Veranderende tendensen in Tsjechische vertalingen van Nederlandstalige kinder- en jeugdliteratuur
[Changing trends in Czech translations of Dutch-language children’s and young adult literature ]

Rozdział w recenzowanej książce naukowej

Współautorzy: Jan Fabry
Miejsce: Amsterdam
Rok wydania: 2026
Tytuł publikacji: Het Nederlandstalige kinderboek. Grenzeloos divers
Redaktorzy: Irena Barbara Kalla, Fraukje Pauwels
Tom: 18
Strony od-do: 157-182
Streszczenie: Wydawanie książek dla dzieci jest dość kosztowne, ponieważ wymagają one nie tylko tłumaczenia, ale często zawierają również wiele kolorowych ilustracji. Książki przeznaczone do tłumaczenia muszą zatem wnosić coś nowego do odbiorczego środowiska literackiego. Johan Heilbron i Gisèle Sapiro w swojej pracy Outline for a Sociology of Translation (2007, s. 93) twierdzą, że przy osadzaniu tłumaczeń w ich kontekście społecznym istotne jest to, czy ma miejsce wymiana międzynarodowa. Ponadto należy rozróżnić dynamikę polityczną, ekonomiczną i kulturową, a transfer zależy od popytu społecznego określonego przez pośredników, takich jak tłumacze, krytycy, agenci literaccy i wydawcy. W niniejszym rozdziale przyjrzymy się tym wymiarom w kontekście transferu literatury dziecięcej i młodzieżowej w języku niderlandzkim do czeskiego środowiska literackiego. Przed 1948 r. tłumaczono niewiele książek dla młodzieży w języku niderlandzkim. W okresie komunistycznym (1948–1989) najczęściej tłumaczoną autorką była przede wszystkim Miep Diekmann, ze względu na jej przyjaźń z Krijtovą. Od 1989 roku liczba tłumaczeń literatury dziecięcej i młodzieżowej stale rośnie, przy czym ważne miejsce zajmują zwłaszcza przełamujące tabu tłumaczenia z języka niderlandzkiego. Przełamanie tabu oznacza tutaj przede wszystkim skupienie się na tematyce transkulturowej w sensie współżycia z ludźmi innych kultur i wyznań, kontrowersjach związanych z tematyką LGBTQ+ oraz tematach specyficznych dla najmłodszych, takich jak nauka korzystania z toalety.
Słowa kluczowe: literatura dziecięca, literatura młodzieżowa, tłumaczenie, język niderlandzki, język czeski, tabu
Dostęp WWW: https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/111373
DOI: 10.5117/9789048574995