Metafizyka - wykład

Cele przedmiotu:
Zapoznanie z specyfiką poznania metafizycznego i odróżnienie go od innych typów poznania; omówienie różnych koncepcji bytów i różnych metafizyk oraz wskazanie na źródła zróżnicowań i konsekwencje;zapoznanie ze współczesną metafizyka realistyczną, sposobem jej uprawiania oraz aplikacją do teologii; dostarczenie rozumienia świata osób i rzeczy przez wskazanie na przyczyny ich istnienia i działania; odróżnienie metafizyki od nowożytnych i współczesnych ontologii.
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza z zakresu szkoły średniej (liceum); ogólna znajomość z fizyki i kosmologii; podstawowe umiejętności rozumienia tekstów filozoficznych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA: znajomość specyfiki poznania metafizycznego; znajomość podstawowych zagadnień, którymi zajmuje się metafizyka; poznanie krytycznej analizy systemów filozoficznych, odkrywania ich założeń i konsekwencji; znajomość rozumiejącego wyjaśniania problemów metafizycznych, wskazywania na ich przyczyny; K_W02, K_W03, K_W05.
UMIEJĘTNOŚCI: student potrafi stosować metodę metafizyki do rozwiązywania różnych problemów filozoficznych, potrafi rozumiejąco wyjaśniać i opisywać otaczającą go rzeczywistość, opanował specyfikę metafizycznego wyjaśniania i argumentacji, potrafi dobierać odpowiednie narzędzia metafizyczne do wyjaśniania problemów; K_U04, K_U05, K_U06.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY): potrafi rozumiejąco wyjaśniać problemy i przedstawiać zasadne argumenty metafizyczne; potrafi prezentować wyniki swojej wiedzy metafizycznej i bronić jej racjonalności; potrafi ocenić i wartościować racjonalność i rzeczowość innej argumentacji; K_K04.
Metody dydaktyczne:
Metoda wykładu, dyskusje problemowe, uczestnictwo w sympozjach.
Treści programowe:
W pierwszej części wykładu student zapozna się z najbardziej nośnymi interpretacjami rzeczywistości (monistyczną, dualistyczną, pluralistyczną i realistyczną), które pojawiły się w dziejach filozofii i legły u podstaw uformowania się różnych koncepcji metafizyk (zwanych też od XVII w.
ontologiami): metafizyki bytu materialnego, metafizyki bytu idealnego, metafizyki bytu możliwego, metafizyki bytu realnego. Druga część wykładu wprowadza studenta w sam proces rozumiejącego poznania świata, jakiego dostarcza metafizyka poszukująca odpowiedzenie na pytanie: Dlaczego?. Poznanie to dokonuje się (1) poprzez wyodrębnienie powszechnych (transcendentalnych właściwości bytów, takich jak: bycie rzeczą (treściowo określonym), jednym (wewnętrznie niesprzecznym), odrębnym, nośnikiem prawdy, dobra i piękna oraz odkrycie metafizycznych praw rządzących bytowaniem rzeczy, takich jak: prawo tożsamości, niesprzeczności, wyłączonego środka, racji bytu, celowości i integralności; (2) następnie wyodrębnienie złożeń bytowych, które ukazują wewnętrzną strukturę bytów (akt i możność, materia i forma, substancja i przypadłości, istota i istnienie) i wyjaśniają ich naturę; (3) oraz przez wskazanie na uprzyczynowany i analogiczny sposób bytowania rzeczy, który stanowi postawę sformułowania teorii przyczynowego i analogicznego poznania, którym posługuje się metafizyka. Wykład poprzedzony jest refleksją metametafizyczną dotyczącą dziejów nazwy \\"metafizyka\\" (ontologia), ukazania specyfiki poznania metafizycznego, omówieniem metod wyodrębniania przedmiotu metafizyki, sposobów uzasadniania oraz wskaże się na potrzebę odróżniania metafizyki realistycznej od nowożytnych i współczesnych ontologii.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
(W) na ocenę 2: nie zna problematyki metafizycznej, nie potrafi formułować i wyjaśniać problemów metafizycznych; na ocenę 3: słabo zna problematykę metafizyczną, słabo formułuje i wyjaśnia problemy metafizyczne, nie potrafi samodzielnie wskazać metafizycznych założeń i konsekwencji; na ocenę 4: zna podstawową problematykę metafizyczną, potrafi krytycznie analizować stanowiska filozoficzne, potrafi formułować i rozwiązywać problemy metafizyczne; na ocenę 5: posiada szeroką wiedzę z zakresu metafizyki, potrafi wnikliwie analizować stanowiska metafizyczne, potrafi samodzielnie formułować i rozwiązywać problemy metafizyczne.
