Główne nurty kultury światowej i polskiej XX i XXI wieku - wykład

Cele przedmiotu:
C1 – wprowadzenie kulturoznawczego i antropologicznego instrumentarium badania i interpretacji procesów kulturowych;
C2 - przedstawienie zagadnień, głównych kierunków i nurtów w kulturze kształtujących współczesność kulturową (zwłaszcza europejską) na początku XXI wieku;
C3 - kształtowanie umiejętności krytycznego podejścia do wytworów kultury. Krytyczne omówienie problemów kultury z odniesieniem do najnowszej literatury przedmiotu pomoże studentom w indywidualnym studiowaniu codzienności – jej dyskursywnego charakteru.
C4 - uświadomienie znaczenia i konieczności posiadania wiedzy z zakresu kultury w pracy dziennikarza.
Wymagania wstępne:
W1 - znajomość kultury polskiej i europejskiej na poziomie studiów humanistycznych I stopnia
W2 - umiejętność krytycznej analizy tekstu naukowego
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student zna główne nurty w kulturze XX i XXI wieku, rozróżnia kierunki w filozofii, literaturze, religii, potrafi wskazać przedstawicieli i ich wytwory kulturowe, przypisać do najbardziej budujących, wartościowych dla człowieka lub kontrowersyjnych, destrukcyjnych - K_W04.
2. Student definiuje kulturę wieloaspektowo, rozumie wagę kontekstu kulturowego w społeczeństwie mediów i sieci, identyfikuje zależności między komunikacją społeczną a kulturą - K_W12.
3. Student ma uporządkowaną wiedzę o kulturowych uwarunkowaniach procesów komunikacyjnych - K_W09.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student obserwuje i analizuje bieżącą politykę społeczno-kulturową - K_U7.
2. Student dostrzega zależności między polityką a promowaniem wybranych prądów kulturowych i ocenia je w perspektywie konsekwencji społecznych - K_U7.
3. Student łączy przedstawiane nurty i prądy kulturowe z praktykami życia codziennego - K_U8.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego - K_K01.
2. Student ma świadomość konieczności dbania o dziedzictwo kulturowe regionu, Polski, Europy, świata - K_K08.
Metody dydaktyczne:
• Wykład prowadzony przy pomocy form multimedialnych (prezentacje komputerowe, fragmenty filmów, wycinki z gazet)
• Wykład informacyjny (konwencjonalny)
• Wykład problemowy
Treści programowe:
1. Wprowadzenie (sylabus przedmiotu, program wykładu, kryteria uzyskania zaliczenia, egzamin).
2. Kultura – zarys problematyki.
3. Prognozy i oceny kultury XX i XXI wieku.
4. Nurty myślowe
• Wiek XIX: Wstęp: idee oświeceniowe; pozytywizm i scjentyzm, pragmatyzm (koncepcja prawdy), freudyzm, nihilizm (F. Nietzsche), marksizm, egzystencjalizm i problem wolności (J.P. Sartre).
• Wiek XX i XXI: Nowa lewica (rewolta 1968), feminizm, ideologia gender postmodernizm, New Age.
5. Zjawiska w kulturze
• Sekularyzacja i desakralizacja
• Konsumpcjonizm, kultura konsumpcji, gadżetów i marek (społeczeństwo konsumpcyjne)
• Globalizm, alterglobalizm (antyglobalizm) i jego znaczenie w kulturze
• Kultura indywidualizmu i autopromocji – kultura internetu.
• Wielokulturowość i multikulturalizm w dobie powszechnej turystyki
• Popkultura i jej wybrane nurty
• Kultura przedmiotem i narzędziem polityki. Kultura totalitarna
• Kontrkultura i jej nurty
6. Pojęcia: tolerancja, polityczna poprawność, antypedagogika
7. Przegląd modernistycznych i postmodernistycznych nurtów kultury XX wieku. Główne nurty w: filozofii, literaturze, sztukach plastycznych, architekturze, muzyce, sztuce filmowej.
8. Kultura polska:
• Problem zerwanej ciągłości kulturowej; źródła kultury polskiej (chrzest Polski, epoka jagiellońska – unia polsko-litewska, polska szkoła ius gentium, XVI-wieczni myśliciele polityczni, XVII – KEN, Konstytucja 3 Maja, mesjanizm, walka narodowo-wyzwoleńcza (od zaborów po zniewolenie komunistyczne), bezkrwawa rewolucja Solidarność.
• Tożsamość kultury polskiej (centrum kultury; aksjologia polskiej kultury) w ujęciu Leona Dyczewskiego.
9. Tradycja jako element kultury. Tradycjonalizm vs. nowoczesność (wokół kryzysu wartości).
10. Konkluzja - perspektywy
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Egzamin ustny (treści wykładu) – 3 pytania
Znajomość zalecanych do egzaminu lektur

Ocena niedostateczna
(W) - Student nie odpowiada nawet w 50% na pytania wymagające zrelacjonowania treści wykładów.
(U) - Student nawet przy pomocy wykładowcy nie potrafi obserwować i analizować bieżącej polityki społeczno-kulturowej; nie dostrzega zależności między polityką a promowaniem wybranych prądów kulturowych i niewłaściwie ocenia je w perspektywie konsekwencji społecznych; nie potrafi łączy przedstawianych nurtów i prądów kulturowych z praktykami życia codziennego.
(K) - Student nie ma świadomości poziomu swojej wiedzy i umiejętności, nie rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego; ma niski poziom świadomości konieczności dbania o dziedzictwo kulturowe regionu, Polski, Europy, świata.

