Zainteresowania (meta)naukowe i  filozoficzne

 

  • epistemologiczne aspekty obserwacji i eksperymentu
  • modele dynamiki przekonań epistemicznych

 

Zainteresowania pozanaukowe

  • fotografia przyrodnicza

 

 

Książki

  • Z. Roskal (red.),  Encyklopedia filozofii  przyrody, Lublin:  Wydawnictwo KUL 2016;
  • Z. Roskal, Kosmos Chtoniczny. Historyczny rozwój monistycznej interpretacji kosmosu, Lublin: Wydawnictwo KUL 2012 (ss. 307).
  • Z.Roskal(red.), Transfer idei. Od ewolucji w biologii do ewolucji w astronomii i kosmologii,Lublin: Wydawnictwo KUL 2011;
  • Z. Roskal, Astronomia matematyczna w nauce greckiej. Metodologiczne studium historyczno-przyrodnicze, Lublin: RW KUL 2002, ss. 228 [Summary] [Zakończenie] [strona www RW KUL];
  • W. A. Kamiński, Z. E. Roskal, Przełom w fizyce XVI-XVII wieku. Antyczne i średniowieczne źródła, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej 1995, ss. 175.
góra strony

 

Artykuły

 

 

2016

 

 

 

Z. Roskal, Obserwacyjne versus eksperymentalne testy ogólnej teorii względności, ,,Lectiones & Acroases Philosophicae'' 9 nr 1 (2016), 51-70.

Z. Roskal, Eksperyment Gravity Probe B, ,,Lectiones & Acroases Philosophicae'' 9 nr 1 (2016), 286-289.

Z. Roskal, Żywioły,[w:] Z. Roskal (red.) Encyklopedia filozofii przyrody, Lublin: Wydawnictwo KUL 2016, s. 395-403.

Z. Roskal, Zasada pełności bytu jako kryterium demarkacji, [w:] M. Tkaczyk, M. Krupa, K. Jaworski (red.), Veritas in caritate. Księga pamiątkowa ku czi Profesora Andrzeja Szostka MIC, Lublin: Wydawnictwo KUL 2016, s. 387-394.

2015

 

  • Z. Roskal, Eksperyment Macdougalla w epistemicznym układzie naturalizmu, [w:] P. Bylica, K. Kiljan, R. Piotrowski, D. Sagan (red.), Filozofia — nauka — religia. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Kazimierzowi Jodkowskiemu z okazji 40-lecia pracy naukowej, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2015, s. 165-172. roskal_eksperyment_macdougalla_w_epistemicznym_ukladzie_odniesienia_naturalizmu
  • Z. Roskal, Dwa stoły Eddingtona i Nicość uwolniona, ,,Filozofuj!’’ 2015 nr 2, s. 39-40.
  • Z. Roskal, (Astro)humanistyka w transhumanistycznym świecie, „Ethos” 28 (2015) nr 3 (111), 252-265.

 

2014

  • Z. Roskal, Does the human soul have weight?, ,,Studia Leopoliensia'' 7 (2014), 47-53.
  • Z. Roskal, Droga Dedala do drugiej Ziemi [w:] T. Duma, A. Maryniarczyk, P.  Sulenta, Sztuka i realizm. Księga pamiątkowa z okazji Jubileuszu urodzin i pracy naukowej na KUL Profesora Henryka Kieresia, Lublin 2014: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu i Wydział Filozofii KUL, s. 939-948.
  • Z. Roskal, Naturalizm antropologiczny a nauki empiryczne [w:] A. Maryniarczyk, K. Stępień, A. Gudaniec (red.), Spór o naturę ludzka, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2014, s.  159-171.
  • Z. Roskal, Paula Thagarda kryteria demarkacji, "Roczniki Filozoficzne"  62 nr 1 (2014), 25-36.

2013

  • Z. Roskal, Uroki świata tellurycznego, czyli o korekcie kosmosu chtonicznego, ,,Studia Philosophiae Christianae’’ 49 (2013) nr 3, s. 107-118.
  • Z. Roskal, Społeczno-techniczne determinanty odkrycia kosmicznych źródeł promieniowania gamma, "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki" 58 nr 3 (2013), 81-97.
  • Z. Roskal, Przyrodnicza koncepcja materii jako tworzywa Wszechświata, [w:] S. Janeczek, A. Starościc, D. Dąbek, J. Herda, Filozofia przyrody, Lublin: Wydawnictwo KUL 2013, s. 171-185.

