Podstawy psychologii klinicznej - wykład

Cele przedmiotu:
Celem wykładu:
1) wskazanie celu, przedmiotu ,celu, podstaw, miejsca wśród innych dyscyplin psychologicznych psychologii klinicznej
2) różnicowanie normy i patologii, specyfiki zaburzeń adaptacyjnych, związanych z stresem, kryzysem od poważnych zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego
3) przybliżenie problemów specyfiki, genezy, sposobu przejawiania się różnych form zaburzeń w poszczególnych okresach życia




C1 - przekazanie wiedzy na temat przedmiotu i zadań psychologii klinicznej i psychopatologii oraz podstawowej wiedzy na temat zaburzeń zdrowia psychicznego w świetle współczesnych systemów diagnostycznych.
C2 – nabycie podstawowych kompetencji w zakresie kontaktu z osobą zdrową i niepełnosprawną
C3 - uwrażliwienie na problemy natury etycznej podmiotowe traktowanie, poszanowanie praw i godności człowieka.
Wymagania wstępne:
W1- zaliczenie przewidywanych w dotychczasowym kursie przedmiotów
W2- zainteresowanie problematyką psychologii klinicznej młodzieży, osób dorosłych i motywacja do nabycia wiedzy i kompetencji w tej dziedzinie
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Posiada wiedzę na temat przedmiotu i zadań psychologii klinicznej i psychopatologii K_W1
2. Ma podstawową wiedzę na temat zaburzeń okresu dorosłego z uwzględnieniem podstawowych systemów diagnostycznych i współczesnych standardów klasyfikacyjnych (DSM i ICD) K_W13
UMIEJĘTNOŚCI
1. Posiada umiejętność opisu i wyjaśniania różnych form zaburzeń (symptomów i syndromów)występujących u młodzieży, osób dorosłych K_U01
2. Dysponuje umiejętnością nawiązania kontaktu z dzieckiem, nastolatkiem, osobą dorosłą K_U05, K_U08
3. Stosuje się do zasad i norm etycznych w procesie diagnostycznym oraz w ramach wsparcia pomocowego K_U11
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Dysponuje podstawową wiedzą na temat wybranych zaburzeń osób dorosłych, którą potrafi w sposób właściwy zastosować w praktyce K_K07
2. Ma orientacje dotyczącą różnicowania zaburzeń psychicznych i różnych form nieprzystosowania od objawów psychopatologicznych
3. Przejawia wrażliwość, empatię oraz kieruje się wysokimi standardami etycznymi w do dzieci, młodzieży, osób dorosłych K_K02, K_K06
4.Kieruje się wysokimi standardami etycznymi w badaniach osób w różnym wieku ujawniających poważne zaburzenia psychopatologiczne K_K02, K_K06
Metody dydaktyczne:
Wykład z możliwością dyskusji
Prezentacja multimedialna
Treści programowe:
1. Wybrane aspekty godności człowieka - perspektywy rozważań, godność a niepełnosprawność, choroba
2.Zagadnienia wstępne: Psychologia kliniczna dorosłych - historia psychologii klinicznej, przedmiot zadania, kierunki badań, działy
3. Norma i patologia - różnicowanie zaburzeń w relacji do wieku, okoliczności, specyfiki objawów, sposobu manifestowania, trwałości, nasilenia, zakresu
4. Stres psychologiczny (przyczyny, koncepcje, objawy, sposoby zmagania się)
5. Następstwa stresu (PTSD, PTG, wypalenie zawodowe)
6. Kryzysy psychologiczne -podłoże, specyfika, objawy, dynamika, interwencja kryzysowa.
7. Przemoc psychologiczna - przyczyny, objawy, sprawca - ofiara przemocy, typy przemocy w relacji do wieku, następstwa, mechanizmy zależności ofiary i sprawcy przemocy.
8.Mobbing, przyczyny, kryteria diagnostyczne, objawy, skutki
10. Psychologiczne aspekty samobójstw, interwencja kryzysowa,syndrom żałoby po śmierci samobójczej
11. Zaburzenia osobowości
12. Symptomatologia zaburzeń psychicznych
13. Zespoły lękowe
14.Zespoły kręgu schizofrenicznego.
15.Wybrane zagadnienia z psychologii sądowej
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) – Student/ka nie posiada podstawowej wiedzy z zakresu prezentowanego materiału z psychologii klinicznej i psychopatologii człowieka dorosłego.
(U) – Student/ka nie potrafi wskazać specyfiki wybranych zaburzeń w różnych okresach życia oraz nie zna współczesnych systemów klasyfikacyjnych zaburzeń.
(K) - Student(ka) nie operuje w sposób krytyczny wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii
Ocena dostateczna
(W) – Student/ka posiada elementarną wiedzę z zakresu psychologii klinicznej i psychopatologii okresu średniej i późnej dorosłości.
dzieci i (U) – Student/ka potrafi wskazać specyfikę niektórych zaburzeń okresu dorosłości i starości i dokonać ich klasyfikacji w świetle wybranych standardów klasyfikacyjnych.psychopatologii
(K) – Student/ka w sposób mało krytyczny posługuje się wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii
Ocena dobra
(W) – Student/ka posiada dość duży zasób ogólnej wiedzy na temat zaburzeń okresu dzieciństwa, adolescencji, dorosłości ich symptomatologii i etiologii.
(U) – Student/ka potrafi określić specyfikę wielu zaburzeń, zna współczesne systemy diagnostyczne, potrafi dokonać ogólnej klasyfikacji zaburzeń według przyjętego kryterium.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny posługuje się wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii i w wielu przypadkach umie zastosować tę wiedzę.
Ocena bardzo dobra
(W)– Student/ka posiada duży zasób ogólnej wiedzy z psychologii klinicznej i psychopatologii okresu średniej i późnej dorosłości - na temat przedmiotu i zadań tej dziedziny psychologii stosowanej oraz podstawowych form zaburzeń w poszczególnych okresach życia.
(U) – Student/ka potrafi samodzielnie określić specyfikę zaburzeń w różnych okresach życia, dobrze orientuje się we współczesnych standardach klasyfikacyjnych i potrafi dobrze opisać różne formy zaburzeń.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny operuje posiadaną wiedzą, wiedzą tą umie się posługiwać oraz stosować w konkretnym przypadku.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
1. Sęk H. (2005). (red.). Psychologia kliniczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tom 1. Rozdziały: 1, 2, 4; Tom 2. Rozdziały: 3, 4, 5, 12,
2..Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D. (2003). Psychopatologia. Poznań. Zysk i S-ka
3. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. (2000). Kraków-Warszawa: Vesalius.
4. Kaplan H.I., Sadock B.J., Sadock V.A. (2004). Psychiatria kliniczna.Wyd. II. polskie pod red. S.Sidorowicza. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner.

