Monika Walczak

dr hab. Monika Walczak, prof. KUL – dziekan Wydziału Filozofii KUL (od 9.06.2015r.), pracownik Katedry Metodologii Nauk. Od 29.06.2013 r. do 8.06.2015 r. pełniła funkcję prodziekana Wydziału Filozofii. Absolwentka Wydziału Filozofii (1994) oraz Wydziału Teologii KUL (1992). Doktorat obroniła w 2001, habilitację w 2013. Jej zainteresowania obejmują metodologię nauk i filozofię nauki, współczesną epistemologię (zwłaszcza anglosaską), metodologię nauk humanistycznych (nauk o kulturze), logikę praktyczną i metodykę pracy naukowej. Autorka monografii: Wgląd i poznanie. Epistemologia Bernarda J. F. Lonergana (Lublin: Wydawnictwo KUL 2012) i Racjonalność nauki. Problemy, koncepcje, argumenty (Lublin: TN KUL 2006). Redaktorka: Metodologia: tradycja i perspektywy (Lublin: Wydawnictwo KUL 2010) i współredaktorka (z A. Bronkiem) V tomu Pism wybranych S. Kamińskiego Światopogląd – Religia – Teologia. Zagadnienia filozoficzne i metodologiczne (Lublin: TN KUL 1998). Autorka artykułów publikowanych m.in. w „Zagadnieniach Naukoznawstwa” i „Rocznikach Filozoficznych KUL”. Przygotowuje (wspólne z A. Bronkiem) tłumaczenie opus vitae B. Lonergana Insight: A Study of Human Understanding (1957). Brała udział w konferencjach i kongresach krajowych oraz międzynarodowych (m.in. w USA, Kanadzie, Austrii, Niemczech). Laureatka stypendium Fundacji Batorego dla młodych pracowników naukowych. Trzykrotna stypendystka Boston College: 2001/2002  – Postdoctoral Research Fellowship oraz stypendia w 2010 i 2013.

AKTUALNE ZAINTERESOWANIA BADAWCZE

Badania z zakresu metodologii nauk:
– ponaddyscyplinarne formy nauki: badania interdyscyplinarne, transdyscyplinarne, multidyscyplinarne itp.
– status metodologiczny nauk o kulturze (kulturoznawstwa)
– charakter i typy analizy pojęciowej, semiotycznej i metodologicznej

Badania z zakresu epistemologii współczesnej:
– poznawcze funkcje intuicji z punktu widzenia filozofii oraz psychologii poznawczej
– aprioryzm i wiedza a priori
Lonergan Studies: badania nad myślą kanadyjskiego filozofa i teologia Bernarda J.F. Lonergana (1904-1984), zwłaszcza problematyka epistemicznych funkcji wglądu (insight)
– koncepcje wiedzy w epistemologii analitycznej

Badania z zakresu filozofii nauki:
– relacje między kontekstem odkrycia i kontekstem uzasadniania
– racjonalność nauki: natura i kryteria
– koncepcje racjonalności w XX-wiecznej filozofii nauki (science)

 

PUBLIKACJE:
Monografie:

Racjonalność nauki. Problemy, koncepcje, argumenty, Lublin: TN KUL 2006.

Wgląd i poznanie. Epistemologia Bernarda J.F. Lonergana, Lublin: Wydawnictwo KUL 2012.

Prace redakcyjne:

1. S. Kamiński, Światopogląd – Religia – Teologia. Zagadnienia filozoficzne i metodologiczne, M. Walczak, A. Bronk (red.), Pisma wybrane, t. V, Lublin: TN KUL 1998, ss. 400.

2. Metodologia: tradycja i perspektywy, Lublin: Wydawnictwo KUL 2010.


Artykuły:
1. Racjonalność (resp. nieracjonalność, irracjonalność) odkryć naukowych, „Zagadnienia Naukoznawstwa” 32:1996 nr 3, s. 401-404.

2. Racjonalność kontekstu odkrycia naukowego, „Zagadnienia Naukoznawstwa” 32:1996 nr 4, s. 495-508.

3. Algorytmizowalność reguł heurystycznych (trudności z algorytmizowaniem odkryć naukowych), „Przegląd Filozoficzny” 1998 nr 2, s. 105-114.


4. The Classical Conception of Rationality, w: The Paideia Project On-Line: Proceedings of the Twentieth World Congress of Philosophy, www.bu.edu/wcp, (ss. 13).

5. The Bearers of Scientific Rationality, w: B. Brogaard (ed.), Rationality and Irrationality. Papers of the 23ed International Wittgenstein Symposium, August 13-19, 2000, Kirchberg am Wechsel: Austrian Ludwig Wittgenstein Society 2000, s. 205-210.