2012

  • Z. Roskal, Kontrowersyjność współczesnej astrologii prognostycznej (preliminaria) "Studia Leopoliensia" 5 (2012), 49-58.

2011

  • Z. Roskal, Tradycyjne i zmodernizowane koncepcje eksperymentu, [w:] W. Depo, M. Leszczyński, T. Guz, Veritatem in Caritate. Księga Jubileuszowa z okazji 70. urodzin Księdza Biskupa profesora Jana Śrutwy, Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 2011, s. 531-543.
  • Z. Roskal, Geneza paradoksu Fermiego, [w:] M. Czarnocka (red.), Nauka w filozofii. Oblicza obecności, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN 2011, s. 53-66.
  • Z. Roskal, Thomasa Jeffersona Jacksona See’a teoria ewolucji kosmicznej, [w:] Z. Roskal (red.), Transfer idei. Od ewolucji w biologii do ewolucji w astronomii i kosmologii, Lublin: Wydawnictwo KUL 2011, s. 167-175.

2010

  • Eksperymentalny test ogólnej teorii względności, "Roczniki Filozoficzne" 58 nr 1 (2010): 187-200.
  • Odkrycie promieniowania neutralnego wodoru w perspektywie kosmofilozofii, [w:] M. Kuszyk-Bytniewska, A. Łukasik (red.), Filozofia przyrody współcześnie, Kraków: Universitas 2010, s. 185-196.

2009

  • Blasius Parmensis – średniowieczny prekursor nowożytnej filozofii przyrody, "Summarium" 38 (2009): 15-19.
  • Roskal Z. E., Gwiazdy mgliste w świetle obserwacji teleskopowych, [w:] S. Janeczek, W. Bajor, M. Maciołek (red.), Gaudium in litteris. Księga Jubileuszowa ku czci Księdza Arcybiskupa Profesora Stanisława Wielgusa, Lublin: Wydawnictwo KUL 2009, s. 687-693.

2008

  • Roskal Z. E., Swoistość człowieka w przesłaniu Voyagerów, [w:] J. Tomczyk, G. Bugajak (red.), Swoistość człowieka? Język, Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 2008, s. 257-263;
  • Roskal Z. E., Koncepcje przestrzeni w nauce i filozofii przyrody, Roczniki Filozoficzne 56 nr 1 (2008): 279-293;
  • Roskal Z. E., Proteus caelestis XVII-wiecznej astronomii [w:] S. Janeczek (red.), Oblicza filozofii XVII wieku, Lublin 2008, s. 407-422;
  • Roskal Z. E., Zwrotne punkty w rozwoju nauki i techniki (technologii), [w:] P. Kawalec, S. Majdański, Zarządzanie badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi w jednostkach naukowych, Lublin: Wydawnictwo Lubelskiej Szkoły Biznesu 2008, s. 23-41 [Roskal_2008s23.pdf];
  • Roskal Z. E. Wyjaśnianie celowościowe (teleologiczne) w fizyce, [w:] A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Gondek (red.), Spór o cel. Problematyka celu i celowościowego wyjaśniania, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2008, s. 377-387.

2007

2006

  • Roskal Z. E. Filozofia przyrody jako żywa pamięć i tradycja, "Roczniki Filozoficzne" 54 nr 1 (2006): 312-315.
  • Roskal Z. E. Antropologia wiedzy a antropologia astronomii (archeoastronomia), Roczniki Antropologii Wiedzy. Jahrbücher für Anthropologie des Wissens, 2 (2006): 73-83.
  • Roskal Z. E. Prekursorzy kinetycznej teorii gazów, Summarium 35 (2006): 61-69.
  • Roskal Z. E. Starożytni prekursorzy geosferyzmu, Fizyka w Szkole 3 (2006): 14-19 [prekursorzy_2006.pdf (120.99 KB)].
  • Roskal Z. E. Historia astronomii na łamach "Kwartalnika Historii Nauki i Techniki" w latach 1956-2005, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 51 nr 1 (2006): 123-142.

2005

  • Roskal Z. E. Starożytne argumenty za geosferyzmem a koncepcja nauki empirycznej, Summarum 34 (2005): 75-83;
  • Roskal Z. E. Edukacyjna ścieżka filozoficzna a filozofia przyrody, [w:] P. Jaroszyński, P. Tarasiewicz, I. Chłodna, (red.), Filozofia i edukacja. Materiały z sympozjum z cyklu "Przyszłość cywilizacji Zachodu" zorganizowanego przez Katedrę Filozofii Kultury KUL, Lublin: Fundacja "Lubelska Szkoła Filozofii Chrześcijańskiej" 2005, s. 67-77.