Psychologia - wykład

Cele przedmiotu:
1) wskazanie celu, przedmiotu, miejsca wśród innych dyscyplin psychologicznych psychologii klinicznej
2) różnicowanie normy i patologii, specyfiki zaburzeń adaptacyjnych, związanych z stresem, kryzysem od poważnych zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego
3) przybliżenie problemów specyfiki, genezy, sposobu przejawiania się różnych form zaburzeń w poszczególnych okresach życia
C1 - przekazanie wiedzy na temat przedmiotu i zadań psychologii klinicznej i psychopatologii oraz podstawowej wiedzy na temat zaburzeń zdrowia psychicznego w świetle współczesnych systemów diagnostycznych.
C2 – nabycie podstawowych kompetencji w zakresie kontaktu z osobą zdrową i niepełnosprawną
C3 - uwrażliwienie na problemy natury etycznej podmiotowe traktowanie, poszanowanie praw i godności człowieka.
Wymagania wstępne:
W1- zaliczenie przewidywanych w dotychczasowym kursie przedmiotów
W2- zainteresowanie problematyką psychologii klinicznej młodzieży, osób dorosłych i motywacja do nabycia wiedzy i kompetencji w tej dziedzinie
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Posiada wiedzę na temat przedmiotu i zadań psychologii klinicznej i psychopatologii K_W1
2. Ma podstawową wiedzę na temat zaburzeń okresu dorosłego z uwzględnieniem podstawowych systemów diagnostycznych i współczesnych standardów klasyfikacyjnych (DSM i ICD) K_W13
UMIEJĘTNOŚCI
1. Posiada umiejętność opisu i wyjaśniania różnych form zaburzeń (symptomów i syndromów) występujących u młodzieży, osób dorosłych K_U01
2. Dysponuje umiejętnością nawiązania kontaktu z nastolatkiem, osobą dorosłą K_U05, K_U08
3. Stosuje się do zasad i norm etycznych w procesie diagnostycznym oraz w ramach wsparcia pomocowego K_U11
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Dysponuje podstawową wiedzą na temat wybranych zaburzeń osób dorosłych, którą potrafi w sposób właściwy zastosować w praktyce K_K07
2. Ma orientacje dotyczącą różnicowania zaburzeń psychicznych i różnych form nieprzystosowania od objawów psychopatologicznych
3. Przejawia wrażliwość, empatię oraz kieruje się wysokimi standardami etycznymi w odniesieniu do młodzieży, osób dorosłych K_K02, K_K06
4.Kieruje się wysokimi standardami etycznymi w badaniach osób w różnym wieku ujawniających poważne zaburzenia psychopatologiczne K_K02, K_K06
Metody dydaktyczne:
Wykład z możliwością dyskusji
Prezentacja multimedialna
Treści programowe:
1.Zagadnienia wstępne: Psychologia kliniczna dorosłych - przedmiot zadania, kierunki badań, działy
2. Norma i patologia - różnicowanie zaburzeń w relacji do wieku, okoliczności, specyfiki objawów, sposobu manifestowania, trwałości, nasilenia, zakresu
3. Stres psychologiczny, trauma (przyczyny, koncepcje, objawy, sposoby zmagania się)
4. Następstwa kryzysu, stresu, traumy (PTSD, PTG, wypalenie zawodowe)
5. Kryzysy psychologiczne - podłoże, specyfika, objawy, dynamika, interwencja kryzysowa.
6.Psychologiczne aspekty samobójstw, interwencja kryzysowa, syndrom żałoby po śmierci samobójczej
7. Charakterystyka podstawowych funkcji i procesów psychicznych oraz ich zaburzeń
8. Zaburzenia osobowości – obraz kliniczny, diagnoza, typologia,
9. Zespoły lękowe
10. Zaburzenia nastroju
11.Wybrane aspekty zaburzeń kręgu schizofrenicznego.
12.Wybrane zagadnienia z psychologii starzenia się i starości
13. Choroby somatyczne i ich wpływ na funkcjonowanie psychospołeczne.

Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) – Student/ka nie posiada podstawowej wiedzy z zakresu prezentowanego materiału z psychologii klinicznej i psychopatologii człowieka dorosłego.
(U) – Student/ka nie potrafi wskazać specyfiki wybranych zaburzeń w różnych okresach życia oraz nie zna współczesnych systemów klasyfikacyjnych zaburzeń.
(K) - Student(ka) nie operuje w sposób krytyczny wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii
Ocena dostateczna
(W) – Student/ka posiada elementarną wiedzę z zakresu psychologii klinicznej i psychopatologii okresu średniej i późnej dorosłości.
(U) – Student/ka potrafi wskazać specyfikę niektórych zaburzeń okresu dorosłości i starości i dokonać ich klasyfikacji w świetle wybranych standardów klasyfikacyjnych.
(K) – Student/ka w sposób mało krytyczny posługuje się wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii
Ocena dobra
(W) – Student/ka posiada dość duży zasób ogólnej wiedzy na temat zaburzeń zdrowia psychicznego
(U) – Student/ka potrafi określić specyfikę wielu zaburzeń, zna współczesne systemy diagnostyczne, potrafi dokonać ogólnej klasyfikacji zaburzeń według przyjętego kryterium.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny posługuje się wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii i w wielu przypadkach umie zastosować tę wiedzę.
Ocena bardzo dobra
(W)– Student/ka posiada duży zasób ogólnej wiedzy z psychologii klinicznej i psychopatologii okresu średniej i późnej dorosłości
(U) – Student/ka potrafi samodzielnie określić specyfikę zaburzeń w różnych okresach życia, dobrze orientuje się we współczesnych standardach klasyfikacyjnych i potrafi dobrze opisać różne formy zaburzeń.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny operuje posiadaną wiedzą, umie się nią posługiwać
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
2. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. (2000). Kraków-Warszawa: Vesalius.
2. Kaplan H.I., Sadock B.J., Sadock V.A. (2004). Psychiatria kliniczna.Wyd. II. polskie pod red. S.Sidorowicza. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner.
3. Steuden S. (2013) Psychologia starzenia się i starości. Warszawa. Wydawnictwo PWN.
4. Cierpiałkowska L., Sęk H. (2016). (red.). Psychologia kliniczna. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN.



Psychologia kliniczna dorosłych - wykład

Cele przedmiotu:
C1 – Przedstawienie szerokiego spektrum problemów psychologicznych człowieka w okresie średniej i późnej dorosłości
C2 – Ukazanie specyfiki zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego (etiologii, obrazu klinicznego, dynamiki) i możliwości wsparcia w średniej i późnej dorosłości wsparcia
C3 – ukazanie specyfiki starzenia się normatywnego i patologicznego
C4 – Nabycie podstawowych kompetencji w zakresie diagnostyki klinicznej osób dorosłych
C5 – uwrażliwienie na problemy natury etycznej w kontakcie diagnostycznym, podejście podmiotowe, poszanowanie godności człowieka dorosłego niezależnie od jego kondycji psychicznej i fizycznej
Wymagania wstępne:
W1 – zaliczenie przewidywanych przedmiotów w kursie psychologii
W2 – wykład dla Psychologii Wspierania Jakości Życia


