Historia sztuki nowoczesnej w Polsce - wykład

Cele przedmiotu:
C.1 - Prezentacja sztuki polskiej od 2 połowy XVIII wieku do 1939 roku.
C 2 - Przygotowanie studentów do świadomego odbioru dziel sztuki nowoczesnej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student definiuje nurty obecne w sztuce polskiej w okresie od około 1750 do 1939 (malarstwo, rzeźba i architektura), grup artystycznych, dzieł wybranych twórców oraz instytucji związanych ze sztuką - K W04.
2. Student rozpoznaje formy historyzmu, nowe rozumienie realizmu w sztuce XIX wieku, pojęcie sztuki narodowej, a także kwestie związane ze sztuką monumentalną (architektura, rzeźba). - K W03
3. Student charakteryzuje specyfikę działalności kolekcjonerskiej w XIX wieku - K W10.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student wykorzystuje podstawową wiedzę dotyczącą historii sztuki polskiej w latach 1750-1939 oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania dzieł sztuki w aspekcie zarówno formalnym, jak i treściowym. - K - U02
2. Student rozpoznaje dzieła sztuki z tego okresu, określając czas ich powstania, styl, autora; potrafi wskazać ich miejsce na szerszej mapie zjawisk artystycznych. - K - U01
3. Student potrafi wykorzystać elementarną wiedzę ze sztuki nowoczesnej w celu analizowania i interpretowania dzieł sztuki. K - U05
4. Student w sposób klarowny i spójny wypowiada się na wybrany lub zadany temat dotyczący nowoczesnej sztuki polskiej, posługując się fachową terminologią.K - U06

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student wyrabia w sobie estetyczną wrażliwość na sztukę i otaczający go świat. - K - K01
Metody dydaktyczne:
Wykład problemowy połączony z prezentacją multimedialną
Treści programowe:
1. Architektura, malarstwo i rzeźba okresu klasycyzmu, w połączeniu z rolą króla Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz czołowych przedstawicieli arystokracji.
2. Rozwój malarstwa polskiego w XIX wieku, omówienie twórczości najwybitniejszych przedstawicieli poszczególnych nurtów: romantyzmu, realizmu i historyzmu.
3. Życie artystyczne i szkolnictwo na ziemiach polskich w XIX wieku.
4. Najwybitniejsi polscy kolekcjonerzy.
5. Kolonie artystów polskich poza granicami dawnej Rzeczypospolitej w XIX i na pocz. XX w.
6. Wybrane zjawiska zachodzące w architekturze i rzeźbie polskiej XIX wieku.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura wymagana:

Anders H., Rytm. W poszukiwaniu stylu narodowego, [Warszawa 1972].
Baranowicz Z., Polska awangarda artystyczna 1918-1939, Warszawa 1975.
Czarnocka K., Półtora wieku grafiki polskiej, Warszawa 1962.
Faryna-Paszkiewicz H., Geometria wyobraźni. Szkice o architekturze dwudziestolecia międzywojennego, Gdańsk 2003 (tam rozdz.: Statki na morzu, statki na lądzie (…); Modlitwa żelazobetonowej epoki; Reprezentacyjna architektura stołecznej Warszawy po 1918 roku).
Geron M., Formiści. Twórczość i programy artystyczne, Toruń 2015
Huml I., Polska sztuka stosowana XX wieku, Warszawa 1978.
Juszczak W., Malarstwo polskie. Modernizm, Warszawa 1977.
Kozakiewicz S., Malarstwo polskie. Oświecenie. Klasycyzm. Romantyzm, Warszawa 1976.
Łukaszewicz P., Zrzeszenie Artystów Plastyków Artes 1929-1935, Wrocław 1975.
Malinowski J., Imitacje świata. O polskim malarstwie i krytyce artystycznej drugiej połowy XIX wieku, Kraków [1987].
Melbechowska-Luty A., Szubert P., Posągi i ludzie. Antologia tekstów o rzeźbie 1815-1889, t. I, Warszawa 1993 (tam: Wprowadzenie, s. 11-107).
Miłobędzki A., Zarys dziejów architektury w Polsce [kilka wydań, Warszawa, tam: rozdział VI-VII].
Pollakówna J., Malarstwo polskie między wojnami 1918-1939, Warszawa 1982.
Ryszkiewicz A., Malarstwo polskie. Romantyzm. Historyzm. Realizm, Warszawa 1989.
Szubert P., Rzeźba polska przełomu XIX i XX wieku, Warszawa 1995.
Turowski A., Konstruktywizm polski, Wrocław 1981 (tam: rozdziały I-V).
Witkiewicz S., Pisma zebrane, T. 1-4, pod red. Jana Z. Jakubowskiego i Marii Olszanieckiej, Kraków 1971-1974 (tam: T. 1, Sztuka i krytyka u nas, wstęp M. Olszanieckiej; Mickiewicz jako kolorysta; „Największy” obraz Matejki; T. 2, Monografie artystyczne, Matejko).