2004

  • Roskal Z. E. Sukcesy techniki a osiągnięcia poznawcze nauki [w:] P. Jaroszyński, I. Chłodna, P. Gondek (red.), Kultura wobec techniki. Materiały z sympozjum z cyklu "Przyszłość cywilizacji Zachodu" zorganizowanego przez Katedrę Filozofii Kultury KUL, Lublin: Fundacja Rozwoju Kultury Polskiej 2004, s. 113-120;
  • Roskal Z. E. Techniczno-technologiczne uwarunkowania genezy i rozwoju astronomii nowożytnej, Roczniki Antropologii Wiedzy. Jahrbücher für Anthropologie des Wissens, 1 (2004): 75-88;
  • Roskal Z. E. Przedmiotowe i metaprzedmiotowe inspiracje Platońskiego Timajosa, [w:] A. Olejarczyk, M. Manikowski (red.), Kolokwia Platońskie. TIMAIOS, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2004, s. 217-226;
  • Roskal Z. E. Miejsce, próżnia i przestrzeń w przednewtonowskiej filozofii przyrody, Roczniki Filozoficzne 52 nr 1 (2004): 113-144.

2002

  • Roskal Z. E. Geneza nauki w głównych nurtach XX-wiecznej historii nauki, Roczniki Filozoficzne 50 z. 3 (2002): 163-178.

2001

  • Roskal Z. E. Koncepcje filozofii a główne modele historii nauki, Summarium 30-31 (2001-2002): 101-106;
  • Roskal Z. E. Platońska kosmologia, astronomia i matematyka w nauce greckiej, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 46 nr 4 (2001): 37-60;
  • Roskal Z. E. Historia fizyki a nauczanie fizyki w szkole, Fizyka w Szkole, 47 nr 1 (2001): 15-21;
  • Roskal Z. E. Historia nauki a nauczanie filozofii, [w:] B. Burlikowski, W. Słomski (red.), Filozofia w szkole. Materiały konferencji naukowej Kielce, 22-23 września 2000, Kielce-Warszawa 2001, s. 357-362.

2000

  • Roskal Z. E. Filozofia przyrody w europejskiej tradycji filozoficznej, Roczniki Filozoficzne 48-49 z. 3 (2000-2001): 47-70;
  • Roskal Z. E. Różne oblicza scjentyzmu, Zagadnienia Naukoznawstwa 144-145 nr 2-3 (2000): 309-311;
  • Roskal Z. E. Geneza i ewolucja epicykliczno-deferencjalnego modelu ruchu Księżyca, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 45 nr 3-4 (2000): 59-76;
  • Roskal Z. E. Wydział Filozoficzny Towarzystwa Naukowego KUL, [w:] A. B. Stępień, J. Wojtysiak (red.), Księga Jubileuszowa na 50-lecie Wydziału Filozofii KUL, Lublin: RW KUL 2000, s. 107-122;
  • Roskal Z. E. Katedra Filozofii Przyrody Nieożywionej, [w:] A. B. Stępień, J. Wojtysiak (red.), Księga Jubileuszowa na 50-lecie Wydziału Filozofii KUL, Lublin: RW KUL 2000, s. 417-437;
  • Roskal Z. E. Miejsce historii nauki w zintegrowanym nauczaniu wiedzy przyrodniczej, [w:] T. Michniowski, Z. Roskal i inni (red.), Nauczanie o przyrodzie. Materiały pomocnicze dla nauczycieli, Lublin 2000, s. 81-98. [mejsce_historii_nauki_2000.pdf (231.32 KB)]

1999

  • Roskal Z. E. Model świata dwusferycznego w kosmologii Arystotelesa, Roczniki Filozoficzne 47 z. 3 (1999): 85-105;
  • Roskal Z. E. Wydział Filozoficzny Towarzystwa Naukowego KUL, [w:] B. Markiewicz, J. J. Jadacki, R. Jadczak (red.), Polskie Towarzystwo Filozoficzne czyli z dziejów filozofii jako nauki instytucjonalnej, Warszawa: Polskie Towarzystwo Filozoficzne 1999, s. 209- 218.

1998

  • Roskal Z. E. Roberta DiSalle’a realistyczna interpretacja czasoprzestrzeni, Roczniki Filozoficzne 46 z. 3 (1998): 137-150.

