Single point of failure risk in centralized CBDS systems – analysis of financial infrastructure vulnerabilities to nation-state cyberattacks
Artykuł naukowy w wydawnictwie zbiorowym recenzowanyWspółautorzy: Robert Dankiewicz, Anna Ostrowska-Dankiewicz, Marek Nagy
Miejsce: Polska
Rok wydania: 2026
Tytuł publikacji: • SECURITY • LAW • ECONOMY • MANAGEMENT • MODERN TECHNOLOGIES • VOL1
Redaktorzy: Marcin Jurgilewicz, Bartosz Kozicki, Miłosz Gac, Katarina VALÁŠKOVÁ
Strony od-do: 34-58
Streszczenie: Pojawienie się systemów cyfrowej waluty banku centralnego (CBDC) stanowi przejaw zmiany paradygmatu o historycznym znaczeniu, oznaczającej transformację mechanicznej architektury suwerenności, zdolności państwa, kontroli finansowej oraz infrastruktury krytycznej. Systemy te oferują istotne możliwości w zakresie zwiększenia efektywności, poprawy transmisji polityki pieniężnej, ograniczania przestępczości finansowej oraz stymulowania innowacji technologicznych. Jednocześnie prowadzą one do rozszerzenia powierzchni ataku, wzrostu ryzyk operacyjnych oraz powstawania nowych podatności na działania państw narodowych. W miarę jak podmioty sponsorowane przez państwa systematycznie rozwijają i doskonalą zdolności ukierunkowane na infrastrukturę finansową — co potwierdzają udokumentowane ataki na systemy kryptowalutowe, infrastrukturę bankową oraz sieci płatnicze — bezpieczeństwo i odporność systemów walut cyfrowych stają się nierozerwalnie związane z szerszymi strategiami bezpieczeństwa narodowego. Scentralizowane architektury, charakterystyczne dla większości implementacji CBDC, choć umożliwiają jednolitą kontrolę i nadzór polityki pieniężnej, jednocześnie kumulują ryzyko i tworzą potencjalne awarie w jednym punkcie, których skuteczne wykorzystanie mogłoby doprowadzić do zakłócenia funkcjonowania całych gospodarek narodowych. Aby zapewnić skuteczny i odpowiedzialny rozwój oraz wdrażanie systemów waluty cyfrowej w przyszłości, niezbędne są proaktywne, znaczące i długoterminowe inwestycje w bezpieczeństwo kryptograficzne, najlepsze praktyki cyberbezpieczeństwa, mechanizmy koordynacji międzysektorowej oraz międzynarodowe ramy zarządcze. Inwestycje te muszą zostać podjęte niezwłocznie i być kontynuowane przez cały cykl życia wdrożenia CBDC, tak aby korzyści operacyjne i monetarne nie były osiągane kosztem bezpieczeństwa narodowego, stabilności finansowej ani ciągłości funkcjonowania społeczeństwa. Wdrożenie kompleksowych środków bezpieczeństwa oraz skutecznego nadzoru instytucjonalnego wymaga trwałego zaangażowania i odpowiednich zasobów ze strony banków centralnych oraz organów administracji publicznej. Niezbędne kompetencje techniczne, konieczne do projektowania i eksploatacji bezpiecznych systemów CBDC, muszą być pozyskiwane, utrzymywane i systematycznie aktualizowane w celu zachowania zdolności adekwatnych do dynamicznie zmieniającego się krajobrazu zagrożeń. Równocześnie ustanowienie zharmonizowanych standardów bezpieczeństwa oraz mechanizmów wzajemnej pomocy wymaga współpracy międzynarodowej, co z kolei pociąga za sobą konieczność politycznego zaangażowania i formalnych porozumień pomiędzy państwami, nierzadko kierującymi się sprzecznymi interesami i celami strategicznymi. Kluczowym dylematem decydentów nie jest dziś pytanie, czy systemy CBDC zostaną wdrożone — presja technologiczna i ekonomiczna prowadzi bowiem do ich adopcji niezależnie od preferencji politycznych — lecz w jaki sposób zaprojektować te systemy tak, aby realizowały cele polityki pieniężnej, przy jednoczesnym zachowaniu odporności architektonicznej, ochrony prywatności jednostki oraz zdolności do przeciwdziałania cyberatakom państwowym. Decyzje podejmowane na etapie projektowania systemów CBDC będą miały konsekwencje wykraczające daleko poza sferę polityki pieniężnej, obejmując fundamentalne zagadnienia bezpieczeństwa narodowego, stabilności gospodarczej oraz wolności jednostki w epoce cyfrowej. Przeprowadzona analiza wskazuje, że podatności typu awaria w jednym punkcie, immanentnie związane ze scentralizowanymi architekturami CBDC, stanowią istotne ryzyko systemowe w procesie przechodzenia na walutę cyfrową. Ich ograniczenie wymaga zastosowania odpornej architektury systemowej, rozproszonej redundancji oraz skutecznego nadzoru zarządczego. Tylko takie podejście pozwoli zapewnić, że systemy CBDC będą wzmacniać stabilność finansową i bezpieczeństwo narodowe, zamiast je podważać.
Słowa kluczowe: cyfrowa waluta banku centralnego (CBDC), awaria w jednym punkcie, infrastruktura finansowa, cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo narodowe, odporność systemowa, architektura scentralizowana, zagrożenia państwowe, stabilność finansowa, zarządzanie ryzykiem
Cytowanie w formacie Bibtex:
@article{1,
author = "Rafał Lizut and Robert Dankiewicz and Anna Ostrowska-Dankiewicz and Marek Nagy",
title = "Single point of failure risk in centralized CBDS systems – analysis of financial infrastructure vulnerabilities to nation-state cyberattacks",
journal = "",
year = "2026",
pages = "34-58"
}
Cytowanie w formacie APA:
Lizut, R. and Robert Dankiewicz and Anna Ostrowska-Dankiewicz and Marek Nagy(2026). Single point of failure risk in centralized CBDS systems – analysis of financial infrastructure vulnerabilities to nation-state cyberattacks. , 34-58.