Ocena dostateczna
(W) - Student odpowiada w 50% na pytania wymagające zrelacjonowania treści wykładów.
(U) - Student nie bez trudności i z pomocą wykładowcy potrafi obserwować i analizować bieżącą politykę społeczno-kulturową; wykazuje umiejętność dostrzegania zależności między polityką a promowaniem wybranych prądów kulturowych i właściwie ocenia je w perspektywie konsekwencji społecznych; nie potrafi samodzielnie łączyć przedstawianych nurtów i prądów kulturowych z praktykami życia codziennego.
(K) - Student ma sceptyczną postawę wobec potrzeby ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego; nie bez trudności dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności; ma niski poziom świadomości konieczności dbania o dziedzictwo kulturowe regionu, Polski, Europy, świata.

Ocena dobra
(W) - Student odpowiada w 75% na pytania wymagające zrelacjonowania treści wykładów.
(U) - Student sprawnie obserwuje i analizuje bieżącą politykę społeczno-kulturową; wykazuje umiejętność właściwego dostrzegania zależności między polityką a promowaniem wybranych prądów kulturowych i trafnie ocenia je w perspektywie konsekwencji społecznych; samodzielnie łączy przedstawiane nurty i prądy kulturowe z praktykami życia codziennego.
(K) - Student ma właściwą postawę wobec potrzeby ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego; bez trudności dokonuje samooceny własnych kompetencji i ciągle doskonali umiejętności; wykazuje właściwy poziom świadomości konieczności dbania o dziedzictwo kulturowe regionu, Polski, Europy, świata.

Ocena bardzo dobra
(W) - Student odpowiada co najmniej w 90% na pytania wymagające zrelacjonowania treści wykładu.
(U) - Student znakomicie obserwuje, analizuje i interpretuje bieżącą politykę społeczno-kulturową; wykazuje umiejętność trafnego dostrzegania zależności między polityką a promowaniem wybranych prądów kulturowych i znakomicie ocenia je w perspektywie konsekwencji społecznych; wybornie łączy przedstawiane nurty i prądy kulturowe z praktykami życia codziennego.
(K) - Student ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, doskonale rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego; ma pogłębioną świadomość konieczności dbania o dziedzictwo kulturowe regionu, Polski, Europy, świata.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
• Dyczewski L., Kultura w całościowym planie rozwoju, Warszawa 2011.
• Encyklopedia kultury polskiej. Pojęcia i problemy wiedzy o kulturze, red. Antonina Kłoskowska, Wrocław 1991.
• Epoki i kierunki w kulturze. Sztuka, literatura, muzyka, teatr, film. Leksykon PWN, red. Marta Wilińska, Bartosz Działaszyński; (literaturoznawstwo) Anna Rossa, PWN, 2008.
• Gruchoła M., Gap year jako nowe zjawisko kulturowe, „Społeczeństwo i Rodzina” 2012, Nr 30 (1/2012), s. 109-125.
• Gruchoła M., Kultura w ujęciu socjologicznym, „Roczniki Kulturoznawcze” 2010, nr 1, s. 95 - 114.
• Kaliszewski A., Główne nurty w kulturze XX i XXI wieku. Podręcznik dla studentów dziennikarstwa i komunikacji społecznej, Warszawa 2012.
• Kłoskowska A., Socjologia kultury, różne wydania.

Literatura uzupełniająca
• Bailey G., Cammaerts B., Carpentier N., Media alternatywne, Kraków 2012.
• Baudrillard J., Społeczeństwo konsumpcyjne jego mity i struktury, Warszawa 2006.
• Bocheński J. I. M., Polski testament. Ojczyzna, Europa, cywilizacja, Warszawa 2006.
• Bock-Côté M., Multikulturalizm jako religia polityczna, tłum. M. Chojnacki, Warszawa 2017.
• Breczko J., Cywilizacja na zakręcie, Lublin 2014.
• Delpech T, Powrót barbarzyństwa w XXI wieku, przeł. W. Dłuski, Warszawa 2008.
• Delsol CH., Nienawiść do świata. Totalitaryzmy i ponowoczesność, przeł. M. Chojnacki, Warszawa 2017.
• Eliot T. S., Chrześcijaństwo, kultura, polityka, oprac. P. Kimla, Warszawa 2007.
• Filipiak M., Socjologia kultury – zarys zagadnień, Lublin 2003.
• Golka M., Idee filozoficzne postmodernizmu, Radom 2004.
• Gruchoła M., Konsumpcjonizm - nową religią współczesnego człowieka?, „Roczniki Kulturoznawcze” 2017, t. 8, nr 3, s. 39-62.
• Halecki O., Historia Polski, Lublin-Londyn 1992.
• Husserl E., Kryzys europejskiego człowieczeństwa a filozofia, przeł. J Sidorek, Warszawa 1993.
• Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Kraków 2005.
• Jaroszyński P., Tolerancja, PEF, t. 9, Lublin 2008.
• Kantor R., Zabawa w dobie społeczeństwa konsumpcyjnego. Szkice o ludyźmie, ludyczności i powadze, a w istocie o jej braku, Kraków 2013.
• Kłoczowski J., Europa. Chrześcijańskie korzenie, Warszawa 2004.
• Kowalczyk S., Filozofia kultury, Lublin 1996.
• Kowalczyk S., Współczesny kryzys ideowo-aksjologiczny, Lublin 2011.
• Legutko R., Esej o duszy polskiej, Poznań 2012.
• MacCannell D., Turysta. Nowa teoria klasy próżniaczej, Warszawa 2005.
• Mencwel A., Przedwiośnie czy potop. Studium postaw polskich w XX wieku, Warszawa 1997.
• Peeters M. A., Gender – światowa norma polityczna i kulturowa, przeł. L. Woroniecki SAC, Warszawa 2013.
• Peeters M. A., Globalizacja zachodniej rewolucji kulturowej. Kluczowe pojęcia, mechanizmy działania, przeł. G. Grygiel, Warszawa 2010.
• Tożsamość w wielokulturowym kontekście, red. L. Dyczewski, K. Jurek, Lublin – Warszawa 2011.

