Aksjologiczne podstawy edukacji - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 – Zapoznanie z wymaganiami stawianymi pracom dyplomowym
C2 – Pomoc w sformułowaniu tematów prac dyplomowych zgodnie z zainteresowaniami studentów
C3 – Ukierunkowanie w prowadzeniu badań pedagogicznych oraz pomoc w doprowadzeniu do ostatecznej wersji pracy
Wymagania wstępne:
W1 – Wiedza z zakresu metodologii badań pedagogicznych
W2 – Znajomość problemów badawczych z zakresu pedagogiki
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Ma elementarną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w pedagogice, a w szczególności o problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych (K_W12)
2. Ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych w badaniach pedagogicznych, z uwzględnieniem roli i wkładu etosu chrześcijańskiego w zasady i normy etyczne zawodu pedagoga (K_W19)

UMIEJĘTNOŚCI
1. Potrafi redagować własne opracowania na bazie tekstów i komunikatów z badań, potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na piśmie na tematy dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych; z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku pedagogiki, jak i innych dyscyplin (K_U06)

KOMPETENCJE
1. Odznacza się odpowiedzialnością za samodzielne przygotowanie pracy naukowej oraz za przestrzeganie zasad etycznych w prowadzonych przez siebie badaniach pedagogicznych (K_K05)
Metody dydaktyczne:
dyskusja, wykład problemowy, analiza tekstów z dyskusją, projekt badawczy
Treści programowe:
Obszary badań w pedagogice w aspekcie tematów prac licencjackich. Prezentacja wymagań stawianych pracom dyplomowym (teoretycznym i teoretyczno-empirycznym). Dobór źródeł dokumentowania danych oraz sposoby ich poprawnego wykorzystania (warsztat tworzenia przypisów, przybliżenie wykorzystania źródeł zwartych, aktów normatywnych i źródeł internetowych). Dobór metod i technik badawczych w pedagogice. Konstruowanie narzędzi badawczych, organizacja badań, sposoby opracowania wyników. Doskonalenie warsztatu prowadzenia badań naukowych obejmujące prezentację i omówienie wybranych fragmentów pracy, kształtowanie układu pracy oraz redakcję, edycję i korektę tekstu. Prezentacja i analiza wyników badań; formułowanie wniosków wynikających z przeprowadzonych badań.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Wymagania na zaliczenie:
(W1) – Ma elementarną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w pedagogice. Potrafi dokonać interpretacji i krytycznej analizy różnych metod, technik i narzędzi badawczych; potrafi scharakteryzować różne podejścia do metod i technik badawczych, dokonać odpowiedzialnego wyboru właściwych dla specyfiki wybranego problemu podstaw metodologicznych badań.
(W2) – Ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych w badaniach pedagogicznych, uwzględnia rolę i wkład etosu chrześcijańskiego w zasady i normy etyczne zawodu pedagoga.
(U) – Posiada umiejętności dotyczące redagowania własnych opracowań na bazie tekstów i komunikatów z badań, potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na piśmie na tematy dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych; z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku pedagogiki, jak i innych dyscyplin.
(K) – Odznacza się odpowiedzialnością za samodzielne przygotowanie pracy naukowej, uwzględnia normy etyczne podczas projektowania badań i zachęca do tego innych

Brak zaliczenia z przedmiotu:
(W1) – Nie posiada elementarnej wiedzy o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w pedagogice
(W2) – Nie posiada wiedzy dotyczącej zasad i norm etycznych w badaniach pedagogicznych, nie rozumie wkładu etosu chrześcijańskiego w zasady i normy etyczne zawodu pedagoga.
(U) – Nie potrafi redagować własnych opracowań na bazie tekstów i komunikatów z badań, nie umie w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na piśmie na tematy dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych
(K) – Nie wykazuje aktywności w kierunku samodzielnego przygotowania pracy naukowej, nie uwzględnia zasad kultury osobistej w kontakcie z respondentami, nie respektuje zasad etycznych w prowadzonych przez siebie badaniach pedagogicznych.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Dudziak A., Żejmo A., Redagowanie prac dyplomowych – wskazówki metodyczne dla studentów, Warszawa 2008
Dutkiewicz W., Podstawy metodologii badań do pracy magisterskiej i licencjackiej z pedagogiki, Kielce 2000
Jura J., Roszczypała J., Metodyka przygotowania prac dyplomowych licencjackich i magisterskich, Warszawa 2000
Kuc B.R., Paszkowski J., Metody i techniki pisania prac dyplomowych (na studiach licencjackich, magisterskich, podyplomowych), Białystok 2008
Łobocki M., Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych, Kraków 2007
Palka S., Podstawy metodologii badań w pedagogice, Gdańsk 2010
Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 1998

