pozowanie_do_400

 

Życiorys naukowy

Ur. 1955 w Lubartowie. Kapłan Archidiecezji Lubelskiej; kapelan Jego Świątobliwości Benedykta XVI; prof. tytularny (2007); prodziekan Wydziału Teologii (1999-2005); dyrektor Instytutu Teologii Dogmatycznej (1997-2008); kierownik Katedry Historii Dogmatów (od 1997); kurator Katedry Teologii Historycznej (2008-2010); kurator Katedry Teologii Ikony (od 2010); redaktor naczelny Roczniki Teologiczne z. 2: Dogmatyka (1997-2008); członek: Redakcji Naczelnej Encyklopedii Katolickiej KUL; Towarzystwa Naukowego KUL, Lubelskiego Towarzystwa Naukowego; ekspert zespołu oceniającego postępowanie akredytacyjne Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej (1999-2002); przewodniczący Sekcji Teologii Komitetu Badań Naukowych (2000-2003); dyrektor Centrum Dialogu Katolicko-Żydowskiego w Lublinie (1999-2002); redaktor serii wydawniczej „Credo" (KUL); prezes Towarzystwa Teologów Dogmatyków (od 2005); redaktor naczelny nowej serii "Teologia w Polsce"; członek Komitetu Nauk Teologicznych PAN (od 2007); konsultor Komisji Nauki Wiary przy Konferencji Episkopatu Polski (Sekcja Nauk Teologicznych; od 2010); członek Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (od 2011), członek Międzynarodowej Komisji Teologicznej w Watykanie (od 2014).


Studia

 

Wydział Teologii KUL, studia filozoficzno-teologiczne (1974-1980), mgr teologii (1980): „Struktura języka wiary według Antona Haidera-Grabnera" (1980, ss. 129); Katholische Universität Eichstätt i Ludwig-Maximilians Universität München (1981-87), ukończone doktoratem (1986) Jesus Christus als Sinn der Geschichte bei Wolfhart Pannenberg, Regensburg 1988, ss. 284 (dyplom 1987); Pontificia Facoltà Teologica „Marianum" w Rzymie (1987-89); habilitacja w KUL (1996) Teologia historii zbawienia według Oscara Cullmanna (Lublin 1996, ss. 323); tytuł profesora w KUL (2007) na podstawie dorobku i tzw. książki profesorskiej: Teologia człowieka. Z najnowszej antropologii niemieckiej. Lublin 2006 ss. 565.

 

rzym_400

 

Główne obszary badań

 

Teologiczne rozumienie historii, chrześcijański sens dziejów, antropologia teologiczna (K. Rahner, R. Guardini, W. Pannenberg i in.), chrystologia personalistyczna, eschatologia, protologia, sakramentologia oraz teologia historii zbawienia, systemy teologii niemieckiej i europejskiej.


W dotychczasowych badaniach zwróciłem uwagę na trzy zasadnicze i wzajemnie się przenikające płaszczyzny: chrystologiczny związek historii z teologią, uniwersalistyczne rozumienie historii zbawienia i antropologię chrześcijańską.


Właściwe rozumienie historii nadaje teologii chrześcijańskiej nadzwyczajny realizm i obiektywizm. Historycznym pryncypium jest Bóg historii, który nie tylko objawia się w historii, ale też w niej działa i zbawia. Jest On władcą przyszłości, a przez to pryncypium jedności i sensu całej historii. Działanie Boga w wydarzeniach historii ludzkiej ukazuje Go jako Prawdę Jego działania historycznego, ale także jako spełnienie celu samej historii. Konkretnym wyrazem tej dialektyki jest Jezus Chrystus, który integruje w szczególną całość istotę Boga i istotę człowieka. Zjednoczenie to, dokonujące się w osobie Wcielonego Logosu, pozwala zrozumieć wspólnotę Osób w Bogu (Trójca Święta), która jednocześnie określa stosunek Boga do historii w ogóle. Bóg działający w historii, a nade wszystko w historii Jezusa Chrystusa i Jego pierwotnej wspólnocie eklezjalnej, podkreśla podwójną relację wobec osoby ludzkiej, od strony początku bytu historycznego i od strony jego historycznego końca, tj. wydarzenia zmartwychwstania. Tak Bóg w Jezusie Chrystusie jest centrum, początkiem, a nade wszystko finałem wszelkiej historii.