Efekty kształcenia:
Wiedza
1. Ma uporządkowana i pogłębioną wiedzę dotyczącą szerokiego spektrum problemów psychologicznych, oraz specyfiki zaburzeń i chorób w okresie średniej i późnej dorosłości z uwzględnieniem systemów diagnostycznych (DSM i ICD) K_W01, K_W13.
2. Dysponuje wiedzą na temat udziału czynników psychogennych w powstawaniu i przebiegu zaburzeń psychicznych i chorób somatycznych K_W01, K_W05, K_W09.
3. Ma wiedzę na temat wpływu zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego (chorób przewlekłych psychicznych i somatycznych) na funkcjonowanie osób chorych (oceny znaczenia choroby, postawy wobec choroby i sposobu radzenia sobie z chorobą) K_W10
4. Posiada wiedzę na temat czynników ryzyka wykluczenia społecznego osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych oraz możliwości oddziaływań psychoprofilaktycznych w tym zakresie K_W11
5. Zna etapy, zasady, narzędzia wykorzystywane w procesie diagnozy klinicznej dotyczącej oceny stanu psychicznego, nastroju, emocji, funkcji poznawczych, relacji społecznych odnoszących się do osób w średniej i późnej dorosłości K_W13, K_W14.
6. Ma wiedzę na temat etycznych problemów w kontakcie z osobą przewlekle chorą (starszą - ujawniającą zaburzenia funkcji poznawczych, emocjonalnych) także w terminalnym okresie choroby K_W15
UMIEJĘTNOŚCI
1. Ma umiejętność obserwacji zaburzeń u osób w okresie średniej i późnej dorosłości (choroby psychiczne, zaburzenia psychiczne w przebiegu przewlekłych chorób somatycznych, zespoły otępienne), ich oceny w badaniu klinicznym oraz analizy (z uwzględnieniem współczesnych systemów klasyfikacji zaburzeń – DSM. ICD) K-U01, K_U05.
2. Odpowiednio do istniejących zaburzeń potrafi zaprojektować program wsparcia psychologicznego i wskazać możliwości wsparcia społecznego, socjalnego, medycznego K_U07.
3. Staje się bardziej wrażliwy na problemy psychologiczne będące czynnikiem ryzyka powstania (nasilenia) chorób somatycznych i psychicznych K_U06, K_U07.
4. Potrafi zaplanować i przeprowadzić proces diagnozy zaburzeń okresu średniej i późnej dorosłości, wskazać czynniki ryzyka zespołów otępiennych oraz kompetentnie posługiwać się metodami diagnostycznymi z poszanowaniem etycznych aspektów badań naukowych K_U05, K_U08,
5. Stosuje się do norm etycznych w procesie diagnostycznym oraz wsparcia psychologicznego K_U11.
6. Dba o poszerzanie wiedzy psychologicznej o współczesne osiągnięcia i podnoszenie kwalifikacji zawodowych K_13

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Jest kompetentny w zakresie odpowiedniego sposobu nawiązywania kontaktu w procesie diagnostycznym i terapeutycznym z osobą chorą, niepełnosprawną somatycznie i psychicznie w średniej i późnej dorosłości, dba o poszerzanie i rozwój swoich umiejętności klinicznych K_K03, K_K06.
2. Umie wskazać właściwy sposób postępowania psychologicznego (interwencja kryzysowa, pomoc psychologiczna, poradnictwo psychologiczne) a także konsultacja specjalistyczna w odniesieniu do różnych grup chorych K_K06.
3. Ma szacunek dla godności człowieka – niezależnie od typu choroby przewlekłej i związanej z nią niepełnosprawności. W badaniach klinicznych dotyczących różnych aspektów funkcjonowania osób chorych potrafi zachować cierpliwość i wyrozumiałość K_K05, .
4. Wykazuje się wrażliwością na codzienne problemy osób chorych, rozumie ich postawy wobec życia ze względu na długotrwałe cierpienie związane z chorobą, potrzebę samodzielności i niezależności mimo uciążliwych objawów chorobowych K_K06
5. Jest zdolny do współpracy w zakresie działań nakierowanych na diagnostykę kliniczna i wsparcie psychologiczne K_K10




Metody dydaktyczne:
Wykład z możliwością dyskusji
Omawianie przypadków klinicznych stosownie do treści wykładu
Treści programowe:
1.Zdrowie i choroba – poznawczy, emocjonalny relacyjny wymiar zdrowia/choroby
2. Uwarunkowania (społeczne, sytuacyjne, podmiotowe) zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego w średniej i późnej dorosłości.
3. Specyfika i zespoły zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego u osób dorosłych
4.Sposoby radzenie sobie z chorobą przewlekłą (modele, uwarunkowania, dynamika)
5. Specyfika procesu starzenia się normatywnego i patologicznego
6. Choroby przewlekłe somatyczne, psychiczne, i zespoły otępienne okresu późnej dorosłości
7. Wpływ chorób przewlekłych na funkcjonowanie psychospołeczne osoby chorej i rodziny (stereotypy, uprzedzenia, marginalizacja)
8. Wsparcie psychologiczne osób chorych i ich rodzin
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) - brak podstawowej wiedzy na temat problemów i zaburzeń znamiennych dla osób w średniej i późnej dorosłości
(U) - niezdolność do określenia specyfiki chorób przewlekłych, ich rodzaju, następstw, diagnozy psychologicznej różnicowej i opisowej
(K) - brak zdolności odniesienia wiedzy na temat psychopatologii do konkretnego przypadku, brak zdolności do opracowania diagnozy klinicznej - różnicowania zespołów zaburzeń somatopsychicznych i psychosomatycznych
Ocena dostateczna
(W) Student/ka posiada elementarną wiedzę na temat wybranych zagadnień dotyczących zaburzeń psychosomatycznych, somatopsychicznych okresu średniej i późnej dorosłości
(U) Student/ka potrafi wskazać jedynie niektóre zadania psychologa klinicznego i specyfikę niektórych zaburzeń psychicznych i zaburzeń zdrowia somatycznego w średniej i późnej dorosłości w świetle wybranych standardów klasyfikacyjnych
(K) Student/ka w sposób mało refleksyjny posługuje się wiedzą na temat zaburzeń psychosomatycznych, somatopsychicznych i roli psychologa w procesie diagnostycznym
Ocena dobra
(W) Student/ka posiada wiedzę na temat wybranych zagadnień psychologii klinicznej dotyczącej człowieka dorosłego ( zaburzeń psychosomatycznych, somatopsychicznych)
(U) Student/ka potrafi określić rolę psychologa sądowego i wskazać specyfikę zaburzeń psychosomatycznych i somatopsychicznych okresu średniej i późnej dorosłości w świetle wybranych standardów klasyfikacyjnych
(K) Student/ka posługuje się wiedzą na temat zaburzeń psychosomatycznych, somatopsychicznych (ich diagnozą) , roli psychologa w procesie diagnostycznym

Ocena bardzo dobra
(W) Student/ka posiada szeroką wiedzę na temat roli psychologa klinicznego w opiniowaniu zaburzeń psychosomatycznych, somatopsychicznych oraz zespołów otępiennych
(U) Student/ka potrafi określić rolę psychologa klinicznego w procesie diagnostycznym, wskazać specyfikę zaburzeń psychosomatycznych i somatopsychicznych w świetle aktualnych standardów klasyfikacyjnych
(K) Student/ka swobodnie posługuje się wiedzą dotyczącą zaburzeń zdrowia psychicznego, zaburzeń różnych funkcji psychicznych, emocji, funkcjonowania społecznego w procesie diagnostycznym
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
1. Brzeziński, J., Cierpiałkowska, L. (2008). Zdrowie i choroba. Problemy teorii, diagnozy i praktyki. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
2. Janowski, K., Steuden, S. (Eds.). (2009). Biopsychosocial Aspects of Heath and Disease, Vol. 1 i 2. Lublin: Wydawnictwo Gaudium.
3. Janowski K., Steuden S., Kuryłowicz J., Nieśpiałowska-Steuden M. (2009). The Disease-Related Appraisals Scale: a tool to measure subjective perception of the disease situation. W: K. Janowski, S. Steuden (red.) Biopsychosocial aspects of health and disease. Vol. 1. Lublin: CPPP Scientific Press. 108-125.
4. Ludwikowska K., Steuden S. (2017). Radzenie sobie ze stratą i sposób doświadczania śmierci rodzica przez osoby dorosłe pochodzące z rodzin alkoholowych i niealkoholowych. Forum Psychologiczne. Tom XXII, nr1, 20-39.
5. Majkowska N., Steuden S. (2011). Poznawcze i behawioralne aspekty zespołów otępiennych u osób starszych. W: Steuden S., Stanowska M., Janowski K. (red.). Starzenie się z godnością. Lublin. Wydawnictwo KUL. 259-275.
6. Steuden S. (2016). Psychologia kliniczna seniorów. W: L.Cierpiałkowska, H. Sęk (red.). Psychologia kliniczna. Rozdział 26. (s. 555–573). Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN
7.Steuden S. (2016). Starzenie się z godnością / Ageing with dignity. W: M.Kielar-Turska (red.). Starość jak ją widzi psychologia. Old age: the view from psychology. (467- 487). Kraków. Akademia Ignatianum w Krakowie. Wydawnictwo WAM.
8. Steuden S. (2017). Wybrane psychologiczne aspekty procesu starzenia się i starości. W: M.Cybulski, E. Krajewska-Kułak, N. Waszkiewicz, K. Kędziora-Kornatowska (red.) Psychogeriatria. ((299-312). Warszawa. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
9. Steuden, S., Janowski, K. (2002). Schorzenia psychodermatologiczne. Przegląd
Dermatologiczny, 3, 89, 175-183
10. Steuden,S., Okła, W. (2007). Jakość życia w chorobie. Lublin: Wydawnictwo KUL.
11. Steuden S., Tucholska S. (2009). (red.). Psychologiczne aspekty żałoby. Lublin. Wydawnictwo KUL.
12. Steuden S., Janowski K. (2016). Trauma – kontrowersje wokół pojęcia, diagnoza, następstwa, implikacje praktyczne. Trauma: Controversies surrounding the concept, diagnosis, aftermath, and practical implications. Roczniki Psychologiczne / Annales of Psychology. 2016, XIX, 3, 565-580.
13. Steuden S., Brudek P., Izdebski P. (2016). Polska adaptacja trzywymiarowej skali mądrości (3D-WS) M. Ardelt / A Polish adaptation of Monika Ardelt’s Three-Dimensional Wisdom Scale (3D-WS). Roczniki Psychologiczne // Annals of Psychology, 19 (4), 745-792.
14. Szczuka J., Steuden S. (2011). Przemoc wobec osób starszych. W: Steuden S., Stanowska M., Janowski K. (red.). Starzenie się z godnością. Lublin. Wydawnictwo KUL. 249-258.
Literatura uzupełniająca
1. Lindzey, S., Powell, G. (Eds.). (2007). The Handbook of Clinical Adult Psychology.
London: New York.