Społeczne i kulturowe oddziaływanie mediów - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1- celem ćwiczeń jest zaprezentowanie problematyki związanej ze zmianami społeczno-kulturowymi zachodzącymi na wskutek powszechnego oddziaływania mediów, szczególnie elektronicznych.
C2 - zapoznanie studentów z mechanizmami tworzenia obrazów świata, jego poszczególnych segmentów i wizerunku społeczeństw w mediach.
C3 - nauczenie krytycyzmu wobec kreowanej przez media rzeczywistości.
Wymagania wstępne:
W1- studenci powinni posiadać podstawową wiedzę z zakresu komunikowania społecznego przewidzianą programem studiów I stopnia.
W2- studenci powinni posiadać podstawową wiedzę z zakresu teorii komunikowania społecznego przewidzianą programem studiów I stopnia.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student zna korzyści i zagrożenia kreowane przez media, zna nurty badań nad oddziaływaniem mediów, zna teorie oddziaływania mediów, zna typologię postaw odbiorców wobec przekazów medialnych - K_W03.
2. Student charakteryzuje cechy społeczeństwa zmediatyzowanego, konsumpcyjnego, społeczeństwa ikon i spektaklu, designu i autopromocji - K_W08.
3. Student charakteryzuje zjawiska medialne o charakterze społeczno-kulturowym - K_W09.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student dostrzega złożone mechanizmy oddziaływania mediów na odbiorców, potrafi je zinterpretować i zdiagnozować, racjonalnie ocenia korzyści i zagrożenia ze strony mediów - K_U07.
2. Student potrafi pracować w zespole - K_U012.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma pozytywny stosunek do poszerzania wiedzy z przedmiotu: społeczne i kulturowe oddziaływanie mediów, dostrzega potrzebę ciągłego rozwoju zawodowego - K_K01.
2. Student jest odpowiedzialny za organizację i przygotowanie do zajęć - K_K06.
Metody dydaktyczne:
- Metody poszukujące: problemowa, ćwiczeniowa, projektu, dyskusji, referatu
- Metody podające: elementy wykładu konwersatoryjnego
Treści programowe:
1. Zajęcia organizacyjne (zakres materiału, kryteria i warunki zaliczenia przedmiotu, formy pracy).
2. Media i ich oddziaływanie na społeczeństwo XXI wieku – zarys problemu: korzyści i zagrożenia kreowane przez media, badania nad oddziaływaniem mediów, teorie oddziaływania mediów, typologia postaw odbiorców wobec przekazów medialnych.
3. Wpływ mass mediów na życie społeczne - budowanie tożsamości medialnej w internecie.
4. Pokolenia medialne: analizy porównawcze
5. Analiza społeczeństwa informacyjnego i społeczeństwa sieci, struktura społeczna, wykluczenie, wirtualne społeczności, nowe formy związków międzyludzkich,
6. Społeczeństwo konsumpcyjne – być czy mieć?
7. Wirtualność wirtualności, wirtualizacja rzeczywistości, gry komputerowe i gry sieciowe.
8. Dziecko w świecie mediów i kulturze gadżetów. Seksualizacja dzieci, infantylizacja dorosłych, skandalizacja, inforozrywka.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Kryteria oceny:
- 25%: obecność na zajęciach
- 25%: przygotowanie dyskusji na podstawie zadanych lektur i przeprowadzenie jej,
- 50%: wynik z kolokwium.
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie odpowiada nawet w 50% na pytania wymagające zrelacjonowania treści zajęć (wynik z kolokwium). Nie przygotował dyskusji na jeden z zaproponowanych tematów. Nie angażował się w dyskusje i opuścił ponad 3 godzin dydaktycznych (2 spotkania).
(U) - Student nawet przy pomocy wykładowcy nie potrafi analizować społecznych i kulturowych skutków oddziaływania mediów.
(K) - Student w ogóle nie orientuje się w zjawiskach medialnych o charakterze społeczno-kulturowym.

Ocena dostateczna
(W) - Student odpowiada w 50% na pytania wymagające zrelacjonowania treści zajęć (wynik z kolokwium). Przygotował sensową dyskusję na jeden z zaproponowanych tematów. Angażował się w dyskusje i opuścił nie więcej niż 4 godziny dydaktyczne (2 spotkania).
(U) - Student nie bez trudności i z pomocą wykładowcy analizuje społeczne i kulturowe skutki oddziaływania mediów.
(K) - Student ma właściwą postawę wobec mediów. Nie bez trudności charakteryzuje zjawiska medialne o charakterze społeczno-kulturowym.