6. Nośniki racjonalności naukowej, „Zeszyty Naukowe KUL” 2001 (2002), z. 1.

7. Wartościujący wymiar kategorii racjonalności nauki, „Roczniki Filozoficzne” LII: 2004, nr 2, s. 347-364.

8. Przedmiot sporu między aprioryzmem (racjonalizmem) a empiryzmem i jego uwarunkowania, w: W. Marciszewski, Materiały do panelu „Nowoczesny racjonalizm i jego adwersarze”, VII Polski Zjazd Filozoficzny, Szczecin 14-18.09.2004, www.calculemus.pl , ss. 3.

9. Głos w panelu „Nowoczesny racjonalizm i jego adwersarze”. Uwagi do tekstu wprowadzającego, w: W. Marciszewski, Materiały do panelu „Nowoczesny racjonalizm i jego adwersarze”, VII Polski Zjazd Filozoficzny, Szczecin 14-18.09.2004, www.calculemus.pl , ss. 3.

10. Kategorie czy kategorializm. Wprowadzenie do dyskusji, w: A. Maryniarczyk, K. Stępień, P. Skrzydlewski (red.), Analogia w filozofii, seria: Zadania współczesnej metafizyki, nr 7, Lublin 2005, s. 199-201.

11. Klasyczna koncepcja racjonalności nauki, w: M. Pepliński, A. Kmiecik (red.), Wiedza, wiara i rzeczywistość. Eseje z metafizyki, epistemologii i filozofii religii, ss. 21, (oddane do druku).


12. Bernarda Lonergana pojęcie przekonania (z odniesieniem do epistemologii analitycznej), „Summarium” 35(55): 2006, s. 85-100.

13. Godność człowieka: kategoria opisowa, wartościująca i normatywna, w: M. Nowak, P. Magier, I. Szewczak (red.), Antropologiczna pedagogika ogólna, Lublin: Gaudium 2010, s. 75-85.

14. Science and Common Sense in the Philosophy of Bernard Lonergan (1904-1984), w: D. Łukasiewicz   R. Pouivet (ed.), Scientific Knowledge and Common Knowledge, Bydgoszcz 2009, s. 173-188.

15. Bernard Lonergan s Philosophy of Knowing,  „Δαίμων. Revista de Filosofía” 2008 nr 45, s. 141-152.

16. Racjonalność nauki. Uwagi wprowadzające do dyskusji, „Zagadnienia Naukoznawstwa” 44: 2008 z. 3-4, s. 301- 311. (Numer poświęcony dyskusji nad książką M. Walczak, Racjonalność nauki, Problemy, koncepcje, argumenty, Lublin: TN KUL 2006).

17. Słów kilka w odpowiedzi, „Zagadnienia Naukoznawstwa” 44: 2008 z. 3-4, s. 447-453. (Numer poświęcony dyskusji nad książką M. Walczak, Racjonalność nauki, Problemy, koncepcje, argumenty, Lublin: TN KUL 2006).

18. (wspólnie z S. Majdańskim i A. Bronkiem), Słów kilka na temat pojęcia metajęzyka. (Tematy do dyskusji), www.StudiaPhilosophicaForum.org

19. Wgląd jako element dynamicznej struktury poznania (na podstawie Insight Bernarda Lonergana, 1957), "Analiza i Egzystencja” 2009 nr 9, s. 99-119.

20. Aprioryzm i intuicja, w: w: G. Żurkowska, S. Blandzi i in. (red.), Rezonujący rozum a rozumność intuicji, Nowa Wieś, Bydgoszcz: Wydawnictwo Rolewski, Warszawa: IFIS PAN 2009, s. 212-224. 

21. Prolegomena do teorii racjonalności nauki, w: Z. Drozdowicz, Z. Melosik, S. Sztajer (red.), O racjonalności w nauce i w życiu społecznym, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM 2009, s. 125-140.

22. Metoda i wgląd. Stanowisko Bernarda Lonergana, w: M. Walczak (red.), Metodologia: tradycja i perspektywy, Lublin: Wydawnictwo KUL 2010, s. 169-189.

23. Między dyscypliną a badaniami interdyscyplinarnymi: uwagi o metodologicznym statusie kulturoznawstwa, „Roczniki Kulturoznawcze” 1:2010 nr 1, s. 7-41.

24. Bernard Lonergan's Notion of Belief. (With Reference to the Analytical Tradition), „Studies in Logic and Theory of Knowledge” 2011 nr 7, s. 163-177.

25. Intuicja jako typ poznania, wiedzy i dyspozycji, w: „Zagadnienia Naukoznawstwa” 2011 z. 2, s. 127-144.

26. Racjonalność nauki. Przegląd problemów, w: P. Kawalec, R. Wodzisz, P. Lipski, Podstawy naukoznawstwa, t. 2, Lublin: Wydawnictwo KUL 2011 s. 272-296.