Metodyka terapii pedagogicznej - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 – zapoznanie studentów z kluczową terminologią z zakresu terapii pedagogicznej
C2 – objaśnienie celów, zasad i rodzajów terapii pedagogicznej
C3 – przygotowanie studentów pod kątem planowania i organizacji terapii pedagogicznej
Wymagania wstępne:
W1 - wiedza z zakresu Psychologii rozwoju i wychowania oraz Pedagogiki specjalnej
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Posiada wiedzę na temat sposobów diagnozowania i projektowania pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych (K_W44)
2. Posiada wiedzę na temat rodzajów, uwarunkowań i realizacji terapii pedagogicznej (K_W46)

UMIEJĘTNOŚCI
1. Potrafi zaprojektować i zrealizować zajęcia terapeutyczne w szkole, potrafi współpracować z instytucjami realizującymi działania terapeutyczne (K_U37)

KOMPETENCJE
1. Ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności pedagogicznych w zakresie pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych, rozumie potrzebę ciągłego doskonalenia warsztatu pracy pedagoga i własnego rozwoju (K_K24)
Metody dydaktyczne:
praca w grupach, analiza przypadków, dyskusja, opis, wyjaśnienie, obserwacje, metody poszukujące: klasyczna metoda problemowa, giełda pomysłów
Treści programowe:
Pojęcie trudności w uczeniu się i jego zakres, Terapia pedagogiczna – ustalenia terminologiczne, Specyfika terapii dziecka jako podmiotu oddziaływań, Aspekty oddziaływań terapeutycznych, Cele terapii pedagogicznej, Zasady terapii pedagogicznej, Podstawy prawne organizacji pomocy terapeutycznej w Polsce, Diagnoza w terapii pedagogicznej, Planowanie i programowanie zajęć terapeutycznych, Struktura jednostki metodycznej terapii pedagogicznej, Model terapii pedagogicznej dzieci z trudnościami w uczeniu się
Dysleksja, dysgrafia, dysortografia, Usprawnianie funkcji percepcyjno-motorycznych, rozwój umiejętności językowych, wyrównywanie braków w wiadomościach i umiejętnościach szkolnych, Wybrane programy usprawniające funkcje poznawcze i percepcyjno-motoryczne, Przegląd metod usuwania trudności w czytaniu i pisaniu, Rola pozytywnej motywacji do zajęć, współpraca z rodzicami
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W1) – Nie ma elementarnej wiedzy z zakresu diagnozowania i projektowania pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych
(W2) – Nie ma wiedzy z zakresu rodzajów, uwarunkowań i realizacji terapii pedagogicznej (U) – Nie potrafi zaprojektować ani zrealizować zajęć terapeutycznych w szkole, nie podejmuje współpracy z instytucjami realizującymi działania terapeutyczne
(K) – Nie potrafi wykazać ważności podejmowania działań w zakresie pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Ocena dostateczna
(W1) – Potrafi ogólnie wskazać przykłady sposobów diagnozowania i projektowania pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych
(W2) – Ma elementarną wiedzę z zakresu rodzajów terapii pedagogicznej, ale nie jest w stanie omówić jej uwarunkowań i realizacji
(U) – Podejmuje próby projektowania i realizacji zajęć terapeutycznych w szkole, ale nie potrafi współpracować z instytucjami realizującymi działania terapeutyczne
(K) – Wskazuje na wartość podejmowania działań w zakresie pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Ocena dobra
(W1) – Zna większość sposobów diagnozowania i projektowania pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych, ogólnie je charakteryzuje
(W2) – Zna rodzaje terapii pedagogicznej, ogólnie omawia problem jej uwarunkowań i realizacji
(U) – Potrafi w mniejszym bądź większym stopniu zaprojektować i zrealizować zajęcia terapeutyczne w szkole, podejmuje próby współpracy z instytucjami realizującymi działania terapeutyczne
(K) – Ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności pedagogicznych w zakresie pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych, ogólnie wskazuje na potrzebę doskonalenia warsztatu pracy pedagoga

