Literatura w społecznych kontekstach - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - Przygotowanie do napisania dysertacji doktorskiej i opieka nad studentami-doktorantami w trakcie pracy nad rozprawą
Efekty kształcenia:
WIEDZA
DK_W01 - ma pogłębioną wiedzę o miejscu i znaczeniu Literaturoznawstwa w relacji do innych nauk humanistycznych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej Literaturoznawstwa i jest w stanie twórczo rozwijać i stosować tę wiedzę w działalności profesjonalnej.
DK_W03 - zna terminologię literaturoznawczą w języku polskim na poziomie rozszerzonym.
DK_W04 - ma uporządkowaną pogłębioną wiedzę obejmującą terminologię używaną w obrębie Literaturoznawstwa, rozumie jej źródła oraz zastosowanie w pokrewnych dyscyplinach naukowych.
DK_W07 - ma uporządkowaną, pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji, szczegółową wiedzę z zakresu wybranych dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla kierunku Literaturoznawstwo
DK_W08 - ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach studiowanych dyscyplin w ramach kierunku Literaturoznawstwo z innymi dyscyplinami naukowymi w obszarze nauk humanistycznych, pozwalającą na integrowanie perspektyw właściwych dla kilku dyscyplin naukowych
DK_W10 - zna i rozumie zaawansowane metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych w zakresie wybranych dyscyplin naukowych, właściwych dla kierunku Literaturoznawstwo
DK_W13 - zna szczegółowe zasady dbania o precyzyjne, poprawne logicznie i językowo wyrażanie własnych myśli i poglądów


UMIEJĘTNOŚCI
DK_U01 - wykazuje się odpowiednią do poziomu studiów trzeciego stopnia teoretyczną i praktyczną znajomością języka ojczystego i języków właściwych dla poszczególnych filologii w zakresie potrzebnym do studiów nad literaturą
DK_U02 - potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informację z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy w zakresie wybranych dyscyplin naukowych, właściwych dla kierunku Literaturoznawstwo
DK_U03 - potrafi precyzyjnie i poprawnie logicznie i językowo wyrażać swoje myśli i poglądy w języku ojczystym i językach właściwych dla poszczególnych filologii
DK_U04 - stosuje różne rejestry języka na poziomie zaawansowanym ze szczególnym naciskiem na rejestr języka akademickiego
DK_U05 - posiada zaawansowane umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U06 - potrafi dobrać metody oraz konstruować narzędzia badawcze pozwalające na rozwiązanie problemów w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U07 - potrafi dokonać klarownej prezentacji i krytycznej oceny opracowanych zagadnień, w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U09 - umie samodzielnie zdobywać wiedzę i poszerzać umiejętności badawcze w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U10 - potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo w nietypowych sytuacjach profesjonalnych
DK_U11 - wykazuje i wykorzystuje w swojej pracy badawczej zależności i powiązania między dziedzinami nauki w ramach kierunku Literaturoznawstwo a innymi dziedzinami w obrębie obszaru nauk humanistycznych
DK_U12 - wykrywa złożone zależności między procesami społecznymi i kulturowymi a zmianami w literaturze
DK_U14 - umie sprawnie i merytorycznie argumentować, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów; formułuje wnioski, tworzy syntetyczne podsumowania oraz przedstawia hipotezy
DK_U15 - posiada umiejętność formułowania opinii krytycznych o wytworach intelektualnych w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U20 - posiada pogłębioną umiejętność przygotowania artykułów naukowych i stosowania innych form komunikacji naukowej w języku ojczystym oraz w językach właściwych dla poszczególnych filologii w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U21 - potrafi przygotować zaawansowaną naukową pracę pisemną o różnych formatach (np. streszczenie, recenzja, artykuł naukowy w języku ojczystym i językach właściwych dla poszczególnych filologii, posługując się przy tym źródłami pomocniczymi

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
DK_K01 - rozumie konieczność ciągłej aktywizacji i poszerzania swoich kompetencji z zakresu Literaturoznawstwa i dyscyplin literaturoznawczych rozwiniętych w ramach kultury i języka ojczystego oraz w ramach kultury i języków właściwych dla poszczególnych filologii
DK_K03 - potrafi inspirować i organizować proces uczenia się i prowadzenia badań naukowych przez inne osoby
DK_K06 - potrafi zaplanować, z uwzględnieniem priorytetów, działania mające na celu uzyskanie realizacji stawianych sobie zadań, w szczególności ukończenie dysertacji doktorskiej
DK_K07 - rozumie zależność między jakością i poziomem narzędzi, którymi posługuje się uczestnicząc w studiach doktoranckich i życiu naukowym a jego/jej postrzeganiem jako osoby przez świat zewnętrzny
DK_K08 - rozumie możliwości zastosowania metodologii badań w studiowanych dziedzinach Literaturoznawstwa oraz rozwiązań proponowanych w dysertacji doktorskiej jako narzędzi do diagnozowania i rozwiązywania problemów w życiu zawodowym i społecznym
Treści programowe:
1. Teorie i metodologie służące socjologicznej kontekstualizacji tekstu literackiego.
2. Problematyka tożsamościowa we współczesnej nauce o literaturze.
3. Teoria postkolonialna.

