Historia sztuki nowożytnej powszechnej - wykład

Cele przedmiotu:
Zrozumienie i rozpoznawanie zjawisk oraz przemian na obszarze sztuki nowożytnej europejskiej. Dążenie do stworzenia syntezy dziejów sztuki w Europie wieku XV i XVI - zjawisk renesansu i manieryzmu. Tematyka wykładu koncentruje się na tych obszarach, okresach i tendencjach w sztuce nowożytnej, które najbardziej zaważyły na jej rozwoju. Największa uwaga poświęcona jest sztuce włoskiej, z zaakcentowaniem zagadnień przełomowych i mających największe konsekwencje dla sztuki europejskiej. Prezentowane są również wybrane zjawiska ze sztuki innych krajów i regionów.
Wymagania wstępne:
Przystępując do wykładu student powinien znać podstawowe zagadnienia z zakresu sztuki antycznej i średniowiecznej powszechnej. Podstawową terminologię z zakresu historii sztuki, a także główne zagadnienia dotyczące historii nowożytnej Europy. Podstawowa znajomość geografii Europy.
Efekty kształcenia:
Uczestnicy zajęć są obeznani z zarysem dziejów sztuki europejskiej wieku XV i XVI z uwzględnieniem najważniejszych ośrodków, artystów, roli mecenatu artystycznego oraz uwarunkowań politycznych, gospodarczych i religijnych. Są świadomi powszechności szeregu zjawisk artystycznych w nowożytnej Europie, rozprzestrzeniania się nowych rozwiązań z centrów artystycznych oraz roli prowincji. Znają główne kierunki stylistyczne oraz twórczość i znaczenie działalności najważniejszych nowożytnych malarzy, rzeźbiarzy i architektów.

Metody dydaktyczne:
Wykład połączony z prezentacją omawianych dzieł sztuki i zagadnień.
Treści programowe:
Wykład obejmuje dzieje sztuki nowożytnej wieku XV i XVI na tle przemian religijnych, społecznych, politycznych i gospodarczych. Uwzględniane są sylwetki najważniejszych artystów i mecenasów oraz ich rola w rozwoju sztuki nowożytnej. Omawiane są najważniejsze ośrodki artystyczne Italii, Francji, Hiszpanii, Niderlandów (od 1609 roku Holandii i Flandrii) i krajów Europy Środkowej. Zwraca się uwagę na rozwój takich środków formalnych jak: perspektywa, anatomia, światło, kolor, ekspresja fizyczna i psychiczna (w malarstwie i rzeźbie); plany, przekroje, fasady, podpory (w architekturze), a także na występowanie i rozwój różnych tematów i motywów w sztukach przedstawiających. Jednak zbyt mała ilość godzin wykładu nakłada na studenta konieczność samodzielnego pozyskania części wiadomości szczegółowych. Wykłady przygotowują do tworzenia syntezy dziejów sztuki w Europie wieku XV i XVI.
Student zdobywa umiejętności analizowania i interpretowania dzieł sztuki nowożytnej, zjawisk artystycznych i procesów kulturowych, wykorzystując elementarną wiedzę teoretyczną, a także samodzielnego wyszukiwania informacji, analizowania ich i selekcjonowania.
