Filozofia wychowania - konwersatorium

Cele przedmiotu:
C1 - Zapoznanie z wybranymi zagadnieniami filozofii człowieka oraz ich odniesieniami do teorii i praktyki wychowania. C2 - Inspirowanie do krytycznej analizy treści filozofii wychowania. C3 - Twórcze poszukiwanie optymalizowania rzeczywistości wychowawczej pod wpływem refleksji filozoficznej.
Wymagania wstępne:
Ograniczenia: znajomość podstawowych zagadnień filozofii oraz teoretycznych podstaw wychowania

Efekty kształcenia:
WIEDZA: K_W02 - Student ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę o źródłach i miejscu filozofii wychowania w systemie nauk oraz o jej przedmiotowych i metodologicznych powiązaniach z innymi dyscyplinami nauk. K_W03 - Student ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę o współczesnych kierunkach rozwoju filozofii wychowania, rozumie ich historyczne i kulturowe uwarunkowania, potrafi je porównywać w różnych perspektywach. K_W11 - Student ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat filozoficznych (ontologicznych, antropologicznych, aksjologicznych) podstaw kształcenia i wychowania, rozumie istotę funkcjonalności i dysfunkcjonalności, harmonii i dysharmonii, normy i patologii.
UMIEJĘTNOŚCI: K_U01 - Student posiada pogłębione umiejętności obserwowania, wyszukiwania i przetwarzania informacji na temat zjawisk społecznych rozmaitej natury, przy użyciu różnych źródeł oraz filozoficznego interpretowania ich z punktu widzenia problemów wychowawczych. K_U04 - Student potrafi w sposób jasny, spójny i precyzyjny wypowiadać się w mowie i na piśmie na temat kwestii wychowawczych, z wykorzystaniem dorobku filozofii wychowania oraz współdziałających z nią dyscyplin naukowych. K_U08 - Student potrafi sprawnie posługiwać się wybranymi ujęciami z dziedziny filozofii wychowania w celu analizy, ewaluacji, projektowania aktywności wychowawczej.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY): K_K03 - Student docenia znaczenie filozofii wychowania dla kreowania wiedzy służącej wspieraniu integralnego rozwoju jednostki i prawidłowych więzi w środowiskach społecznych, ma pozytywne nastawienie do nabywania wiedzy z zakresu filozofii wychowaniu i budowania warsztatu pracy pedagoga.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, dyskusja, praca z tekstem, prezentacja.
Treści programowe:
Treści programowe: 1. Zależność między koncepcją filozoficzną a koncepcją wychowania. 2. Filozoficzne koncepcje dobrego życia, ludzkiej godności, szczęścia, prawdy, rozwoju człowieka, wspólnoty, kobiecości i męskości, autorytetu w perspektywie wychowania (jego istoty, celów, możliwości i granic). 3. Wychowanie a autoformacja osoby – personalistyczna koncepcja wychowania.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna: Student nie spełnił kryterium osiągnięcia jednego lub większej liczby efektów kształcenia, ujawniając poważne braki w studium literatury przedmiotu oraz w rzetelnym uczestnictwie w zajęciach (częste, nieusprawiedliwione absencje lub brak aktywności na zajęciach).
Ocena dostateczna: Student osiągnął zaplanowane efekty kształcenia, ujawnił jednak pojedyncze braki w studium obowiązkowej literatury przedmiotu (słaba znajomość treści konkretnej lektury) oraz uchybienia w przygotowanej prezentacji.
Ocena dobra: Student osiągnął zaplanowane efekty kształcenia, ujawnił jednak nieznaczne braki w studium obowiązkowej literatury przedmiotu (drobne uchybienia w odczytaniu i interpretacji treści lektury).
Ocena bardzo dobra: Student osiągnął zaplanowane efekty kształcenia, wykazując się na każdych zajęciach wiedzą popartą rzetelnym studium literatury przedmiotu, wysoką jakością przygotowanej prezentacji oraz czynnym i rzeczowym (zawierającym pogłębioną interpretację literatury przedmiotu oraz doświadczenia wychowawczego) uczestnictwem w dyskusjach prowadzonych podczas zajęć.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura:
S. Gałkowski, Rozwój i odpowiedzialność. Antropologiczne podstawy koncepcji wychowania moralnego. Lublin 2003.
A. Szołtysek, Filozofia wychowania, Toruń 1998.
A. Szołtysek, Filozofia wychowania moralnego, Kraków 2009.
A. Szołtysek, Filozofia osobowości. Wychowanie a zachowanie, Kraków 2016.
S. Swieżawski, Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Warszawa 2011.
W. Jaeger, Paideia, Warszawa 2001.
Arystoteles, Etyka Nikomachejska, PWN, Warszawa 1982 (fragmenty).
W. Tatarkiewicz, O szczęściu, Warszawa 2008.
C. Delsol, Esej o człowieku późnej nowoczesności, Kraków 2003.
Z. Bauman, Ponowoczesność jako źródło cierpień, Warszawa 2000 (fragmenty).
W. Chudy, Oblicza personalizmu i ich konsekwencje, „Kwartalnik Filozoficzny” 1998, nr 26, z. 3, s. 63-81.
W. Chudy, Społeczeństwo zakłamane, Warszawa 2007.
Platon, Państwo, Kęty 2001 (fragmenty).
Św. Tomasz, Traktat o człowieku, Kęty 2000 (fragmenty).
K. Wojtyła, Osoba i czyn, Lublin 2000 (fragmenty).
Literatura uzupełniająca:
Jan Paweł II, Encyklika „Fides et ratio”.
B. Pascal, Myśli, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 2002 (fragmenty).
F. Nietzsche, Z genealogii moralności, Kraków 2003 (fragmenty).

