Instytucje wsparcia rodziny - zajęcia terenowe

Cele przedmiotu:
C1: Zajęcia terenowe służą zdobyciu pogłębionych informacji na temat systemu wsparcia udzielanego w wybranej (publicznej lub niepublicznej) instytucji wsparcia rodziny poprzez obserwację działań w nich podejmowanych, gromadzenie informacji potrzebnych do zaprezentowania wybranych instytucji, w tym przeprowadzenie wywiadów z ich pracownikiem/pracownikami oraz przygotowanie monografii instytucji.
Wymagania wstępne:
Znajomość Ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011. Podstawowa wiedza na temat instytucji i organizacji zajmujących się pomocą i pracą socjalną.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
W1: Student posiada elementarną wiedzę o instytucjach rządowych, pozarządowych i samorządowych wspierających rodzinę oraz o wybranych programach wsparcia
W2: wie z jakich źródeł pozyskiwać informacje potrzebne do rozwiązywania problemów rodziny i poszczególnych jej członków w przypadku konkretnych sytuacji
W3: wie jakie są uprawnienia rodziców posiadających dzieci w odpowiednim wieku, uprawnienia osób niepełnosprawnych, rodzin zastępczych, rodzin ubogich, ich zakres oraz sposoby egzekwowania
W4: posiada elementarną wiedzę o powiązaniach pracy socjalnej z innymi naukami (np. prawem, ekonomią, polityką społeczną, medycyną ) (K_W02)
W5: Zna elementarną terminologię dotyczącą wsparcia rodziny zawartą w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rozumie jej zastosowanie (K_W01)

UMIEJĘTNOŚCI
U1: potrafi zdobywać informacje i zestawiać dane istotne dla przygotowania prezentacji wybranej instytucji rządowej, samorządowej lub pozarządowej wspierającej rodzinę lub poszczególnych jej członków
U2: umie prowadzić studia badawcze nad pracą wybranej instytucji, analizować wybrane dokumenty dotyczące instytucji, przeprowadzać wywiady z wybranymi jej przedstawicielami.
U3: potrafi opracowywać innowacyjne rozwiązania na potrzeby swoich klientów potrzebujących wsparcia w konkretnej sytuacji (np. w sytuacji przemocy, uzależnień, rozwodu, niepełnosprawności członka rodziny).
U4:Stosuje standardy etyczne i zawodowe w pracy socjalnej z rodziną i poszczególnymi jej członkami
Kontaktuje się z przedstawicielami różnych instytucji, pracownikami socjalnymi oraz przedstawicielami innych zawodów.
U5: potrafi korzystać ze wsparcia instytucji świadczących pomoc rodzinie i poszczególnym jej członkom znajdującym się w konkretnych sytuacjach życiowych.
U6: planuje i przeprowadza wywiady z przedstawicielami wybranych instytucji.
U7: Posługuje się w praktyce przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
U8: Potrafi wskazywać kompetentne instytucje partnerskie dla pomocy społecznej i korzystać z ich usług w zakresie wsparcia rodziny.

