ПРАВОВЕ РЕГУЛЮВАННЯ ДЕЦЕНТРАЛІЗАЦІЇ ФІНАНСІВ У ПОЛЬЩІ ТА УКРАЇНІ: ПОРІВНЯЛЬНО-ПРАВОВИЙ АНАЛІЗ
[LEGAL REGULATION OF FINANCIAL DECENTRALIZATION IN POLAND AND UKRAINE: COMPARATIVE LEGAL ANALYSIS]
Artykuł naukowy w czasopiśmie recenzowanyCzasopismo: Науковий вісник Дніпровського державного університету внутрішніх справ Współautorzy: Ілля КИСЕЛЬОВ, Олексій КРИЖАНОВСЬКИЙ
Rok wydania: 2025
Numer czasopisma: 4/2025
Strony od-do: 90-98
Streszczenie: Artykuł przedstawia analizę prawno-porównawczą regulacji prawnych decentralizacji finansów lokalnych na Ukrainie i w Polsce, opartą na aktualnym ustawodawstwie, doświadczeniu historycznym i praktyce jego stosowania. Przedstawiono chronologię rozwoju ram regulacyjnych w obu krajach, ze szczególnym uwzględnieniem kluczowych aktów prawnych, takich jak ustawy o samorządzie gmin, powiatów i województw w Polsce, a także kodeksy budżetowy i podatkowy oraz koncepcję reformy samorządu lokalnego na Ukrainie. Wykorzystując tabele chronologiczne i analizę porównawczą według kryteriów (źródła dochodów, transfery, budżetowanie, kontrola, autonomia), wskazano zalety polskiego modelu, w szczególności stabilność dochodów dzięki stałym udziałom w podatkach PIT i CIT, trzyletniemu planowaniu i audytowi doradczemu, które zapewniają większą niezależność finansową gmin. Celem artykułu jest wskazanie możliwości ulepszenia ukraińskiego ustawodawstwa w kontekście powojennej odbudowy poprzez zapożyczenie skutecznych elementów polskich doświadczeń, z uwzględnieniem wyzwań stanu wojennego, takich jak tymczasowa centralizacja i uzależnienie od subwencji. Celem jest analiza historycznych aspektów decentralizacji, zbadanie kluczowych aktów prawnych i regulacyjnych, szczegółowe porównanie mechanizmów oraz opracowanie propozycji dotyczących ustalania stawek podatkowych, decentralizacji kontroli i rozszerzenia autonomicznego zadłużania się w celu wzmocnienia odporności społeczności. Biorąc pod uwagę istotność problemu, artykuł podkreśla potrzebę dostosowania reformy do standardów europejskich, jak w przypadku Funduszy Spójności UE w Polsce, i proponuje kompleksowe podejście dla Ukrainy, łączące stabilność finansowania z przejrzystością sprawozdawczości. Pozwoli to na zwiększenie potencjału finansowego samorządów, przyczyniając się do zrównoważonego rozwoju i odbudowy kraju.
Słowa kluczowe: decentralizacja finansów, samorząd terytorialny, regulacja prawna, analiza porównawcza, Polska, Ukraina, PIT, CIT, autonomia budżetowa, odbudowa powojenna
Dostęp WWW: https://visnik.dduvs.edu.ua/index.php/visnyk/article/view/2746
DOI: https://doi.org/10.32782/2078-3566-2025-4-11
Cytowanie w formacie Bibtex:
@article{1,
author = "Rafał Lizut and Ілля КИСЕЛЬОВ and Олексій КРИЖАНОВСЬКИЙ",
title = "ПРАВОВЕ РЕГУЛЮВАННЯ ДЕЦЕНТРАЛІЗАЦІЇ ФІНАНСІВ У ПОЛЬЩІ ТА УКРАЇНІ: ПОРІВНЯЛЬНО-ПРАВОВИЙ АНАЛІЗ",
journal = "Науковий вісник Дніпровського державного університету внутрішніх справ ",
year = "2025",
number = "4/2025",
pages = "90-98"
}
Cytowanie w formacie APA:
Lizut, R. and Ілля КИСЕЛЬОВ and Олексій КРИЖАНОВСЬКИЙ(2025). ПРАВОВЕ РЕГУЛЮВАННЯ ДЕЦЕНТРАЛІЗАЦІЇ ФІНАНСІВ У ПОЛЬЩІ ТА УКРАЇНІ: ПОРІВНЯЛЬНО-ПРАВОВИЙ АНАЛІЗ. Науковий вісник Дніпровського державного університету внутрішніх справ , 4/2025, 90-98.