Student potrafi pracować zespołowo, wymieniając się materiałami koniecznymi do opracowania części zagadnień, które z braku czasu nie zostały zrealizowane podczas wykładu.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Formy i warunki zaliczenia zajęć – Egzamin ustny, obejmujący pytania teoretyczne oraz praktyczne rozpoznanie i omówienie prezentowanych przez egzaminatora dzieł sztuki.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
Białostocki J., The Art of the Renaissance in Eastern Europe, London 1976; Blunt A., Art and Architecture in France 1500-1700, Harmondsworth 1954; Coulton G., Art and Reformation, London-Cambridge 1953; Feuchtmüller R., Kunst in Österreich, Bd. 1-2, Wien 1972-1973; Freedberg S.J., Painting in Italy: 1500-1600, Harmondsworth, Middlesex 1975; Heydenreich L.H., Architecture in Italy: 1400-1500, revised by D. Howard Pelikan Yale 1996; Lotz W., Architecture in Italy: 1500-1600, revised by D. Howard Pelikan Yale 1995; Lützeler H., Deutsche Kunst, Bonn 1987; Nash S., Northern Renaissance Art, Oxford 2008; Osten G. von der, Vey H., Painting and Sculpture in Germany and the Netherlands 1500-1600, Harmondsworth, Middlesex 1973; Poeschke J., Die Skulptur der Renaissance in Italien, Bd. 1-2, München 1990; Welch E., Art in Renaissance Italy 1350-1500, Oxford 1997; Zerner H., Renaissance Art in France. The Invention of Classicism, Paris 2003.
Literatura uzupełniająca:
Alberti L.B., Ksiąg dziesięć o sztuce budowania, Warszawa 1960; Bastek G., Warsztaty weneckie w drugiej połowie XV i XVI wieku. Bellini, Giorgione, Tycjan, Tintoretto, Warszawa 2010; Białostocki J., Pięć wieków myśli o sztuce, Warszawa 1976; Białostocki J., Sztuka XV wieku od Parlerów do Dürera, Warszawa 2010; Białostocki J., Sztuka i myśl humanistyczna, Warszawa 1966; Boczkowska A., Hieronim Bosch, Warszawa 1974; Burckhardt J., Kultura Odrodzenia we Włoszech, Warszawa 1961; Burke P., Kultura i społeczeństwo w renesansowych Włoszech, Warszawa 1991; Chastel A., Sztuka włoska, t. I-II, Warszawa 1978; Couchard J.P., Sztuka francuska, Warszawa 1981; Delumeau J., Cywilizacja Odrodzenia, Warszawa 1993; Dulewicz A., Encyklopedia Sztuki. Austria. Niemcy. Szwajcaria, Warszawa 1993; Dulewicz A., Słownik sztuki francuskiej, Warszawa 1977; Genaille R., Słownik malarstwa holenderskiego i flamandzkiego, Warszawa 1975; Genaille R., Sztuka flamandzka i belgijska, Warszawa 1976; Hütt W., Niemieckie malarstwo i grafika późnego gotyku i renesansu, Warszawa 1985; Kalinowski L., Max Dwořak i jego metoda badań nad sztuką, Warszawa 1974; Levey M., Dojrzały renesans, Warszawa 1980; Levey M., Wczesny renesans, Warszawa 1972; Logu G., Abis M., Malarstwo weneckie złotego okresu XV-XVIII w., Warszawa 1976; Maśliński A., Architektura renesansu włoskiego wobec antyku rzymskiego, Lublin 1954; Maśliński A., Humanizm w sztuce, Kraków 1978; Maśliński A., Zagadnienie manieryzmu, „Roczniki Humanistyczne” 4:1977; Murray P., Architektura włoskiego renesansu, Toruń 1999; Murray P. i L., Sztuka renesansu, Toruń 1999; Palladio A., Cztery księgi o architekturze, Warszawa 1955; Panofsky E., Studia z historii sztuki, Warszawa 1971; Pevsner N., Historia architektury europejskiej, t. 1, 2, Warszawa 1979, 1980; Piwocki K., Pierwsza nowoczesna teoria sztuki, Warszawa 1970; Prokopp M., Lorenzetti, Warszawa 1985; Rzepińska M., Malarstwo cinquecenta, Warszawa 1979; Rzepińska M., Siedem wieków malarstwa europejskiego, Wrocław 1979; Rzepińska M., Studia z teorii i historii koloru, Kraków 1966; Secomska K., Tintoretto, Warszawa 1985; Shearman J., Manieryzm, Warszawa 1970; Székely A., Malarstwo hiszpańskie, Warszawa 1972; Takacs J., Masaccio, Warszawa 1982; Tatarkiewicz W., Historia estetyki, t. 3, Warszawa 1967; Trzeciak P., Hans Memling, Warszawa 1981; Vanickova M., Die Kunst der Renaissance und des Manierismus in Böhmen, Praha 1982; Vegh J., Malarstwo niderlandzkie XV wieku, Warszawa 1977; Vegh J., Van Eyck, Warszawa 1983; Vignola G.B., O pięciu porządkach w architekturze, Warszawa 1955; Walicki M., Brueghel, Warszawa 1957; Waźbiński Z., Malarstwo quattrocenta, Warszawa 1989; Wölfflin H., Podstawowe pojęcia z historii sztuki, Warszawa 1962; Zawanowski K., El Greco, Warszawa 1979; Ziemba A., Sztuka Burgundii i Niderlandów 1380-1500, T. 1-3, Warszawa 2008, 2011, 2015.