Konwersatorium metodologiczne III: Badania nad rolą doświadczenia w pedagogice - konwersatorium

Cele przedmiotu:
C1 - Pogłębienie świadomości, że zasadniczym przedmiotem badań pedagogicznych jest doświadczenie wychowania (a nie pojęcia, hipostazy). C2 - Inspirowanie do krytycznej analizy sposobów badania doświadczenia wychowania w pedagogice. C3 - Inspirowanie do twórczych poszukiwań dróg głębokiego poznania doświadczenia wychowania we własnym obszarze zainteresowań badawczych.
Wymagania wstępne:
Zaliczony kurs pedagogiki ogólnej i metodologii badań pedagogicznych na poziomie magisterskim.
Efekty kształcenia:
WIEDZA: K_W01 - Student ma zaawansowaną i rozbudowaną, uwzględniającą najnowsze osiągnięcia, wiedzę o specyfice przedmiotowej i metodologicznej nauk humanistycznych (ze szczególnym uwzględnieniem pedagogiki), dzięki niej wskazuje zróżnicowane możliwości pedagogicznego badania doświadczenia. K_W02 - Student zna na poziomie zaawansowanym pojęcie doświadczenia, rozumie jego zastosowania w pedagogice i innych naukach o człowieku. K_W07 - Student zna i rozumie na poziomie zaawansowanym pedagogiczne metody i techniki oraz szkoły badawcze, mające zastosowanie w badaniach nad ludzkim doświadczeniem.
UMIEJĘTNOŚCI: K_U03 - Student posiada zaawansowane umiejętności badawcze pozwalające na samodzielne formułowanie problemów i projektowanie rozwiązań metodologicznych dotyczących kwestii pedagogicznego badania doświadczenia. K_U04 - Student posiada rozwinięte zdolności samodzielnego zdobywania wiedzy na temat doświadczenia ludzkiego i poszerzania własnych pedagogicznych kompetencji metodologicznych, służących jego badaniu, zmierzających do rozwoju intelektualnego i kierowania własnym rozwojem naukowym. K_U10 - Student posiada umiejętność formułowania i uzasadniania sądów o najnowszych dokonaniach naukowych pedagogiki i innych dyscyplin humanistycznych w dziedzinie badania ludzkiego doświadczenia.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY): K_K01 - Student ma świadomość poziomu własnej koncepcji badawczej w aspekcie możliwości zbadania w jej ramach ludzkiego doświadczenia oraz istotności wkładu w rozwój pedagogicznej wiedzy o doświadczeniu uczestników wychowania.
Treści programowe:
1. Obecność myślenia o ludzkim doświadczeniu w twórczości filozoficznej.
2. Sposoby badania doświadczenia ludzkiego.
3. Potrzeba i możliwości łączenia podejścia empirycznego i humanistycznego w badaniach nad doświadczeniem wychowania.
4. Ludzkie doświadczenie jako przedmiot badań pedagogiki.
5. Istota doświadczenia wychowania w różnorodnych koncepcjach pedagogicznych.
6. Analiza możliwości wyjaśnienia i zrozumienia doświadczenia wychowania w obszarze metodologii badań proponowanej przez pedagogikę różnych nurtów i orientacji (pedagogikę zorientowaną na wytwarzanie wiedzy fenomenologiczno-hermeneutycznej, pedagogikę zorientowaną na wytwarzanie wiedzy empirycznej, pedagogikę zorientowaną na wytwarzanie wiedzy emancypacyjnej, pedagogikę nurtu realistyczno-pozytywistycznego, pedagogikę nurtu pragmatycznego, pedagogikę nurtu konstruktywistycznego).
7. Zasady etyczne w prowadzeniu badań nad ludzkim doświadczeniem w pedagogice.
8. Prezentacja własnych wyborów metodologicznych dotyczących badania nad doświadczeniem wychowania.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Student w trakcie wypowiedzi pisemnej lub ustnej zaliczającej przedmiot potwierdza osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
Berner H., Współczesne kierunki pedagogiczne, w: B. Śliwerski (red.), Pedagogika. T. 1. Podstawy nauk o wychowaniu, Gdańsk 2006, s. 195–213.
Hejnicka-Bezwińska T., Pedagogika ogólna, Warszawa 2008.
Hejnicka-Bezwińska T.(red.), Pedagogika ogólna. Dyskursy o statusie naukowym i dydaktycznym. Bydgoszcz 2011.
Starnawski W., Prawda jako zasada wychowania. Podstawy pedagogii personalistycznej w nawiązaniu do myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II, Warszawa 2008.
Krüger H.-H., Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu. Gdańsk 2005. D. Kubinowski,
Kubinowski D., Jakościowe badania pedagogiczne. Filozofia - metodyka - ewaluacja, Lublin 2010.
Kubinowski D., Nowak M., (red.), Metodologia pedagogiki zorientowanej humanistycznie. Kraków 2006.
Nowak M., Doświadczenie dialogu w tworzeniu wiedzy pedagogicznej, w: E. Dąbrowa, D. Jankowska, Pedagogika dialogu. Doświadczenie dialogu w rzeczywistości XXI wieku, Warszawa 2010, s. 168 i nast.
Nowak M., Magier P., Szewczak M., Antropologiczna pedagogika ogólna, Lublin 2010.
Palka S. (red.), Podstawy metodologii badań w pedagogice. Gdańsk 2010.
Rubacha K. (red.), Konceptualizacje przedmiotu badań pedagogiki, Kraków 2008.