Ocena bardzo dobra
(W1) – Posiada wyczerpującą wiedzę na temat sposobów diagnozowania i projektowania pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych, wnikliwie je charakteryzuje
(W2) – Potrafi wyczerpująco scharakteryzować rodzaje terapii pedagogicznej, wnikliwie omawia problem jej uwarunkowań i realizacji
(U) – Potrafi solidnie zaprojektować i zrealizować zajęcia terapeutyczne w szkole, współpracuje z instytucjami realizującymi działania terapeutyczne
(K) – Ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności pedagogicznych w zakresie pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych, rozumie potrzebę ciągłego doskonalenia warsztatu pracy pedagoga i własnego rozwoju
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Bogdanowicz M., Integracja percepcyjno-motoryczna, Gdańsk 1996
Cieszyńska J., Nauka czytania krok po kroku, jak przeciwdziałać dysleksji, Kraków 2005
Dysleksja – problem znany czy nieznany? red. G. Krasowicz-Kupis, Lublin 2007
Gąsowska T., Pietrzak-Stępkowska Z., Praca wyrównawcza z dziećmi mającymi trudności w czytaniu i pisaniu, Warszawa 1994
Zakrzewska B., Trudności w czytaniu i pisaniu. Modele ćwiczeń, Warszawa 1996

Praktyka ciągła - praktyki

Cele przedmiotu:
C1 - Zapoznanie się ze specyfiką przedszkola, szkoły lub placówki, w której praktyka jest odbywana, w szczególności poznanie realizowanych przez nią zadań opiekuńczo-wychowawczych, sposobu funkcjonowania, organizacji pracy, pracowników, uczestników procesów pedagogicznych oraz prowadzonej dokumentacji.
C2 - Kształtowanie postaw pedagogicznych u studentów nabywanie przez nich praktycznych umiejętności potrzebnych do wykonywania zawodu nauczyciela, wychowawcy lub opiekuna.
C3 – Gromadzenie doświadczeń związanych z pracą opiekuńczo-wychowawczą z uczniami, zarządzaniem grupą i diagnozowaniem indywidualnych potrzeb uczniów oraz konfrontowanie nabywanej wiedzy psychologiczno-pedagogicznej z rzeczywistością pedagogiczną w działaniu praktycznym.
Wymagania wstępne:
W1 - Znajomość podstawowych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujących w placówce edukacyjnej.
W2 - Znajomość zagadnień z przedmiotów: wprowadzenie do pedagogiki, psychologia.
W3 – gotowość i umiejętność wykorzystywania zdobywanej jako podstawy do twórczej refleksji nad uwarunkowaniami i możliwościami działań wychowawczych w praktyce pedagogicznej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma podstawową wiedzę o strukturze i funkcjach systemu edukacji; celach, podstawach prawnych, organizacji i funkcjonowaniu różnych instytucji edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, terapeutycznych, kulturalnych i pomocowych, w tym tych, których podmiotem jest Kościół - K_W14
2. Student ma podstawową wiedzę o uczestnikach działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, kulturalnej i pomocowej - K_W15
3. ma elementarną wiedzę o bezpieczeństwie i higienie pracy w instytucjach edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych - K_W17
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań - K_U02
2. Student potrafi pracować w zespole pełniąc różne role; umie przyjmować i wyznaczać zadania, ma elementarne umiejętności organizacyjne pozwalające na realizację celów związanych z projektowaniem i kierowaniem zespołami oraz podejmowaniem działań profesjonalnych - K_U13
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego, dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia - K_K01
2. Student ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w realizacji indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki - K_K03
Metody dydaktyczne:
Student uczestniczy w charakterze asystenta wychowawcy, nauczyciela – opiekuna we wszystkich zajęciach w placówce. Posługuje się metodami: obserwacja aktywności uczniów, interakcji w grupie/klasie, czynności i zajęć prowadzonych przez mentora. Analiza dokumentacji placówki i jej postaw prawnych.
Treści programowe:
1. Zapoznanie się ze specyfiką przedszkola, szkoły lub placówki, w której praktyka jest odbywana, w szczególności poznanie realizowanych przez nią zadań opiekuńczo-wychowawczych, sposobu funkcjonowania, organizacji pracy, pracowników, uczestników procesów pedagogicznych oraz prowadzonej dokumentacji.
2. Obserwowanie aktywności uczniów, w tym uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, interakcji nauczyciel-dziecko oraz interakcji między dziećmi, czynności podejmowanych przez mentora oraz prowadzonych przez niego zajęć.
3. Współdziałanie z mentorem w sprawowaniu opieki nad grupą.
4. Podejmowanie działań wychowawczych i prowadzenie zorganizowanych zajęć wychowawczych z uwzględnieniem potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Brak zaliczenia
Niezłożenie odpowiedniej dokumentacji do zaliczenia:
1. wypełniony dzienniczek praktyk z opinią mentora;
2. sporządzone przez studenta sprawozdanie z przeprowadzonych obserwacji i sposobu funkcjonowania instytucji, w której odbył praktykę;
3. egzemplarz umowy oraz zaświadczenie o odbytej praktyce wydane przez instytucję, w której student był praktykantem.