Ocena dobra
(W) - Student odpowiada w 75% na pytania wymagające zrelacjonowania treści zajęć (wynik z kolokwium). Przygotował syntaktycznie i semantycznie sensową dyskusję na jeden z zaproponowanych tematów. Angażował się w dyskusje sensownie wypowiadając się i opuścił nie więcej niż 2 godziny dydaktyczne (1 spotkanie).
(U) - Student sprawnie analizuje społeczne i kulturowe skutki oddziaływania mediów.
(K) - Student ma właściwą postawę wobec mediów. Trafnie charakteryzuje zjawiska medialne o charakterze społeczno-kulturowym.

Ocena bardzo dobra
(W) - Student odpowiada co najmniej w 90% na pytania wymagające zrelacjonowania treści zajęć (wynik z kolokwium). Przygotował syntaktycznie i semantycznie sensową dyskusję, w sposób istotny wzbogacającą wiedzę uczestników na jeden z zaproponowanych tematów. Angażował się w dyskusje, wypowiadając się sensownie, krytycznie i konstruktywnie, i opuścił nie więcej niż 2 godziny dydaktyczne (1 spotkanie).
(U) - Student znakomicie analizuje społeczne i kulturowe skutki oddziaływania mediów.
(K) - Student ma właściwą postawę wobec mediów. Znakomicie charakteryzuje zjawiska medialne o charakterze społeczno-kulturowym.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
• Golka M., Bariery w komunikowaniu i społeczeństwo (dez)informacyjne, Warszawa 2008.
• Gruchoła M., Internet Web 3.0 w społeczeństwie transgresyjnym - Internet wykluczania? „Społeczeństwo i Rodzina” 2015, t. 42, nr 1, s. 113-128.
• Gruchoła M., Konsumpcjonizm – nowa religią współczesnego człowieka? „Roczniki Kulturoznawcze” 2017, t. 8, nr 3, s. 39-62.
• Gruchoła M., Ochrona użytkowników internetu w państwach Unii Europejskiej, Lublin 2012.
• Gruchoła M., Od pokolenia X do pokolenia Alpha - wartości mediów, w: Współczesne media. Wartości w mediach - wartości mediów, t. 2: Wartości mediów, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Lublin 2014, s. 31-48.
• Gruchoła M., W pajęczynie globalnej sieci, „Społeczeństwo i Rodzina” 2016, t. 47, nr 2, s. 94-116.
• Kozłowska A., Oddziaływanie mass mediów, Warszawa 2006.
• Lemish D., Dzieci i telewizja. Perspektywa globalna. Kraków 2008.
• Tapscott D., Cyfrowa dorosłość. Jak pokolenie sieci zmienia nasz świat, Warszawa 2010.
• van Dijk J., Społeczne aspekty nowych mediów. Analiza społeczeństwa sieci, PWN, Warszawa 2010.

Literatura uzupełniająca
• Gruchoła M., Aspekty konsumpcyjne w zachowaniach użytkowników ubieralnej technologii, „Rozprawy Społeczne” 2017, t. 11, nr 1, s. 16-24.
• Gruchoła M., Charakterystyka wątków skandalizujących w telewizyjnych programach reality show, w: Współczesne media – gatunki w mediach. Praca dedykowana Profesor Marii Wojtak, t. : Gatunki w mediach elektronicznych, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Lublin 2017, s. 181-197.
• Gruchoła M., Pokolenie Alpha – nowy wymiar tożsamości?, „Rozprawy Społeczne” 2016, t. 10, nr 3, s. 5-13.
• Jacyno M., Kultura indywidualizmu, Warszawa 2007.
• Lisowska Magdziarz., Feniksy łabędzie motyle. Media i kultura transformacji, Kraków 2012.
• Urbańska-Galanciak D., Homo players. Strategie odbioru gier komputerowych, Warszawa 2009.

Społeczne i kulturowe oddziaływanie mediów - wykład

Cele przedmiotu:
C1- zaprezentowanie problematyki związanej ze zmianami społeczno-kulturowymi zachodzącymi na wskutek powszechnego oddziaływania mediów, szczególnie elektronicznych.
C2 - zapoznanie studentów z mechanizmami i determinantami tworzenia medialnych obrazów świata, jego poszczególnych segmentów i wizerunku społeczeństw w mediach.
C3 - nauczenie krytycyzmu wobec kreowanej przez media rzeczywistości.
Wymagania wstępne:
Wymagania co do przedmiotu:
W1- studenci powinni posiadać podstawową wiedzę z zakresu komunikowania społecznego przewidzianą programem studiów I stopnia
W2 - studenci powinni posiadać podstawową wiedzę z zakresu teorii komunikowania społecznego przewidzianą programem studiów I stopnia
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student zna korzyści i zagrożenia kreowane przez media, zna nurty badań nad oddziaływaniem mediów, zna teorie oddziaływania mediów, zna typologię postaw odbiorców wobec przekazów medialnych - K_W03.
2. Student charakteryzuje cechy społeczeństwa zmediatyzowanego, konsumpcyjnego, społeczeństwa ikon i spektaklu, designu i autopromocji - K_W08.
3. Student charakteryzuje zjawiska medialne o charakterze społeczno-kulturowym - K_W09

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student dostrzega złożone mechanizmy oddziaływania mediów na odbiorców, potrafi je zinterpretować i zdiagnozować, racjonalnie ocenia korzyści i zagrożenia ze strony mediów - K_U07
2. Student potrafi pracować w zespole - K_U012