Literatura uzupełniająca:
Dilthey W., Określenie „nauk o duchu”, w: Z Kuderowicz (oprac.), Dilthey, Warszawa 1987, s.186-190.
Dilthey W., Rozumienie i życie, w: G. Sowiński (red.), Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki, tłum. G. Sowiński, Kraków 1993, s. 41-96.
Dilthey W., Właściwości nauk humanistycznych, w: Z Kuderowicz (oprac.), Dilthey. Warszawa 1987, s.191-195.
Dudzikowa M., Czerepaniak-Walczak M. (red.), Wychowanie. Pojęcia – procesy – konteksty. T. 5. Codzienność w szkole. Szkoła w codzienności, Gdańsk 2010.
Krąpiec M. A., Ja-człowiek, Lublin 2005.
Krąpiec A. (red.), Powszechna encyklopedia filozofii. T. II. C-D. Lublin 2001.
Wojtyła K., Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Lublin 2000.

Podmiotowość w wychowaniu - wykład

Cele przedmiotu:
1. Uświadomienie różnorodności koncepcji podmiotu i podmiotowości. 2. Uwrażliwienie na redukcyjne ujęcia podmiotowości człowieka. 3. Zainspirowanie do krytycznej analizy teoretycznych ujęć podmiotu i podmiotowości oraz do twórczych poszukiwań możliwości (i ograniczeń) dynamizowania rzeczywistości wychowawczej pod ich wpływem.
Wymagania wstępne:
Fundamentalna wiedza z zakresu przedmiotów: filozofia ogólna, filozofia wychowania, wprowadzenie do pedagogiki.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W23 Ma pogłębioną wiedzę na temat integralnego rozwoju człowieka (i jego podmiotowości) w cyklu życia zarówno w aspekcie biologicznym, kulturowym jak i psychologicznym, społecznym, antropologicznym i religijnym.
K_W66 Ma pogłębioną wiedzę na temat podmiotów placówek opieki, wychowania i resocjalizacji (podopiecznych, wychowawców i rodziców), możliwych relacji między nimi i sposobów ich integracji.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U05 Posiada pogłębione umiejętności prezentowania własnych pomysłów, wątpliwości i sugestii, popierania ich rozbudowaną argumentacją w kontekście wybranych perspektyw teoretycznych, poglądów i praktyk, różnych autorów, kierując się przy tym zasadami etycznymi.
K_U14 Potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych, pomocowych i terapeutycznych, a także systemowego ich diagnozowania i projektowania systemowych działań praktycznych.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K07 Jest wrażliwy na ludzi i ich problemy edukacyjne, gotowy do komunikowania się i współpracy z otoczeniem, w tym z osobami niebędącymi specjalistami w danej dziedzinie, oraz do aktywnego uczestnictwa w grupach i organizacjach realizujących działania pedagogiczne.
K_K39 Odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, z uwzględnieniem wartości, celów i zadań wnikających z praktyki pedagogicznej.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, prezentacja.
Treści programowe:
1. Różnorodność znaczeń nadawanych kategoriom podmiotu i podmiotowości.
2. Cielesność i emotywność jako zasady organizujące rozumienie podmiotu i podmiotowości.
3. Świadomość jako atrybut podmiotowości.
4. Inny, zbiorowość i wspólnota jako odniesienia dla ludzkiej podmiotowości.
5. Moralny wymiar podmiotowości człowieka.
6. Czyn ludzki jako zasada organizująca integralność „podmiotu dynamicznego”.
7. Figura świadka jako podmiotu autentycznego.