Historia sztuki nowożytnej powszechnej - analiza i interpretacja dzieła sztuki - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Zajęcia poszerzają i uzupełniają wiadomości uzyskane podczas wykładu.
Ćwiczenia poświęcone są wybranym dziełom i zjawiskom ukazanym w różnorodnych kontekstach. Uzupełnieniem zajęć jest lektura wybranych tekstów.
Celem ćwiczeń jest:
- przekazanie wiedzy na temat rozwoju sztuk plastycznych w dziedzinie architektury, malarstwa i rzeźby w XV i XVI wieku;
- wyjaśnienie najważniejszych procesów (formalnych, technologicznych, warsztatowych) zachodzących w sztuce powszechnej w XV i XVI wieku;
- prezentacja dzieła sztuki jako złożonego wytworu formy i treści funkcjonującego w określonej sytuacji historyczno- społeczno – politycznej;
- przekazanie podstawowych pojęć i terminów określających specyfikę sztuki renesansu i manieryzmu;
- wskazanie na znaczenie kształtowania się kierunków, szkół (ośrodków) artystycznych oraz na znaczenie wielkich indywidualności artystycznych architektury, malarstwa i rzeźby na przestrzeni XV i XVI wieku;
- zwrócenie uwagi na recepcję sztuki antycznej w sztuce renesansu i manieryzmu;
-wskazanie roli mecenasa i fundatora;
Wymagania wstępne:
Przystępując do zajęć student powinien znać podstawowe zagadnienia z zakresu sztuki antycznej i średniowiecznej powszechnej, podstawową terminologię z zakresu historii sztuki, główne zagadnienia dotyczące historii i geografii nowożytnej Europy.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Student ma uporządkowaną wiedzę o rozwoju sztuki nowożytnej Europy, szczególnie renesansu i manieryzmu, obejmującą zaawansowaną terminologię oraz podstawowe metody badawcze historii sztuki.
Ma podstawową wiedzę o powiązaniach historii sztuki z innymi naukami humanistycznymi.
Zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji dzieł sztuki właściwe dla wybranych tradycji.

UMIEJĘTNOŚCI

Student potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje dotyczące dzieł sztuki z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów, w tym umie korzystać z zasobów internetowych i komputerowych baz danych instytucji kultury.
Potrafi posługiwać się językiem specjalistycznym i stosować właściwą terminologię używaną do opisu i analizy dzieł sztuki.
Kierując się wskazówkami opiekuna naukowego umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje umiejętności.
Potrafi rozpoznać różne rodzaje i typy dzieł sztuki.
Posiada umiejętność konstruowania logicznej wypowiedzi pisemnej i ustnej w języku polskim, połączonej z poprawnym opracowaniem maszynopisu z aparatem badawczym i prezentacji fotografii dzieł sztuki.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

Potrafi pracować w grupie, przyjmując w niej różne role.
Odpowiednio określa priorytety służące realizacji określonego zadania.
Ma świadomość znaczenia kultury i sztuki w życiu społecznym oraz wagi upowszechniania wiedzy o kulturze.
