miłości, 2000. Lublin, Towarzystwo Naukowe KUL, s. 357-384).
Domagała - Zyśk E. (2009). Elementy „filozofii niepełnosprawności” Jeana Vaniera a współczesne tendencje rozwiązywania problemów osób z niepełnosprawnością. W: A. Szudra, K.Uzar Personalistyczny wymiar filozofii wychowania. Wydawnictwo KUL, s. 279 – 292.

Pedagogika specjalna - seminarium

Cele przedmiotu:
Celem jest
- nabycie umiejętności stawiania problemów badawczych, planowania procedury badań oraz analizy danych dotyczących funkcjonowania dzieci, młodzieży i dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną
- nabycie umiejętności posługiwania się metodami badawczymi charakterystycznymi dla pedagogiki specjalnej (głównie studiów indywidualnego przypadku)
- wypracowanie postawy refleksyjnego pedagoga, prowadzącego badania w działaniu.
Efekty kształcenia:
a) w zakresie wiedzy:
Ma uporządkowaną wiedzę na temat edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną, obejmującą terminologię, teorie, obszary badawcze.
Ma uporządkowaną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w zakresie edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną. Ma wiedzę o typowych dla tych obszarów nauki problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych

b) w zakresie umiejętności:
Potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych.
Posiada elementarne umiejętności badawcze, pozwalające diagnozować i analizować sytuację wychowawczo-terapeutyczną osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz konstruować proste sytuacje badawcze w tym zakresie

c) posiada kompetencje (postawy):
Wykazuje dojrzałe postawy wobec osób z niepełnosprawnością
Jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną/rewalidacyjną i rehabilitacyjną
Metody dydaktyczne:
Studium indywidualnego przypadku, dyskusja, analiza własnych doświadczeń badawczych i pedagogicznych uczestników zajęć, analiza dokumentów
Treści programowe:
1. Cele badań, problemy i hipotezy w pedagogice specjalnej
2. Metody i narzędzia badawczej w pedagogice specjalnej
3. Metoda indywidualnego przypadku – jej miejsce w badaniach nad niepełnosprawnością
4. Metodologia action research w pedagogice specjalnej
5. Analiza i interpretacja danych w badaniach nad niepełnosprawnością
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Bieżąca ocena pracy badawczej studenta (umiejętność stawiania problemów badawczych, planowania procedury badań, analizy wyników)
Ocena końcowej pracy pisemnej
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
a) podstawowa:
Cervinkova H. (2013) (red.). Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa: Wydawnictwo naukowe Scholar.
Palka S. (2010). Podstawy metodologii badań w pedagogice. Gdańsk: GWP.

Urbaniak-Zająć D., Kos, E. (2013). Badania jakościowe w pedagogice. Wydawnictwo naukowe PWN.
Schuman H. (2013). Metoda i znaczenia w badaniach sondażowych. Warszawa: Oficyna Naukowa

Domagała-Zyśk E. (2016). Studium indywidualnego przypadku jako metoda badań naukowych w pedagogice specjalnej. W: Skrzyniarz R., Dziaczkowska L., Opozda D. (2016). Przedmiot, źródła i metody badań w biografii. Lublin: Wydawnictwo Episteme, 507-517.


b) uzupełniająca:
Flick U. (2012). Projektowanie badania jakościowego. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN.
Silverman D. (2012). Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN.
Domagała-Zyśk E. (2014). Specyfika prowadzenia badań naukowych wśród osób niesłyszących i słabosłyszących. W: W. Otrębski, G. Wiącek (red.), Przepis na rehabilitację. Metodologie i metody w badaniach i transdyscyplinarnej praktyce rehabilitacyjnej. Lublin: Wyd. KUL, 83-96.