8. Zasady wychowania otwartego na rozwój podmiotowości człowieka.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena bardzo dobra - student w wypowiedzi ustnej oraz pisemnej potwierdza osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia (w zakresie wiedzy, umiejętności, kompetencji społecznych), ze znawstwem (w sposób twórczy) wykorzystuje przy tym literaturę przedmiotu. Ocena dobra - student w wypowiedzi ustnej oraz pisemnej potwierdza osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia, wykazując przy tym dobre rozumienie literatury przedmiotu i wskazując na możliwości jej praktycznych aplikacji do rzeczywistości edukacyjnej. Ocena dostateczna - student w wypowiedzi ustnej i pisemnej potwierdza osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia, wykazując jednak przy tym braki w lekturze pojedynczych pozycji z literatury podstawowej. Ocena niedostateczna - student w swojej wypowiedzi ustnej i pisemnej nie potwierdza osiągnięcia wszystkich efektów kształcenia, wykazuje się przy tym brakiem znawstwa zaleconej literatury.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
K. Wojtyła, Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Wydawnictwo TN KUL. Lublin 2000.
K. Wojtyła, Zagadnienie podmiotu moralności. Wydawnictwo TN KUL. Lublin 2001.
C. Delsol, Esej o człowieku późnej nowoczesności. Tłum. M. Kowalska. Wydawnictwo „Znak”. Kraków 2003.
J. Mizińska, Człowiek jako podmiot humanistyki. W: A. Motycka (red.), Wiedza a podmiotowość. Wydawnictwo IFiS PAN. Warszawa 1998, s.75-88.
L. Górska, Podmiot i podmiotowość w wychowaniu. Studium w perspektywie poznawczej pedagogiki integralnej. Szczecin 2008.

Literatura uzupełniająca:
D. Folscheid, Współczesna alienacja podmiotowości. Podmiotowość bez podmiotu i podmiot bez podmiotowości. Tłum. M. Kowalska. W: J. Migasiński (red.), Podmiotowość i tożsamość. Wydawnictwo „Akant”. Warszawa 2001, s. 41 - 61.
P. Błajet, Ciało jako kategoria pedagogiczna. W poszukiwaniu integralnego modelu edukacji. Wydawnictwo UMK. Toruń 2006.
B. Bokus, O warunkach narracji stwarzanych dziecku przez dorosłego (w świetle rozważań na temat podmiotowości małego dziecka w sytuacji wychowawczej). W: A. Gurycka (red.), Podmiotowość w doświadczeniach wychowawczych dzieci i młodzieży. Tom I. Mirosław Kofta (red.), Wychowanek jako podmiot działań. Wydawnictwo UW. Warszawa 1989, s.95-122.
G. L. Clore, Dlaczego emocje zawsze są świadome? W: P. Ekman, R. J. Davidson (red.), Natura emocji. Podstawowe zagadnienia. GWP. Gdańsk 1998, s. 242-247.
Czarnocka M., Nowożytne pojęcie podmiotu a jego współczesne erozje. W: A. Motycka (red.), Wiedza a podmiotowość. Wydawnictwo IFiS PAN. Warszawa 1998, s. 31- 44.
S. Ruciński, Utożsamianie podmiotu z przeżyciami zagrożeniem dla wychowania (na przykładzie antypedagogiki Schoenebecka). W: E. Kubiak – Szymborska (red.), Podmiotowość w wychowaniu. Wydawnictwo „Wers”. Bydgoszcz 1999, s. 308-319.
G. W. Shugar, Małe dziecko w sytuacji dwupodmiotowej. Jak powstaje i na czym polega struktura „działanie wspólne”? W: A.Gurycka (red.), Podmiotowość w doświadczeniach wychowawczych dzieci i młodzieży. Tom I. Mirosław Kofta (red.), Wychowanek jako podmiot działań. Wydawnictwo UW. Warszawa 1989, s. 65-93.

