Literatura w społecznych kontekstach - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - Przygotowanie do napisania dysertacji doktorskiej i opieka nad studentami-doktorantami w trakcie pracy nad rozprawą
Efekty kształcenia:
WIEDZA

UMIEJĘTNOŚCI

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Treści programowe:
1. Teorie i metodologie służące socjologicznej kontekstualizacji tekstu literackiego.
2. Problematyka tożsamościowa we współczesnej nauce o literaturze.
3. Teoria postkolonialna.

Poetyka, cz. I - ćwiczenia

Wymagania wstępne:
Zajęcia z poetyki, rozumianej jako szczegółowa teoria literatury, obejmują dwuletnie (cztery semestry) studium wiedzy o podstawowych składnikach struktury dzieła literackiego, gatunkach i rodzajach literackich, ich pochodzeniu, przemianach w obrębie tradycji literackiej i znaczeniu estetycznym. Studenci powinni w trakcie studium przyswoić sobie zasadniczy zrąb terminologii z zakresu poetyki, pojąć wagę i funkcje poszczególnych elementów dzieła i ich nacechowania genologicznego, posiąść umiejętność formułowania problematyki badawczej
w odniesieniu do poszczególnych zagadnień oraz stosowania wiedzy z zakresu poetyki w analizie literackiej. Na pierwszym roku zajęcia obejmują wersologię
(I sem.) i stylistykę wraz z teorią języka poetyckiego (II. semestr).
Treści programowe:
Poetyka i jej miejsce strukturze wiedzy o literaturze.
Ogólna teoria wiersza.
Polskie systemy wersyfikacyjne (sylabizm, sylabotonizm, tonizm, wiersz nieregularny).
Funkcje zmian metrycznych w obrębie utworu.
Porządek metryczny i pozametryczny w wierszu.
Wiersz a tradycja wersyfikacyjna
Problem wierszowości w literaturze XX w. (wiersz wolny).
Styl i stylizacja.
Głoska i jej funkcja w utworze.
Leksyka i syntaktyka.
Tropy i figury (zwłaszcza metafora i ironia).
Semantyka poetycka (wieloznaczność).
Alegoria i symbol.
Teoria języka poetyckiego.

Metody dydaktyczne: Dyskusja, praca z tekstem, praca w grupach.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawę zaliczenia przedmiotu na I roku stanowią: uczestnictwo w zajęciach, krótkie prace pisemne o charakterze analitycznym, sprawdzian (pisemny lub ustny) po każdym semestrze.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Zarys teorii literatury. Warszawa 1967 (i wyd. następne)
A. Kulawik, Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego. Warszawa 1990 (i wyd. następne)
Słownik terminów literackich, pod red. J Sławińskiego, Warszawa 1998.

Teoria literatury - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Zajęcia z teorii literatury odbywają się na I roku studiów polonistycznych II stopnia i trwają dwa semestry. Mają na celu:
C1 - wprowadzić studentów w ogólne zagadnienia teoretycznoliterackie, przekraczające zakres poetyki oraz rozwinąć ich sprawność myślenia teoretycznego;
C2 - zaznajomić studentów z głównymi pojęciami i problemami współczesnej teorii literatury;
C3 - zapoznać studentów z wybranymi kierunkami w metodologii badań literackich.
Wymagania wstępne:
Znajomość poetyki (teorii dzieła literackiego)
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W06 zna ogólne zagadnienia teoretycznoliterackie, przekraczające zakres poetyki
K_W08 zna problematykę teoretyczną i metodologiczną głównych kierunków w badaniach literackich, w tym: dekonstrukcjonizm, nowy historycyzm i poetykę kulturową, feminizm, teorię gender, teorię „queer”, postkolonializm i multikulturalizm, ujmowaną w kontekstach: filozoficznym, historycznym, ideologicznym i politycznym
K_W09 opanował główne pojęcia i kategorie poszczególnych dyskursów badawczych oraz zapoznał się z ich operacyjnością wobec tekstów literackich i użytkowych

UMIEJĘTNOŚCI
K_U05 rozwinął sprawność myślenia teoretycznego
K_U06 ma umiejętności analizy dyskursu naukowego i krytycznego

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Treści programowe:
Prowadzący ćwiczenia wybiera kilka z wymienionych wyżej problemów i omawia je z grupą bardziej wyczerpująco: 1. Co to jest teoria literatury?, 2. Modele dzieła literackiego, 3. Problem znaczenia w dziele literackim, 4. Literatura a rzeczywistość pozaliteracka, 5. Problematyka aksjologiczna w badaniach literackich, 6. Sacrum w literaturze, 7. Proces historycznoliteracki, 8. Czym jest literatura (poezja)?, 9. Problematyka odbioru.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Obecność na zajęciach (50%)
Udział w dyskusji (50%)
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Bibliografia podstawowa:
- Problemy teorii literatury. Seria 1-4. Wrocław 1987-1998.
- Teoria badań literackich w Polsce. Tom 1-2, Kraków 1960.
- Teoria badań literackich za granicą. Tom 1-5, Kraków 1965-1980.
- Współczesna teoria badań literackich za granicą, t. 1-4, Kraków 1970-1996.
- H. Markiewicz, Główne problemy wiedzy o literaturze. Kraków 1997.
- M. Mayenowa, Poetyka teoretyczna. Wrocław 1979.
- Z. Mitosek, Teorie badań literackich. Warszawa 2005.
- A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik. Kraków 2006
- Teorie literatury XX wieku. Antologia. Red. A. Burzyńska, M. P. Markowski, Kraków 2006.
- Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy. Red. M. P. Markowski, R. Nycz, Kraków 2006.