Analiza współczesnych tekstów kultury - konwersatorium

Cele przedmiotu:
Zajęcia mają na celu wprowadzenie w ogólną semiotykę kultury, ze szczególnym uwzględnieniem współczesnych tekstów ikonicznych i audiowizualnych.
Wymagania wstępne:
Ukończony I rok specjalizacji antropologiczno-kulturowej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W02 ma ogólną orientację w zakresie rozumienia kultury i jej obszarów; zna historię pojęcia kultury i jej dziedziny; nauki zajmujące się kulturą; elementy kultury (wartość, wzory, stereotyp, kanon, obyczaj, obrzęd, rytuał, symbol, mit: poetycki, reklamowy, tożsamościowy, polityczny); relacje między kulturą i religią; rozumie interkulturowość i multikulturalizm
K_W03 zna kontekst współczesnych studiów kulturowych : społeczeństwo postindustrialne, globalizacja i glokalizacja, postmodernizm, feminizm
K_W24 ma pogłębioną wiedzę w zakresie odbioru, analizy i interpretacji cyfrowych tekstów kultury.
S3_W06 zna i rozumie zaawansowane metody analizy, interpretacji, wartościowania i problematyzowania dawniejszych i współczesnych tekstów kultury, reprezentujące ujęcia: genetyczne, strukturalno-semiotyczne, poststrukturalistyczne, porównawcze, psychoanalityczne, kontekstowe, kognitywne, właściwe dla antropologii, socjologii, semiologii, etnologii i etnografii

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 jest zdolny do oceny głównych zjawisk i tendencji kształtujących współczesną kulturę; umie oceniać prądy intelektualne w studiach kulturowych
K_U02 umie analizować treści przekazów medialnych i rozumie rolę mediów w kulturze
K_U17 posiada pogłębione umiejętności w zakresie odbioru, analizy i interpretacji cyfrowych tekstów kultury
S3_U04 umie przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych tekstów kultury, uwzględniając nowe ujęcia badawcze i stawiając własne hipotezy
S3_U05 potrafi sformułować opinię na temat tekstów kultury, popartą postępowaniem analityczno-interpretacyjnym i zawrzeć ją w formie wypowiedzi naukowej i popularyzatorskiej
S3_U07 posiada rozbudowaną umiejętność przygotowania różnego rodzaju opracowań pisemnych i wystąpień ustnych w języku rodzimym w zakresie antropologii kultury, a także potrafi korzystać z różnych technik komunikacyjnych w celu porozumiewania się z antropologami kultury i popularyzacji wiedzy z zakresu antropologii kultury.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 ma poszanowanie dla obcych kultur, a jednocześnie krytyczną postawę wobec zjawisk godzących w godność osoby oraz w wartości leżące u podstaw cywilizacji łacińskiej
K_K02 wyrobił sobie postawę sumienności, rzetelności, szacunku dla prawdy oraz postawę samokrytycyzmu w pracy twórczej, a także odpowiedzialności za własną pracę i dobro wspólne
K_K03 własną pracą inicjuje nowe obszary badawcze, potrafi organizować pracę innych, jest skłonny do prowadzenia dialogu
S3_K03 samodzielnie i krytycznie dąży do poszerzania własnej wiedzy i umiejętności
Treści programowe:
Magiczna funkcja języka dawniej i dziś.
Wprowadzenie do problematyki wizualności kultury.
Filozofia obrazu.
Jak znaczy fotografia?
Koncepcja mitu Rolanda Barthesa.
Znaczenie przekazu audiowizualnego (teoria kodowania i dekodowania Stuarta Halla).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Obecność, aktywność (udział w dyskusji), praca semestralna na ocenę.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA PODSTAWOWA
Antropologia kultury wizualnej, oprac. Iwona Kurz et al., Warszawa 2012.
Ch. Barker, Studia kulturowe. Teoria i praktyka, Kraków 2005.
R. Barthes, Mitologie, Warszawa 2008
W.J. Burszta, Od mowy magicznej do szumów popkultury, Warszawa 2009.
J. Fiske, Zrozumieć kulturę popularną, Kraków 2010.
S. Hall, Kodowanie i dekodowanie, „Przekazy i Opinie” 1987 nr 1-2, s. 58-71.
B. Malinowski, Dzieła, t. 5: Ogrody koralowe i ich magia. Warszawa 1987.
A. Ogonowska, Kultura, komunikacja i kompetencja wizualna w kontekście wybranych zagadnień współczesnej humanistyki. [Repozytorium UAM]
J. Storey, Studia kulturowe i badania kultury popularnej, Kraków 2003.
J.-J. Wunenburger, Filozofia obrazów, Gdańsk 2011.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA
Kiczosfery współczesności, red. W. Burszta, Warszawa 2008.
D. Strinati, Wprowadzenie do kultury popularnej, Poznań 1998.