(U) na ocenę 2: nie potrafi stosować metody metafizyki, nie potrafi wyjaśniać problemów metafizycznych i dobierać odpowiedniej argumentacji, nie potrafi korzystać z wiedzy; na ocenę 3: słabo orientuje się w stosowaniu metody metafizyki, mało samodzielnie analizuje teksty filozoficzne, w słabym stopniu opanował wiedzę za zakresu metafizyki klasycznych i innych systemów filozoficznych; na ocenę 4: potrafi posługiwać się metodą metafizyki, potrafi samodzielnie analizować teksty metafizyczne, dobierać odpowiednie argumentacje metafizyczną, opanował dobrze wiedzę z zakresu metafizyki klasycznej i innych systemów filozoficznych; na ocenę 5: bardzo sprawnie potrafi posługiwać się metodą metafizyki i argumentacja metafizyczną, w pełni samodzielnie czyta i analizuje teksty filozoficzne, bardzo dobrze opanował wiedzę z zakresu metafizyki klasycznej i innych systemów filozoficznych.
(K) na ocenę 2: nie potrafi dyskutować problemów metafizycznych, nie potrafi dobierać i przedstawić odpowiedniej argumentacji metafizycznej, nie potrafi ocenić wartości racjonalności i zasadności innej argumentacji; na ocenę 3: w słabym stopniu potrafi dyskutować problemy metafizyczne, przedstawiać zasadną argumentację oraz formułować zarzuty, mało komunikatywnie formułuje swoje myśli, niewystarczająco potrafi ocenić racjonalność i rzeczowość innych argumentacji; na ocenę 4: potrafi dyskutować problemy metafizyczne, przedstawiać obiektywną i zasadna argumentację oraz formułować zarzuty, potrafi prezentować wyniki swoich badań i bronić zasadności własnej argumentacji, potrafi ocenić i wartościować racjonalność i rzeczowość innej argumentacji; na ocenę 5: potrafi bardzo wnikliwie dyskutować problemy metafizyczne, zasadnie przedstawia własną argumentację oraz rzetelnie formułuje zarzuty, jasno i metodycznie prezentuje wyniki swoich badań i zasadność argumentacji, kompetentnie ocenia i wartościuje racjonalność i rzeczowość czyjejś argumentacji.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa: M.A. Krąpiec, Metafizyka. Zarys teorii bytu, Lublin 1995; M.A. Krąpiec, A. Maryniarczyk, Rozmowy o metafizyce, Lublin 1997; A. Maryniarczyk, Zeszyty z metafizyki 1-6, Lublin 2000-2007; Platon, Państwo, tłum. Witwicki W., Kęty 2001; Arystoteles, Metafizyka, tłum. Leśniak K., Wwa 2003; Platon, Fedon, tłum. Witwicki W., Wwa 2006.
Literatura uzupełniająca: E. Gilson, Byt i istota, Warszawa 1963; E. Gilson, Realizm tomistyczny, Warszawa 1968; M.A. Krąpiec, Teoria analogii bytu, Lublin 1993; M. A.Krąpiec, Struktura bytu, Lublin 1995; S. Swieżawski, Z dziejów filozofii klasycznej, Kraków 2000; W. Stróżewski, Ontologia, Kraków 2005; P. Jaroszyński, Metafizyka czy ontologia, Lublin 2011.