1997

  • Roskal Z. E. Aksjomatyzacja nierelatywistycznej mechaniki punktu materialnego w niezdaniowym ujęciu teorii empirycznej, Summarium 26-27 (1997-1998): 23-29;
  • Roskal Z. E. Ewolucja pojęcia przestrzeni w filozofii przyrody, Summarium, 26-27 (1997-1998): 31-34;
  • Roskal Z. E. Ontologiczne założenia strukturalistycznego ujęcia aksjomatyzacji nierelatywistycznej mechaniki punktu materialnego, Roczniki Filozoficzne 45 z. 3 (1997): 143-160;
  • Roskal Z. E. Komisja Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego KUL, Roczniki Filozoficzne 45 z. 3 (1997): 249-253.

1996

  • Roskal Z. E. Nowe idee w matematyce XVII i XVIII wieku, Roczniki Filozoficzne 44 z. 3 (1996): 59-74;
  • Roskal Z. E. Refleksje z VI Polskiego Zjazdu Filozoficznego, Roczniki Filozoficzne, 44 z. 3 (1996): 193-195.

1995

  • Roskal Z. E. Davida Bohma koncepcja ukrytego porządku, Summarium 24-25 (1995-1996): 27-32;
  • Roskal Z. E. Ks. Stanisław Mazierski – Biografia naukowa, Roczniki Filozoficzne 43 z. 3 (1995): 5-11;
  • Roskal Z. E. Realizm we współczesnej filozofii matematyki, Roczniki Filozoficzne 43 z. 3 (1995): 63-73;
  • Roskal Z. E. Georga Friedricha Wilhelma Hegla koncepcja przyrody, Człowiek i Przyroda, 2 (1995): 101-110;
  • Roskal Z. E. Średniowieczne koncepcje przyrody, Człowiek i Przyroda 3 nr 2 (1995): 43-53.

1994

  • Roskal Z. E. Jana Śniadeckiego filozofia matematyki, Roczniki Filozoficzne 42 z. 3 (1994): 23-34.

1993

  • Roskal Z. E. Okres polski w życiu Simona Lhuilliera, Roczniki Filozoficzne, 41 z. 3 (1993): 144-147.

1991

  • Roskal Z. E. Louis François Arbogast i jego rola w rozwoju analizy matematycznej drugiej połowy XVIII wieku, Roczniki Filozoficzne 39-40 z. 3 (1991-1992): 91-101.

1990

  • Roskal Z. E. Metafizyczne implikacje matematyzacji przyrody, Roczniki Filozoficzne, 37-38 z. 3 (1989-1990): 243-260.

1988

  • Roskal Z. E. On the Origins of Modern Experimental Science, [w:] W. A. Kamiński (ed.), Isaac Newton’s Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, Singapore-New Jersey-Hong Kong: World Scientific 1988, s. 149-154.

góra strony



 

Recenzje

2012

  • Metarefleksje o upływie czasu, ,,Ethos’’ 99 (2012), 255-259. (rec. Jerzy  G o ł o s z, Upływ czasu i ontologia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011, ss. 207)

2000

  • M. Sirko, Zarys historii kartografii, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej 1999, ss. 351. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 45 nr 2 (2000): 135-137;
  • A. Łukasik, Atom. Od greckiej filozofii przyrody do nauki współczesnej, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej 2000, ss. 237. Roczniki Filozoficzne 48-49 z. 3 (2000-2001): 149-153.

1998

  • K. Algra, Concepts of Space in Greek Thought, Leiden - New York -Köln: E. J. Brill 1995, ss. 365. Roczniki Filozoficzne 46 z. 3 (1998): 259-264.

1997

  • R. Penrose, Nowy umysł cesarza. O komputerach, umyśle i prawach fizyki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1995, ss. 505. Roczniki Filozoficzne 45 z. 3 (1997): 279-283;
  • K. Dowgiałło, Wiedza ezoteryczna zawarta w dialogu "Timajos", Warszawa: DOW & DOW 1995, ss. 188. Roczniki Filozoficzne 45 z. 3 (1997): 283-286.

1994

  • T. Grabińska, Realizm i instrumentalizm w fizyce współczesnej, Wrocław: Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej 1992, ss. 109. Roczniki Filozoficzne 42 z. 3 (1994): 151-153.