Metody dydaktyczne:
Referaty połączone z prezentacją materiału ilustracyjnego. Dyskusja na zajęciach na temat przeczytanych artykułów. Prace pisemne.
Treści programowe:
Student zdobywa umiejętności analizowania i interpretowania dzieł sztuki renesansu i manieryzmu, zjawisk artystycznych i procesów kulturowych, wykorzystując elementarną wiedzę teoretyczną, a także samodzielnego wyszukiwania informacji, analizowania ich i selekcjonowania.
Tematyka zajęć obejmuje zagadnienia z dziejów sztuki nowożytnej powszechnej (renesansu i manieryzmu). Dzieła sztuki analizowane są zarówno pod względem formalnym, jak i treściowym.
Student
- zyskuje znajomość fachowego słownictwa z zakresu malarstwa, rzeźby oraz architektury nowożytnej
- poznaje kontekst, w którym powstało dzieło sztuki
- poznaje najważniejsze osiągnięcia w dziedzinie sztuki różnych środowisk artystycznych w okresie nowożytnym
- poznaje znaczenie sztuki antycznej dla kształtowania się stylów i kierunków w obrębie sztuki nowożytnej

Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Obecność i aktywność na ćwiczeniach.
Nieobecność na zajęciach i nieprzygotowanie w terminie zadań skutkuje obniżeniem oceny.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
Białostocki J., The Art of the Renaissance in Eastern Europe, London 1976; Blunt A., Art and Architecture in France 1500-1700, Harmondsworth 1954; Coulton G., Art and Reformation, London-Cambridge 1953; Feuchtmüller R., Kunst in Österreich, Bd. 1-2, Wien 1972-1973; Freedberg S.J., Painting in Italy: 1500-1600, Harmondsworth, Middlesex 1975; Heydenreich L.H., Architecture in Italy: 1400-1500, revised by D. Howard Pelikan Yale 1996; Lotz W., Architecture in Italy: 1500-1600, revised by D. Howard Pelikan Yale 1995; Lützeler H., Deutsche Kunst, Bonn 1987; Nash S., Northern Renaissance Art, Oxford 2008; Osten G. von der, Vey H., Painting and Sculpture in Germany and the Netherlands 1500-1600, Harmondsworth, Middlesex 1973; Poeschke J., Die Skulptur der Renaissance in Italien, Bd. 1-2, München 1990; Welch E., Art in Renaissance Italy 1350-1500, Oxford 1997; Zerner H., Renaissance Art in France. The Invention of Classicism, Paris 2003.
Literatura uzupełniająca:
Alberti L.B., Ksiąg dziesięć o sztuce budowania, Warszawa 1960; Bastek G., Warsztaty weneckie w drugiej połowie XV i XVI wieku. Bellini, Giorgione, Tycjan, Tintoretto, Warszawa 2010; Białostocki J., Pięć wieków myśli o sztuce, Warszawa 1976; Białostocki J., Sztuka XV wieku od Parlerów do Dürera, Warszawa 2010; Białostocki J., Sztuka i myśl humanistyczna, Warszawa 1966; Boczkowska A., Hieronim Bosch, Warszawa 1974; Burckhardt J., Kultura Odrodzenia we Włoszech, Warszawa 1961; Burke P., Kultura i społeczeństwo w renesansowych Włoszech, Warszawa 1991; Chastel A., Sztuka włoska, t. I-II, Warszawa 1978; Couchard J.P., Sztuka francuska, Warszawa 1981; Delumeau J., Cywilizacja Odrodzenia, Warszawa 1993; Dulewicz A., Encyklopedia Sztuki. Austria. Niemcy. Szwajcaria, Warszawa 1993; Dulewicz A., Słownik sztuki francuskiej, Warszawa 1977; Genaille R., Słownik malarstwa holenderskiego i flamandzkiego, Warszawa 1975; Genaille R., Sztuka flamandzka i belgijska, Warszawa 1976; Hütt W., Niemieckie