W cieniu wielkiej polityki. Dekanat bełski greckokatolickiej eparchii przemyskiej na tle przemian pogranicza polsko-ukraińskiego w latach 1939-1951
[In the Shadow of Big Politics. The Bełz Deanery of the Greek Catholic Eparchy of Przemyśl Against the Background of the Transformations of the Polish-Ukrainian Borderland in 1939-1951]

Artykuł naukowy w czasopiśmie recenzowany

Czasopismo: Wschodni Rocznik Humanistyczny (ISSN: 1731-982X)
Współautorzy: -
Rok wydania: 2025
Tom: XXII
Numer czasopisma: 4
Strony od-do: 23-49
Streszczenie: W artykule przedstawiono okoliczności wpływające na sytuację greckokatolickiego dekanatu bełskiego w latach 1939-1951. Zaprezentowane zostały postanowienia układu niemiecko-sowieckiego kończące działania wojenne kampanii wrześniowej w kwestii granicy pomiędzy oboma okupantami: III Rzeszą i Związkiem Radzieckim oraz ich następstwa w postaci utworzenia Generalnego Gubernatorstwa i włączenia ziem nadbużańskich w skład Ukraińskiej SRR. Dokonano analizy postanowień przywódców koalicji antyhitlerowskiej w kwestii przyszłości tych ziem, zwłaszcza w kontekście tzw. „linii Curzona”. Ukazano także totalitarny charakter zaboru dawnych wschodnich województwo II Rzeczypospolitej przez ZSRR, zwłaszcza w odniesieniu do części powiatów hrubieszowskiego i tomaszowskiego województwa lubelskiego, które ostatecznie weszły w skład sowieckiej Ukrainy w 1951 roku. Ważnym elementem pracy było przedstawienie sieci parafialnej dekanatu bełskiego ze szczególnym uwzględnieniem lat 1944-1947, tzn. okresu przesiedleń ludności ukraińskiej i zmiany struktury osadniczej lat 1947-1951. Wydarzenia dwunastu zaznaczonych w tytule artykułu lat okazały sią na tyle brzemienne w skutkach, że w ich rezultacie greckokatolicki dekanat bełski zakończył swe istnienie, stając się historyczną pamiątką.
Słowa kluczowe: dekanat bełski, Kościół greckokatolicki, linia Curzona, przesiedlenia ludności, korekta granicy 1951 r.
Dostęp WWW: http://tak
DOI: doi: 10.36121/agil.22.2025.4.023

---

Cytowanie w formacie Bibtex:
@article{1,
author = "Andrzej Gil and -",
title = "W cieniu wielkiej polityki. Dekanat bełski greckokatolickiej eparchii przemyskiej na tle przemian pogranicza polsko-ukraińskiego w latach 1939-1951",
journal = "Wschodni Rocznik Humanistyczny",
year = "2025",
number = "4",
pages = "23-49"
}

Cytowanie w formacie APA:
Gil, A. and -(2025). W cieniu wielkiej polityki. Dekanat bełski greckokatolickiej eparchii przemyskiej na tle przemian pogranicza polsko-ukraińskiego w latach 1939-1951. Wschodni Rocznik Humanistyczny, 4, 23-49.