Literatura w społecznych kontekstach - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - Przygotowanie do napisania dysertacji doktorskiej i opieka nad studentami-doktorantami w trakcie pracy nad rozprawą
Efekty kształcenia:
WIEDZA
DK_W01 - ma pogłębioną wiedzę o miejscu i znaczeniu Literaturoznawstwa w relacji do innych nauk humanistycznych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej Literaturoznawstwa i jest w stanie twórczo rozwijać i stosować tę wiedzę w działalności profesjonalnej.
DK_W03 - zna terminologię literaturoznawczą w języku polskim na poziomie rozszerzonym.
DK_W04 - ma uporządkowaną pogłębioną wiedzę obejmującą terminologię używaną w obrębie Literaturoznawstwa, rozumie jej źródła oraz zastosowanie w pokrewnych dyscyplinach naukowych.
DK_W07 - ma uporządkowaną, pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji, szczegółową wiedzę z zakresu wybranych dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla kierunku Literaturoznawstwo
DK_W08 - ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach studiowanych dyscyplin w ramach kierunku Literaturoznawstwo z innymi dyscyplinami naukowymi w obszarze nauk humanistycznych, pozwalającą na integrowanie perspektyw właściwych dla kilku dyscyplin naukowych
DK_W10 - zna i rozumie zaawansowane metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych w zakresie wybranych dyscyplin naukowych, właściwych dla kierunku Literaturoznawstwo
DK_W13 - zna szczegółowe zasady dbania o precyzyjne, poprawne logicznie i językowo wyrażanie własnych myśli i poglądów


UMIEJĘTNOŚCI
DK_U01 - wykazuje się odpowiednią do poziomu studiów trzeciego stopnia teoretyczną i praktyczną znajomością języka ojczystego i języków właściwych dla poszczególnych filologii w zakresie potrzebnym do studiów nad literaturą
DK_U02 - potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informację z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy w zakresie wybranych dyscyplin naukowych, właściwych dla kierunku Literaturoznawstwo
DK_U03 - potrafi precyzyjnie i poprawnie logicznie i językowo wyrażać swoje myśli i poglądy w języku ojczystym i językach właściwych dla poszczególnych filologii
DK_U04 - stosuje różne rejestry języka na poziomie zaawansowanym ze szczególnym naciskiem na rejestr języka akademickiego
DK_U05 - posiada zaawansowane umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U06 - potrafi dobrać metody oraz konstruować narzędzia badawcze pozwalające na rozwiązanie problemów w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U07 - potrafi dokonać klarownej prezentacji i krytycznej oceny opracowanych zagadnień, w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U09 - umie samodzielnie zdobywać wiedzę i poszerzać umiejętności badawcze w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U10 - potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo w nietypowych sytuacjach profesjonalnych
DK_U11 - wykazuje i wykorzystuje w swojej pracy badawczej zależności i powiązania między dziedzinami nauki w ramach kierunku Literaturoznawstwo a innymi dziedzinami w obrębie obszaru nauk humanistycznych
DK_U12 - wykrywa złożone zależności między procesami społecznymi i kulturowymi a zmianami w literaturze
DK_U14 - umie sprawnie i merytorycznie argumentować, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów; formułuje wnioski, tworzy syntetyczne podsumowania oraz przedstawia hipotezy
DK_U15 - posiada umiejętność formułowania opinii krytycznych o wytworach intelektualnych w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U20 - posiada pogłębioną umiejętność przygotowania artykułów naukowych i stosowania innych form komunikacji naukowej w języku ojczystym oraz w językach właściwych dla poszczególnych filologii w zakresie wybranych dziedzin naukowych w obrębie kierunku Literaturoznawstwo
DK_U21 - potrafi przygotować zaawansowaną naukową pracę pisemną o różnych formatach (np. streszczenie, recenzja, artykuł naukowy w języku ojczystym i językach właściwych dla poszczególnych filologii, posługując się przy tym źródłami pomocniczymi

