Odżywianie się rekluz według średniowiecznych Reguł dla pustelnic, a wiedza z pism źródłowych o odżywianiu bł. Doroty z Mątów
[Recluses’ nutrition according to medieval rules for hermits and the knowledge from source documents on foods of the blessed Dorothea of Montau]
Artykuł naukowy w czasopiśmie recenzowanyCzasopismo: Duchowość w Polsce (ISSN: 2081-4674)
Rok wydania: 2025
Numer czasopisma: 25
Strony od-do: 201-222
Streszczenie: Zapoznanie się z zasadami dotyczącymi odżywiania się rekluz zawartymi w średniowiecznych Regułach przeznaczonych dla pustelnic i skonfrontowanie tych wytycznych z informacjami dotyczącymi spożywania pokarmów przez bł. Dorotę z Mątów pozostawionymi w pismach źródłowych przez jej spowiednika Jana z Kwidzyna wskazuje, że sposób odżywiania się pomezańskiej mistyczki w okresie jej przebywania w celi nie odbiegał od zaleceń, zawartych w mało dotychczas znanych w Polsce i niepublikowanych w języku polskim przepisach kościelnych (Regula Solitariorum, Ancrene Wisse - Ancrene Riwle, Guide for Anchoresses). Co więcej, podjęta przez mistyczkę decyzja o rezygnacji z konsumpcji mięsa wskazuje na podjętą przez nią jeszcze większą ascezę niż zalecenia ogólne obowiązujące w XIV wieku w Kościele powszechnym. W konsekwencji podjętych postanowień ascetycznych posiłki bł. Doroty składały się z ryb, chleba, miodu i piwa. Dla wielu współcześnie żyjących ludzi to niewiele, a do tego pokarm dość jednorodny. Jednak jak wynika z przekazów źródłowych bł. Dorota i z tego często rezygnowała. Codziennie przyjmowała jedynie eucharystię, która karmiła jej ciało i duszę. Posługa sługi przynoszącego bł. Dorocie posiłki wskazuje na przestrzeganie przez przedstawicieli Zakonu krzyżackiego oraz biskupa pomezańskiego zaleceń zawartych w regułach i dbałości, aby w odniesieniu do kwidzyńskiej mistyczki były one skrupulatnie przestrzegane. Przedstawienie w niniejszym opracowaniu wytycznych dotyczących odżywiania pustelnic, które zawarto w średniowiecznych Regułach dla rekuz jest ważne, ponieważ poszerza wiedzę na temat uporządkowanego modelu funkcjonowania żyjących w „odcięciu od świata” ludzi, często zamurowanych w przestrzeni katedr, których obecnie często przedstawia się jako dziwaków. Tymczasem ta forma afirmacji Boga i przestrzeni dla rozwoju duchowego była przez Kościół bardzo dobrze uporządkowana, co zostało udokumentowane przez zachowane na zachodzie Europy zapisy, stanowiące obecnie zabytki literatury angielskiej czy francuskiej. Warto je popularyzować i udostępniać dla szerszego grona osób interesujących się życiem pustelniczym i praktykami mistyków oraz badaczy zajmujących się mistycyzmem, aby niwelować dysonans istniejący pomiędzy świętymi funkcjonującymi w swoich czasach zgodnie z obowiązującymi przepisami Kościoła a dzisiejszymi domniemaniami opartymi na braku wiedzy merytorycznej, dezawuowaniu oraz niechęci wobec średniowiecza i ludzi, którzy wówczas żyli i chwalili Boga według znanych wówczas praktyk religijnych.
Słowa kluczowe: pustelnice, reguły dla pustelnic, średniowiecze, bł. Dorota z Mątów
Cytowanie w formacie Bibtex:
@article{1,
author = "Marta Kowalczyk",
title = "Odżywianie się rekluz według średniowiecznych Reguł dla pustelnic, a wiedza z pism źródłowych o odżywianiu bł. Doroty z Mątów",
journal = "Duchowość w Polsce",
year = "2025",
number = "25",
pages = "201-222"
}
Cytowanie w formacie APA:
Kowalczyk, M. (2025). Odżywianie się rekluz według średniowiecznych Reguł dla pustelnic, a wiedza z pism źródłowych o odżywianiu bł. Doroty z Mątów. Duchowość w Polsce, 25, 201-222.