KOMPETENCJE
K1: potrafi prowadzic pogłębione rozważania na tematy z zakresu wsparcia rodziny w sposób nie budzący poczucia zagrożenia
K2: potrafi z zainteresowaniem słuchać innych osób w grupie, przygotowanych przez nich prezentacji wybranych instytucji, zadaje pytania dotyczące prezentowanej instytucji
K3: komunikuje się skutecznie niewerbalnie i werbalnie - w mowie i na piśmie, wypowiada się na temat wybranych instytucji i programów wsparcia rodziny
K4: Potrafi udzielać porad klientom w zakresie ich praw i informacji o programach i instytucjach, z których pomocy mogą skorzystać w konkretnej sytuacji
K5: Uczestniczy w pracy grupy w trakcie zajęć, dyskutuje w grupie na wybrane tematy, omawia wybrane instytucje i programy wsparcia rodziny, jest aktywnym członkiem i liderem grupy (K_K08)
K6: potrafi prowadzić obserwację instytucji i wyciągać wnioski z obserwacji, zauważa mocna i słabe strony danej instytucji
K7: potrafi nawiązywać relacje z przedstawicielami wybranych instytucji rządowych, samorządowych, pozarządowych, które wspierają rodzinę.
K8: potrafi organizować i planować zawodowe zobowiązania, nawiązuje kontakt z wybraną instytucją w wyznaczonym wcześniej terminie, przygotowuje w konkretnym czasie prezentację danej instytucji.
Metody dydaktyczne:
1. Dyskusja dydaktyczna.
2. Omawianie zagadnień teoretycznych.
3. Praca z tekstem, symulacja.
4. Bezpośredni kontakt z wybranymi instytucjami.
5. Dyskusja w podgrupach.
Treści programowe:
1. Zajęcia wprowadzające.
2. Omówienie Ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011. Rola asystenta rodziny.
3. Instytucje wspierające rodzinę z małym dzieckiem oraz rodziców mających trudności wychowawcze.
4. System pieczy zastępczej. Instytucja adopcji.
Organizacje pozarządowe działające na rzecz rodziny.
5. Świadczenia rodzinne.
6. Pomoc samotnym matkom i rodzinom wielodzietnym.
7. Instytucje wspierające rodzinę i poszczególnych jej członków w sytuacji rozwodu.
8. Pomoc rodzinie w sytuacjach trudnych – przemoc, uzależnienie.
9. Instytucje i programy wsparcia dla osób niepełnosprawnych i ich rodzin Instytucje pomocy społecznej.
10. Pomoc rodzinie ubogiej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
3,0 - student w stopniu podstawowym przyswoił wiadomości z zakresu instytucji wsparcia rodziny, nie jest zainteresowany poszerzaniem wiedzy w tym zakresie, diagnozowaniem i projektowaniem działań pomocowych w pracy z rodziną.
3, 5 - student w stopniu dostatecznym porusza się w obszarze wiedzy dotyczącej instytucji wsparcia rodziny, zna przykłady instytucji i organizacji wspierających rodzinę i jej członków, nie dokonuje wnikliwej diagnozy problemów klienta pomocy społecznej. Potrafi wskazać standardy pracy socjalnej właściwe dla zastanej sytuacji pracy.
4, 0 - student posiada zadowalający poziom wiedzy z zakresu instytucji wsparcia rodziny, poprawnie diagnozuje i projektuje działania pomocowe w pracy z klientem tych instytucji, nie jest jednak w tych działaniach dostatecznie wnikliwy.
4,5 - student prezentuje dobry poziom wiedzy w zakresie instytucji wsparcia rodziny, rozumie potrzebę diagnozowania potrzeb klientów pomocy społecznej i oceny jakości usług.
5,0 - Student ma rozległą wiedzę na temat instytucji wsparcia rodziny, potrafi wymienić instytucje oferujące wsparcie rodzinie i opisać rodzaje świadczonych przez nie usług. Student potrafi wskazać przepisy prawne dotyczące osób wspieranych przez owe instutucje. Student zna standardy pracy socjalnej z klientami owych instytucji, potrafi korzystać z metod diagnozowania potrzeb klientów pomocy społecznej i oceny jakości usług.
Na podstawie informacji uzyskanych podczas zajęć terenowych każdy ze studentów przygotowuje monografię instytucji, która stanowi podstawę zaliczenia modułu
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Andrzejewski M., Rozważania o tożsamości zastępczego rodzicielstwa ( i kilku drobniejszych sprawach), [w] Trawkowska D., (red.) Pomoc Społeczna wobec rodzin. Interdyscyplinarne rozważania o publicznej trosce o dziecko i rodzinę, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń 2011, s. 165-192
Gumkowska M., Herbst J., Radecki P., Podstawowe fakty o organizacjach pozarządowych, Raport z badania 2008, s.10-30
Centrum Mediacji Partners Polska Dziecko w rozwodzie, poradnik dla rodziców, Warszawa 2005
Kaczmarczyk I, Wspólnota Anonimowych Alkoholików w Polsce, alkoholowe dno i co to znaczy trzeźwieć, ENETEIA, Wydawnictwo Psychologii i Kultury, Warszawa 2008, s 63-77, 173-179
Kleniewska I., Formy prawne pomocy osobom niepełnosprawnym, [w] Kwak A., Wyrwich –Hejduk, E. (red.), W kręgu zagadnień pracy socjalnej, Wydawnictwo APS, Warszawa 2011, s. 99-116
Krajewska B., Instytucje wsparcia dziecka i rodziny, Wydawnictwo Impuls, Kraków 2010
Olech A., Kaźmierczak T., Pomoc społeczna samotnym matkom. Droga do samodzielności czy instytucjonalizacja niesamodzielności, , [w] Rymsza M. (red.), Samotne macierzyństwo i polityka społeczna, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2001, s. 377-403
Krasiejko I., Nowa rola asystenta rodziny [w] Trawkowska D. (red.), Pomoc Społeczna wobec rodzin. Interdyscyplinarne rozważania o publicznej trosce o dziecko i rodzinę, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń 2011, s. 261-289
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U. Nr 228, poz. 1488)
Stowarzyszenie Klon/Jawor, Jak założyć stowarzyszenie, Rozdział II Co to jest stowarzyszenie i dlaczego warto je założyć? s. 4-11
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 Dz.U. 2011 nr 45 poz. 235
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie opieki zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 Dz.U. z 2011 nr 149 poz. 887
Ustawa z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2010 nr 125 poz. 842)
Literatura uzupełniająca:
Gójska A., Mediacja a inne formy pomocy rodzinie, s. 43-61 [w] Gójska A, Huryn V. (red.) , Mediacja w rozwiązywaniu konfliktów rodzinnych, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007, s. 43-61
MPIPS, Rodzaje i wysokość świadczeń rodzinnych, kryteria uzyskania,
a. http://www.mpips.gov.pl/wsparcie-dla-rodzin-z-dziecmi/swiadczenia-rodzinne/rodzaje-i-wysokosc-swiadczen-rodzinnych-kryteria-uzyskania/,
Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy Niebieska Linia, Zadania Służb
a. http://www.niebieskalinia.pl/index.php?assign=zadania
Świątkowska E., Puszkarska A., Poradnik dla rodziców dziecka z niepełnosprawnością, Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji, Warszawa 2008
Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2010 nr 28 poz. 146)