Zaliczenie
Złożenie odpowiedniej dokumentacji do zaliczenia:
1. wypełniony dzienniczek praktyk z opinią mentora;
2. sporządzone przez studenta sprawozdanie z przeprowadzonych obserwacji i sposobu funkcjonowania instytucji, w której odbył praktykę;
3. egzemplarz umowy oraz zaświadczenie o odbytej praktyce wydane przez instytucję, w której student był praktykantem.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa i uzupełniająca w nawiązaniu do modułu z przygotowania w zakresie psychologiczno-pedagogicznym.

Teoretyczne podstawy wychowania - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 - Scharakteryzowanie podstawowych zagadnień związanych z warunkami procesu wychowania w praktyce pedagogicznej
C2 - Zdefiniowanie zasad formułowania celów wychowania
C3 - Objaśnienie ontologicznych, epistemologicznych i metodologicznych aspektów wychowania
Wymagania wstępne:
W1 - Wiedza z zakresu pedagogiki ogólnej oraz orientacja w zakresie filozoficznych kwestii w wychowaniu



Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 Student ma uporządkowaną wiedzę z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania.
K_W02 Student ma uporządkowaną wiedzę na temat relacji między teorią wychowania a innymi subdyscyplinami, zna historię teorii wychowania oraz specyfikę jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 - Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
K_U03 - Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej.
KOMPETENCJE
K_K03 - Student ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w realizacji indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki.
Metody dydaktyczne:
wykład problemowy, analiza tekstów z dyskusją, dyskusja panelowa, metody aktywizujące
Treści programowe:
Problematyka ćwiczeń
Mapa kategorialna wychowania
• geneza pojęcia.
• dynamizmy wychowania,
• cechy i funkcje wychowania jako zjawiska społecznego i kulturowego
Główne modele pojęcia wychowania.
• wychowanie- wąski i szeroki zakres rozumienia pojęcia,
• opcje wychowania,
• klasyczne i współczesne rozumienie wychowania.
Naukowe i potoczne teorie wychowania
Właściwości procesu wychowania. Technologie i strategie wychowania.
Stosowanie wybranych zasad wychowania – projektowanie sytuacji pedagogicznych
Wychowanie jako zjawisko społeczne. Socjalizacja i wychowanie w społeczeństwach pierwotnych i współczesnych.
Wychowanie w odniesieniu do wybranych koncepcji rzeczywistości społecznej.
Stosowanie wybranych metod wychowania w kontekście określonych sytuacji wychowawczych.
Formułowanie celów wychowania dla poszczególnych kategorii wiekowych oraz środowisk wychowawczych
Wychowanie wobec przemian i wyzwań współczesnego świata.
Warunki skuteczności wychowania: podmiotowe traktowanie wychowanka, empatyczne rozumienie, autentyczność wychowawcy
Dobór środków i strategii wychowania do określonych sylwetek wychowanków.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna:
(W) Student nie ma elementarnej wiedzy z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania.
Student nie zna teorii funkcjonujących w różnych nurtach i kierunkach wychowania.
Student nie ma elementarnej wiedzy na temat historii teorii wychowania oraz specyfiki jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
(U) Student nie potrafi wykorzystywać podstawowej wiedzy teoretycznej z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
Student nie potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej.
(K) Student nie jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; nie wykazuje aktywności w realizacji działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki.
Ocena dostateczna:
(W) Student potrafi wymienić kilka głównych terminów z zakresu teorii wychowania i ogólnie je zdefiniować.
Student ma ogólną, nieuporządkowaną wiedzę na temat teorii wychowania.
Student ma ogólną, podstawową wiedzę na temat historii teorii wychowania.
(U) Student posiada elementarne umiejętności pozwalające na rozwiązywanie problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych.
(K) Student jest świadomy wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym, lecz nie jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych.
Ocena dobra:
(W) Student ma zadowalającą wiedzę z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania, potrafi wyjaśnić znaczącą część z nich.
Student ma wiedzę na temat teorii funkcjonujących w różnych nurtach i kierunkach wychowania, ogólnie je omawia.
Student ma uporządkowaną wiedzę na temat historii teorii wychowania oraz omawia specyfikę jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
(U) Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki w celu rozwiązywania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także analizuje motywy, modele i wzory ludzkich zachowań.
Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej
(K) Student ma przekonanie o wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; wykazuje w mniejszym lub większym stopniu aktywność w realizacji działań w zakresie pedagogiki.
Ocena bardzo dobra:
(W) Student posiada wyczerpującą wiedzę na temat pojęć z teorii wychowania, rozumie je, wyjaśnia, podaje przykłady.
Student zna, wnikliwie analizuje i porównuje teorie funkcjonujące w różnych nurtach i kierunkach wychowania.
Student ma wyczerpującą wiedzę na temat historii teorii wychowania oraz specyfiki jej uprawiania na przestrzeni dziejów oraz wyczerpującą i uporządkowaną wiedzę na temat relacji między teorią wychowania a innymi subdyscyplinami.
(U)Student posiada wysoki poziom umiejętności pozwalających na sprawne rozwiązywanie problemów wychowawczych w świetle różnych teorii wychowania oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
Student potrafi w sposób dojrzały posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań.
(K) - Student ma przekonanie o wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje na szeroką skalę aktywność.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura obowiązkowa:
Dąbrowska T. E., Wojciechowska-Charlak B., Miedzy praktyką a teorią wychowania, UMCS, Lublin 1997, ISBN 8322710763
Łobocki M., Teoria wychowania w zarysie, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2010, ISBN 9788375875560
Nowak M., Teorie i koncepcje wychowania, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008, ISBN 9788360501283
Śliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, "Impuls", Kraków 2005. ISBN 8373085823
Łobocki M., Wybrane problemy wychowania: nadal aktualne, UMCS, Lublin 2004, ISBN 8322723016