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma pozytywny stosunek do poszerzania wiedzy z przedmiotu: społeczno-kulturowe oddziaływanie mediów, dostrzega potrzebę ciągłego rozwoju zawodowego - K_K01
2. Student jest odpowiedzialny za organizację i przygotowanie do zajęć - K_K06
Metody dydaktyczne:
Sposoby pracy ze studentami:
- wykład audytoryjny
- wykład z prezentacją multimedialną
- praca własna z tekstem
Treści programowe:
1. Media i ich oddziaływanie na społeczeństwo XXI wieku - wymiar społeczny i kulturowy (zarys problemu: korzyści i zagrożenia kreowane przez media, badania nad oddziaływaniem mediów, teorie oddziaływania mediów, typologia postaw odbiorców wobec przekazów medialnych).
2. Metafory społeczeństwa współczesnego (społeczeństwo konsumpcyjne, mediatyzowane, społeczeństwo ikon i spektaklu, designu i autopromocji).
3. Nowe formy zachowań społecznych kształtowanych wobec i pod wpływem mediów: analiza porównawcza.
4. Pokolenia medialne (pokolenie X, Y, Z, Alpha).
5. Kultura Internetu Web 3.0 - kultura wykluczania?
6. W pajęczynie globalnej sieci - szanse i zagrożenia.
7. Społeczno-kulturowe oddziaływanie nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych (warstwa techniczna internetu, ubieralne technologie, elektroniczne gadżety).
8. Warstwa społeczna internetu (wirtualne społeczności, nowe formy związków międzyludzkich, indywidualizacja i kosmopolityzacja, uzależnienia).
9. E-mancypacja człowieka w przestrzeni medialnej (wirtualizacja rzeczywistości).
10. Wstyd i bezwstyd, kultura transparencji, ekshibicjonizm i podglądactwo w mediach - reality show.
11. Sukces, celebryci i idole a kwestia autorytetu – talk show. Multimedialność i multimodalność przekazów telewizyjnych.
12. Aspekty konsumpcyjne w zachowaniach użytkowników nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych.
13. Społeczno-kulturowe postrzeganie statusu zawodowego dziennikarzy, przed i po 1989 roku. Analizy porównawcze.
14. Interakcja człowiek - maszyna: społeczno-kulturowe implikacje i determinanty antropomorfizacji i maszyno morfizacji.
15. Edukacja medialna a kompetencje medialne.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Egzamin ustny
Ocena niedostateczna
(W) Student nie potrafi wymienić korzyści i zagrożeń kreowanych przez media, nie zna badań nad oddziaływaniem mediów, nie zna teorii oddziaływania mediów, nie zna typologii postaw odbiorców wobec przekazów medialnych, nie potrafi scharakteryzować cech społeczeństwa zmediatyzowanego, konsumpcyjnego, społeczeństwa ikon i spektaklu, designu i autopromocji, nie potrafi scharakteryzować zjawisk medialnych o charakterze społeczno-kulturowym
(U) Student nie dostrzega złożonych mechanizmów oddziaływania mediów na odbiorców, nie potrafi ich zinterpretować i zdiagnozować, nie dostrzega korzyści i zagrożeń ze strony mediów, nie potrafi pracować w zespole
(K) Student nie ma pozytywnego stosunku do poszerzania wiedzy z przedmiotu: społeczno-kulturowe oddziaływanie mediów, nie dostrzega potrzeby ciągłego rozwoju intelektualnego, nie jest zainteresowany organizacją i przygotowaniem do zajęć

Ocena dostateczna:
(W) Student potrafi wymienić wybrane korzyści i zagrożeń kreowanych przez media, wybiórczo zna badania nad oddziaływaniem mediów, wybiórczo zna teorie oddziaływania mediów, zna kilka typów postaw odbiorców wobec przekazów medialnych, charakteryzuje niektóre cechy społeczeństwa zmediatyzowanego, konsumpcyjnego, społeczeństwa ikon i spektaklu, designu i autopromocji, student charakteryzuje wybrane zjawiska medialne o charakterze społeczno-kulturowym
(U) Student dostrzega niektóre mechanizmy oddziaływania mediów na odbiorców, wybrane interpretuje i diagnozuje, dostrzega niektóre korzyści i zagrożenia ze strony mediów, potrafi biernie pracować w zespole
(K) Student ma pozytywny stosunek do poszerzania wiedzy z przedmiotu: społeczno-kulturowe oddziaływanie mediów, lecz nie dostrzega potrzeby rozwoju intelektualnego, sporadycznie jest zainteresowany organizacją i przygotowaniem do zajęć

Ocena dobra:
(W) Student potrafi wymienić większość korzyści i zagrożeń kreowanych przez media, zna wymagane badania nad oddziaływaniem mediów, zna wymagane teorie oddziaływania mediów, zna większość typów postaw odbiorców wobec przekazów medialnych, charakteryzuje większość cech społeczeństwa zmediatyzowanego, konsumpcyjnego, społeczeństwa ikon i spektaklu, designu i autopromocji, charakteryzuje większość zjawisk medialnych o charakterze społeczno-kulturowym
(U) Student dostrzega większość mechanizmów oddziaływania mediów na odbiorców, interpretuje je i diagnozuje, dostrzega większość korzyści i zagrożeń ze strony mediów, student potrafi pracować w zespole
(K) Student ma pozytywny stosunek do poszerzania wiedzy z przedmiotu: społeczno-kulturowe oddziaływanie mediów, dostrzega potrzebę rozwoju intelektualnego, jest zainteresowany organizacją i zazwyczaj jest przygotowany do zajęć

