Aksjologiczne podstawy edukacji - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 – Zapoznanie z wymaganiami stawianymi pracom dyplomowym
C2 – Pomoc w sformułowaniu tematów prac dyplomowych zgodnie z zainteresowaniami studentów
C3 – Ukierunkowanie w prowadzeniu badań pedagogicznych oraz pomoc w doprowadzeniu do ostatecznej wersji pracy
Wymagania wstępne:
W1 – Wiedza z zakresu metodologii badań pedagogicznych
W2 – Znajomość problemów badawczych z zakresu pedagogiki
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Ma elementarną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w pedagogice, a w szczególności o problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych (K_W12)
2. Ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych w badaniach pedagogicznych, z uwzględnieniem roli i wkładu etosu chrześcijańskiego w zasady i normy etyczne zawodu pedagoga (K_W19)

UMIEJĘTNOŚCI
1. Potrafi redagować własne opracowania na bazie tekstów i komunikatów z badań, potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na piśmie na tematy dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych; z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku pedagogiki, jak i innych dyscyplin (K_U06)

KOMPETENCJE
1. Odznacza się odpowiedzialnością za samodzielne przygotowanie pracy naukowej oraz za przestrzeganie zasad etycznych w prowadzonych przez siebie badaniach pedagogicznych (K_K05)
Metody dydaktyczne:
dyskusja, wykład problemowy, analiza tekstów z dyskusją, projekt badawczy
Treści programowe:
Problematyka seminarium:
Obszary badań w pedagogice w aspekcie tematów prac licencjackich. Prezentacja wymagań stawianych pracom dyplomowym (teoretycznym i teoretyczno-empirycznym). Dobór źródeł dokumentowania danych oraz sposoby ich poprawnego wykorzystania (warsztat tworzenia przypisów, przybliżenie wykorzystania źródeł zwartych, aktów normatywnych i źródeł internetowych). Dobór metod i technik badawczych w pedagogice. Konstruowanie narzędzi badawczych, organizacja badań, sposoby opracowania wyników. Doskonalenie warsztatu prowadzenia badań naukowych obejmujące prezentację i omówienie wybranych fragmentów pracy, kształtowanie układu pracy oraz redakcję, edycję i korektę tekstu. Prezentacja i analiza wyników badań; formułowanie wniosków wynikających z przeprowadzonych badań.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Wymagania na zaliczenie:
(W1) – Ma elementarną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w pedagogice. Potrafi dokonać interpretacji i krytycznej analizy różnych metod, technik i narzędzi badawczych; potrafi scharakteryzować różne podejścia do metod i technik badawczych, dokonać odpowiedzialnego wyboru właściwych dla specyfiki wybranego problemu podstaw metodologicznych badań.
(W2) – Ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych w badaniach pedagogicznych, uwzględnia rolę i wkład etosu chrześcijańskiego w zasady i normy etyczne zawodu pedagoga.
(U) – Posiada umiejętności dotyczące redagowania własnych opracowań na bazie tekstów i komunikatów z badań, potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na piśmie na tematy dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych; z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku pedagogiki, jak i innych dyscyplin.
(K) – Odznacza się odpowiedzialnością za samodzielne przygotowanie pracy naukowej, uwzględnia normy etyczne podczas projektowania badań i zachęca do tego innych

Brak zaliczenia z przedmiotu:
(W1) – Nie posiada elementarnej wiedzy o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w pedagogice
(W2) – Nie posiada wiedzy dotyczącej zasad i norm etycznych w badaniach pedagogicznych, nie rozumie wkładu etosu chrześcijańskiego w zasady i normy etyczne zawodu pedagoga.
(U) – Nie potrafi redagować własnych opracowań na bazie tekstów i komunikatów z badań, nie umie w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na piśmie na tematy dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych
(K) – Nie wykazuje aktywności w kierunku samodzielnego przygotowania pracy naukowej, nie uwzględnia zasad kultury osobistej w kontakcie z respondentami, nie respektuje zasad etycznych w prowadzonych przez siebie badaniach pedagogicznych.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Dudziak A., Żejmo A., Redagowanie prac dyplomowych – wskazówki metodyczne dla studentów, Warszawa 2008
Dutkiewicz W., Podstawy metodologii badań do pracy magisterskiej i licencjackiej z pedagogiki, Kielce 2000
Jura J., Roszczypała J., Metodyka przygotowania prac dyplomowych licencjackich i magisterskich, Warszawa 2000
Kuc B.R., Paszkowski J., Metody i techniki pisania prac dyplomowych (na studiach licencjackich, magisterskich, podyplomowych), Białystok 2008
Łobocki M., Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych, Kraków 2007
Palka S., Podstawy metodologii badań w pedagogice, Gdańsk 2010
Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 1998