Literatura uzupełniająca:
Brezinka W., Wychowywać dzisiaj. Zarys problematyki, przekł. H. Machoń, Kraków, Wyd. WAM, 2007.
Górniewicz J., Teoria wychowania (wybrane problemy), Olsztyn, Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego, 2007.
Gurycka A., Struktura i dynamika procesu wychowawczego. Analiza psychologiczna, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1979.
Rynio A., Metodyczno-strukturalne elementy procesu integralnego wychowania osoby w nauczaniu Jana Pawła II, w: C. Kalita, M. Nowak (red.), Pedagogiczna inspiracja w nauczaniu Jana Pawła II, Biała Podlaska, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Papieża Jana Pawła II, 2005, s. 285-303.
Tyrała P., Teoria wychowania. Bliżej uniwersalnych wartości i realnego życia, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2001.

Teoretyczne podstawy wychowania - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - Zapoznanie Studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu teoretycznych podstaw wychowania
C2 - Wskazanie perspektyw i możliwości budowania konstruktywnej wiedzy o wychowaniu jako zjawisku społecznym na tle różnych koncepcji rzeczywistości społecznej wypracowanych na gruncie filozofii, psychologii i socjologii
C3 - Zdobycie przez studentów wiedzy o prawidłowościach efektywnej działalności wychowawczej obejmującej znajomość stylów, strategii, metod i technik wychowania
C4 - Objaśnienie sposobów krytycznego analizowania dyskursów o istocie wychowania
Wymagania wstępne:
W1 - Podstawowe umiejętności z zakresu pedagogiki ogólnej obejmujące terminologię związaną z wychowaniem oraz z zakresu historii filozofii
Efekty kształcenia:
Wiedza
K_W09 Student ma uporządkowaną wiedzę na temat podstawowych teorii dotyczących wychowania.
K_W10 Student ma podstawową, uporządkowaną wiedzę o różnych środowiskach wychowawczych, ich specyfice i procesach w nich zachodzących.
Umiejętności
K__U02 Student posiada elementarne umiejętności pozwalające na rozwiązywanie problemów wychowawczych w świetle różnych teorii wychowania
K_U03 Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych.
Kompetencje społeczne
K_K03 Student ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w otaczającym środowisku, wykazuje aktywność do projektowania własnych rozwiązań problemów wychowawczych.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwencjonalny
Wykład z prezentacja multimedialną