Podmiotowość w wychowaniu - egzamin

Cele przedmiotu:
C1. Uświadomienie różnorodności koncepcji podmiotu i podmiotowości oraz możliwości ich aplikacji na grunt wiedzy pedagogicznej. C2. Uwrażliwienie na redukcyjne ujęcia podmiotowości człowieka. 3. Zainspirowanie do krytycznej analizy koncepcji dotyczących kwestii podmiotu i podmiotowości oraz do twórczych poszukiwań możliwości (i ograniczeń) dynamizowania rzeczywistości wychowawczej pod ich wpływem.
Wymagania wstępne:
Wiedza ogólna z zakresu teoretycznych podstaw wychowania.
Efekty kształcenia:
WIEDZA: K_W01 - Student zna pojęcie podmiotowości, różne jego znaczenia oraz ich zastosowanie w pedagogice i w innych dyscyplinach naukowych na poziomie rozszerzonym. K_W06 - Student ma pogłębioną wiedzę na temat wspomagania rozwoju podmiotowości uczestników wychowania w toku całego życia, zarówno w aspekcie biologicznym, psychicznym, społecznym, kulturowym, jak i duchowym. K_W07 - Student ma pogłębioną wiedzę o rodzajach więzi społecznych, uwarunkowaniach kulturowych i ich związkach z dynamiką rozwoju podmiotowości uczestników wychowania.
UMIEJĘTNOŚCI: K_U02 - Student potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz innych dyscyplin naukowych, w celu analizy złożonych problemów wychowawczych związanych z dynamizowaniem ludzkiej podmiotowości, a także diagnozowania i projektowania działań praktycznych w tym zakresie. K_U04 - Student potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się w mowie i na piśmie na temat podmiotowości w wychowaniu, krytycznie wykorzystując różne ujęcia teoretyczne tej kwestii z zakresu pedagogiki oraz innych dyscyplin. K_U05 - Student posiada pogłębione umiejętności prezentowania własnych pomysłów, wątpliwości i sugestii związanych z procesem wspomagania rozwoju podmiotowości uczestników wychowania, popierania ich rozbudowaną argumentacją w kontekście wybranych perspektyw teoretycznych i praktycznych doświadczeń, kierując się przy tym zasadami etycznymi.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY): K_K05 - Student jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny i przestrzegania zasad etyki zawodowej, dostrzega i formułuje dylematy etyczne związane z procesem wspomagania rozwoju podmiotowości uczestników wychowania, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowych działań w tym zakresie.
Metody dydaktyczne:
Wykład tradycyjny, wykład konwersatoryjny.
Treści programowe:
Problematyka wykładów:
1. Różnorodność znaczeń nadawanych kategoriom podmiotu i podmiotowości.
2. Cielesność jako zasada organizująca rozumienie podmiotu i podmiotowości.
3. Emotywność jako fundament rozumienia ludzkiego podmiotu.
4. Świadomość jako atrybut podmiotowości.
5. Rola nieświadomości w dynamizowaniu podmiotowości człowieka.
6. Inność jako narzędzie wartościowania ludzkiej podmiotowości.
7. Zbiorowość i wspólnota wobec kategorii podmiotu.
8. Moralny wymiar podmiotowości człowieka.
9. Czyn ludzki jako zasada organizująca integralność ludzkiego podmiotu dynamicznego.
10. Wychowanie do czynu jako droga kształtowania ludzkiej podmiotowości.
11. Samowychowanie wychowawcy jako podstawowy warunek formowania czynu wychowanka.
12. Figura świadka jako podmiotu autentycznego.
13. Zasady wychowania otwartego na rozwój człowieka jako podmiotu dynamicznego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna: student podczas egzaminu nie wykazuje się wiedzą przedmiotową bądź prezentuje ją w bardzo ograniczonym zakresie, bazując jedynie na wiedzy potocznej, popełnia znaczące błędy w rozumieniu poruszanej problematyki, świadczące o nieosiągnięciu wskazanych efektów kształcenia.
Ocena dostateczna: student udzielając odpowiedzi egzaminacyjnych wykazuje się wiedzą rzeczową na tematy poruszane w trakcie wykładu, potwierdzoną przywoływanymi pracami badawczymi. Ma jednak trudności z pogłębieniem warstwy interpretacyjnej wypowiedzi albo/i popełnia pojedyncze błędy rzeczowe, wykazuje braki wiedzy, nie dyskredytujące jednak ogólnego znawstwa poruszanych zagadnień.
Ocena dobra: student w trakcie egzaminu wypowiada się ze znawstwem (potwierdzonym studium literatury przedmiotu) na temat kwestii wykładowych. Nie pogłębia jednak wyczerpująco warstwy interpretacyjnej lub popełnia incydentalne, lecz mało znaczące dla ogólnego rozumienia problematyki) błędy rzeczowe.
Ocena bardzo dobra: student podczas wypowiedzi egzaminacyjnych potwierdza osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
Wojtyła K., Zagadnienie podmiotu moralności, Lublin 2001.
Trzópek J., Na tropach podmiotu. Między filozoficznym a empirycznym ujęciem podmiotowości, Kraków 2013.
Górska L., Podmiot i podmiotowość w wychowaniu. Studium w perspektywie poznawczej pedagogiki integralnej. Szczecin 2008.
Kubiak-Szymborska E., Podmiotowość młodzieży akademickiej. Studium statusu podmiotowego okresu transformacji, Bydgoszcz 2005.
Wojtyła K., Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Lublin 2000.
Literatura uzupełniająca:
Bauman Z., Ponowoczesne wzory osobowe, \"Studia Socjologiczne\" 1993, nr 2.
Wielecki K., Podmiotowość w dobie kryzysu postindustrializmu. Między indywidualizmem a kolektywizmem, Warszawa 2003.