Literatura zalecana:

Aleksander Gierymski 1850-1901. Katalog wystawy w Muzeum Narodowym w Warszawie, Warszawa 2014
Batowski Z., Norblin, Lwów 1911.
Jakimowicz I., Witkacy – Chwistek – Strzemiński. Myśli i obrazy, Warszawa 1978.
J. Krawczyk, Matejko i Historia, Warszawa 1990.
Król A,. Henryk Rodakowski, Kraków 1998.
Kudelska D., Dukt pisma i pędzla. Biografia intelektualna Jacka Malczewskiego, Lublin 2008.
Luba I., Dialog nowoczesności z tradycją. Malarstwo polskie dwudziestolecia międzywojennego, Warszawa 2004.
Maksymilian Gierymski. Dzieła, inspiracje, recepcja, Katalog wystawy w Muzeum Narodowym w Krakowie, Kraków 2014.
Malinowski J., Sztuka i nowa wspólnota. Zrzeszenie artystów Bunt 1917-1922, Wrocław 1991.
Melbechowska-Luty A., Posągi i ludzie. Rzeźba polska dwudziestolecia międzywojennego, Warszawa 2005.
Melbechowska-Luty A., Bal I., Teoria i krytyka. Antologia tekstów o rzeźbie polskiej 1915-1939, Warszawa 2007.
Olszewski A. K., Dzieje sztuki polskiej 1890-1980 w zarysie, Warszawa 1988.
Olszewski A. K., Nowa forma w architekturze polskiej 1900-1925. Teoria i praktyka, Wrocław 1967.
Polskie życie artystyczne w latach 1890-1914; 1915-1939; 1945-1960, prac. zbior. pod red. Aleksandra Wojciechowskiego, Wrocław 1967, 1974, 1992.
Poprzęcka M., Czas wyobrażony. O sposobach opowiadania w polskim malarstwie XIX wieku, Warszawa 1986.
Porębski M., Interregnum. Studia z historii sztuki polskiej XIX i XX w., Warszawa 1975.
Porębski M., Malowane dzieje, Warszawa 1961.
Sienkiewicz J., Piotr Michałowski, Warszawa 1959.

Malarstwo nowoczesne - sztuka interpretacji w teorii i praktyce - konwersatorium

Cele przedmiotu:
C1 - Pogłębiona interpretacja wybranych zjawisk w malarstwie nowoczesnym (przede wszystkim malarstwie polskim 20 lecia międzywojennego).
C2 - Kształtowanie umiejętności analitycznego i syntetycznego myślenia, a także krytycyzmu wobec sztuki danego okresu.
Wymagania wstępne:
W1 - Znajomość najważniejszych zjawisk kształtujących malarstwo nowoczesne.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Doktorant definiuje nurty obecne w nowoczesnym malarstwie polskim, zwłaszcza w malarstwie polskim 20-lecia międzywojennego.
2. Doktorant analizuje relacje zachodzące pomiędzy przedstawicielami mecenatu państwowego, a pojedynczymi twórcami lub grupami artystycznymi.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Doktorant formułuje samodzielne i pogłębione opinie dotyczące malarstwa nowoczesnego oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania dziel sztuki w aspekcie teoretycznym i praktycznym.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Doktorant jest kreatywny i otwarty na wszelkie możliwe zjawiska zachodzące we współczesnym malarstwie i sztuce polskiej.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, dyskusja, analiza omawianych tekstów wraz z dyskusją na ich temat, prezentacje multimedialne.
Treści programowe:
1. Malarstwo polskie w okresie 20-lecia międzywojennego - historia i nurty.
2. Malarstwo polskie po 1945 roku - wybrane zagadnienia.
3. Różne punkty spojrzenia na zjawiska zachodzące w malarstwie nowoczesnym XX wieku.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Obecność na zajęciach, zwłaszcza jednak aktywny w nich udział, pozwalający doktorantom na wykazanie się umiejętnością w formułowaniu własnych sądów, samodzielności myślenia oraz swobodnego operowania pojęciami z zakresu szeroko rozumianej sztuki nowoczesnej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Dobrana indywidualnie w zależności od tematów opracowywanych przez doktorantów, z obowiązkową znajomością treści książek:
A. M. Drexlerowa, A. K. Olszewski, Polska i Polacy na Powszechnych Wystawach Światowych 1851-2000, Warszawa 2005;
I. Luba, Dialog nowoczesności z tradycją. Malarstwo polskie dwudziestolecia międzywojennego, Warszawa 2004;
I. Luba, Duch romantyzmu i modernizacja. Sztuka oficjalna Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2012