 

Hasła w encyklopediach

2012
  • Pramateria, [w:] E. Gigilewicz (red.), Encyklopedia Katolicka, t. 16, Lublin 2012, kol. 254-255.
  • Przestrzeń, I w filozofii, E. Gigilewicz (red.), Encyklopedia Katolicka, t. 16, Lublin 2012, kol. 706-707.
  • Ptolemeusz, [w:]  E. Gigilewicz (red.), Encyklopedia Katolicka, t. 16, Lublin 2012, s. kol. 894-895.
2009
  • Newton, [w:] E. Gigielewicz (red.), Encyklopedia Katolicka, t. 13, Lublin 2009, kol. 977-978;
  • Kosmofilozofia w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 266-268.
  • Kulm, Jan Adam w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 272.
  • Stęplowski, Kazimierz Franciszek w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2009, t. 10, s. 407-408.
2008
  • Materializm w filozofii, [w:] E. Ziemann (red.), Encyklopedia Katolicka, t. 12, Lublin 2008, kol. 192-195;
  • Mechanicyzm w filozofii, tamże, kol. 342-344;
  • Mechanika, tamże, kol. 345-350;
  • Mendelejew, Dmitrij Iwanowicz, tamże, kol. 529-530;
  • Mikrokosmos, tamże, kol. 1025-1026;
  • Teon ze Smyrny, Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2008, t. 9, s. 424;
  • Żywioły, Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2008, t. 9, s. 993-995.
2007
  • Perpetuum mobile [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, t. 8, s. 118-119;
  • Planck Max Karl Ernst [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, t. 8, s. 260-263;
  • Priestley Joseph [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, t. 8, s. 480-482;
  • Ptolemeusz Klaudiusz [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2007, t. 8, s. 559-563;
2006
  • Mechanika, [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2006, t. 7, s. 16-24;
  • Mikrokosmos/Makrokosmos, tamże, s. 208-215;
  • Muzyka Sfer, tamże, s. 450-455;
  • Natanson, Władysław, tamże, s. 519-521;
  • Newton, Izaak, tamże, s. 596-600;
  • Nigidius Figulus Publius, tamże, s. 643-644;
  • Ostwald, Wilhelm Friedrich, tamże, s. 900-903.
2005
  • Laplace, Pierre Simon de [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2005, t. 6, s. 242-245;
  • Liczba, tamże, s. 421-429; [liczba]
  • Locus, tamże, s. 461-465;
  • Logoi spermatikoi, tamże, s. 493-496;
  • Łobaczewski, Nikołaj Iwanowicz, tamże, s. 618-620;
  • Łomonosow, Michał Wasilewicz, tamże, s. 621-623;
  • Mazierski, Stanisław, tamże, s. 952-953 [Mazierski Stanisław].
2004
  • Józef, Albo [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2004, t. 5, s. 387-388 (współautor Reet Otsason);
  • Kepler, Jan, tamże, s. 582-584;
  • Kirchhoff, Gustaw Robert, tamże, s. 611;
  • Kochański, Adam, tamże, s. 680;
  • Kopernik, Mikołaj, tamże, s. 845-849 (współautor Michał Kokowski); [Kopernik Mikołaj]
  • Kozłowski, Władysław Mieczysław, tamże, s. 917-919;
  • Leonardo da Vinci. Teoria nauki [w:] (red.) A. Szostek, E. Ziemann i inni, Encyklopedia Katolicka, t. 10, Lublin: TN KUL 2004, kol. 791-792.
  • Lagrange, Joseph Louis [w:] (red.) A. Szostek, E. Ziemann i inni, Encyklopedia Katolicka, t. 10, Lublin: TN KUL 2004, kol. 379-380.
  • Laplace, Pierre Simon [w:] (red.) A. Szostek, E. Ziemann i inni, Encyklopedia Katolicka, t. 10, Lublin: TN KUL 2004, kol. 492-493.
2003
  • Heweliusz, Jan [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2003, t. 4, s. 419-421;
  • Hipparch, tamże, s. 490-491;
  • Immaterializm, tamże, s. 778-780.
2002
  • Kirchhoff, Gustav Robert [w:] (red.) A. Szostek, B. Migut i inni, Encyklopedia Katolicka, t.9, Lublin: TN KUL 2002, kol. 3,
  • Kochański, Adam, tamże, kol. 263-264,
  • Kopernik, Mikołaj: 01 – życie i działalność; 02 – myśl filozoficzna, tamże, kol. 799, 801-803, 
  • konwergencja, tamże, kol.782,
  • Eratostenes z Cyreny [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2002, t. 3, s. 201-202,
  • Eudoksos z Knidos, tamże, s. 310-311,
  • Euklides z Aleksandrii, tamże, s. 317-318,
  • Gassendi, Piotr, tamże, s. 701-704,
  • Gawecki, Bolesław Józef, tamże, s. 719-721, [Gawecki Bolesław]
  • epicykli teoria , tamże, s. 180-181,
  • eter, tamże, s. 243-246,
  • geocentryzm, tamże, s. 752-755 [geocentryzm].
2001
  • Chasdaj Kreskas (Hasdai Crescas) [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2001, t. 2, s. 100-101;
  • cykliczność świata, tamże, s. 333-335.
2000
  • Jordan, Pascual [w:] (red.) A. Szostek, E. Gigilewicz, A. Bronk i inni, Encyklopedia Katolicka, t. 8, Lublin: TN KUL 2000, kol. 81;
  • Kepler, Johannes, tamże, kol. 1352-1354;
  • Abraham Ibn Ezra, [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna Encyklopedia Filozofii, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu 2000, t.1, s. 26-27;
  • Alembert, Jean Baptiste le Rond D’, tamże, s. 179-181;
  • Ampère, André Marie (współautor J. Banaś), tamże, s. 201-202;
  • Archimedes, tamże, s. 312-313;
  • Archytas z Tarentu, tamże, s. 314-315;
  • Arystarch z Samos, tamże, s. 341-342;
  • Avempace (Abu Bakr Muhammad ibn Yahyà ibn aş-Şā’igh), tamże, s. 428-429;
  • Bošković, Ruder Josip, tamże, s. 635-636;
  • Büchner, Fredirich Karl Christian Ludwig, tamże, s. 698-699;
  • astrologia, tamże, s. 364-367 [astrologia];
  • astronomia, tamże, s. 367-369;
  • atom, tamże, s. 393-395;
  • atomizm, tamże, s. 395-398.
góra strony