Pedagogika specjalna - seminarium

Cele przedmiotu:
Celem jest
- nabycie umiejętności stawiania problemów badawczych, planowania procedury badań oraz analizy danych dotyczących funkcjonowania dzieci, młodzieży i dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną
- nabycie umiejętności posługiwania się metodami badawczymi charakterystycznymi dla pedagogiki specjalnej (głównie studiów indywidualnego przypadku)
- wypracowanie postawy refleksyjnego pedagoga, prowadzącego badania w działaniu
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 zna elementarną terminologię używaną w pedagogice specjalnej i rozumie jej źródła oraz zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych.
K_W12 ma elementarną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w pedagogice specjalnej, a w szczególności o problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych; zna podstawowe tradycje paradygmatyczne badań społecznych, z których wywodzą się poszczególne metody.
K_W19 ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych, z uwzględnieniem roli i wkładu etosu chrześcijańskiego w zasady i normy etyczne zawodu pedagoga.

UMIEJĘTNOŚCI
K_U04 potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę, potrafi dokonać streszczenia opracowań teoretycznych i komunikatów z badań oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT).
K_U06 potrafi redagować własne opracowania na bazie tekstów i komunikatów z badań, potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się w mowie i na piśmie, na tematy dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych; z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku pedagogiki, jak i innych dyscyplin.
K_U12 potrafi posługiwać się zasadami i normami etycznymi w podejmowanej działalności, dostrzega i analizuje dylematy etyczne z odniesieniami do tradycji nauczania Kościoła katolickiego i papieża Jana Pawła II; przewiduje skutki konkretnych działań pedagogicznych i jest świadomy własnej za nie odpowiedzialności.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K05 dostrzega i formułuje problemy moralne i dylematy etyczne związane z własną i cudzą pracą, poszukuje optymalnych rozwiązań, postępuje zgodnie z zasadami etyki a szczególnie personalistycznej i chrześcijańskiej.
Metody dydaktyczne:
dyskusja, analiza przypadków, analiza doświadczeń badawczych i praktyki pedagogicznej studentów
Treści programowe:
1. Cele badań, problemy i hipotezy w pedagogice specjalnej
2. Metody i narzędzia badawczej w pedagogice specjalnej
3. Metoda indywidualnego przypadku – jej miejsce w badaniach nad niepełnosprawnością
4. Metodologia action research w pedagogice specjalnej
5. Analiza i interpretacja danych w badaniach nad niepełnosprawnością
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Bieżąca ocena pracy badawczej studenta (umiejętność stawiania problemów badawczych, planowania procedury badań, analizy wyników)
Ocena końcowej pracy pisemnej
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
a) podstawowa:
Cervinkova H. (2013) (red.). Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa: Wydawnictwo naukowe Scholar.
Palka S. (2010). Podstawy metodologii badań w pedagogice. Gdańsk: GWP.

Urbaniak-Zając D., Kos, E. (2013). Badania jakościowe w pedagogice. Wydawnictwo naukowe PWN.
Schuman H. (2013). Metoda i znaczenia w badaniach sondażowych. Warszawa: Oficyna Naukowa

Domagała-Zyśk E. (2016). Studium indywidualnego przypadku jako metoda badań naukowych w pedagogice specjalnej. W: Skrzyniarz R., Dziaczkowska L., Opozda D. (2016). Przedmiot, źródła i metody badań w biografii. Lublin: Wydawnictwo Episteme, 507-517.


b) uzupełniająca:
Flick U. (2012). Projektowanie badania jakościowego. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN.
Silverman D. (2012). Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN.
Domagała-Zyśk E. (2014). Specyfika prowadzenia badań naukowych wśród osób niesłyszących i słabosłyszących. W: W. Otrębski, G. Wiącek (red.), Przepis na rehabilitację. Metodologie i metody w badan

Profilaktyka, diagnoza i terapia trudności szkolnych - wykład

Cele przedmiotu:
C1. Zapoznanie studentów z krytyczną analizą współczesnych koncepcji uwarunkowań pojawiania się trudności szkolnych
C2. Zapoznanie z klasyfikacją i charakterystyką symptomów trudności w nauce
C3. Zapoznanie z podstawowymi metodami terapii pedagogicznej oraz zasad ich doboru do pracy z uczniem o określonych specjalnych potrzebach edukacyjnych