Metaphysics, Anthropology and Ethics - seminar

Course objective:
An understanding of the problems of metaphysical cognition and explanation, ability to analyze the text in metaphysical aspect, formulating and presenting of arguments, learning of the writing techniques of philosophical texts, preparation of the Thesis.
Prerequisites:
basic knowledge of the major philosophical disciplines, general knowledge of the methods of philosophy, basic skills of reading and commenting of philosophical texts.
Learning outcomes:
Knowledge: student knows the problems of the method of metaphysical knowledge, knows the basic metaphysical issues, is able to critically analyze the statements in philosophy, is able to formulate and solve the philosophical problems, knows and understands the basic concepts and principles of the protection of intellectual property and copyright law; K_W02, K_W06, K_W01, K_W03, K_W05, K_W07, K_W09, K_W08;
Skills: can use the method of metaphysics, is able to read and analyze the philosophical texts, knows the scientific writing workshop, is able to prepare the thesis; K_U02, K_U03, K_U01, K_U05, K_U06, K_U07;
Social Competences: can discuss philosophical problems, and present own arguments, can present the research and defend the validity of the arguments, can appreciate the rationality and objectivity of arguments; K_K02, K_K04, K_K02, K_K06.
Teaching method:
Working with text, writing text and presenting the results of research, discussion about the metaphysical problems.
Course content description:
The Proseminary undertakes issues of metaphysics, especially the method of metaphysical cognition, including metaphysical justification and explanation. It is realized through applying this method to research into selected problems in the field of particular metaphysics like anthropology, the philosophy of law, the philosophy of culture, the philosophy of art, as well as the philosophy of God and the philosophy of religion. The methodical aspect of seminary includes discussing principals of philosophical text’s analysis as well as a techniques of writing philosophical reviews, and papers, especially formulating problems, preparing plans, making footnotes and bibliographies.
Forms of assessment:
(K) no credit: has a lack of knowledge about the metaphysical issues, is not able to critically analyze the statements, can not formulate and solve philosophical problems.
Credit: knows basic metaphysical issues, can critically analyze philosophical statement, can formulate and solve philosophical problems.
(C) no credit: can not use the method of metaphysics, can not read and analyze philosophical texts, have not mastered the writing's technique of scientific work, has not skills to prepare the thesis. Credit: can use the method of metaphysics, can read and analyze philosophical texts, mastered writing workshop of the scientific work, has skills to prepare the thesis.
(SC) no credit: can not discuss philosophical problems, can not present own arguments and formulate objections, can not present the results of own research and the validity of own arguments, is not able to appreciate the relevance of arguments.
Credit: can discuss philosophical problems, present own arguments and formulate objections, can present the results of the own research and defend the validity of the arguments, can appreciate the rationality and objectivity of arguments.
Required reading list:
REQUIRED READING LIST
M.A. Krapiec, (1991), Metaphysics, An Outline of the History of Being, trans. M. Lescoe, A. Woznicki, and Th. Sandok, New York, Mariel Publication.
M.A. Krapiec, A. Maryniarczyk, (2010), The Lublin Philosophical School, trans. H. Mcdonald, Lublin: PTTA.
S. Kaminski, M. Kurdzialek, Z.J. Zdybicka (Ed). (1980). Theory of being. To Understand Reality. Lublin: Towarzystwo naukowe KUL.
RECOMMENDED READING LIST
G.P. Klubertanz SJ, (1955). Introduction to the Philosophy of Being. New York.
J.E. Wippel, (2003), The Metaphysical Thought of Thomas Aquinas.
J. Owens, (1985), An Elementary Christian Metaphysics. Houston: Center for Thomistic Studies.

Metaphysics of Relations - tutorial

Course objective:
Acquainting with the problem of relations of being, with the main concepts of relations that have been formulated throughout the history of philosophy.