 

Tłumaczenia

  • W. E. CARROLL, EPPUR SI MUOVE: LEGENDA „SPRAWY GALILEUSZA" ROCZNIKI FILOZOFICZNE Tom LVII, numer 2 – 2009, s. 25-39.

 

Wygłoszone referaty

2015

 

  • Kategoria obserwacji w badaniach zjawiska magnetorecepcji u ptaków – wykład wygłoszony na IX Warsztatach Filozofii Przyrody zorganizowanych przez Sekcję Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego (Kazimierz Dolny, 3 VII 2015 r.)
  • Obserwacyjne versus eksperymentalne testy ogólnej teorii względności - wykład wygłoszony na czwartej edycji konferencji z cyklu ,,Granice Nauki'' pt.  Albert Einstein i rewolucja relatywistyczna zorganizowanej przez Instytut Filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz  Studium Nauk Humanistycznych i Społecznych Politechniki Wrocławskiej (Wrocław, 23 IV 2015 r.)

 

2014

 

  • Zasada pełności bytu a rewolucje w naukach przyrodniczych -  wykład wygłoszony na XVI Ogólnopolskim Międzyuczelnianym Seminarium Naukowym z cyklu Poznawanie Wszechświata pt. Rewolucje we współczesnej nauce (Kazimierz Dolny, 18 X 2014 r.)
  • Czy można zważyć ludzką duszę? - wykład wygłoszony na XIV sympozjum z cyklu "Filozofia dla teologów" zorganizowanym przez Instytut Teologiczny im. Abp. Józefa Biliczewskiego (Lwów-Brzuchowice, 2 maja 2014 r.)
  • Zasada pełności bytu i poszukiwania pozaziemskiej inteligencji  - wykład wygłoszony na seminarium naukowym z cyklu Kognitywistyka i antropologia porównawcza (Lublin, 23 kwietnia 2014 r.)

 

 2013

  • Zadania współczesnej metafizyki. Spór o naturę ludzką.  Katedra Metafizyki i Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu (Lublin, 12 grudnia 2013), tytuł referatu: Naturalizm antropologiczny a nauki empiryczne.
  • Współczesna astrologia z perspektywy filozofii przyrody i filozofii nauki. Instytut Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych oraz Sekcja Filozofii Przyrody PTF (Lublin, 7 listopada 2013), tytuł referatu: Współczesna astrologia w świetle Paula R. Thagarda kryterium demarkacji.

2012

  • Popularyzacja nauki, czy utrwalanie mitów?   (22 VI 2011 r. VI Ogólnopolskie Warsztaty Filozofii Przyrody, Kazimierz Dolny 17-19 czerwca 2011 r. Organizator konferencji Sekcja Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego).
  •  Symptomy pseudonaukowości współczesnej astrologii wykład wygłoszony na XII sympozjum z cyklu "Filozofia dla teologów" zorganizowanym przez Instytut Teologiczny im. Abp. Józefa Biliczewskiego (Lwów-Brzuchowice 5 maja 2012 r.)