Efekty kształcenia:
WIEDZA
Ma uporządkowaną wiedzę o profilaktyce, diagnozie i terapii pedagogicznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - K_W75
Zna założenia, koncepcje, obowiązki i metody pracy nauczyciela terapeuty - K-W77
Ma podstawową wiedzę na temat rodzajów, uwarunkowań i realizacji terapii pedagogicznej - K_W78
Ma uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki funkcjonowania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w rodzinie, szkole i innych instytucjach terapeutycznych oraz sposobów pracy z nimi - K_W79
UMIEJĘTNOŚCI
Potrafi zaprojektować plan pracy terapii pedagogicznej, uwzględniając złożoność i specyfikę potrzeb konkretnego dziecka- K_U65
Posiada umiejętności diagnostyczne pozwalające na rozpoznanie sytuacji dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, opracowanie wyników obserwacji i formułowanie wniosków oraz podjęcie pracy terapeutycznej - K_U65.
Potrafi ocenić przydatność poznanych metod działania dla rozwiązania rozpoznanego problemu terapeutycznego - K_U67.
Potrafi wspierać rozwój i edukację dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, kierować procesem terapeutycznym - K_U68.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Posługuje się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagogicznej - K_K34.
Jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych i doskonalenia swoich kompetencji K-K35.
Odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, planuje i wykonuje różne działania pedagogiczne K_K36.
Jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną K-K37.
Metody dydaktyczne:
wykład konwersatoryjny, analiza dokumentów, analiza indywidualnych przypadków. wykład z prezentacja PP. dyskusja
Treści programowe:
Analiza podstawowych zagadnień terminologicznych dotyczących pedagogiki osób z trudnościami w nauce w literaturze przedmiotu polskiej i zagranicznej. Zagadnienie profilaktyki trudności szkolnych. Teoretyczne i praktyczne modele wyjaśniania uwarunkowań (biologicznych, psychologicznych, społecznych i dydaktycznych) tych trudności. Cele, zasady, formy pracy z dziećmi ze specyficznymi trudnościami w nauce w różnym wieku. Wybrane metody diagnozy i terapii pedagogicznej specyficznych trudności w czytaniu, pisaniu i liczeniu. Metody diagnozy i terapii dzieci i młodzieży z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Problematyka leworęczności i zaburzeń lateralizacji.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
W- Student nie posiada wiedzy o metodyce pracy terapeutycznej z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych; nie zna założeń, koncepcji i obowiązków nauczyciela-terapeuty; nie posiada uporządkowanej wiedzy na temat specyfiki funkcjonowania ucznia o specjalnych potrzebach edukacyjnych
U – Student nie potrafi zaplanować programu i planu pracy terapeutycznej dla ucznia z trudnościami nauce; nie posiada umiejętności diagnostycznych pozwalających mu określić sytuację ucznia; nie potrafi ocenić przydatności określonych metod terapii; nie potrafi wspierać ucznia z trudnościami w nauce w procesie edukacji, nie potrafi kierować praca terapeutyczną
K – Student nie stosuje w pracy z uczniem zasad i norm etycznych, nie podejmuje wyzwań w zakresie ponawiania metod wsparcia ucznia z trudnościami w nauce, nie wykazuje postawy odpowiedzialności w zakresie troski o własny rozwój zawodowy, nie przejawia postawy innowacyjności.
Ocena dostateczna
W- Student posiada niską wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych; w ograniczonym stopniu zna założenia, koncepcje i obowiązki nauczyciela-terapeuty; posiada uboga i nieuporządkowaną wiedzę na temat specyfiki funkcjonowania ucznia o specjalnych potrzebach edukacyjnych
U – Student potrafi w ograniczonym stopniu zaplanować program i plan pracy terapeutycznej dla ucznia z trudnościami nauce; posiada ograniczone umiejętności diagnostyczne pozwalające mu określić sytuację ucznia; potrafi w ograniczony sposób ocenić przydatności określonych metod terapii; potrafi w niewielkim stopniu wspierać ucznia z trudnościami w nauce w procesie edukacji, potrafi w ograniczonym stopniu kierować praca terapeutyczną
K – Student stosuje w pracy z uczniem w sposób wybiórczy zasady i norm etyczne, w ograniczonym stopniu podejmuje wyzwania w zakresie ponawiania metod wsparcia ucznia z trudnościami w nauce, wykazuje postawę ograniczonej odpowiedzialności w zakresie troski o własny rozwój zawodowy, w ograniczonym zakresie przejawia postawę innowacyjności.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Bogdanowicz M. (2005) Terapia Pedagogiczna. Przewodnik metodyczny. Gdańsk: HARMONIA
Bogdanowicz M. (1989) Metoda Dobrego Startu. Warszawa: WSiP
Gąsowska T, Pietrzak - Stępowska Z. (1994) Praca wyrównawcza z dziećmi mającymi trudności w czytaniu i pisaniu. Warszawa: WSiP
Gruszczyk – Kolczyńska E., Zielińska E. Zajęcia korekcyjno- wyrównawcze dla dzieci, które rozpoczną naukę w szkole. Podstawy psychologiczne i pedagogiczne oraz zabawy i sytuacje zadaniowe: Wydawnictwo Edukacja Polska
Gruszczyk – Kolczyńska E. (2008). Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki. Warszawa: WSIP.
Krasowicz-Kupis G. (2009) Diagnoza dysleksji. Najważniejsze problemy. Gdańsk: HARMONIA
Zakrzewska B. (1996) Trudności w czytaniu i pisaniu. Modele ćwiczeń. Warszawa: WSiP
Bogdanowicz M. (1989). Leworęczność u dzieci. Warszawa: 1989
Bogdanowicz M., Adryjanek A. (2004). Uczeń z dysleksją w szkole. Poradnik nie tylko dla polonistów. Gdynia: Wydawnictwo Pedagogiczne OPERON
Bogdanowicz M., Adryjanek A., Rożyńska M. (2007) Uczeń z dysleksją w domu. Poradnik nie tylko dla rodziców.Gdynia: Wydawnictwo Pedagogiczne OPERON
Bryńska A., Skotnicka M., Pisula A., Wolańczyk T. Kołakowski A. (2012). ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej. Gdańsk: GWP
Rozporzadzenie MEN z dn. 29.08.2017 zmieniajace rozporzadzenie w sprawie zasad udzielania I organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach I placówkach.