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
DK_K01 - rozumie konieczność ciągłej aktywizacji i poszerzania swoich kompetencji z zakresu Literaturoznawstwa i dyscyplin literaturoznawczych rozwiniętych w ramach kultury i języka ojczystego oraz w ramach kultury i języków właściwych dla poszczególnych filologii
DK_K03 - potrafi inspirować i organizować proces uczenia się i prowadzenia badań naukowych przez inne osoby
DK_K06 - potrafi zaplanować, z uwzględnieniem priorytetów, działania mające na celu uzyskanie realizacji stawianych sobie zadań, w szczególności ukończenie dysertacji doktorskiej
DK_K07 - rozumie zależność między jakością i poziomem narzędzi, którymi posługuje się uczestnicząc w studiach doktoranckich i życiu naukowym a jego/jej postrzeganiem jako osoby przez świat zewnętrzny
DK_K08 - rozumie możliwości zastosowania metodologii badań w studiowanych dziedzinach Literaturoznawstwa oraz rozwiązań proponowanych w dysertacji doktorskiej jako narzędzi do diagnozowania i rozwiązywania problemów w życiu zawodowym i społecznym
Treści programowe:
1. Teorie i metodologie służące socjologicznej kontekstualizacji tekstu literackiego.
2. Problematyka tożsamościowa we współczesnej nauce o literaturze.
3. Teoria postkolonialna.

Poetyka, cz. I - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Zajęcia z poetyki, rozumianej jako szczegółowa teoria literatury, obejmują dwuletnie (cztery semestry) studium wiedzy o podstawowych składnikach struktury dzieła literackiego, gatunkach i rodzajach literackich, ich pochodzeniu, przemianach w obrębie tradycji literackiej i znaczeniu estetycznym. Studenci powinni w trakcie studium przyswoić sobie zasadniczy zrąb terminologii z zakresu poetyki, pojąć wagę i funkcje poszczególnych elementów dzieła i ich nacechowania genologicznego, posiąść umiejętność formułowania problematyki badawczej w odniesieniu do poszczególnych zagadnień oraz stosowania wiedzy z zakresu poetyki w analizie literackiej. Na pierwszym roku zajęcia obejmują wersologię (I sem.) i stylistykę wraz z teorią języka poetyckiego (II. semestr).
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W23 posiada wiedzę o podstawowych składnikach struktury dzieła literackiego, gatunkach i rodzajach literackich, ich pochodzeniu, przemianach w obrębie tradycji literackiej i znaczeniu estetycznym; rozumie wagę i funkcje poszczególnych elementów dzieła literackiego i ich nacechowanie genologiczne
K_W24 zna zasadniczy zrąb terminologii z zakresu poetyki – metajęzyk wersologii, stylistyki i teorii języka poetyckiego, semantyki literackiej, tematologii, kompozycji oraz genologii
K_W25 zna główne problemy współczesnej teorii literatury i metodologii badań literackich

UMIEJĘTNOŚCI
K_U14 ma umiejętności analityczno-interpretacyjne, tj. (na podstawie tekstów teoretycznych) potrafi dokonać analiz dawnych i współczesnych tekstów literackich (lirycznych, prozatorskich i dramatycznych); potrafi sformułować problematykę badawczą w odniesieniu do poszczególnych zagadnień oraz stosować wiedzę z zakresu poetyki w analizie literackiej; potrafi przywołać właściwe konteksty i wykorzystywać je w interpretacji utworów

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 ma kompetencje do sprawnego i poprawnego wnioskowania oraz rzetelnego uzasadniania argumentowania
K_K02 ma uznanie dla kulturalnej i społecznej wagi studiowanego przedmiotu
K_K04 wyrobił w sobie nawyk rzetelności w pracy; potrafi pracować zespołowo
Metody dydaktyczne:
Dyskusja, praca z tekstem, praca w grupach
Treści programowe:
Poetyka i jej miejsce strukturze wiedzy o literaturze.
Ogólna teoria wiersza.
Polskie systemy wersyfikacyjne (sylabizm, sylabotonizm, tonizm, wiersz nieregularny).
Funkcje zmian metrycznych w obrębie utworu.
Porządek metryczny i pozametryczny w wierszu.
Wiersz a tradycja wersyfikacyjna
Problem wierszowości w literaturze XX w. (wiersz wolny).
Styl i stylizacja.
Głoska i jej funkcja w utworze.
Leksyka i syntaktyka.
Tropy i figury (zwłaszcza metafora i ironia).
Semantyka poetycka (wieloznaczność).
Alegoria i symbol.
Teoria języka poetyckiego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawę zaliczenia przedmiotu na I roku stanowią: uczestnictwo w zajęciach, krótkie prace pisemne o charakterze analitycznym, sprawdzian (pisemny lub ustny) po każdym semestrze.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Zarys teorii literatury. Warszawa 1967 (i wyd. następne)
A. Kulawik, Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego. Warszawa 1990 (i wyd. następne)
Słownik terminów literackich, pod red. J Sławińskiego, Warszawa 1998.