Teoria wychowania - wykład

Cele przedmiotu:
1. Uświadomienie zadań i miejsca teorii wychowania w systemie wiedzy pedagogicznej. 2. Inspirowanie do krytycznego namysłu nad źródłami stanowienia ideałów i celów wychowania. 3. Inspirowanie do namysłu nad możliwościami aplikacji wiedzy z zakresu teorii wychowania do rozwiązywania współczesnych problemów wychowawczych (ze szczególnym uwzględnieniem problemów osób z niepełnosprawnością).
Wymagania wstępne:
Wiedza z zakresu przedmiotów: "Etyka" "Podstawowe pojęcia pedagogiki" oraz "Pedagogika osób z niepełnosprawnością ruchową i przewlekle chorych"
Efekty kształcenia:
WIEDZA:
K_W02 student posiada elementarną wiedzę o miejscu teorii wychowania w systemie nauk.
K_W26 student ma uporządkowaną wiedzę o metodyce wychowania (ze szczególnym uwzględnieniem wychowania osób z niepełnosprawnością).
K_W32 student ma uporządkowaną wiedzę na temat różnych podmiotów i środowisk wychowawczych oraz ich roli we wspomaganiu rozwoju człowieka (ze szczególnym uwzględnieniem osób z niepełnosprawnością).

UMIEJĘTNOŚCI
K_U37 student potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu teorii wychowania w celu analizowania i interpretowania problemów wychowawczych (ze szczególnym uwzględnieniem problemów osób z niepełnosprawnością).
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K19 student ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych (szczególnie w stosunku do osób z niepełnosprawnością).
Treści programowe:
I. Teoria wychowania jako subdyscyplina pedagogiczna.
II. Istota i źródła stanowienia celów wychowania.
III. Zasady wychowania.
IV. Mechanizmy i czynniki dynamizowania rozwoju wychowanka.
V. Formy i metody wychowania.
VI. Dziedziny wychowania.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena bardzo dobra - student w sposób twórczy (dokonując głębokiej i krytycznej interpretacji) przedstawia treści wykładowe, dostarczając przy tym argumentów, iż osiągnął wszystkie efekty kształcenia.
Ocena dobra - student dokonuje poprawnej prezentacji i analizy logicznej treści wykładów, dowodząc, iż osiągnął wskazane efekty kształcenia.
Ocena dostateczna - student prezentuje treści wykładowe, popełniając przy tym drobne uchybienia dotyczące szczegółowych pojęć i omawianych zjawisk, nie deprecjonujące jednak jego umiejętności odniesienia zdobytej wiedzy do analizy rzeczywistości wychowawczej.
Ocena niedostateczna - student prezentuje treści wykładowe bez ich głębokiego znawstwa i zrozumienia. Popełnia błędy w definiowaniu pojęć i wyjaśnianiu zjawisk związanych z rzeczywistością wychowawczą i jej projektowaniem.
Egzamin
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
J. Górniewicz, Teoria wychowania (Wybrane problemy), Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego, Olsztyn 2005.
S. Kunowski, Podstawy współczesnej pedagogiki, Wydawnictwo Salezjańskie, Łódź 1981.
H. Rowid, Podstawy i zasady wychowania, „Nasza Księgarnia”, Warszawa 1946.
P. Tyrała, Teoria wychowania. Bliżej uniwersalnych wartości i realnego życia, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001.
B. Śliwerski, Wychowanie. Pojęcie – znaczenia – dylematy, w: M. Dudzikowa, M. Czerepaniak-Walczak (red.), Wychowanie. Pojęcia – procesy – konteksty, Wyd. GWP, Gdańsk 2007.
M. Nowak, Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1999.
L. Giussani, Ryzyko wychowawcze jako tworzenie osobowości i historii, Wydawnictwo JEDNOŚĆ, Kielce 2002.
J. Filek, Pseudowychowanie. „Studia Filozoficzne” 1984, nr 10.
I. Chrzanowska, Pedagogika specjalna : od tradycji do współczesności, Kraków 2015.
H. Olechnowicz, Terapia dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, Warszawa 2010.
I.Chrzanowska, Problemy edukacji dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością : regionalna specyfika czy ogólnopolska tendencja. Kraków 2010.