2011

  •  Kto częściej się mylił: teoretycy czy empirycy?   (18 VI 2011 r. V Ogólnopolskie Warsztaty Filozofii Przyrody, Kazimierz Dolny 17-19 czerwca 2011 r. Organizator konferencji Sekcja Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego).
  • Logika odkrycia kwazarów -  referat na III Jesiennej Konferencji Logiki, nt. Logika w nauce, Lublin KUL 22 listopada 2011 r. (Organizator konferencji: Katedra Logiki KUL).

2010

  • Armin Teske jako historyk nauki i filozof przyrody. W stulecie urodzin  - wykład wygłoszony na posiedzeniu Komisji Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego TN KUL, w dniu 6 X 2010 r.

2009

  • Thomasa Jeffersona Jacksona See’a teoria ewolucji kosmicznej - wykład wygłoszony na sympozjum naukowym nt. Transfer idei. Od ewolucji w biologii do ewolucji w astronomii i kosmologii, zorganizowanym przez Instytut Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych KUL w dniach 18-19 listopada 2009.
  • Blasius Parmensis – prekursor nowożytnej filozofii przyrody - referat wygłoszony na posiedzeniu Komisji Filozofii Przyrody WF TN KUL, w dniu 21 X 2009 r.
  • Kosmomonizm czy kosmopluralizm? - wykład wygłoszony na 51. Tygodniu Filozoficznym nt. Metafizyka wielkich pytań. Lublin 9-12 marca 2009 r.

2008

  • Swoistość człowieka w przesłaniu Voyagerów - referat wygłoszony w ramach Warsztatów interdyscyplinarnych nt. Swoistość człowieka? - Język, zorganizowanych przez Instytut Filozofii UKSW w dniach 23-25 czerwca 2008 r.
  • Odkrycie promieniowania neutralnego wodoru w perspektywie kosmofilozofii - referat wygłoszony 17 kwietnia 2008 r. na ogólnopolskiej konferencji naukowej nt. Filozofia przyrody współcześnie zorganizowanej w dniach 17-18 kwienia 2008 r. przez Zakład Ontologii i Teorii Poznania Instytutu Filozofii UMCS oraz Lubelski Oddział Polskiego Towarzystwa Filozoficznego.

2007

  • Kosmos nauki w mikrokosmosie sztuki - wykład wygłoszony 1 III 2007 r. w ramach konferencji zorganizowanej przez Akademię Artes Liberales nt. Myśl i inspiracja. Kategoria natchnienia w kulturze, Lublin, 26 lutego - 10 marca 2007.
  • Wyjaśnianie celowościowe (teleologiczne) w fizyce - referat wygłoszony 13 grudnia 2007 r. w ramach X Międzynarodowego Sympozjum Metafizycznego z cyklu ,,Zadania współczesnej metafizyki'': Spór o cel i celowościowe wyjaśnianie, zorganizowanym przez Katedrę Metafizyki oraz Towarzystwo Tomasza z Akwinu.

2006

  • Człowiek jako agregat cząstek materialnych - wykład wygłoszony na IX Międzynarodowym Sympozjum z cyklu Zadania Współczesnej Metafizyki zorganizowanym przez Zakład Metafizyki KUL oraz Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu nt. Dusza-Umysł-Ciało. Spór o jedność bytową człowieka, Lublin, 14 XII 2006 r.
  • Historia astronomii na łamach "Kwartalnika Historii Nauki i Techniki" w latach 1956-2005 wykład wygłoszony na konferencji naukowej z okazji 50-lecia "Kwartalnika Historii Nauki i techniki" (Warszawa, 12 V 2006 r.).

2004

  • Demon Laplace’a a koncepcja nauki empirycznej - wykład na  VII Polskim Zjezdzie Filozoficznym, Szczecin 14-18 września 2004, referat wygłoszony w ramach obrad Sekcji Filozofii Przyrody (15 IX 2004 r.);
  • Edukacyjna ścieżka filozoficzna a filozofia przyrody, III Międzynarodowe Sympozjum Naukowe z cyklu Przyszłość Cywilizacji Zachodu nt. Filozofia a Edukacja (Lublin, 5 V 2004 r.);
  • Nowożytne koncepcje przestrzeni - Ogólnopolskie sympozjum z cyklu Przestrzeń w nauce współczesnej (Lublin, 30 III 2004 r.).