Prerequisites:
Knowledge of metaphysics, ontology, epistemology and history of philosophy at the level of magisterium in philosophy; good skills of commenting and interpreting philosophical texts.
Learning outcomes:
KNOWLEDGE: knows the main concepts of relations characteristic of particular epochs of the history of philosophy; knows the successive development of reflection on the problem of relations; understands the importance of the relations into metaphysics and theory of cognition; K_W02, K_W06, K_W01, K_W03, K_W05, K_W07, K_W09, K_W08
SKILLS: able to indicate the sources and assumptions of particular relations theory; can show what was the reason for the emergence of new problems within the relations problem; can show the applications of relation theory in solving certain philosophical problems, especially metaphysical and epistemological; K_U02, K_U03, K_U01, K_U05, K_U06, K_U07;
SOCIAL COMPETENCES (ATTITUDES): can discuss philosophical problems and present arguments justifying a given thesis; can demonstrate positive aspects and limitations of the argumentation being assessed; is able to exchange views, guided by the rationality and objective value of argumentation; K_K02, K_K04, K_K02, K_K06
Teaching method:
Work with the text, interpretation of the author's views, pointing out arguments, discussing problems, conducting own text analysis and presenting research results in a group.
Course content description:
The tutorials are devoted to the analysis of the main concepts of the relations of being, which were formulated throughout the history of philosophy. Within the framework of ancient philosophy, the concept of Plato and Aristotle will be mainly noted. From medieval theories of relations attention will focus on the theory of St. Thomas Aquinas and Duns Scotus. The concept of Leibniz, Locke, Hume, Hegel, Russell, Natorp, Cassirer, Heidegger, Schaaf and Simons will be noted from modern and contemporary philosophy. When discussing particular relations theories, the significance of the relations in the formulation of the concept of being and the concept of cognition will be noted.
Forms of assessment:
(W) for grade 2: does not know the main concepts of ontic relations, can not follow the process of developing the problem of relations in the history of philosophy, can not show the importance of relations theory in the interpretation of basic metaphysical and epistemological problems; for grade 3: poorly familiar with the main concepts of the relations of being, to the extent sufficient to follow the process of development of relations in the history of philosophy, to a small extent able to demonstrate the importance of relations theory in the interpretation of basic metaphysical and epistemological problems; for grade 4: knows well the main concepts of living relations, is able to follow the process of development of relations in the history of philosophy, can show the importance of relations theory in the interpretation of basic metaphysical and epistemological problems; 5: very well knows the main concepts of living relations, is able to show the process of development of relations in the history of philosophy, very well understands the importance of relations theory in the interpretation of basic metaphysical and epistemological problems.
(U) for grade 2: can not indicate the sources and assumptions of particular relations concepts; can not indicate the reasons for the emergence of new problems within the relations problem; can not show the role of relations theory in solving certain philosophical problems, especially metaphysical and epistemological problems; for grade 3: sufficiently able to indicate the sources and assumptions of particular relations concept; in a small scope he can indicate the reasons for the emergence of new problems within the relations problem; He can not show the role of relations theory in solving certain philosophical problems, especially metaphysical and epistemological problems; for grade 4: it can well indicate the sources and assumptions of particular relations concept; knows well the reasons for the emergence of new problems within the relations problem; efficiently shows the role of relations theory in solving certain philosophical problems, especially metaphysical and epistemological problems; for the 5th grade: he can very well indicate the sources and assumptions of particular relations concepts; knows very well the reasons for the emergence of new problems within the relations problem; very efficiently shows the role of relations theory in solving certain philosophical problems, especially metaphysical and epistemological problems.
