Kazimiera Krakowiak

Z zamiłowania i wykształcenia jestem filologiem. Wszystkie moje działania badawcze i dydaktyczne ogniskują się wokół człowieka wchodzącego w relacje z innymi ludźmi dzięki słowu i jego właściwościom. Głównym zadaniem, które sobie wyznaczam, jest posługa myślenia na rzecz ludzi, którzy doświadczają trudności w komunikowaniu się językowym.

Za jedno z największych osiągnięć wiedzy o języku uważam możliwość jej wykorzystania w wychowaniu i rehabilitacji dzieci zagrożonych niemotą. Moje prace naukowe (teoretyczne i empiryczne) dotyczą więc głównie problemów logopedii, rozumianej jako autonomiczna nauka o wychowaniu człowieka sprawnie używającego języka, a zarazem subdyscyplina pedagogiki specjalnej. Koncentruję się na zagadnieniu kształtowania mowy i rozwijania języka u dzieci z najgłębszymi uszkodzeniami słuchu, czyli takich, którym mimo zastosowania nowoczesnych protez słuchowych i rehabilitacji słuchu zagraża głuchoniemota. Interesuje mnie zwłaszcza proces wychowania językowego dziecka z prelingwalnym uszkodzeniem słuchu w warunkach naturalnych w rodzinie. Wychodzę z założenia, że w szczęśliwej rodzinie używa się wspólnego języka, bo tylko wtedy można relacjonować sobie wzajemnie własne doświadczenia, a to jest warunkiem koniecznym wychowania człowieka urzeczywistniającego pełnię własnego człowieczeństwa. Dlatego poszukuję metod udostępniania dzieciom z uszkodzonym słuchem sygnałów mowy i sposobów aktywizacji ich zasobów psychicznych do przyswajania sobie języka używanego przez rodziców, tj. języka narodowego, fonicznego, w mowie i w piśmie. Interesuje mnie również fenomen rozwoju języka migowego (jako konsekwencja patologii, a zarazem proces autoterapeutyczny zachodzący w środowiskach skupiających liczne osoby z uszkodzeniami słuchu) oraz nauczanie języków obcych.

Za swoje główne osiągnięcie uważam opracowanie polskiej metody fonogestów, wzorowanej na koncepcji Cued Speech R. O. Cornetta i „znakach ręczno-ustnych" Jana Siestrzyńskiego, która pomaga osobom z głębokim prelingwalnym uszkodzeniem słuchu biegle opanować  język polski w mowie i piśmie (skuteczność metody została sprawdzona w eksperymencie  pedagogicznym trwającym 10 lat).

Podstawowym motywem mojej działalności naukowej jest dążenie do włączenia problematyki komunikowania się językowego niesłyszących w nurt polskiej myśli humanistycznej, aby przełamać stereotypy i mity dotyczące „głuchoniemoty" i ograniczeń intelektualnych osób   z uszkodzonym słuchem. Moim celem jest także wzbogacenie refleksji o problemach ludzi z tym rodzajem niepełnosprawności o punkty widzenia właściwe dla nauk humanistycznych i społecznych, aby zrównoważyć wszechobecne w tej dziedzinie podejście biologiczne i medyczne.

W roku 2005 przy Katedrze Pedagogiki Specjalnej KUL zostało powołane Centrum Edukacji Niesłyszących i Słabosłyszących, zajmujące się tworzeniem przyjaznego dla tej grupy młodzieży środowiska akademickiego oraz wsparciem i pomocą dla studentów z uszkodzonym słuchem. Dzięki temu powstały również warunki do podjęcia badań nad problemami rozwoju i rehabilitacji niesłyszących w wieku dorosłym, a przede wszystkim nad ich komunikowaniem się językowym i sposobami przekraczania barier komunikacyjnych, a także nad językiem migowym jako przejawem kompensacji niedoboru sprawności słyszenia i mówienia oraz formą szczególnej kreatywności semiotycznej.

Przy Katedrze Pedagogiki Specjalnej i CENIS skupiła się ponad dwudziestoosobowa grupa młodych badaczy podejmujących interdyscyplinarne badania nad problemami osób niepełnosprawnych słuchowo oraz innymi zagadnieniami z zakresu logopedii.

Za swój szczególny sukces uważam fakt, że studenci pedagogiki KUL nie nazywają osób z uszkodzonym słuchem „głuchoniemymi" i potrafią z nimi rozmawiać w języku polskim.

 

Oczekiwania wobec studentów: Oczekuję ciekawości i pasji poznawczej, wrażliwości na potrzeby innych osób, zwłaszcza niepełnosprawnych, samodzielności myślenia i  zamiłowania do czytania.

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2016 08:11