27. Stanisława Kamińskiego poglądy na cel nauki, „Zagadnienia Naukoznawstwa” 2011 nr 3, s. 391-405.

28. Intersubiektywny charakter wglądu i język. Stanowisko Bernarda J.F. Lonergana (1904-1984), w: Kazimierz M. Wolsza (red.), W trosce o kulturę logiczną. Prace dedykowane Księdzu Profesorowi Józefowi Herbutowi z okazji osiemdziesiątej rocznicy urodzin, seria: Opolska Biblioteka Teologiczna 140, Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO 2014, s. 189-205.

 29. Natura wiedzy. Charakterystyka z odniesieniem do epistemologii anglosaskiej, w: S. Janeczek, A. Starościc (red.), Epistemologia, seria: Dydaktyka filozofii, Lublin: Wydawnictwo KUL 2015, s. 201-222.

30. Interdyscyplinarny charakter kulturoznawczego pojęcia kultury, „Człowiek i społeczeństwo” 39:2015, s. 135-152.

31. The Classical Notion of Knowledge and Interdisciplinarity of Science, „ATINER Conference Paper Series” No: PHI2015-1437, http://www.atiner.gr/papers/PHI2015-1437.pdf.

32. Intuition and Insight. The Analysis of Their Selected Features with Reference to Bernard Lonergan Position,  „Analiza i Egzystencja” 2016 nr 34.

33. O różnicy między tematem a problemem badawczym, w: M. Tkaczyk, M. Krupa, K. Jaworski (red.), Veritas in caritate. Księga pamiątkowa ku czci Księdza Profesora Andrzeja Szostka MIC, Lublin: Wydawnictwo KUL 2016, s. 497-502.

34. Pojęcie, koncepcja, teoria. Rozgraniczenia terminologiczne, oddane do druku 2016r. do: Księga Pamiątkowa ofiarowana Panu Profesorowi Jackowi J. Jadackiemu.

 

Hasła:
Hasła do Encyklopedii Katolickiej, t. 9, Lublin: TN KUL 2002,
1. Kod
2. Konotacja
3. Kompetencja 1. w filozofii

4. Lonergan Bernard J. F., w: Encyklopedia Katolicka, t. 10, Lublin: TN KUL 2004, kol. 1351-1353.

5. Lonergan Bernard J. F., w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, t. 6, Lublin 2005, s. 507-509 (poszerzona wersja hasła do EK).

6. Metafilozofia, w: Encyklopedia Katolicka, t. 12, Lublin: TN KUL 2008.

7. Metajęzyk,w: Encyklopedia Katolicka, t. 12, Lublin: TN KUL 2008.

8. Metajęzyk, w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, t. 7, Lublin 2006, s. 120-122 (poszerzona wersja hasła do EK).

9. Racjonalizm 1. W filozofii,   w: Encyklopedia Katolicka, t. 16, Lublin: TN KUL 2012 kol. 1039-1044.


Inne:

1. S. Kamiński, Filozofia i metoda, Studia z dziejów metod filozofowania, J. Herbut (red.), Pisma wybrane, t. II, Lublin: TN KUL 1993, ss. 215, „Roczniki Filozoficzne” 42:1994 z. 2, s. 164-167. (rec.)

2. Katedra Metodologii Nauk, w: A.B. Stępień, J. Wojtysiak (red.), Księga Jubileuszowa na 50-lecie Wydziału Filozofii KUL, Lublin: RW KUL 2000, s. 223-272.

3. Wstęp (w wersji polskiej i angielskiej, razem z A. Bronk) do V tomu Pism wybranych S. Kamińskiego, Światopogląd - Religia - Teologia. (Zagadnienia filozoficzne i metodologiczne), Lublin: TN KUL 1998, s. 5-10 oraz s. 297-304.


4. Recenzja książki R. Kleszcza, O racjonalności. Studium epistemologiczno-metodologiczne, Łódź 1998, ss. 175, „Kwartalnik Filozoficzny” 1999, z. 3, s. 211-216.

5. Międzynarodowy Kongres Hermeneutyki Between the Human and the Divine: Philosophical and Theological Hermeneutics, 5-10 maj 2002 r., „Roczniki Filozoficzne”, LI: 2003, z. 1, s. 562-564.

6. Dwudzieste dziewiąte, doroczne Warsztaty Lonerganowskie Moralność badań: pamięci 9/11/01 [The 29th Annual Lonergan Workshop The Morality of Inquiry: A Remembrance in Honor of 9/11/01], Boston College, 16-21 czerwca 2002 r., „Ruch Filozoficzny” LX:2003 nr 1, s. 15-20.

 

Tłumaczenia
wspólnie z A. Bronkiem, tłumaczenie na język polski opus vitae Bernarda Lonergana Insight. A Study of Human Understanding [London 1957; Toronto 1992, ss. 875]; we współpracy z Lonergan Institute, Boston College, USA,w ramach studiów nad filozofią B. Lonergana (Lonergan studies) – praca nad gotową już pierwszą wersją tłumaczenia.

Ostatnia aktualizacja: 20.06.2016 19:49