malarstwo i grafika późnego gotyku i renesansu, Warszawa 1985; Kalinowski L., Max Dwořak i jego metoda badań nad sztuką, Warszawa 1974; Levey M., Dojrzały renesans, Warszawa 1980; Levey M., Wczesny renesans, Warszawa 1972; Logu G., Abis M., Malarstwo weneckie złotego okresu XV-XVIII w., Warszawa 1976; Maśliński A., Architektura renesansu włoskiego wobec antyku rzymskiego, Lublin 1954; Maśliński A., Humanizm w sztuce, Kraków 1978; Maśliński A., Zagadnienie manieryzmu, „Roczniki Humanistyczne” 4:1977; Murray P., Architektura włoskiego renesansu, Toruń 1999; Murray P. i L., Sztuka renesansu, Toruń 1999; Palladio A., Cztery księgi o architekturze, Warszawa 1955; Panofsky E., Studia z historii sztuki, Warszawa 1971; Pevsner N., Historia architektury europejskiej, t. 1, 2, Warszawa 1979, 1980; Piwocki K., Pierwsza nowoczesna teoria sztuki, Warszawa 1970; Prokopp M., Lorenzetti, Warszawa 1985; Rzepińska M., Malarstwo cinquecenta, Warszawa 1979; Rzepińska M., Siedem wieków malarstwa europejskiego, Wrocław 1979; Rzepińska M., Studia z teorii i historii koloru, Kraków 1966; Secomska K., Tintoretto, Warszawa 1985; Shearman J., Manieryzm, Warszawa 1970; Székely A., Malarstwo hiszpańskie, Warszawa 1972; Takacs J., Masaccio, Warszawa 1982; Tatarkiewicz W., Historia estetyki, t. 3, Warszawa 1967; Trzeciak P., Hans Memling, Warszawa 1981; Vanickova M., Die Kunst der Renaissance und des Manierismus in Böhmen, Praha 1982; Vegh J., Malarstwo niderlandzkie XV wieku, Warszawa 1977; Vegh J., Van Eyck, Warszawa 1983; Vignola G.B., O pięciu porządkach w architekturze, Warszawa 1955; Walicki M., Brueghel, Warszawa 1957; Waźbiński Z., Malarstwo quattrocenta, Warszawa 1989; Wölfflin H., Podstawowe pojęcia z historii sztuki, Warszawa 1962; Zawanowski K., El Greco, Warszawa 1979; Ziemba A., Sztuka Burgundii i Niderlandów 1380-1500, T. 1-3, Warszawa 2008, 2011, 2015.

Kultura nowożytnej Europy - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - Wypracowanie umiejętności wnikliwej analizy dzieła sztuki i tekstu naukowego, a także krytycznej postawy wobec terminów, definicji i informacji zawartych w pracach naukowych.
C2 - 2 Rozwój wysoce zaawansowanych umiejętności badawczych z zakresu historii sztuki i kultury nowożytnej Europy, takich jak: wyszukiwanie źródeł i ich opracowanie, analiza krytyczna publikacji naukowych, analiza dzieł sztuki, ich systematyzacja i prezentacja w różnych formach (pisemna, ustna, multimedialna).
C3 - Poznanie i przyswojenie technik redakcyjnych i zasad redagowania tekstu rozprawy doktorskiej.
C4 - Poszerzenie wiedzy w zakresie samodzielnego opracowywania korpusu badawczego oraz napisania i obrony pracy doktorskiej.
Wymagania wstępne:
W1 - Szczególne zainteresowania i umiejętności w zakresie kultury i sztuki nowożytnej Europy.
W2 -Świetna znajomość problemów historii sztuki europejskiej.
W3 - Umiejętność formułowania problemów badawczych i samodzielnego ich rozwiązywania.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
EKW1 - ma zaawansowaną i rozbudowaną, uwzględniającą najnowsze osiągnięcia, wiedzę o specyfice przedmiotowej i metodologicznej nauk o sztuce, którą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności badawczej.