Ocena bardzo dobra:
(W) Student potrafi wymienić wszystkie korzyści i zagrożenia kreowane przez media, zna badania nad oddziaływaniem mediów, zna teorie oddziaływania mediów, zna wszystkie typy postaw odbiorców wobec przekazów medialnych, charakteryzuje wszystkie cechy społeczeństwa zmediatyzowanego, konsumpcyjnego, społeczeństwa ikon i spektaklu, designu i autopromocji, charakteryzuje zjawiska medialne o charakterze społeczno-kulturowym
(U) student dostrzega mechanizmy oddziaływania mediów na odbiorców, interpretuje je i diagnozuje, dostrzega korzyści i zagrożeń ze strony mediów, student potrafi aktywnie pracować w zespole
(K) Student ma pozytywny stosunek do poszerzania wiedzy z przedmiotu: społeczno-kulturowe oddziaływanie mediów, dostrzega potrzebę ciągłego rozwoju intelektualnego, jest zawsze zainteresowany organizacją zajęć i zawsze jest przygotowany do zajęć
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
• Dankowska-Kosman M., Media i ich odbiorcy. Międzypokoleniowe różnice w odbiorze. Warszawa 2008.
• Fotospołeczeństwo. Antologia tekstów z socjologii wizualnej, red. M. Bogunia-Borowska, P. Sztompka, Kraków 2012.
• Golka M., Bariery w komunikowaniu i społeczeństwo (dez)informacyjne, Warszawa 2008.
• Gruchoła M., Charakterystyka wątków skandalizujących w telewizyjnych programach reality show, w: Współczesne media – gatunki w mediach. Praca dedykowana Profesor Marii Wojtak, t. : Gatunki w mediach elektronicznych, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Lublin 2017, s. 181-197.
• Gruchoła M., Internet Web 3.0 w społeczeństwie transgresyjnym - Internet wykluczania? „Społeczeństwo i Rodzina” 2015, t. 42, nr 1, s. 113-128.
• Gruchoła M., Nowe formy zachowań społecznych wobec i pod wpływem mediów oraz nowych technologii: analizy porównawcze, „Państwo i Społeczeństwo. Komunikacja społeczna i kompetencje medialne w czasach nowych technologii” 2017, t. 17, nr 3, s. 123-133.
• Gruchoła M., Ochrona użytkowników internetu w państwach Unii Europejskiej, Lublin 2012.
• Gruchoła M., Od pokolenia X do pokolenia Alpha - wartości mediów, w: Współczesne media. Wartości w mediach - wartości mediów, t. 2: Wartości mediów, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Lublin 2014, s. 31-48.
• Gruchoła M., W pajęczynie globalnej sieci, „Społeczeństwo i Rodzina” 2016, t. 47, nr 2, s. 94-116.
• Lisowska-Magdziarz M., Media powszednie. Środki komunikowania masowego i szerokie paradygmaty medialne w życiu codziennym Polaków u progu XXI wieku, Kraków 2008.
• Szpunar M., Społeczne konteksty nowych mediów, Toruń 2011.
• van Dijk J., Społeczne aspekty nowych mediów, Warszawa 2010.

Literatura uzupełniająca:
• Gigi D.M., Efekt Lolity, Wizerunek nastolatek we współczesnych mediach i jak sobie z nim radzić, Warszawa 2010.
• Gruchoła M., Antosz M., Współczesne programy rozrywkowe na przykładach Kuba Wojewódzki Show i Szymon Majewski Show, „Społeczeństwo i Rodzina” 2013, t. 37, nr 4, s. 89-111.
• Gruchoła M., Aspekty konsumpcyjne w zachowaniach użytkowników ubieralnej technologii, „Rozprawy Społeczne” 2017, t. 11, nr 1, s. 16-24.
• Gruchoła M., Multimodalne przekazy telewizyjne na przykładzie talk show, w: Współczesne media. Media multimodalne. Multimodalność mediów elektronicznych, t. 2, red. I. Hofman, D. Kępa-Figura, Lublin 2018, s. 75-97.
• Gruchoła M., Pokolenie Alpha – nowy wymiar tożsamości?, „Rozprawy Społeczne” 2016, t. 10, nr 3, s. 5-13.
• Gruchoła M., Społeczne postrzeganie statusu zawodowego dziennikarzy, przed i po 1989 roku. Analizy porównawcze, „Zeszyty Prasoznawcze” 2016, t. 59, nr 2 (226), s. 348-368.
• Jacyno M., Kultura indywidualizmu, Warszawa 2007.
• Kozłowska A., Oddziaływanie mass mediów, Warszawa 2006.
• Lemish D., Dzieci i telewizja. Perspektywa globalna. Kraków 2008.
• Levinson P., Nowe media. Kraków 2010.
• Levinson P., Nowe nowe media, Kraków 2010.
• Lisowska Magdziarz., Feniksy łabędzie motyle. Media i kultura transformacji, Kraków 2012.
• Lister M., Dovey J., Gidding S. i in., Nowe media. Wprowadzenie, Kraków 2009.
• Siuda P., Religia a internet. O przenoszeniu religijnych granic do cyberprzestrzeni, Warszawa 2010.
• Tapscott D., Cyfrowa dorosłość. Jak pokolenie sieci zmienia nasz świat, Warszawa 2010.
• Urbańska-Galanciak D., Homo players. Strategie odbioru gier komputerowych, Warszawa 2009.