Psychologia kliniczna dorosłych - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 – opracowanie teoretycznych podstaw projektu badań na podstawie literatury przedmiotu i poszerzenie wiedzy z psychologii klinicznej człowieka dorosłego
C2 - przygotowanie projektu badań z uwzględnieniem podstaw teoretycznych i metodologii (problem, hipotezy, metody, grupa badana)
C3 – realizacja projektu badań i opracowanie wyników (ilościowe, jakościowe)
C4 – napisanie pracy magisterskiej teoretyczno-empirycznej z zakresu problematyki klinicznej
Wymagania wstępne:
W1 – Zainteresowanie problematyką kliniczną człowieka dorosłego,
W2 – Wiedza na temat sposobu pozyskiwania danych teoretycznych i wstępnego formułowania problemu badawczego
W3 – Znajomość języka obcego w stopniu umożliwiającym korzystanie z literatury w języku obcym (preferowany język angielski)

Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Ma wiedzę na temat źródeł i zasad poznania naukowego i różnicowania od potocznego. Zna zasady przeprowadzania kwerendy naukowej w zakresie literatury dotyczącej psychologii klinicznej, zna zasady dokumentacji bibliograficznej tekstu pracy naukowej (styl cytowań według zaleceń APA).K_W01, K_W09.

2. Ma wiedzę dotyczącą zasad opracowania koncepcji pracy magisterskiej, formułowania jej tematu, problemu badawczego, celu badań, pytań i hipotez badawczych K_W04, K_W09.

3. Zna etapy realizacji projektu badań empirycznych w psychologii klinicznej, ma wiedzę na temat metod statystycznego opracowania danych z badań empirycznych, metod ilościowych i jakościowych analizy danych empirycznych, graficznej prezentacji wyników interpretacji i dyskusji uzyskanych wyników badań oraz formułowanie wniosków z badań. sporządzanie bibliografii i dokumentacji wykorzystanych źródeł. K_W04, K-W14
.
4.Ma wiedzę na temat zasad etycznych, zachowania postawy szacunku i poszanowania godności osób badanych K-W15

UMIEJĘTNOŚCI
1. Rozumie istotę poznania naukowego. Umie korzystać z naukowych baz danych w celu gromadzenia literatury naukowej z psychologii klinicznej. Krytycznie analizuje dostępną literaturę przedmiotu pod kątem interesującego go problemu badawczego. K_U04, K_U10

2. Wykazuje się umiejętnością formułowania problemu badawczego i jego uzasadniania. Potrafi zaplanować logistycznie i przeprowadzić projekt badań empirycznych w obszarze psychologii klinicznej z zastosowaniem zasad etycznych . K_U01, K_U05, K_U09, K_U11

3. Umie formułować zasadne pytania badawcze oraz hipotezy wynikające z dokonanego przeglądu literatury, dokonuje trafnego doboru metod badawczych pozwalających na weryfikację hipotez. Dokonuje analizy ilościowej oraz interpretacji jakościowej uzyskanych wyników badań. K_U14, K-U05

4. Rozumie ograniczenia własnych badań i formułuje zasadne wnioski wynikające z przeprowadzonych badań. Wykazuje się praktyczną umiejętnością zredagowania tekstu pracy magisterskiej. Umie dokonać prawidłowej dokumentacji bibliograficznej źródeł, z których korzysta a także wyników przydatnych do ich replikacji w innym badaniu.K_U09; K-U011

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Ma podstawowe kompetencje pozwalające na prowadzenie badań klinicznych z zachowaniem dyskrecji, szacunku i poszanowania godności osoby badanej niezależnie od jej stanu zdrowia, stopnia zaburzeń czy niepełnosprawności.K_K05

2. Potrafi dostrzec błędy na etapie formułowania problemu, hipotez badawczych, realizacji badan i ich analizy i interpretacji. Nie ocenia zachowania osób chorych, zaburzonych, dba o poszanowanie ich prawa do odmowy udziału w badaniach K_K07, .

3. Dba o podtrzymanie relacji podmiotowo-podmiotowej na etapie badań klinicznych. Kieruje się zasadą szacunku dla godności drugiej osoby i poszanowania jej prawa do prywatności K_K06,

4. Jest świadomy znaczenia zasad etycznych w prowadzeniu badań naukowych w różnych grupach osób zdrowych i grupach klinicznych, specyfiki relacji interpersonalnej w sytuacji badań psychologicznych, zachowania tajemnicy zawodowej, poszanowania prawa osoby badanej do odmowy udziału w badaniach: K_K05, K_K06, K_K02
Metody dydaktyczne:
Zajęcia o charakterze konwersatoryjnym
Dyskusja dotycząca zagadnień teoretycznych i metodologicznych
Prezentacje multimedialne poszczególnych części projektów badań
Treści programowe:
1. Etapy realizacji projektu badań empirycznych w psychologii klinicznej
2. Metody statystycznego opracowania danych z badan empirycznych
3. Metody graficznej prezentacji wyników badań empirycznych w pracy magisterskiej
4. Metody ilościowej analizy danych empirycznych
5. Metody jakościowej interpretacji danych empirycznych
6. Przeprowadzanie dyskusji uzyskanych wyników badań oraz formułowanie wniosków z badań
7. Sporządzanie bibliografii i dokumentacji wykorzystanych źródeł
8. Techniczne aspekty redakcji tekstu pracy magisterskiej
9. Analiza fragmentów tekstów prac magisterskich przygotowanych przez studentów