(K) for grade 2: he can not discuss philosophical problems and present arguments justifying the given thesis; can not show positive aspects and limitations of the argumentation being assessed; he can not exchange views based on the rationality and objective value of argumentation; for grade 3: poorly able to discuss philosophical problems and present arguments justifying the given thesis; he is able to demonstrate the positive aspects and limitations of the argumentation assessed; sufficiently able to exchange views, guided by the rationality and objective value of argumentation; for grade 4: he is able to discuss philosophical problems and present arguments justifying the given thesis; can demonstrate positive aspects and limitations of the argumentation being assessed; he is able to exchange his views efficiently, guided by the rationality and objective value of argumentation; for grade 5: he is able to discuss philosophical problems and present arguments justifying the given thesis; very well able to demonstrate positive aspects and limitations of the argumentation being assessed; he is able to exchange views very well, guided by the rationality and objective value of argumentation.
Required reading list:
Cassirer E., Substanzbegriff und Funktionsbegriff: Untersuchungen über Grundfragen der Erkenntniskritik, Berlin: Cassirer, 1910.
Cavarnos C., The Classical Theory of Relations. A Study in the Metaphysics of Plato, Aristotle and Thomism Belmont: Institute for Byzantine and Modern Greek Studies, 1975.
Collins A. B., Contradiction and Relations: Hegel and the Traditions, „American Catholic Philosophical Quarterly” 64 (1990) no. 4, s. 509–554.
Henninger M. G., Relations. Medieval Theories 1250–1325, Oxford: Clarendon Press, 1989.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Mugnai M., Leibniz’ theory of relations, Stuttgart: Steiner, 1992.
Natorp P., Die logische Grundlagen der exakten Wissenschaften, Leipzig: Teubner, 1921.
Russell B., A Critical Exposition of the Philosophy of Leibniz, Cambridge: University Press, 1900.
Russell B., Problemy filozofii, przeł. i posłowiem opatrzył W. Sady, Warszawa: PWN, 1995.
Schaaf J. J., Beziehung und Idee. Eine platonische Besinnung, w: Parusia. Studien zur Philosophie Platons. Festgabe für Johannes Hirschberger, hrsg. K. Flasch, Frankfurt/M.: Minerva, 1965.
Simons P., Relations and Idealism: On Some Arguments of Hochberg against Trope Nominalism, „Dialectica” 68 (2014) no. 2, special, s. 305–315.
Simonsa P., Relations and Truthmaking, „Proceedings of the Aristotelian Society” Supplementary Vol. 84 (2010) no. 1, s. 199–200.
Von Wolzogen Ch., Die autonome Relation. Zum Problem der Beziehung im Spätwerk Paul Natorps. Ein Beitrag zur Geschichte der Theorien der Relation, Würzburg-Amsterdam: K&N, 1984.
Weinberg J. R., Abstraction, Relation, and Induction. Three Essays in the History of Thought, Madison: University of Wisconsin Press, 1965.

St. Thomas - Summa Contra Gentiles - tutorial

Course objective:
Acquainting with the methodology and content of one of the most important works of St. Thomas Aquinas Summa contra gentiles.
Prerequisites:
Knowledge of metaphysics, philosophical anthropology and the history of philosophy at the undergraduate level in philosophy; good skills of commenting and interpreting philosophical texts.
Learning outcomes:
KNOWLEDGE: knows the methodology of presenting issues in Summa contra gentiles; knows selected problems discussed in this work; knows the metaphysical basis of the presented problems; K_W02, K_W06, K_W01, K_W03, K_W05, K_W07, K_W04;
SKILLS: can discover the course of argument presented in Summa contra gentiles; can analyze individual issues of Summa contra gentiles and evaluate the value of the arguments "for" and "against"; can prepare a presentation of the selected problem and show the actuality of the Aquinas thought; K_U02, K_U03, K_U01, K_U05, K_U06, K_U07;
SOCIAL COMPETENCES (ATTITUDES): can discuss philosophical problems and present arguments justifying a given thesis; can demonstrate positive aspects and limitations of the argumentation being assessed; is able to exchange views, guided by the rationality and objective value of argumentation; K_K01, K_K02, K_K03, K_K04, K_K05, K_K06.
Teaching method:
Work with the text, interpretation of the author's views, pointing out arguments, discussing problems, conducting own text analysis and presenting research results in a group.