Wprowadzenie do nowych mediów - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - zaprezentowanie problematyki związanej z teoretycznymi podstawami i sposobami definiowania pojęcia nowe media
C2 - nauczenie krytycyzmu wobec przestrzeni medialnej nowych mediów.
Wykład stanowi dla studentów źródło wiedzy teoretycznej w poznaniu zagadnienia nowych mediów i szerokiego spektrum ich specyfiki. Uzupełnieniem treści wykładów jest wymiana uwag i doświadczeń ze studentami, jak również treści zawarte w literaturze obowiązkowej i uzupełniającej.
Wymagania wstępne:
W1 – Podstawowa wiedza z zakresu mediów i komunikowania społecznego przewidzianą programem w szkole średniej.
W2 – Podstawowa umiejętność analizowania tekstów naukowych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma elementarną, uporządkowaną wiedzę na temat nowych mediów, obejmującą terminologię, koncepcje, teorię i metodykę - K_W13.
2. Student ma elementarną wiedzę dotyczącą przestrzeni medialnej nowych mediów, dokonujących się w niej procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego, ich prawidłowości i zakłóceń, dostrzega złożoność i bogactwo nowych mediów, zna specyfikę języka nowych mediów - K_W08.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi dokonać obserwacji i interpretacji zjawisk społecznych związanych z funkcjonowaniem nowych mediów; wykazuje umiejętność wykorzystania ich w codziennym życiu oraz zastosowania w komunikacji masowej, analizuje ich powiązania z różnymi obszarami działalności medioznawczej - K_U01.
2. Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu nowych mediów oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów społecznych i medioznawczych, a także motywów i wzorów ludzkich zachowań - K_U02.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego w zakresie nowych mediów, dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia - K_K01.
2. Student zdaje sobie sprawę z siły jawnego, jak i ukrytego oddziaływania nowych mediów. Student wykazuje postawą mądrego ich wykorzystania w praktyce - K_K04.
Metody dydaktyczne:
Sposoby pracy ze studentami:
- wykład audytoryjny
- wykład z prezentacją multimedialną
- praca własna z tekstem
- wymiana myśli i doświadczeń ze słuchaczami
Treści programowe:
1. Czym są nowe media, a czym nie są? Teoretyczne podstawy nowych mediów.
2. Nowe media – koncepcje teoretyczne.
3. Podstawowe pojęcia nowych mediów: cyfrowość, hipertekstualność, modularność, automatyzacja, interaktywność. Język nowych mediów.
4. Od maszyny Turinga do superinteligencji - etapy rozwoju nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych.
5. Konwergencja w nowych mediach.
6. Nowe media a cyberprzestrzeń i cyberkultura.
7. Nowe media w życiu codziennym – Internet semantyczny
8. Internet rzeczy i wszechrzeczy.
9. Media społecznościowe a ochrona danych osobowych. Problemy prywatności i anonimowości w nowych mediach.
10. E-mancypacją człowieka w przestrzeni wirtualnej.
11. Badania nad wykorzystaniem języka ludzkiego w obszarze nowych mediów, sztucznej inteligencji i robotyki.
12. Nowe media w życiu codziennym: internetowe serwisy plotkarskie.
13. Kultura wizualna nowych mediów i nowych technologii
14. Nowe media a kompetencje medialne
15. Ciągłość i zmiana w historycznej perspektywie mediów.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Egzamin ustny – 3 pytania
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie odpowiada nawet w 50% na pytania wymagające zrelacjonowania treści wykładów.
(U) - Student nawet przy pomocy wykładowcy nie potrafi interpretować zjawisk społecznych związanych z funkcjonowaniem nowych mediów; nie potrafi wykorzystać ich w codziennym życiu oraz zastosować w komunikacji masowej, nie potrafi analizować ich powiązania z różnymi obszarami działalności medioznawczej, nie potrafi wykorzystywać podstawowej wiedzy teoretycznej z zakresu nowych mediów oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu interpretowania problemów społecznych i medioznawczych, motywów i wzorów ludzkich zachowań.
(K) - Student nie ma pozytywnego stosunku do potrzeby ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego w zakresie nowych mediów.
Ocena dostateczna
(W) - Student odpowiada w 50% na pytania wymagające zrelacjonowania treści wykładów.
(U) - Student nie bez trudności i z pomocą wykładowcy interpretuje zjawiska społeczne związane z funkcjonowaniem nowych mediów; wykazuje umiejętność wykorzystania ich w codziennym życiu oraz zastosowania w komunikacji masowej, analizuje ich powiązania z różnymi obszarami działalności medioznawczej; potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu nowych mediów oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów społecznych i medioznawczych.
(K) - Student ma sceptyczną postawę wobec potrzeby ciągłego dokształcania się w zakresie nowych mediów, nie bez trudności dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia; w minimalnym stopniu zdaje sobie sprawę z siły jawnego, jak i ukrytego oddziaływania nowych mediów; nie zawsze wykazuje postawą mądrego wykorzystania nowych mediów w praktyce.
Ocena dobra
(W) - Student odpowiada w 75% na pytania wymagające zrelacjonowania treści wykładów.
(U) - Student sprawnie obserwuje, analizuje i interpretuje zjawiska społeczne związane z funkcjonowaniem nowych mediów; wykorzystuje w codziennym życiu oraz w komunikacji masowej, sprawnie analizuje ich powiązania z różnymi obszarami działalności medioznawczej; sprawnie wykorzystuje podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu nowych mediów oraz powiązanych z nią dyscyplin w analizowaniu i interpretowaniu problemów społecznych i medioznawczych, motywów i wzorów ludzkich zachowań.
(K) - Student ma właściwą postawę wobec potrzeby ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego w zakresie nowych mediów, bez trudności dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia. Student zdaje sobie sprawę z siły jawnego, jak i ukrytego oddziaływania nowych mediów. Student wykazuje postawą mądrego wykorzystania nowych mediów w praktyce.