Sztuka nowoczesna - seminarium

Cele przedmiotu:
1. Rozwijanie zainteresowań i umiejętności badawczych studenta w zakresie sztuki nowoczesnej.
2. Przygotowanie studenta do samodzielności badawczej.
3. Ukończenie pracy magisterskiej i zaprezentowanie wyników własnych działań naukowych studenta.
Wymagania wstępne:
Kandydat powinien wykazywać zainteresowanie sztuką nowoczesną i współczesna, mieć jasno sprecyzowany pogląd o kim lub o czym chciałby pisać pracę magisterską
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student definiuje właściwie metody badawcze, dobiera je odpowiednio do interpretowanych zjawisk sztuki nowoczesnej.
2.Student prezentuje pogłębioną wiedzę szczegółową związaną z podjętym tematem pracy magisterskiej.
3. Student analizuje zdobytą wiedzę w kontekście innych dyscyplin humanistyki.
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student planuje samodzielnie kwerendę naukową, przeprowadza ją i prezentuje wyniki.
2.Student organizuje własny warsztat naukowy historyka sztuki.
3. Student współpracuje z instytucjami i ekspertami zewnętrznymi, w miarę potrzeb wynikających z przygotowania pracy magisterskiej.
4. Student rozwija umiejętności przygotowania opracowań pisemnych i ustnych prezentacji, zwłaszcza w dyskusji, wyników własnych badań.
5. Student przeprowadza krytyczną analizę dzieł sztuki i zjawisk artystycznych zachodzących w sztuce XIX-XX wieku.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym, potrafi inicjować wydarzenia z nim związane.
2. Student zna wartość dziedzictwa kulturowego i jest nastawiony na jego propagowanie i ochronę.
3. Student potrafi współdziałać w grupie, organizując jej pracę i przyjmując rolę wiodącą.
Metody dydaktyczne:
1. Praca badawcza pod kierunkiem prowadzącego – m.in. dobór metod badawczych, redakcja tekstu naukowego.
2. Dyskusja – zwłaszcza nad kolejnymi rozdziałami pracy magisterskiej.
3. Analiza dzieła sztuki
Treści programowe:
Treści programowe uzależnione są od tematów jakimi zajmują się poszczególni uczestnicy seminarium.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Student przygotowuje ustne oraz multimedialne prezentacje dotyczące poszczególnych rozdziałów pracy. Następnie student przygotowuje te rozdziały w formie pisemnej i dostarcza prowadzącemu według indywidualnie określonego harmonogramu. Warunkiem zaliczenia seminarium jest uczestnictwo w zajęciach, aktywny udział w dyskusjach oraz dostarczenie wykazu zebranej bibliografii przedmiotu, a także - co najmniej - jednego rozdziału pracy (stanu badań).
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Ze względu na dużą różnorodność tematów prac magisterskich, nie ma stałej listy literatury podstawowej i uzupełniającej. Niemniej promotor dąży do tego aby każdy uczestnik seminarium dotarł do literatury (podstawowej i uzupełniającej) swego tematu, zwłaszcza jednak aby orientował się w jego literaturze dawnej jak i najnowszej (współczesnej) Dlatego też wskazane jest aby student przeczytał następujące publikacje książkowe:
Irena Kossowska, Artystyczna rekonkwista. Sztuka w międzywojennej Polsce i Europie,Toruń 2017;
Jolanta Studzińska, Socrealizm w malarstwie polskim Warszawa 2014;
Andrzej Szczerski, Cztery nowoczesności. Teksty o sztuce i architekturze polskiej XX wieku, Kraków 2015;
Andrzej Szczerski, Transformacja. Sztuka w Europie Środkowo-Wschodniej po 1989 roku, Kraków 2018.



Sztuka polska XIX i XX wieku - seminarium

Cele przedmiotu:
Przygotowanie doktorantów do właściwego opracowania tematu będącego przedmiotem ich badań. Umiejętność zdobywania materiałów (archiwalnych, źródłowych i bibliograficznych) sposób ich wykorzystania, analiza formy i treści, konstrukcja rozprawy, sposób jej pisania.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
– doktoranci pogłębiają wiedzę dotyczącą przede wszystkim sztuki polskiej (jej odmian i nurtów) w latach 1764-1939 (malarstwo, rzezba i architektura)), grup artystycznych, dzieł wybranych twórców oraz instytucji związanych ze sztuką

UMIEJĘTNOŚCI
– doktorant potrafi wykorzystać podstawową wiedzę dotyczącą historii sztuki polskiej w latach 1764-1939 oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania dzieł sztuki zarówno w aspekcie formalnym jak i treściowym. W sposób klarowny i spójny, doktorant umie się wypowiedzieć w mowie i piśmie na wybrany lub zadany temat dotyczący nowoczesnej sztuki polskiej, posługując się fachową terminologią.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
– doktorant staje się wszechstronnie przygotowanym (pod względem formalnym i teoretycznym) historykiem sztuki, który będzie umiał sobie poradzić zarówno na rynku sztuki, w muzeum, galerii, a także w pracy naukowo-badawczej.
Metody dydaktyczne:
Rozmowa (dyskusja) po wygłoszonym referacie, przez wcześniej wybranego doktoranta.
Treści programowe:
Stosownie do planów badawczych poszczególnych uczestników seminarium.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Obecność na seminarium oraz przedłożenie do oceny poszczególnych fragmentów rozprawy (zwłaszcza stanu badań oraz jednego z rozdziałów analitycznych).
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Tak różna, jak różne są tematy rozpraw. W sytuacjach wyjątkowych, wszyscy uczestniczy czytają te same teksty aby móc nastepnie wspólnie dyskutować na tematy ogólne (ponad czasowe).