1. Literatura uzupełniająca:

Franczyk A., Krajewska K. (2002) Program psychostymulacji dzieci w wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju Ćwiczenia i zabawy do wykorzystania w pracy dydaktyczno-terapeutycznej dla nauczycieli i terapeutów pracujących z dziećmi o specyficznych potrzebach edukacyjnych. Kraków. Oficyna Wydawnicza „Impuls”
Czajkowska I.,Herda K. (1996) Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w szkole. Warszawa: WsiP
Górniewicz E. (2000) Trudności w czytaniu i pisaniu. Olsztyn: Wydawnictwo UWM
Grabałowska K., Jastrząb J. Mickiewicz J. Wojak M.( 1995) Ćwiczenia w czytaniu i pisaniu Poradnik metodyczny do terapii dzieci dyslektycznych. Toruń: TNOiK Dom Organizatora
Kaja B. (2001). Zarys terapii dziecka. Bydgoszcz: Wydawnictwo AkademiiBydgoskiej
Kujawa E. Kurzyna M. (1994) Reedukacja dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu metodą 18 struktur wyrazowych. Warszawa: WsiP
Mickiewicz J.( 1997) Ćwiczenia ułatwiające naukę czytania i pisania dla uczniów klas młodszych. Zeszyt 1, 2,3. Toruń: TNOiK Dom Organizatora
Sawa B. (1997) Jeżeli dziecko źle czyta i pisze. Warszawa: WSiP