Metodyka pracy umysłowej - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 - Przekazanie wiedzy i umiejętności optymalizujących i stymulujących proces uczenia się
i samodoskonalenia się.
C2 - Doskonalenie jakości prezentowania wiadomości w formie ustnej i pisemnej.
Wymagania wstępne:
W1 - Student zna podstawowe zasady uczenia się, sposoby stymulowania i zwiększania
efektywności procesu uczenia.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W08 ma elementarną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania, z komunikowaniem werbalnym i niewerbalnym, dostrzega ich prawidłowości i przyczyny zakłóceń, opisuje efektywne metody uczenia się i zapamiętywania; style uczenia się; opisuje elementy sztuki prezentacji/autoprezentacji, charakteryzuje techniki relaksacji;
UMIEJĘTNOŚCI
K_U13 Student potrafi pracować w zespole pełniąc różne role; umie przyjmować i wyznaczać zadania, ma elementarne umiejętności organizacyjne, wykorzystuje metody i techniki uczenia się adekwatne do danego stylu uczenia się.
K_U06 Student potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się w mowie i na piśmie na wybrane tematy z zakresu problemów wychowania, sporządza tekst naukowy z zachowaniem podstawowych zasad formalnych.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K28 Jest otwarty na innowacyjną, kreatywną działalność wspomagającą efektywność własnego rozwoju naukowego.
Metody dydaktyczne:
metody aktywizujące, referat, ćwiczenia warsztatowe, dyskusja dydaktyczna
Treści programowe:
Psychologiczne i fizjologiczne podstawy procesu uczenia się.
Podstawowe metody i techniki uczenia się; ćwiczenia stymulujące
procesy poznawcze.
Efektywne wykorzystanie wykładów i ćwiczeń; twórcze notatki.
Techniki korzystania z literatury przedmiotu. Umiejętność sporządzania przypisów.
Planowanie pracy własnej. Samoorganizacja psychiczna studenta.
Bariery psychiczne w rozwiązywaniu problemów. Problem stresu.
Sztuka autoprezentacji; komunikacja niewerbalna.
Techniki relaksacyjne.
Zasady pisania i prezentacji prac naukowych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie ma elementarnej wiedzy dotyczącej procesów komunikowania, z komunikowaniem werbalnym i niewerbalnym, nie dostrzega ich prawidłowości i przyczyn zakłóceń, nie charakteryzuje technik relaksacji.
(U) - Student nie potrafi wymienić technik sporządzania notatek, pisania referatów i prac naukowych; nie potrafi wymienić metod i technik uczenia się; nie potrafi wymienić podstawowych stylów uczenia się; nie potrafi wymienić formalnych zasad sporządzania tekstu naukowego.
(K) - Student nie potrafi wymienić sposobów kreatywnego wspomagania efektywności własnego rozwoju zawodowego.
Ocena dostateczna
(W) - Student ma elementarną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania, z komunikowaniem werbalnym i niewerbalnym, dostrzega ich prawidłowości i przyczyn zakłóceń.
(U) - Student potrafi wymienić techniki sporządzania notatek, pisania referatów i prac naukowych; potrafi wymienić metody i techniki uczenia się; potrafi wymienić podstawowe style uczenia się; potrafi wymienić formalne zasady sporządzania tekstu naukowego
(K) - Student potrafi wymienić podstawowe sposoby kreatywnego wspomagania efektywności własnego rozwoju naukowego.
Ocena dobra
(W) - Student wymienia i ogólnie charakteryzuje efektywne metody uczenia się i zapamiętywania; style uczenia się; wymienia i ogólnie charakteryzuje podstawowe cechy komunikacji (werbalna i niewerbalna); wymienia elementy sztuki prezentacji/autoprezentacji, wymienia techniki relaksacji.
(U) - Student potrafi wymienić i ogólnie scharakteryzować techniki sporządzania notatek, pisania referatów i prac naukowych; potrafi zastosować podstawowe techniki w praktyce; potrafi wymienić i ogólnie scharakteryzować metody i techniki uczenia się oraz adekwatnie dopasować je do danych stylów uczenia się; potrafi wymienić i szczegółowo scharakteryzować formalne zasady sporządzania tekstu naukowego.
(K) - Student potrafi wymienić i ogólnie scharakteryzować różnorodne sposoby kreatywnego wspomagania efektywności własnego rozwoju naukowego.
Ocena bardzo dobra
(W) - Student wymienia i wyczerpująco charakteryzuje efektywne metody uczenia się i zapamiętywania; style uczenia się; wymienia i wyczerpująco charakteryzuje podstawowe cechy komunikacji (werbalna i niewerbalna); wymienia elementy sztuki prezentacji/autoprezentacji, wymienia i wyczerpująco charakteryzuje techniki relaksacji.
(U) - Student potrafi wymienić i szczegółowo scharakteryzować techniki sporządzania notatek, pisania referatów i prac naukowych; potrafi zastosować podstawowe techniki i zasady w praktyce – poprawnie napisze tekst naukowy zgodnie z zasadami formalnymi.
(K) - Student potrafi wymienić i wyczerpująco scharakteryzować różnorodne sposoby kreatywnego wspomagania efektywności własnego rozwoju naukowego.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Cieciura M., Jak skutecznie studiować? Warszawa 2007.
Czerniawska E., Jagodzińska M., Jak się uczyć, Warszawa Bielsko-Biała 2007.
Doodley G. A., Jak podwoić skuteczność uczenia się. Techniki sprawnego zapamiętywania i przywoływania informacji, Warszawa 2001.
Drapeau Ch., Jak uczyć się szybko i skutecznie, Warszawa 2002.
Fisher R., Uczymy jak myśleć. Tłum. Krzysztof Kruszewski, Warszawa 1999.
Fisher R., Uczymy jak się uczyć. Tłum. Krzysztof Kruszewski, Warszawa 1999.
Vetulani J., Jak usprawnić pamięć, Liszki 1998.
Żurakowski F., Jak się uczyć szybko i skutecznie, Warszawa 2000.
Żurek E.,Sztuka wystąpień, czyli jak mówić , by osiągnąć cel, Warszawa 2003.
Żmudziński W., Metodologia uczenia się, Poznań 2001.