Ocena bardzo dobra
(W) - Student odpowiada co najmniej w 90% na pytania wymagające zrelacjonowania treści wykładu.
(U) - Student znakomicie obserwuje, analizuje i interpretuje zjawiska społeczne związane z funkcjonowaniem nowych mediów; wykorzystuje je w codziennym życiu oraz w komunikacji masowej; znakomicie analizuje ich powiązania z różnymi obszarami działalności medioznawczej. Student wybornie wykorzystuje podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu nowych mediów oraz powiązanych z nią dyscyplin w analizowaniu i interpretowaniu problemów społecznych i medioznawczych, motywów i wzorów ludzkich zachowań.
(K) - Student ma znakomitą postawę wobec potrzeby ciągłego dokształcania zawodowego i rozwoju osobistego w zakresie nowych mediów, prawidłowo dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wybornie wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia; znakomicie zdaje sobie sprawę z siły jawnego, jak i ukrytego oddziaływania nowych mediów; trafnie wykazuje postawą mądrego wykorzystania nowych mediów w praktyce.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
• Gruchoła M., Internet Web 3.0 w społeczeństwie transgresyjnym - Internet wykluczania? „Społeczeństwo i Rodzina” 2015, t. 42, nr 1, s. 113-128.
• Gruchoła M., Media i nowe technologie – czynnik kształtujący czy kształtowany?, [w:] Medioznawstwo personalistyczne, t. 2: Wybrane zagadnienia z kultury mediów, red. J. Jęczeń, P. Guzdek, Wydawnictwo KUL, Lublin 2018, s. 591-619.
• Gruchoła M., Pokolenie Alpha – nowy wymiar tożsamości?, „Rozprawy Społeczne” 2016, t. 10, nr 3, s. 5-13.
• Gruchoła M., Umiejętność korzystania z mediów wyzwaniem i potrzebą XXI wieku, „Rozprawy Społeczne” 2010, t. 4, nr 2, s. 11-20.
• Jaskuła S., O zagrożeniu e-mancypacją człowieka w przestrzeni wirtualnej, „Roczniki Kulturoznawcze” 2015, t. 6, nr 4, s. 37-52.
• Jenkins H., Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Warszawa 2007.
• Levinson P., Nowe media. Kraków 2010.
• Levinson P., Nowe nowe media, Kraków 2010.
• Lister M., Dovey J., Giddings S. i in., Nowe media. Wprowadzenie, tłum. Marta Lorek, Agata Sadza, Katarzyna Sawicka, Kraków 2009, s. 13-159.
• Manovich L., Język nowych mediów, Warszawa 2006.
• Szpunar M., Czym są nowe media, „Studia Medioznawcze” 2008, nr 4(35), s. 31-41.
• Zawojski P., Cyberkultura. Syntopia sztuki, nauki i technologii, Warszawa-Katowice 2010.

Literatura uzupełniająca:
• de Kerckhove D., Powłoka kultury. Odkrywanie nowej elektronicznej rzeczywistości, Warszawa 1996.
• Gruchoła M., Kruczek E., Elementy wizerunku medialnego w internetowych serwisach plotkarskich w świetle badań, „Rozprawy Społeczne” 2013, t. 7, nr 1, s. 137-146.
• Gruchoła M., Kultura wizualna technologii ubieralnej, „Roczniki Kulturoznawcze” 2018, t. 9, nr 3.
• Kluszczyński R., Społeczeństwo informacyjne. Cyberkultura. Sztuka multimediów, Kraków 2001.
• Lessig L., Wolna kultura. W jaki sposób wielkie media wykorzystują technologię i prawo, aby blokować kulturę i kontrolować kreatywność, Warszawa 2005.
• Levinson P., Miękkie ostrze, czyli historia i przeszłość rewolucji informacyjnej, Warszawa 2006.
• Levinson P., Telefon komórkowy. Jak zmienił świat najbardziej mobilny ze środków komunikacji, Warszawa 2006.
• Lévy P., Drugi potop, tłum. Justyna Budzyk, „Magazyn Sztuki” 1997, nr 1-2, s. 44-64.
• McLuhan M., Zrozumieć media. Przedłużenia człowieka, Warszawa 2004.
• Rheingold H., Narzędzia ułatwiające myślenie. Historia i przeszłość metod poszerzania możliwości umysłu, Warszawa 2003.
• Sarowski Ł., Robot społeczny - wprowadzenie do zagadnienia, „Roczniki Kulturoznawcze” 2017, t. 8, nr 1, s.75-89.
• Zawojski P., Cyberkultura jako nowy paradygmat kultury medialnej. Rozważania teoretyczne, w: Nowa audiowizualność – nowy paradygmat kultury?, red. Eugeniusz Wilk, Iwona Kolasińska-Pasterczyk, Kraków 2008.