Poetyka, cz. I - ćwiczenia

Wymagania wstępne:
Zajęcia z poetyki, rozumianej jako szczegółowa teoria literatury, obejmują dwuletnie (cztery semestry) studium wiedzy o podstawowych składnikach struktury dzieła literackiego, gatunkach i rodzajach literackich, ich pochodzeniu, przemianach w obrębie tradycji literackiej i znaczeniu estetycznym. Studenci powinni w trakcie studium przyswoić sobie zasadniczy zrąb terminologii z zakresu poetyki, pojąć wagę i funkcje poszczególnych elementów dzieła i ich nacechowania genologicznego, posiąść umiejętność formułowania problematyki badawczej
w odniesieniu do poszczególnych zagadnień oraz stosowania wiedzy z zakresu poetyki w analizie literackiej. Na pierwszym roku zajęcia obejmują wersologię
(I sem.) i stylistykę wraz z teorią języka poetyckiego (II. semestr).
Treści programowe:
Poetyka i jej miejsce strukturze wiedzy o literaturze.
Ogólna teoria wiersza.
Polskie systemy wersyfikacyjne (sylabizm, sylabotonizm, tonizm, wiersz nieregularny).
Funkcje zmian metrycznych w obrębie utworu.
Porządek metryczny i pozametryczny w wierszu.
Wiersz a tradycja wersyfikacyjna
Problem wierszowości w literaturze XX w. (wiersz wolny).
Styl i stylizacja.
Głoska i jej funkcja w utworze.
Leksyka i syntaktyka.
Tropy i figury (zwłaszcza metafora i ironia).
Semantyka poetycka (wieloznaczność).
Alegoria i symbol.
Teoria języka poetyckiego.

Metody dydaktyczne: Dyskusja, praca z tekstem, praca w grupach.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawę zaliczenia przedmiotu na I roku stanowią: uczestnictwo w zajęciach, krótkie prace pisemne o charakterze analitycznym, sprawdzian (pisemny lub ustny) po każdym semestrze.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Zarys teorii literatury. Warszawa 1967 (i wyd. następne)
A. Kulawik, Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego. Warszawa 1990 (i wyd. następne)
Słownik terminów literackich, pod red. J Sławińskiego, Warszawa 1998.

Teoria literatury - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Zajęcia z teorii literatury odbywają się na I roku studiów polonistycznych II stopnia i trwają dwa semestry. Mają na celu:
C1 - wprowadzić studentów w ogólne zagadnienia teoretycznoliterackie, przekraczające zakres poetyki oraz rozwinąć ich sprawność myślenia teoretycznego;
C2 - zaznajomić studentów z głównymi pojęciami i problemami współczesnej teorii literatury;
C3 - zapoznać studentów z wybranymi kierunkami w metodologii badań literackich.
Wymagania wstępne:
Znajomość poetyki (teorii dzieła literackiego)
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W06 zna ogólne zagadnienia teoretycznoliterackie, przekraczające zakres poetyki
K_W08 zna problematykę teoretyczną i metodologiczną głównych kierunków w badaniach literackich, w tym: dekonstrukcjonizm, nowy historycyzm i poetykę kulturową, feminizm, teorię gender, teorię „queer”, postkolonializm i multikulturalizm, ujmowaną w kontekstach: filozoficznym, historycznym, ideologicznym i politycznym
K_W09 opanował główne pojęcia i kategorie poszczególnych dyskursów badawczych oraz zapoznał się z ich operacyjnością wobec tekstów literackich i użytkowych

UMIEJĘTNOŚCI
K_U05 rozwinął sprawność myślenia teoretycznego
K_U06 ma umiejętności analizy dyskursu naukowego i krytycznego

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Treści programowe:
Prowadzący ćwiczenia wybiera kilka z wymienionych wyżej problemów i omawia je z grupą bardziej wyczerpująco: 1. Co to jest teoria literatury?, 2. Modele dzieła literackiego, 3. Problem znaczenia w dziele literackim, 4. Literatura a rzeczywistość pozaliteracka, 5. Problematyka aksjologiczna w badaniach literackich, 6. Sacrum w literaturze, 7. Proces historycznoliteracki, 8. Czym jest literatura (poezja)?, 9. Problematyka odbioru.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Obecność na zajęciach (50%)
Udział w dyskusji (50%)
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Bibliografia podstawowa:
- Problemy teorii literatury. Seria 1-4. Wrocław 1987-1998.
- Teoria badań literackich w Polsce. Tom 1-2, Kraków 1960.
- Teoria badań literackich za granicą. Tom 1-5, Kraków 1965-1980.
- Współczesna teoria badań literackich za granicą, t. 1-4, Kraków 1970-1996.
- H. Markiewicz, Główne problemy wiedzy o literaturze. Kraków 1997.
- M. Mayenowa, Poetyka teoretyczna. Wrocław 1979.
- Z. Mitosek, Teorie badań literackich. Warszawa 2005.
- A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik. Kraków 2006
- Teorie literatury XX wieku. Antologia. Red. A. Burzyńska, M. P. Markowski, Kraków 2006.
- Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy. Red. M. P. Markowski, R. Nycz, Kraków 2006.