Teoretyczne podstawy wychowania - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 - Scharakteryzowanie podstawowych zagadnień związanych z warunkami procesu wychowania w praktyce pedagogicznej
C2 - Zdefiniowanie zasad formułowania celów wychowania
C3 - Objaśnienie ontologicznych, epistemologicznych i metodologicznych aspektów wychowania
Wymagania wstępne:
W1 - Wiedza z zakresu pedagogiki ogólnej oraz orientacja w zakresie filozoficznych kwestii w wychowaniu


Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 Student ma uporządkowaną wiedzę z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania.
K_W02 Student ma uporządkowaną wiedzę na temat relacji między teorią wychowania a innymi subdyscyplinami, zna historię teorii wychowania oraz specyfikę jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 - Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
K_U03 - Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej.
KOMPETENCJE
K_K03 - Student ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w realizacji indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki.


Metody dydaktyczne:
wykład problemowy, analiza tekstów z dyskusją, dyskusja panelowa, metody aktywizujące
Treści programowe:
Problematyka ćwiczeń
Mapa kategorialna wychowania
• geneza pojęcia.
• dynamizmy wychowania,
• cechy i funkcje wychowania jako zjawiska społecznego i kulturowego
Główne modele pojęcia wychowania.
• wychowanie- wąski i szeroki zakres rozumienia pojęcia,
• opcje wychowania,
• klasyczne i współczesne rozumienie wychowania.
Naukowe i potoczne teorie wychowania
Właściwości procesu wychowania. Technologie i strategie wychowania.
Stosowanie wybranych zasad wychowania – projektowanie sytuacji pedagogicznych
Wychowanie jako zjawisko społeczne. Socjalizacja i wychowanie w społeczeństwach pierwotnych i współczesnych.
Wychowanie w odniesieniu do wybranych koncepcji rzeczywistości społecznej.
Stosowanie wybranych metod wychowania w kontekście określonych sytuacji wychowawczych.
Formułowanie celów wychowania dla poszczególnych kategorii wiekowych oraz środowisk wychowawczych
Wychowanie wobec przemian i wyzwań współczesnego świata.
Warunki skuteczności wychowania: podmiotowe traktowanie wychowanka, empatyczne rozumienie, autentyczność wychowawcy
Dobór środków i strategii wychowania do określonych sylwetek wychowanków.

Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna:
(W) Student nie ma elementarnej wiedzy z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania.
Student nie zna teorii funkcjonujących w różnych nurtach i kierunkach wychowania.
Student nie ma elementarnej wiedzy na temat historii teorii wychowania oraz specyfiki jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
(U) Student nie potrafi wykorzystywać podstawowej wiedzy teoretycznej z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
Student nie potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej.
(K) Student nie jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; nie wykazuje aktywności w realizacji działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki.
Ocena dostateczna:
(W) Student potrafi wymienić kilka głównych terminów z zakresu teorii wychowania i ogólnie je zdefiniować.
Student ma ogólną, nieuporządkowaną wiedzę na temat teorii wychowania.
Student ma ogólną, podstawową wiedzę na temat historii teorii wychowania.
(U) Student posiada elementarne umiejętności pozwalające na rozwiązywanie problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych.
(K) Student jest świadomy wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym, lecz nie jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych.
Ocena dobra:
(W) Student ma zadowalającą wiedzę z zakresu podstawowych pojęć z teorii wychowania, potrafi wyjaśnić znaczącą część z nich.
Student ma wiedzę na temat teorii funkcjonujących w różnych nurtach i kierunkach wychowania, ogólnie je omawia.
Student ma uporządkowaną wiedzę na temat historii teorii wychowania oraz omawia specyfikę jej uprawiania na przestrzeni dziejów.
(U) Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki w celu rozwiązywania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także analizuje motywy, modele i wzory ludzkich zachowań.
Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej
(K) Student ma przekonanie o wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; wykazuje w mniejszym lub większym stopniu aktywność w realizacji działań w zakresie pedagogiki.
Ocena bardzo dobra:
(W) Student posiada wyczerpującą wiedzę na temat pojęć z teorii wychowania, rozumie je, wyjaśnia, podaje przykłady.
Student zna, wnikliwie analizuje i porównuje teorie funkcjonujące w różnych nurtach i kierunkach wychowania.
Student ma wyczerpującą wiedzę na temat historii teorii wychowania oraz specyfiki jej uprawiania na przestrzeni dziejów oraz wyczerpującą i uporządkowaną wiedzę na temat relacji między teorią wychowania a innymi subdyscyplinami.
(U)Student posiada wysoki poziom umiejętności pozwalających na sprawne rozwiązywanie problemów wychowawczych w świetle różnych teorii wychowania oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
Student potrafi w sposób dojrzały posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań.
(K) - Student ma przekonanie o wartości inicjowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje na szeroką skalę aktywność.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
Dąbrowska T. E., Wojciechowska-Charlak B., Miedzy praktyką a teorią wychowania, UMCS, Lublin 1997, ISBN 8322710763
Łobocki M., Teoria wychowania w zarysie, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2010, ISBN 9788375875560
Nowak M., Teorie i koncepcje wychowania, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008, ISBN 9788360501283
Śliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, "Impuls", Kraków 2005. ISBN 8373085823
Łobocki M., Wybrane problemy wychowania: nadal aktualne, UMCS, Lublin 2004, ISBN 8322723016

Literatura uzupełniająca:
Brezinka W., Wychowywać dzisiaj. Zarys problematyki, przekł. H. Machoń, Kraków, Wyd. WAM, 2007.
Górniewicz J., Teoria wychowania (wybrane problemy), Olsztyn, Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego, 2007.
Gurycka A., Struktura i dynamika procesu wychowawczego. Analiza psychologiczna, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1979.
Rynio A., Metodyczno-strukturalne elementy procesu integralnego wychowania osoby w nauczaniu Jana Pawła II, w: C. Kalita, M. Nowak (red.), Pedagogiczna inspiracja w nauczaniu Jana Pawła II, Biała Podlaska, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Papieża Jana Pawła II, 2005, s. 285-303.
Tyrała P., Teoria wychowania. Bliżej uniwersalnych wartości i realnego życia, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2001.