Uczestniczenie w prowadzeniu zajęć dydaktycznych - praktyki

Cele przedmiotu:
C1. Kreowanie umiejętności dydaktycznych studenta.
C2. Wspomaganie studenta w projektowaniu zajęć dydaktycznych oraz ich ewaluacji
Wymagania wstępne:
W1. znajomość zagadnień z zakresu dydaktyki
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. student opisuje elementy organizacji procesu dydaktycznego (cele, dobór treści, metody, środki, formy, efekty kształcenia)
2. student rozumie zasady stosowania pomiaru dydaktycznego
3. student zna problematykę stanowiącą treść prowadzonych zajęć

UMIEJĘTNOŚCI
1. student potrafi przygotować konspekt zajęć oraz zaprojektować ich ewaluację
2. student posiada podstawowe umiejętności realizacji zajęć dydaktycznych w zakresie kształtowania wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych słuchaczy
3. student potrafi dokonać pomiaru dydaktycznego

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. student jest otwarty na problematykę pedagogiczną, zwłaszcza dydaktykę akademicką.
2. student potrafi nawiązywać kontakt ze słuchaczami, okazując szacunek, otwartości i kulturę osobistą
3. student sprawnie organizuje rozwój swojego warsztatu dydaktycznego; potrafi korzystać z uwag, korekty i opinii innych (słuchaczy i nauczyciela akademickiego).
Metody dydaktyczne:
obserwacja, obserwacja uczestnicząca, dialog problemowy
Treści programowe:
1. Zagadnienia z zakresu dydaktyki akademickiej - w ujęciu teoretycznym i praktycznym, z uwzględnieniem formy zajęć: wykład, konwersatorium, ćwiczenia
2. Problematyka merytoryczna podejmowania na zajęciach programowych
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Brak zaliczenia
Nieobecność na zajęciach.
W przypadku uczestniczenia w zajęciach:
W - brak elementarnej wiedzy z zakresu dydaktyki ogólnej i akademickiej (nieznajomość elementów struktury procesu dydaktycznego)
W - elementarne błędy merytoryczne w zakresie treści zajęć
U - brak umiejętności przygotowania konspektu, nieumiejętność prowadzenia zajęć, elementarna nieumiejętność dokonania ewaluacji zajęć
K - podstawowy brak kultury wobec słuchaczy, naruszenie ich godności, brak zaangażowania się w realizację zajęć dydaktycznych
Zaliczenie
W - znajomość problematyki z zakresu dydaktyki ogólnej i akademickiej; znajomość zagadnień merytorycznych, stanowiących przedmiot zajęć
U - przynajmniej podstawowa umiejętność opracowania konspektu zajęć, kierowania procesem dydaktycznym na zajęciach oraz ich ewaluacji
K - życzliwa i kulturalna postawa wobec słuchaczy, współpraca z nauczycielem akademickim, podstawowe zaangażowanie dydaktyczne
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
Bereźnicki F., Zagadnienia dydaktyki szkoły wyższej, Szczecin 2009.
Pólturzycki J., Dydaktyka dla nauczycieli, Warszawa 2010.
SchradeU., Dydaktyka szkoły wyższej, Warszawa 2010.
Literatura uzupełniająca:
Andrukowicz W., Dydaktyka komplementarna, Warszawa 2004.
Bereźnicki F., Dydaktyka kształcenia ogólnego, Kraków 2001.
Kupisiewicz Cz., Dydaktyka. Podręcznik Akademicki. Kraków 2012.
Okoń W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 1998.
Nalaskowski S., Dydaktyka ogólna: projekt programu, Toruń 1997.