Boże działanie w historii ma charakter zbawczy. Cała historia jest w relacji do zbawiającego Boga i staje się ostatecznie historią zbawienia. Historia jest więc czasem zbawienia, drogą realizowania się zbawienia, którą posłużył się Bóg jako medium do objawienia swego zbawczego działania. Stąd rozumienie zbawienia jako historii. Historia zbawienia ogólnie oznacza Boże działanie zbawcze, o ile będzie ono rozumiane w analogii do historii świeckiej jako następstwo czynów Bożych, które rozwijają się według określonego planu Boga. Od strony materialnej historia zbawienia jest historią biblijną, określoną we wszystkich swych zakresach przez uniwersalne Wydarzenie Chrystusa. W Wydarzeniu Krzyża i Zmartwychwstania zapadła już decyzja dla zbawienia świata, ale jest on jeszcze otwarta na dopełnienie się zbawienia. Tym samym istnieje napięcie między „już" a „jeszcze nie".


Rozumienie historii jako ostateczne realizowanie się historii zbawienia prowadzi do nowego ujęcia antropologii chrześcijańskiej. Istnieją dwa kierunki badań w antropologii teologicznej: kierunek nadprzyrodzony i kierunek doczesny. Ograniczeniem byłby wybór jednego z nich. Należy ujmować nie tylko „człowieka w łasce Bożej", lecz także całą jego egzystencję doczesną we wszystkich jej wymiarach, wszelkie działanie człowieka, twórczość, systemy dążeniowe, idee i cały świat, do którego człowiek należy, w którym i poprzez który działa i który chce przekształcać na swoją korzyść. To wszystko domaga się jakoś również światła Bożego, żeby było ujęte w swej istocie i otrzymuje również wartości i sensy religijne, a więc całe ludzkie „bycie-w-świecie" odgrywa rolę „języka" między człowiekiem a Bogiem. Proponuję związanie następujących czterech głównych nurtów rozumienia człowieka: biblijno-historyczny, witalistyczno - fenomenolo-giczny, transcendentalno - egzystencjalisty-czny i historyczno-eschatologiczny (historiozbawczy).

 

Podstawowe znaczenie dorobku

 

Wkład w tworzenie i rozbudowanie nowej dziedziny nauki teologicznej, jaką jest obecnie antropologia teologiczna. Ta młoda dyscyplina teologiczna szuka rozwiązań zarówno metodologicznych jak i merytorycznych. Zrywa ona z klasycznym widzeniem człowieka w perspektywie jedynie wiary biblijnej, a szuka związku rozumienia człowieka na płaszczyźnie konsolidacji nauk teologicznych z naukami przyrodniczymi i humanistycznymi, w tym z kosmologią, paleontologią, biologią, psychologią, socjologią, antropologią kultury, religiologią i in.


Oryginalność dorobku polega na metodologicznym wykorzystaniu związku historii z teologią w celu rozgraniczenia dwóch aspektów jednej i tej samej historii na historia profana i historia sacra dla ukazania paradygmatu natury i nadnatury w relacji człowieka do Boga, a więc całej struktury antropologii teologicznej, opierającej się także na badaniach nauk przyrodniczych i humanistycznych. Oznacza to wkład w ogólny dorobek nauk o człowieku istotnej jego części teologicznej, a mianowicie odniesienie transcendentne człowieka.

 


profesor037_prezydent_400


Dorobek dydaktyczny


Promotor 14 doktoratów z różnych dziedzin teologicznych, w oparciu głównie o teologię Zachodu (np. Eklezjologia egzystencjalna K. Rahnera) ale i Wschodu Europy (np. Znaczenie Tradycji Wschodniej w nauczaniu Jana Pawła II), ponadto promotor dwóch doktoratów honoris causa: Abpa Baltimore, Williama kardynała Keelera z USA i bpa Ludwika Gerharda Müllera z Regensburga); promotor ponad 160 magisteriów z różnych dziedzin teologicznych, zarówno studentów polskich, jak i zagranicznych; - recenzent 17 prac habilitacyjnych w KUL i na innych uczelniach: Warszawa, Kraków, Wrocław, Opole; recenzent ponad 41 doktoratów we wszystkich ośrodkach teologicznych Polski.


suba_uniwersytetowi_400

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2016 16:32