2003

  • Sylwetka ks. prof. S. Mazierskiego jako pracownika nauki oraz nauczyciela akademickiego, konferencja naukowa nt. Filozof wobec przyrody dedykowana pamięci Księży Profesorów Stanisława Mazierskiego i Włodzimierza Sedlaka w 10. rocznicę Ich śmierci (Lublin, 7 XI 2003 r.);
  • Pozytywistyczne inspiracje w historiografii astronomii antycznej, konwersatorium nt. Społeczno-kulturowe aspekty historii nauki, Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego (Wrocław, 9 VI 2003 r.);
  • Techniczno-technologiczne uwarunkowania genezy i rozwoju astronomii nowożytnej, międzynarodowa konferencja naukowa nt. Przełom Nowożytny w nauce europejskiej i jego kontekst społeczno-kulturowy (Karpacz, 4-6 VI 2003 r.);
  • Sukcesy techniki a osiągnięcia poznawcze nauki, II Międzynarodowe Sympozjum Naukowe z cyklu Przyszłość Cywilizacji Zachodu nt. Kultura wobec techniki (Lublin, 9 IV 2003 r.).

2000

  • Platon i Eudoksos w George’a Sartona wizji nauki greckiej, Ogólnopolskie seminarium naukowe nt. Kontekst odkrycia w dziejach dziedziny nauki, Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk i Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk (Warszawa, 17 XI 2000 r.);
  • Geneza nauki w głównych nurtach XX-wiecznej historii nauki, konferencja naukowa nt. ,,Kategoria genezy w nauce i filozofii’’ (Lublin, 13-14 XI 2000 r.);
  • Historia nauki a nauczanie filozofii w szkole, konferencja naukowa nt. Filozofia w szkole – Filozofia i nauki szczegółowe (Kielce, 22-23 IX 2000 r.);
  • Przedmiotowe i metaprzedmiotowe inspiracje Platońskiego ,,Timajosa’’, konferencja naukowa nt. Kolokwia Platońskie – ,,Timajos’’ (Karpacz, 13-17 IX 2000 r.);
  • Kontekst odkrycia i kontekst uzasadnienia epicykliczno-deferencjalnego modelu ruchu Księżyca, Ogólnopolskie seminarium naukowe nt. Kontekst odkrycia w dziejach dziedziny nauki, Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk i Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk (Warszawa, 18 II 2000 r.).

1999

  • Realizm versus instrumentalizm a ewolucja epicykliczno-deferencjalnego modelu ruchu Księżyca, Komisja Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego KUL (Lublin, 22 XII 1999 r.);
  • Komplementarność dziedzin przyrodniczych w prezentowaniu przyrodniczego obrazu świata, Ogólnopolska konferencja naukowo-metodyczna nt. Nauczyciel przyrody (Nałęczów, 11-12 III 1999 r.).

1998

  • Model świata dwusferycznego w starożytnej filozofii przyrody, Wydział Filozoficzny Towarzystwa Naukowego KUL (Lublin, 4 XI 1998 r.);
  • Ewolucja pojęcia przestrzeni w filozofii przyrody, Komisja Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego KUL (Lublin, 15 V 1998 r.).

1996

  • Aksjomatyzacja mechaniki klasycznej w niezdaniowym ujęciu teorii empirycznej, –Komisja Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego KUL (Lublin, 29 III 1996 r.).

1995

  • Koncepcje filozofii przyrody a filozoficzne podstawy nauki, konwersatorium na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego (Warszawa, 23 X 1995 r.);
  • Filozofie a filozofia przyrody. Koncepcje filozofii przyrody w filozofiach neotomistycznych, VI Polski Zjazd Filozoficzny Toruń 5-9 września 1995 r. (referat wygłoszony na Sekcji Filozofii Nauk Przyrodniczych.

1994

  • Substancjalne a relacyjne teorie przestrzeni, Komisja Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego KUL (Lublin, 4 XI 1994 r.).

1993

  • Filozofia przyrody a historia filozofii przyrody - Komisja Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Naukowego KUL (Lublin, 29 X 1993 r.).

1991

  • Josepha Louisa Lagrange’a koncepcja matematyzacji mechaniki, Polskie Towarzystwo Fizyczne odział w Lublinie (14 XI 1991 r.).

1987

  • U źródeł nowożytnego matematycznego przyrodoznawstwa, konferencja naukowa poświęcona 300-leciu Philosophiae Naturalis Principia Mathematica Isaaka Newtona (Lublin, 15-17 X 1987 r.).

 

Ostatnia aktualizacja: 20.10.2016 19:36