Współczesne problemy pedagogiki i wychowania - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - Finalnym celem zajęć jest wypracowanie głębokiego znawstwa wybranego przedmiotu badań z zakresu pedagogiki (w obszarze kwestii: „współczesne problemy pedagogiki i wychowania”), czego owocem ma być napisanie pracy doktorskiej. Osiągnięcie tego celu łączy się w tym semestrze z realizacją następujących celów etapowych. C2- Dla seminarzystów drugiego roku tym celem jest ustalenie tematu i problematyki badań oraz dokonanie studium literatury przedmiotu, umożliwiającego odpowiedź na istotne kwestie teoretyczne, objęte tematyką projektowanych badań. C3 - Dla seminarzystów trzeciego roku celem tym jest przygotowanie projektu dysertacji doktorskiej. C4- dla seminarzystów czwartego roku celem tym jest zredagowanie tzw. \"teoretycznej\" i \"metodologicznej\" części pracy oraz przygotowanie narzędzi do badań empirycznych.
Wymagania wstępne:
Pogłębiona wiedza z zakresu przedmiotów: teoretyczne podstawy wychowania, metody badań pedagogicznych, metodologia badań społecznych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA: K_W02 - Student ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę o źródłach i miejscu pedagogiki w systemie nauk oraz o jej przedmiotowych i metodologicznych powiązaniach z innymi dyscyplinami nauk. K_W04 - Student ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki badań pedagogicznych (zna główne szkoły badawcze, strategie, metody i techniki badań), rozumie walory i pułapki poszczególnych paradygmatów badań.
UMIEJĘTNOŚCI: K_U01 - Student posiada pogłębione umiejętności obserwowania, wyszukiwania i przetwarzania informacji na temat różnorodnych zjawisk społecznych, przy użyciu różnych źródeł oraz interpretowania ich z punktu widzenia określonych we własnych problemach badawczych kwestii wychowawczych. K_U02 - Student potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin, w celu werbalizowania, diagnozy oraz analizy złożonych problemów wychowawczych, a także projektowania systemowych działań praktycznych. K_U04 - Student potrafi w sposób jasny, spójny i precyzyjny wypowiadać się w mowie i na piśmie na temat poruszanych kwestii badawczych, posiada umiejętność streszczania, konstruowania i referowania rozbudowanych ustnych i pisemnych uzasadnień tworzonej wiedzy naukowej, z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z pedagogiki, jak i innych dyscyplin naukowych. K_U06 - Student posiada rozwinięte umiejętności badawcze: rozróżnia orientacje w metodologii badań pedagogicznych, formułuje problemy badawcze, dobiera adekwatne metody, techniki i konstruuje narzędzia badawcze, opracowuje, prezentuje i interpretuje wyniki badań własnych na temat wybranych (określonych w przedmiocie badań) współczesnych problemów pedagogiki i wychowania. K_U08 - Student potrafi sprawnie posługiwać się wybranymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania, ewaluowania, projektowania, wartościowania przyjmowanych teorii i koncepcji oraz podejmowanych działań praktycznych, potrafi zastosować podstawowe koncepcje i teorie do opisywania i systematyzowania w ich świetle badanej działalności wychowawczej.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY): K_K06 - Student odznacza się odpowiedzialnością za prowadzone działania badawcze i ich skutki, czuje się odpowiedzialny za i wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku badanym oraz na uczelni i pośrednio modeluje to podejście wśród innych.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, dyskusja, prezentacja.
Treści programowe:
Dla drugiego roku:
1. Określenie problematyki badawczej w zakresie planowanej pracy doktorskiej.
2. Redagowanie tekstu naukowego.
Dla trzeciego roku:
1. Przygotowanie projektu pracy doktorskiej.
2. Redagowanie tekstu naukowego.
dla czwartego roku:
1. Uspójnienie treści teoretycznej i metodologicznej części pracy doktorskiej.
2. Projektowanie narzędzi badań empirycznych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Studenci drugiego roku otrzymują zaliczenie po szcegółowym opracowaniu problematyki i metodyki badań własnych.
Studenci trzeciego roku otrzymują zaliczenie po napisaniu i zaakceptowaniu przez promotora teoretycznego projektu rozprawy doktorskiej.
Studenci czwartego roku otrzymują zaliczenie po zredagowaniu teoretycznej i metodologicznej części pracy doktorskiej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Hejnicka-Bezwińska T., Pedagogika ogólna, Warszawa 2009.
Krüger H.-H., Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu, Gdańsk 2005.
Kubinowski D,, M. Nowak (red.), Metodologia pedagogiki zorientowanej humanistycznie, Kraków 2006.
Kubinowski D., Jakościowe badania pedagogiczne, Lublin 2010.
Rubacha K., Metodologia badań nad edukacją, Warszawa 2008.
Palka S. (red.), Podstawy metodologii badań w pedagogice, Gdańsk 2010.
Palka S. (red.), Orientacje w metodologii badań pedagogicznych, Kraków 1998.
M.J. Szymański, Edukacyjne problemy współczesności, Kraków 2014.
Literatura uzupełniająca:
Górska L., Podmiot i podmiotowość w wychowaniu. Studium w perspektywie poznawczej pedagogiki integralnej. Szczecin 2008.