Realizowane tematy dotyczą następujących grup zagadnień
1. Postaw wobec własnej choroby i niepełnosprawności w różnych typach zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego (schizofrenia, zaburzenia depresyjne, choroby psychosomatyczne)
2. Podmiotowych, sytuacyjnych i środowiskowych uwarunkowań radzenia sobie z różnymi typami stresu (przewlekła choroba psychiczna i somatyczna, utrata osoby bliskiej, opieka nad osobą chorą)
3. Jakości życia w różnych grupach klinicznych w okresie średniej i późnej dorosłości
4. Psychologicznych aspektów starości – starzenie się fizjologiczne/patologiczne, mądrość życiowa, percepcja czasu, zaburzenia poznawcze - zespoły otępienie, zaburzenia psychiczne, choroby somatyczne, zmaganie się z utratą, postawa wobec śmierci, poczucie sensu życia
5. Korelatów podmiotowych, sytuacyjnych sposobu doświadczania czasu w różnych typach zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego
6. Powiązań między perfekcjonizmem, osobowością, doświadczeniami życiowymi a zamartwianiem się



Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Zaliczone
Postęp w realizacji projektu w zakresie zbierania literatury i wiedzy dotyczącej planowanego tematu, przygotowanie sprawozdania z dotychczasowych badań omawianych w literaturze przedmiotu, sformułowanie problemu pracy i hipotez badawczych, opracowanie projektu badań własnych z wskazaniem grupy badanej, metod psychologicznych i terenu badań

Niezliczone
Brak postępów w zakresie przygotowania koncepcji pracy, nieznajomość literatury przedmiotu, brak motywacji do pracy, brak wiedzy na temat proponowanego w temacie zjawiska
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
1. Nęcka, E., Stocki, R. (2009). Jak pisać prace z psychologii. Kraków: Wydawnictwo
Universitas.
2. Węglińska, M. (2009). Jak pisać pracę magisterską. Kraków: Oficyna Wydawnicza
IMPULS.
Literatura uzupełniająca
1. Urban, S., Ładoński, W. (2001). Jak napisać dobrą pracę magisterską. Wrocław:
Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej.
2. Młyniec, W., Ufnalska, S. (2004). Scientific Communications czyli jak pisać i prezentować
prace naukowe. Warszawa: Wydawnictwo Sorus.
3. Ozorowski, M. (2006). Przewodnik dla piszących pracę naukową. Warszawa:
Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.



Psychologia kliniczna i psychopatologia dorosłych - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - przekazanie wiedzy na temat przedmiotu i zadań psychologii klinicznej i psychopatologii okresu średniej i późnej dorosłości w świetle współczesnych systemów diagnostycznych.
C2 – nabycie podstawowych kompetencji diagnostycznych w zakresie kontaktu z osobami dorosłymi, starszymi (ich opiekunami) i procesu diagnostycznego.
C3 - uwrażliwienie na problemy natury etycznej w badaniu osób dorosłych - podmiotowe traktowanie, poszanowanie praw i godności każdej osoby
Wymagania wstępne:
W1- zaliczenie przedmiotów przewidywanych w dotychczasowym kursie
W2- zainteresowanie problematyką psychologii klinicznej osób w okresie średniej i późnej dorosłości oraz motywacja do nabycia wiedzy i kompetencji w tej dziedzinie
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Posiada wiedzę na temat przedmiotu, celu i zadań psychologii klinicznej i psychopatologii okresu średniej i późnej dorosłości, zna i rozumie terminologię używaną w psychologii klinicznej i psychopatologii K_W01
2. Zna najważniejsze psychologiczne koncepcje (psychologiczne, biologiczne, interakcyjne i społeczne) wyjaśniające powstawanie i utrzymywanie się zaburzeń w różnych okresach życia człowieka, w sposób szczególny u osób dorosłych K_W13
3. Ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat różnego rodzaju zaburzeń funkcjonowania człowieka w okresie średniej i późnej dorosłości z uwzględnieniem podstawowych systemów diagnostycznych i współczesnych standardów klasyfikacyjnych (DSM i ICD) K_W13
4. Zna etapy, zasady realizowania i specyfikę różnych form diagnozy klinicznej (funkcjonalnej, interakcyjnej, opisowej, różnicowej, prognostycznej), ma wiedze na temat metod diagnostycznych, sposobu ich zastosowania oraz integracji uzyskanych rezultatów K_W14
5. Posiada wiedzę dotyczącą zasobów osobistych jako czynników ochronnych /ryzyka w odniesieniu do zdrowia i zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego K_W05, K_W10
6. Zna i rozumie zasady etyki zawodowej psychologa klinicznego w zakresie prowadzenia badań naukowych osób w okresie średniej i późnej dorosłości, postępowania diagnostycznego oraz udzielania pomocy psychologicznej i działań praktycznych (K_W15)
UMIEJĘTNOŚCI
1. Posiada umiejętność opisu i wyjaśniania różnych form zaburzeń (objawów i zespołów) występujących u osób w średniej i późnej dorosłości K_U01
2. Umie integrować wiedzę z zakresu różnych dziedzin psychologii na temat funkcjonowania prawidłowego i zaburzonego w sytuacjach codziennych i zdarzeniach losowych (utrata osób bliskich, zdarzenia traumatyczne) K_U02
3. Dysponuje umiejętnością nawiązania kontaktu z osobami w średniej i późnej dorosłości niezależnie od stanu ich zdrowia, stopnia sprawności fizycznej i psychicznej; planowania i realizacji procesu diagnostycznego oraz właściwego doboru podstawowych metod diagnostycznych K_U03, K_U05, K_U08
4. Potrafi krytycznie ocenić wartość narzędzi badawczych stosowanych w diagnostyce klinicznej, a także prowadzonych form wsparcia psychologicznego K_U10,
5. Stosuje się do zasad i norm etycznych w procesie diagnostycznym oraz w ramach interwencji psychologicznej K_U11
6. potrafi samodzielnie zdobywać i uzupełniać wiedzę psychologiczną oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności K-U04
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Orientuje się w zakresie podstawowych metod diagnozy klinicznej osób dorosłych, zna ich wartość diagnostyczną i potrafi krytycznie ocenić stosowane metody K_K07
2. Przejawia wrażliwość, empatię oraz kieruje się wysokimi standardami etycznymi w badaniach klinicznych w odniesieniu do osób dorosłych K_K02, K_K06
3. Kieruje się wysokimi standardami etycznymi w badaniach klinicznych osób w różnym wieku ujawniających poważne zaburzenia psychopatologiczne K_K02, K_K06
4. Dba o rzetelność prowadzenia badań klinicznych dla celów naukowych i diagnostycznych K-K02
5. Wykazuje zdolność do współpracy z innymi profesjonalistami w zakresie diagnostyki klinicznej, wsparcia psychologicznego K_K10
Metody dydaktyczne:
Wykład z możliwością dyskusji
Prezentacja multimedialna
Treści programowe:
1. Zagadnienia wstępne: Psychologia kliniczna i psychopatologia - historia rozwoju, przedmiot, zadania, cel, metody i obszar badań, relacje do dziedzin psychologii i nauk pokrewnych, działy psychologii klinicznej i ich specyfika.
2. Godność człowieka jako podstawa wartość w kontakcie interpersonalnym , procesie diagnostycznym i terapeutycznym
3. Ogólna charakterystyka zaburzeń okresu średniej i późnej dorosłości w relacji do standardów klasyfikacyjnych ICD-10 i DSM-V.
4. Norma i patologia - różnicowanie w relacji do wieku, okoliczności, specyfiki objawów, sposobu manifestowania, trwałości, nasilenia, zakresu
5. Psychologiczne koncepcje wyjaśniające mechanizmy powstawania i utrwalania zaburzeń, etiologię, dynamikę, następstwa
6. Diagnoza kliniczna – specyfika, standardy, metody, kwestie etyczne badań klinicznych
7. Funkcjonowanie człowieka dorosłego w sytuacjach stresu psychologicznego (modele stresu, objawy, sposoby zmagania się, następstwa (zaburzenia psychosomatyczna, zespół wypalenia).
8. Trauma psychologiczna – specyfika, diagnoza, skutki, następstwa, wsparcie (PTSD, PTG, 9. Kryzysy psychologiczne -podłoże, specyfika, objawy, dynamika, interwencja kryzysowa.
10. Przemoc psychologiczna - przyczyny, objawy, sprawca - ofiara przemocy, typy przemocy w relacji do wieku, skutki.
11. Psychologiczne aspekty samobójstw – typologia, przyczyny, teorie wyjaśniające, epidemiologia, czynniki ryzyka, interwencja kryzysowa, syndrom żałoby po śmierci samobójczej
12. Zaburzenia osobowości – typologia (wg aktualnych kryteriów diagnostycznych), specyfika, wzorce zaburzeń poznawczych, emocjonalnych, relacyjnych
13 Podstawowe zespoły psychopatologiczne wg ICD-10
14. Psychologiczne aspekty schizofrenii– obraz kliniczny, etiologia, diagnoza kliniczna, funkcjonowania osób chorych i ich rodzin, ryzyko marginalizacji, stereotypy i uprzedzenia, wsparcie psychologiczne
15. Psychologiczne aspekty zespołów zaburzeń nastroju – obraz kliniczny, diagnoza, typologia, wsparcie psychologiczne
16. Zespoły otępienne – przyczyny, specyfika, diagnoza, metody wsparcia

Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) – Student/ka nie posiada podstawowej wiedzy z zakresu prezentowanego materiału z psychologii klinicznej i psychopatologii człowieka dorosłego.
(U) – Student/ka nie potrafi wskazać specyfiki wybranych zaburzeń w różnych okresach życia oraz nie zna współczesnych systemów klasyfikacyjnych zaburzeń.
(K) - Student(ka) nie operuje w sposób krytyczny wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii osób dorosłych.
Ocena dostateczna
(W) – Student/ka posiada elementarną wiedzę z zakresu psychologii klinicznej i psychopatologii okresu średniej i późnej dorosłości.
dzieci i (U) – Student/ka potrafi wskazać specyfikę niektórych zaburzeń okresu średniej dorosłości i starości, dokonać ich klasyfikacji w świetle wybranych współczesnych standardów klasyfikacyjnych psychopatologii
(K) – Student/ka w sposób mało krytyczny posługuje się wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii człowieka dorosłego
Ocena dobra
(W) – Student/ka posiada dość duży zasób ogólnej wiedzy na temat zaburzeń okresu średniej i późnej dorosłości, symptomatologii i etiologii.
(U) – Student/ka potrafi określić specyfikę wielu zaburzeń, zna współczesne systemy diagnostyczne, potrafi dokonać ogólnej klasyfikacji zaburzeń według przyjętego kryterium.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny posługuje się wiedzą z psychologii klinicznej i psychopatologii człowieka dorosłego i w wielu przypadkach umie zastosować tę wiedzę.
Ocena bardzo dobra
(W)– Student/ka posiada duży zasób ogólnej wiedzy z psychologii klinicznej i psychopatologii na temat przedmiotu i zadań tej dziedziny psychologii stosowanej oraz podstawowych form zaburzeń w poszczególnych okresach życia.
(U) – Student/ka potrafi samodzielnie określić specyfikę zaburzeń w różnych okresach życia, dobrze orientuje się we współczesnych standardach klasyfikacyjnych i potrafi dobrze opisać różne formy zaburzeń.
(K) – Student/ka w sposób krytyczny operuje posiadaną wiedzą, i umie się nią posługiwać oraz stosować w konkretnym przypadku.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
1. Rosenhan, D. L., Seligman, M. E. P. (1994). Psychopatologia. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
2. Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D. (2003). Psychopatologia. Poznań. Zysk i S-ka Wydawnictwo
3. Steuden S. (2008). Zaburzenia tożsamości: rozważania teoretyczne i kliniczne. W: J. M. Brzeziński, L. Cierpiałkowska. (red.). Zdrowie i choroba. Problemy teorii, diagnozy i praktyki. (77-95). Gdańsk. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. .
4. Sadowska M., Steuden S. (2009). Brzemię rodzinne a syndrom wyczerpania sił u rodziców osób chorych psychicznie. W: K. Janowski, J. Gierus. (red). Człowiek Chory. Aspekty Biopsychospołeczne. (s.170-183). Lublin, Wydawnictwo Drukarnia BEST-PRINT.
5. Januszewska I., Steuden S. (2014). Styles of coping with negative emotions and stress in patients with hypertension. In: T. M. Ostrowski, I. Sikorska (red.). Health and Resilience. (169-191). Kraków. Jagiellonian University Press.
6. Steuden S., Januszewska I. (2014). Kompetencje emocjonalne oraz regulacja emocji osób z chorobą nadciśnieniową. W: E. Zasępa, T. Gałkowski (red.). Oblicza psychologii klinicznej. (87-108). Sopot. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
7. Cierpiałkowska L., Sęk H. (2016). (red.). Psychologia kliniczna. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN.
8. Steuden S. (2016).Psychologia schizofrenii. W: L.Cierpiałkowska, H. Sęk (red.). Psychologia kliniczna. Rozdział 16. (s. 555–573). Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN SA.
9. Steuden S. (2016). Starzenie się z godnością / Ageing with dignity. W: M.Kielar-Turska (red.). Starość jak ją widzi psychologia. Old age: the view from psychology. (467- 487). Kraków. Akademia Ignatianum w Krakowie. Wydawnictwo WAM.
10. Steuden S. (2017). Wybrane psychologiczne aspekty procesu starzenia się i starości. W: M.Cybulski, E. Krajewska-Kułak, N. Waszkiewicz, K. Kędziora-Kornatowska (red.) Psychogeriatria. ((299-312). Warszawa. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Literatura uzupełniająca
1. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. (2000). Kraków-Warszawa: Vesalius.
2. Scully J.H. (1998). Psychiatria. Wyd. I polskie pod. red. J.Rybakowskiego. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner
3. Kaplan H.I., Sadock B.J., Sadock V.A. (2004). Psychiatria kliniczna.Wyd. II. polskie pod red. S.Sidorowicza. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner.

Psychologia kliniczna w środowisku pracy - seminarium

Cele przedmiotu:
Cele przedmiotu
C1 – opracowanie teoretycznych podstaw projektu badań na podstawie literatury przedmiotu i poszerzenie wiedzy z psychologii klinicznej człowieka dorosłego
C2 - przygotowanie projektu badań z uwzględnieniem podstaw teoretycznych i metodologii (problem, hipotezy, metody, grupa badana)
C3 – realizacja projektu badań i opracowanie wyników (ilościowe, jakościowe)
C4 – napisanie pracy magisterskiej teoretyczno-empirycznej z zakresu problematyki klinicznej
Wymagania wstępne:
Wymagania wstępne
W1 – Zainteresowanie problematyką kliniczną człowieka dorosłego,
W2 – Wiedza na temat sposobu pozyskiwania danych teoretycznych i wstępnego formułowania problemu badawczego
W3 – Znajomość języka obcego w stopniu umożliwiającym korzystanie z literatury w języku obcym (preferowany język angielski)
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Ma wiedzę na temat źródeł i zasad poznania naukowego i różnicowania od potocznego. Zna zasady przeprowadzania kwerendy naukowej w zakresie literatury dotyczącej psychologii klinicznej, zna zasady dokumentacji bibliograficznej tekstu pracy naukowej (styl cytowań według zaleceń APA).K_W01, K_W09.