EKW2 - zna na poziomie zaawansowanym terminologię nauk humanistycznych.
EKW3 - ma ugruntowaną wiedzę interdyscyplinarną, będącą wynikiem oryginalnego i samodzielnego integrowania perspektyw właściwych dla różnych dyscyplin humanistycznych.
EKW4 - zna na poziomie zaawansowanym i rozumie metody, techniki, szkoły badawcze właściwe dla studiowanej dyscypliny.
EKW5 - ma podstawową wiedzę o prawnych i etycznych uwarunkowaniach działalności badawczej i pracy badacza, zna główne metody oceny publikacji naukowych, projektów badawczych oraz posiada orientację w zasadach finansowania badań naukowych.
EKW6 - ma wiedzę w zakresie metodyki i nowoczesnych technik prowadzenia zajęć dydaktycznych w zakresie uprawianej przez siebie dyscypliny.

UMIEJĘTNOŚCI
EKU1 - posiada rozwinięte umiejętności samodzielnego zdobywania wiedzy
i poszerzania własnych kompetencji oraz podejmowania autonomicznych działań zmierzających do rozwoju intelektualnego i kierowania własnym rozwojem naukowym.
EKU2 - potrafi efektywnie pozyskiwać informacje związane z działalnością naukową z różnych źródeł, także w językach obcych, oraz dokonywać właściwej selekcji i interpretacji tych informacji.
EKU3 - posiada umiejętności przeprowadzenia badań i prezentacji ich wyników w postaci rozprawy doktorskiej.
EKU4 - posiada umiejętność prezentowania, w sposób zrozumiały, swoich osiągnięć i koncepcji oraz przytaczania właściwych argumentów w dyskusjach naukowych oraz debatach publicznych o różnorodnej tematyce.
EKU5 - potrafi wygłosić odczyt/referat naukowy w języku polskim i obcym na konferencji naukowej, potrafi prowadzić dyskusję naukową i czynnie w niej uczestniczyć, potrafi zorganizować i przeprowadzić sesję naukową.
EKU6 - potrafi ocenić merytoryczną wartość badań prowadzonych przez innych i sporządzić rzetelną recenzję tekstu naukowego lub projektu badawczego.
EKU7 - potrafi prowadzić zajęcia dydaktyczne różnego typu (wykład, ćwiczenia, konwersatorium, seminarium).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
EKK1 - odznacza się szacunkiem dla rzetelnej wiedzy.
EKK2 - odczuwa potrzebę ciągłego dokształcania się i śledzenia najnowszych osiągnięć w zakresie reprezentowanej dyscypliny.
EKK3 - ma świadomość wagi zachowywania się profesjonalnego, przestrzegania zasad etyki zawodowej.
EKK4 - potrafi myśleć i działać w sposób niezależny i kreatywny.
EKK5 - rozumie i odczuwa potrzebę zaangażowania się w kształcenie specjalistów w reprezentowanej dziedzinie.
EKK6 - ma świadomość społecznej roli absolwenta studiów doktoranckich poprzez przekazywanie społeczeństwu wiedzy, a także informacji i opinii dotyczących osiągnięć naukowych reprezentowanej dyscypliny.
Metody dydaktyczne:
Metoda dialogowa, dyskusje, prezentacje multimedialne, konsultacje indywidualne, wyjazdy naukowe.
Treści programowe:
Realizowane są tematy monograficzne i problemowe, z położeniem nacisku na nieopracowane jeszcze zagadnienia zgodne z tematyką seminarium.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
W - Prezentowanie odpowiedniego poziomu wiedzy.
U - Umiejętność sformułowania tekstu naukowego.
K - Aktywne uczestnictwo w zajęciach i spełnianie wymagań w sposób co najmniej zadowalający.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura właściwa do każdego z tematów – zalecana indywidualnie.