Course content description:
The tutorials are devoted to the analysis of selected issues from Summa contra gentiles of St. Thomas Aquinas. At the beginning, general information about the context of the preparation, specificity and layout of the work will be presented. Then the selected Summa chapters will be analyzed, in which Thomas undertakes problems such as: distinguishing the order of natural and supernatural cognition, arguments for the existence of God, philosophical creatio ex nihilo theory, the problem of diversity of beings, the problem of the human soul, the specificity of human faculties, the problem of evil, the question of happiness and the goal of human life, God\'s providence.
Forms of assessment:
(W) for grade 2: does not know the methodology of presenting issues in Summa contra gentiles; does not know the problems discussed in this work; does not know the metaphysical basis of the presented problems; for grade 3: poorly familiar with the methodology of presenting issues in Summa contra gentiles; has little knowledge of the problems discussed in this work; to a small extent knows the metaphysical basis of the presented problems; for grade 4: well knows the methodology for presenting issues in Summa contra gentiles; he knows well the problems discussed in this work; knows the metaphysical foundations of the presented problems well; for grade 5: very well knows the methodology of presenting issues in Summa contra gentiles; knows very well the problems discussed in this work; knows the metaphysical foundations of the presented problems very well.
(U) for grade 2: can not discover the argumentation presented in Summa contra gentiles; can not analyze particular issues of Summa contra gentiles and evaluate the value of the "for" and "against" arguments; can not prepare a presentation of the selected problem and show the actuality of the thought of Aquinas; for grade 3: sufficiently able to discover the course of argument presented in Summa contra gentiles; in a small scope he can analyze particular issues of Summa contra gentiles and evaluate the value of the arguments "for" and "against"; can not prepare a good presentation of the selected problem and show the actuality of the thought of Aquinas; for grade 4: he can well discover the course of argument presented in Summa contra gentiles; can analyze particular issues of Summa contra gentiles and evaluate the value of the arguments "for" and "against"; can prepare a good presentation of the chosen problem and show the actuality of the thought of Aquinas; on grade 5: he can very well discover the course of argument presented in Summa contra gentiles; very well able to analyze particular issues of Summy contra gentiles and evaluate the value of the "for" and "against" arguments; can prepare a very good presentation of the selected problem and show the actuality of the thought of Aquinas.
(K) for grade 2: can not discuss philosophical problems and present arguments justifying the given thesis; can not show positive aspects and limitations of the argumentation being assessed; can not exchange views based on the rationality and objective value of argumentation; for grade 3: poorly able to discuss philosophical problems and present arguments justifying the given thesis; is able to demonstrate the positive aspects and limitations of the argumentation assessed; sufficiently able to exchange views, guided by the rationality and objective value of argumentation; for grade 4: is able to discuss philosophical problems and present arguments justifying the given thesis; can demonstrate positive aspects and limitations of the argumentation being assessed; is able to exchange his views efficiently, guided by the rationality and objective value of argumentation; for grade 5: is able to discuss philosophical problems and present arguments justifying the given thesis; very well able to demonstrate positive aspects and limitations of the argumentation being assessed; is able to exchange views very well, guided by the rationality and objective value of argumentation.
Required reading list:
S. Thomae Aquinatis, Summa contra gentiles, w: tenże, Opera Omnia, Editio Leonina, Rome: Commissio Leonine, 1934.
M. D. Chenu, Wstęp do filozofii św. Tomasza z Akwinu, przeł. Hanna. Rosnerowa, Warszawa 1974.
Torrell J-P., Tomasz z Akwinu – człowiek i dzieło, przeł. A. Kuryś, Kęty – Warszawa, 2008.
Whippel J., The Metaphysical Thought of Thomas Aquinas: From Finite Being to Uncreated Being, Washington D.C.: Catholic University of America Press, 2000.
Whippel, Metaphysical Themes in Thomas Aquinas. Washington, D.C.: The Catholic University of America Press, 1984.