Treści programowe:
Problematyka wykładu:
Teoria wychowania jako dyscyplina pedagogiczna. Podstawowe terminy i pojęcia teorii wychowania
Podstawy metodologiczne, definicje wychowania i sposoby rozumienia pojęcia „wychowanie”, przyczyny wychowania
Klasyfikacja rodzajów wychowania
Teleologia wychowania – kontrowersje wokół istoty, celów wychowania oraz źródeł ich stanowienia, pojęcie i funkcja celów wychowania, klasyfikacja celów wychowania.
Proces wychowania (sytuacje wychowawcze, przebieg procesu , jego etapy i efekty)
Podmiotowość w wychowaniu
Formy pracy wychowawczej (oddziaływania werbalne , niewerbalne i doraźne)
Podstawowe błędy w wychowaniu.
Psychospołeczne uwarunkowania procesu wychowania
Struktura procesu wychowawczego
Style wychowania i postawy rodzicielskie
Dialogiczny wymiar edukacji
Relacja wychowawcy i wychowanka
Wybrane dziedziny wychowania
Podstawowe środowiska wychowawcze

Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
Student nie potrafi wymienić podstawowych teorii dotyczących wychowania
Student nie ma podstawowej wiedzy na temat środowisk wychowawczych
Student nie posiada podstawowych umiejętności pozwalających na rozwiązywanie problemów wychowawczych w świetle różnych teorii wychowania
Student nie potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań.
Student nie wykazuje się aktywnością w projektowaniu własnych rozwiązań problemów wychowawczych w otaczającym środowisku
Ocena dostateczna
Student potrafi wymienić podstawowe teorie dotyczące wychowania
Student posiada elementarną wiedzę na temat środowisk wychowawczych, potrafi wymienić ich podstawowe funkcje
Student posiada elementarne umiejętności pozwalające na rozwiązywanie problemów wychowawczych w świetle różnych teorii wychowania
Student potrafi na poziomie elementarnym posługiwać się wybranymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań.
Student ma przekonanie o potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w otaczającym środowisku, lecz nie wykazuje aktywności do takich działań
Ocena dobra
Student potrafi wymienić teorie dotyczące wychowania, scharakteryzować je i ogólnie omówić ich rolę w wychowaniu
Student posiada orientację w zakresie środowisk wychowawczych, potrafi je wymienić, scharakteryzować, ma elementarną wiedzę na temat form opieki zastępczej
Student posiada orientację w zakresie teorii wychowania pozwalającą na rozwiązywanie problemów wychowawczych w świetle różnych teorii wychowania, powołuje się na wybrane metody, formy, techniki, środki, strategie wychowania
Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań.
Student ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w otaczającym środowisku, wykazuje mniejszym lub większym stopniu aktywność do podejmowania takich działań
Ocena bardzo dobra
Student potrafi wymienić i wyczerpująco scharakteryzować teorie dotyczące wychowania, wnikliwie omówić ich rolę w wychowaniu oraz precyzyjnie przedstawić i wnikliwie omówić funkcje teorii wychowania
Student posiada wyczerpującą wiedzę na temat środowisk wychowawczych oraz form opieki zastępczej
Student posiada wysoki poziom umiejętności pozwalających na rozwiązywanie problemów wychowawczych w świetle różnych teorii wychowania, sprawnie posługuje się metodami, formami, technikami, środkami, strategiami wychowania
Student potrafi sprawnie posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych.
Student ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w otaczającym środowisku, wykazuje na szeroką skalę aktywność do projektowania własnych rozwiązań problemów wychowawczych.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
Kubiak-Szymborska E., Zając D., Podstawowe problemy teorii wychowania: kontekst współczesnych przemian, Wers, Bydgoszcz 2006, ISBN 8392168518
Łobocki M., Teoria wychowania w zarysie, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2010, ISBN 9788375875560
Nowak M., Teorie i koncepcje wychowania, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008, ISBN 9788360501283
Petrykowski P., Teoretyczne podstawy wychowania, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Edukacji Zdrowotnej, Łódź 2008; ISBN 9788361095118
Zarzecki L., Teoretyczne podstawy wychowania : teoria i praktyka w zarysie, Karkonoska Państwowa Szkoła Wyższa, Jelenia Góra 2012, ISBN 9788361955191

Literatura uzupełniająca
Dąbrowska T. E., Wojciechowska-Charlak B., Miedzy praktyką a teorią wychowania, UMCS, Lublin 1997, ISBN 8322710763
Gutek, G. L. Filozofia dla pedagogów, tłum. A. Kacmajor, A. Sulak, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007 ISBN 8389120739
Krüger H. H., Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu, Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005, ISBN 8389574209