2. Ma wiedzę dotyczącą zasad opracowania koncepcji pracy magisterskiej, formułowania jej tematu, problemu badawczego, celu badań, pytań i hipotez badawczych K_W04, K_W09.

3. Zna etapy realizacji projektu badań empirycznych w psychologii klinicznej, ma wiedzę na temat metod statystycznego opracowania danych z badań empirycznych, metod ilościowych i jakościowych analizy danych empirycznych, graficznej prezentacji wyników interpretacji i dyskusji uzyskanych wyników badań oraz formułowanie wniosków z badań. sporządzanie bibliografii i dokumentacji wykorzystanych źródeł. K_W04, K-W14
.
4.Ma wiedzę na temat zasad etycznych, zachowania postawy szacunku i poszanowania godności osób badanych
UMIEJĘTNOŚCI
1. Rozumie istotę poznania naukowego. Umie korzystać z naukowych baz danych w celu gromadzenia literatury naukowej z psychologii klinicznej. Krytycznie analizuje dostępną literaturę przedmiotu pod kątem interesującego go problemu badawczego. K_U04, K_U10

2. Wykazuje się umiejętnością formułowania problemu badawczego i jego uzasadniania. Potrafi zaplanować logistycznie i przeprowadzić projekt badań empirycznych w obszarze psychologii klinicznej z zastosowaniem zasad etycznych . K_U01, K_U05, K_U09, K_U11
K-W15

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Metody dydaktyczne:
Zajęcia o charakterze konwersatoryjnym
Dyskusja dotycząca zagadnień teoretycznych i metodologicznych
Prezentacje multimedialne poszczególnych części projektów badań
Treści programowe:
Konstruowanie projektów badań własnych
- ustalanie tematów prac magisterskich (zgodnie z zainteresowaniami naukowymi studentów)
- ustalanie celu badań (teoretyczny, praktyczny), problemu głównego, formułowanie pytań problemowych i hipotez badawczych
- definiowanie przyjętych w projekcie zmiennych
- dobór metod badawczych (ich uzasadnienie) i charakterystyka
- przygotowanie do prowadzenia badań klinicznych (najczęściej o charakterze indywidualnym)
- wskazanie na etyczny wymiar badań
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawą zaliczenia seminarium (bez oceny) jest przygotowanie projektu badań, hipotez badawczych podlegających sprawdzeniu, opracowanie teoretycznej części pracy, oraz przygotowanie metod do badań, tak, aby w okresie praktyk wakacyjnych były one możliwe do realizacji
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
1. Nęcka, E., Stocki, R. (2009). Jak pisać prace z psychologii. Kraków: Wydawnictwo
Universitas.
2. Węglińska, M. (2009). Jak pisać pracę magisterską. Kraków: Oficyna Wydawnicza
IMPULS.
Literatura uzupełniająca
1. Urban, S., Ładoński, W. (2001). Jak napisać dobrą pracę magisterską. Wrocław:
Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej.
2. Młyniec, W., Ufnalska, S. (2004). Scientific Communications czyli jak pisać i prezentować
prace naukowe. Warszawa: Wydawnictwo Sorus.
3. Ozorowski, M. (2006). Przewodnik dla piszących pracę naukową. Warszawa:
Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

?

Seminarium doktoranckie z psychologii klinicznej dorosłych - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 – opracowanie teoretycznych podstaw projektu badań na podstawie literatury przedmiotu i poszerzenie wiedzy z psychologii klinicznej człowieka dorosłego
C2 - przygotowanie projektu badań z uwzględnieniem podstaw teoretycznych i metodologii (problem, hipotezy, metody, grupa badana)
C3 – realizacja projektu doktorskiego i opracowanie wyników (ilościowe, jakościowe)
C4 – napisanie rozprawy doktorskiej z zakresu problematyki klinicznej

Wymagania wstępne:
W1 – Zainteresowanie problematyką kliniczną człowieka dorosłego,
W2 – Wiedza na temat sposobu pozyskiwania danych teoretycznych i formułowania problemu badawczego z wskazaniem jego zasadności i przewidywanych efektów dla nauki
W3 – Znajomość języka obcego w stopniu umożliwiającym swobodne korzystanie z literatury w języku obcym (preferowany język angielski)
W4 - Znajomość sposobu pozyskiwania literatury i obowiazujacych standardów etycznych w jej wykorzystaniu

Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Ma wiedze w zakresie warsztatu samodzielnej pracy naukowej, charakterystyki metodologii badań naukowych (pozyskiwanie i opracowanie danych literatury przedmiotu, konstruowanie modelu badań, formułowanie problemów i hipotez oraz ich uzasadnienie.
2. Ma wiedzę o możliwościach i ograniczeniach prowadzenia określonych badań klinicznych dotyczących różnych aspektów zdrowia psychicznego i somatycznego oraz ich zaburzeń.
3. Ma wiedzę na temat specyfiki obrazu klinicznego zaburzeń stanowiących przedmiot badań. Zna problemy etyczne dotyczące metodologii badań osób z różnego typu zaburzeniami zdrowia, ma wiedzę o doborze grupy badawczej ze względu na analizowany problem oraz stosownych metodach badawczych.
4. Posiada wiedzę na temat możliwych sposobów opracowania danych empirycznych, dokumentacji źródeł sposobu redakcji tekstu (podział logiczny treści, prezentacja, analiza i interpretacja danych empirycznych na poziomie jakościowym i ilościowym, z odwołaniem do podstaw teoretycznych i tekstów źródłowych.

UMIEJĘTNOŚCI
1.Potrafi opracować i zrealizować projekt badań empirycznych w obszarze psychologii klinicznej. Umie przeprowadzić analizę (ilościową i jakościową) oraz interpretację uzyskanych wyników badań w świetle odpowiednich koncepcji teoretycznych i danych klinicznych.
2. Rozumie ograniczenia możliwości prowadzenia badań klinicznych ze względów etycznych, oraz specyfiki zaburzeń.
3. Potrafi sformułować zasadne hipotezy badawcze i dopasowane do nich wnioski wynikające z przeprowadzonych badań. Wykazuje się praktyczną umiejętnością zredagowania tekstu naukowego w aspekcie formalnym i merytorycznym, w sposób prawidłowy dokumentuje źródła bibliograficzne z których korzysta.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE
1. Potrafi zaplanować badania mające na celu rozwiązanie problemu pracy. Potrafi dobrać grupę badaną kierując się kryteriami diagnostyki klinicznej.
2. Ma podstawowe kompetencje pozwalające na prowadzenie badań klinicznych z zachowaniem dyskrecji, właściwej postawy i szacunku dla osoby badanej. Kieruje się zasadą szacunku dla godności drugiej osoby i poszanowania jej prawa do prywatności.
3. Potrafi dostrzec błędy na etapie formułowania problemu, hipotez badawczych, realizacji badan i ich analizy i interpretacji. Dba o podtrzymanie relacji podmiotowo-podmiotowej na etapie badań klinicznych.
Metody dydaktyczne:
Zajęcia o charakterze konwersatoryjnym
Prezentcja projektów badań z uwzględnieniem podstaw teoretycznych, metodologii i sposobu opracowania rezultatów
Dyskusja dotycząca zasadnosci tematu, znaczenia naukowego podjętego tematu, sposoby sformułowania problemu i hipotez badawczych
Treści programowe:
1. Omówienie wymagań dotyczących prac prac doktorskich w aspekcie merytorycznym, metodologicznym, poznawczym i aplikacyjnym
2. Przedstawienie struktury pracy z uwzględnieniem części teoretycznej, metodologicznej, prezentacji rezultatów , dyskusji, bibliografii, aneksów
3. Dyskusja i opracowanie projektów badawczych – uzasadnienie ważności tematu, kontekst teoretyczny badań, problem pracy, hipotezy badawcze, sposób realizacji badań, kryteriów doboru grup klinicznych i metod psychologicznych
4. Omówienie sposobu opracowania uzyskanych rezultatów – dobór metod statystycznych, prezentacja uzyskanych rezultatów (tabele, wykresy), weryfikacji hipotez badawczych