Uczestniczenie w prowadzeniu zajęć dydaktycznych - praktyki

Cele przedmiotu:
Przygotowuje i prowadzi zajęcia dydaktyczne na uczelni z wykorzystaniem nowoczesnych metod i technik kształcenia
Wymagania wstępne:
Student powinien posiadać wstępną wiedzę na temat prowadzenia zajęć dydaktycznych, znać metody ich prowadzenia, tok zajęć, cele, zastosowane środki dydaktyczne, zastosowanie materiałów pomocniczych
Efekty kształcenia:
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Wiedza:
Prawidłowo dobiera metody i techniki prowadzenia zajęć dydaktycznych do zakładanych celi kształcenia (K_W04)
Ma wiedzę w zakresie metodyki i nowoczesnych technik prowadzenia zajęć dydaktycznych (K_W02)
Umiejętności:
Przygotowuje i prowadzi zajęcia dydaktyczne na uczelni z wykorzystaniem nowoczesnych metod i technik kształcenia (K_U13)
Trafnie dobiera metody i techniki prowadzenia zajęć dydaktycznych do zakładanych celów (K_U2)
Prowadzi zajęcia dydaktyczne w sposób poprawny metodologicznie i z wykorzystaniem nowoczesnych technik kształcenia (K_U10)
Kompetencje społeczne/postawy:
Podchodzi odpowiedzialnie do pracy własnej i członków zespołu (K_K03)
Chętny do przekazywania swojej wiedzy innym (K_K10)Ma świadomość ciągłego doskonalenia się
w zakresie metodologii prowadzenia zajęć dydaktycznym (K-K09)
Postępuje zgodnie z kodeksem zasad etycznych (K-K08)
Wykazuje postawę twórczą w poszukiwaniu nowych metod, technik prowadzenia zajęć (K-K06)
Metody dydaktyczne:
Metody dydaktyczne
Wykład, zajęcia praktyczne, metody aktywizujące, prezentacja
Treści programowe:
Treści programowe przedmiotu
1, Przygotowanie do prowadzenia zajęć.
2. Umiejętność formułowania tematu.
3. Metody zajęć.
4. Tak zajęć.
5. Pomoce i środki dydaktyczne.
6. Materiały pomocnicze.
7. Postawa wykładowcy.
8. Aktywność słuchaczy podczas zajęć.
9. Organizacja zajęć - czas trwania, punktualność.
10. Ewaluacja zajęć.
Cele kształcenia. Strategia, metoda a technika. Metody kształcenia i ich klasyfikacja (podział metod: metody asymilacji wiedzy, metody samodzielnego dochodzenia do wiedzy, metody waloryzacyjne, metody praktyczne). Metody aktywizujące. Wybrane metody kształcenia. Dobór metod prowadzenia zajęć do zakładanych celi kształcenia. Techniki prezentacji. Wykorzystanie nowoczesnych technologii w prowadzeniu zajęć. Tablica interaktywna. Środki dydaktyczne pomagające proces nauczania – uczenia się. Kompetentny nauczyciel akademicki.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Obserwacja, rozmowa końcowa ze słuchaczami, ankieta ewaluacyjna. Kryteria oceniania: cena ciągła (bieżące przygotowanie studentów do zajęć i ich aktywność), ocena z projektów, zadań i materiałów przygotowanych przez studentów
Po zajęciach doktoranci będą:
- potrafili prawidłowo określać cele planowanych zajęć dydaktycznych,
- posiadali wiedzę o nowoczesnych metodach i technikach prowadzenia zajęć dydaktycznych,
- umieli stosować poszczególne metody,
- potrafili przygotować materiały dla studentów oparte na technikach obrazowania,
- potrafili aktywizować studentów w oparciu o metody interaktywne,
- potrafili prawidłowo wykorzystywać nowoczesne technologie w pracy dydaktycznej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa i uzupełniająca
1.Arends R., Uczymy się nauczać, Warszawa 1995.
2. Nauczyciele akademiccy w procesie kształcenia pedagogów, red. K. Duraj-Nowakowa, Kraków-Łowicz 1999.
3. Jaremus A., Nowoczesny wizerunek nauczyciela akademickiego, [w:] Nauczyciel akademicki jako ogniwo jakości kształcenia, red. K Jankowski, B. Sitarska, C Tkaczuk, Siedlce 2003.
4, Sztuka nauczania, t. 1. Czynności nauczyciela, red. K. Kruszewski, Warszawa 2005
5, Nalaskowski S., Metody nauczania, Toruń 1997.
6. Taraszkiewicz M., Jak uczyć lepiej? Czyli refleksyjny praktyk w działaniu, Warszawa 1998.
7. Ziejewski T., Nauczanie wielostronne, polimetodyczne, multimedialne, Szczecin 2000.