Julian Stryjkowski jako członek pokolenia "żydowskich komunistów". Rys biograficzny
[Julian Stryjkowski as a member of a generation of “Jewish communists”: A biographical sketch]
Artykuł naukowy w czasopiśmie recenzowanyCzasopismo: Prace Literackie (ISSN: 0079-4767)
Rok wydania: 2024
Tom: LXIII
Strony od-do: 165-178
Streszczenie: Dotychczasowe publikacje na temat komunistycznego zaangażowania Stryjkowskiego i jego obrachunku z komunizmem opierały się najczęściej na wywiadzie rzece Ocalony na Wschodzie (1991). W znacznej mierze powtarzały one konstatacje i oceny samego pisarza z późnego etapu jego życia. Niniejsze szkicowe obserwacje są próbą wykorzystania nieznanych wcześniej informacji, sięgnięcia do źródeł. Przede wszystkim do niedrukowanych dziennikowych zapisów autora Biegu do Fragalà z lat pięćdziesiątych, ale też do jego prasowych artykułów i listów z tego okresu oraz wzmianek o nim rozsianych w publikacjach innych uczestników życia literackiego (w ich wspomnieniach i diariuszach). Celem dociekań jest ustalenie trybu funkcjonowania pisarza w obrębie partii komunistycznej. Na wstępie zebrano najważniejsze motywy akcesu Stryjkowskiego do partii stalinowskiej. Następnie pokrótce scharakteryzowano poszczególne etapy jego komunistycznego itinerarium. Wykorzystanie badań archiwalnych na temat Agroidu (przybudówki KPP) oraz najnowszych socjologicznych ustaleń na temat trybów komunistycznych biografii pozwoliło sformułować wniosek o typie międzywojennego habitusu Starka jako komunisty. Został on określony jako „luźny kapepowiec”, a jego międzywojenny sposób funkcjonowania w partii scharakteryzowany jako splot „reorientacji” i „radykalizacji” (przejście od syjonizmu ku komunizmowi). W zakończeniu wskazano na opozycyjną kartę w życiu (i twórczości) pisarza. W zaprezentowanym ujęciu zerwanie Stryjkowskiego z komunizmem jawi się nie tylko jako efekt odwilży, ale też jako rezultat wcześniej postawionej przez niego diagnozy o przegniciu samej idei. A również jego niezgody na antysemickie tendencje w KPZR i partiach bloku wschodniego.
Słowa kluczowe: Julian Stryjkowski, komunizm, Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy, Komunistyczna Partia Polski, komunistyczny habitus, antysemityzm
Dostęp WWW: https://wuwr.pl/plit/article/view/17043/15323
DOI: https://doi.org/10.19195/0079-4767.63.9
Cytowanie w formacie Bibtex:
@article{1,
author = "Ireneusz Piekarski",
title = "Julian Stryjkowski jako członek pokolenia ''żydowskich komunistów''. Rys biograficzny",
journal = "Prace Literackie",
year = "2024",
pages = "165-178"
}
Cytowanie w formacie APA:
Piekarski, I. (2024). Julian Stryjkowski jako członek pokolenia "żydowskich komunistów". Rys biograficzny. Prace Literackie, 165-178.