Tematy realizowane w ramach seminarium doktoranckiego dotyczą:
1. Radzenia sobie ze stresem choroby w różnych grupach klinicznych (choroby uklady krązenia, choorby nwotworowe, choroby
zwyrodnieniowe, choroby dermatologiczne)
2. Zaburzeń poznawczych, emocjonalnych i adaptacyjnych w okresie późnej dorosłości
3. Korelatów madrosci życiowej u osób starszych
4.Jakosci życia w różnych grupach klinicznych
5. Kosztów opieki nad osobami przewlekle chorymi psychicznie, z zespołami otępiennymi (wypalenie zawodowe, wypalenie sił)
6. Wypalenia zawodowego u pracowników słuzby zdrowia, slużb mundurowych, opieki społecznej
7.Ryzyka marginalizacji i wykluczenia osób chorych psychicznie,
8. Funkcjonowania psychospołecznego osób niepełnosprawnych psychicznie i somatycznie
9. Doświadczania utraty zdrowia, osoby bliskiej, rozłąka emogracyjna

v
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Zaliczone:
Istotny postęp w realizacji kolejnych etapów projektu - zgromadzenie danych literatury przedmiotu, ustalenie teoretycznych podstaw projektu badań własnych, wstępne sformułowanie problemu badań, wskazanie metod badawczych, okreslenie grupy osób planowanych do badań, realizacja projektu, opracowanie i przedstawienie uzyskanych rezultatów, redakcja tekstu pracy.

Niezaliczone:
Brak istotnych postępów na kolejnych etapach przygotowania i realizacji projektu badań
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
Brzeziński J. (1999). O wymaganiach (nie tylko prawnych) stawianych przewodom doktorskim w zakresie psychologii. Przegląd Psychologiczny. 42. 4. 187-193.
Młyniec W., Ufnalska S. (2004). Scientific Communications czyli jak pisać i prezentować prace naukowe. Warszawa: Wydawnictwo Sorus.
Nęcka E., Stocki R. (2009). Jak pisać prace z psychologii. Kraków: Wydawnictwo Universitas.
Oleś P. (2003). Co doktorant może i powinien wiedzieć. Roczniki Psychologiczne. 6. 181-185.
Ozorowski M. (2006). Przewodnik dla piszących pracę naukową. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Literatura podstawowa i uzupełniajaca w zakresie realizowanego tematu – polska i obca.
.

v

Zaburzenia psychiczne istotne dla diagnozy przydatności kierowców zawodowych - wykład

Cele przedmiotu:
Celem wykładu jest omówienie zaburzeń zdrowia psychicznego i somatycznego kandydatów na kierowców i kierowców zawodowych, mających istotny wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym
Szczegółowe cele:
1. Omówienie przepisów dotyczących obowiązkowych badań stanu zdrowia kandydatów na kierowców oraz okresowych badań kierowców zawodowych
2. Omówienie podstawowych kwestii dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym
3. Omówienie zaburzeń zdrowia somatycznego (padaczka, cukrzyca, choroby układu krążenia) wpływajacych na stan bezpieczeństwa w ruchu drogowym
4. Charakterystyka podstawowych funkcji i procesów psychicznych oraz ich zaburzeń (percepcja wzrokowa, słuchowa, koncentracja uwagi, pamięć, koordynacja wzrokowo-ruchowa, zdolność myślenia przyczynowo-skutkowego) istotnych dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym
5. Wskazanie na czynniki osobowościowe, emocjonalne, poznawcze istotne dla kierowcy i bezpieczeństwa w ruchu drogowym
6. Omówienie wpływu stresu, konfliktu, kryzysu, wydarzeń traumatycznych na bezpieczeństwo w ruchu drogowym
7, Omówienie zespołów zaburzeń zdrowia psychicznego (zaburzenia nastroju, zaburzenia lękowe, uzależnienia od środków odurzających, zespoły otępienne) dla bezpieczeństwa kierowcy i użytkowników ruchu drogowego.
8 Omówienie zjawiska agresji drogowej i jej uwarunkowań.
Wymagania wstępne:
Wstępne wymagania dotyczą posiadania wiedzy na temat prostych i złożonych funkcji i procesów psychicznych i ich zaburzeń (koncentracja uwagi, percepcja wzrokowa, słuchowa, pamięć, koordynacja wzrokowo-ruchowa, orientacja przestrzenna, procesy myślowe)
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Ma wiedzę z zakresu psychologii ludzkich zachowań i ich uwarunkowań
ma wiedzę teoretyczną z zakresu funkcji i procesów psychicznych ważnych dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym
ma wiedzę na temat podstawowych zaburzeń prostych i złożonych procesów i funkcji psychicznych
ma wiedze na temat zaburzeń emocji, nastroju, procesów poznawczych istotnych dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym
UMIEJĘTNOŚCI
potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii oraz powiązanych z nią dyscyplin do analizowania i interpretowania ludzkich zachowań stanowiących o bezpieczeństwie w ruchu drogowym,
potrafi ocenić zaburzenia w zakresie prostych i złożonych procesów psychicznych (percepcja, koncentracja uwagi, pamięć, orientacja przestrzenna, sprawność procesów poznawczych i emocjonalnych)
potrafi wskazać i opisać uwarunkowania (osobowe, społeczne oraz kulturowe) różnych zachowań człowieka oraz funkcjonowania określonych grup społecznych i organizacji posługując się wybranymi podejściami teoretycznymi
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
jest kompetentny w ocenie sprawności funkcji psychomotorycznych
jest kompetentny w ocenie cech osobowości, dojrzałości emocjonalnej
posługuje się wysokimi standardami etycznymi w ocenie i analizie stanu psychicznego i somatycznego kandydata na kierowcę i kierowcy zawodowego
w badaniu psychologicznym i procesie diagnozowania przestrzega zasady etyki zawodu psychologa (będącego zawodem zaufania publicznego)
Metody dydaktyczne:
Wykład z wykorzystaniem prezentacji oraz metody interakcyjnej
Treści programowe:
1. Specyfika badań psychologicznych i lekarskich w ocenie stanu zdrowia kandydatów na kierowców i kierowców zawodowych
2. Omówienie podstawowych funkcji i procesów psychicznych istotnych w ocenie sprawności psychofizycznej
3, Agresja drogowa, uwarunkowania, rodzaje, skutki.
4, Wpływ stresu,traumy, konfliktu, kryzysu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym
5. Choroby somatyczne (cukrzyca, padaczka, choroby układu krążenia)
6. Zaburzenia nastroju - depresyjne, maniakalne (różne postaci i stopnie nasilenia) i ich wpływ na zachowanie i bezpieczeństwo w ruchu drogowym
7. Zaburzenia lękowe (typologia, diagnoza, uwarunkowania) i ich wpływ na funkcjonowanie kierowcy
8. Nadużywanie alkoholu i środków odurzających
9. Zespoły otępienne
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawą zaliczenia przedmiotu jest znajomość zagadnień omówionych na wykładzie oraz przygotowanie pracy zaliczeniowej na temat: Psychologicznych uwarunkowań bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
1. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne.
Terelak J.F. (2015). Psychologia kierowców pojazdów drogowych. Teoria i stan badan. Warszawa. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.