Mass media a pomoc społeczna - konwersatorium

Cele przedmiotu:
C1 - Zapoznanie studentów z uwarunkowaniami zagrożeń generowanych przez cyberprzestrzeni oraz poszerzenie kompetencji (diagnostycznych, profilaktycznych i terapeutycznych) w obszarze świadczenia pomocy społecznej klientom zagrożonych owym ryzykiem.
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza zakresu psychologii ogólnej i pedagogiki rodziny.
Efekty kształcenia:
W1: Student posiada elementarną wiedzę na temat pomocy społecznej osobom potrzebującym pomocy w obszarze zagrożeń cybernetycznych PS1A_W04
W2: Zna standardy pracy socjalnej z osobami zagrożonymi cyberprzestrzenią PS1A_W10
W3: Ma elementarną wiedzę o metodach diagnozowania potrzeb klientów pomocy społecznej i oceny jakości usług PS1A_W12

UMIEJĘTNOŚCI
U1: Student samodzielnie planuje i realizuje projekty działań socjalnych z b klientami pomocy społecznej PS1A_U02, PS1A_U04, PS1A_U09
U2: Student potrafi planować, przewidywać, projektować i realizować działania służące zachowaniu prawidłowych relacji między osobami tworzącymi środowisko rodzinne PS1A_U02, PS1A_U09, PS1A_U08
U3: Potrafi pracować w grupie przyjmując różne role PS1A_U14

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K1: Student rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i osobistego rozwoju, poprzez permanentną formację PS1A_K01, PS1A_K07, PS1A_K08
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny, case study, filmy szkoleniowe, dyskusja, praca w grupach, pokaz.
Treści programowe:
1. Zajęcia organizacyjne 2h
2. Zagrożenia zdrowia fizycznego i psychicznego 2h
3. Zagrożenia społeczno-wychowawcze (cyberbullying, przemoc rówieśnicza z użyciem mediów elektronicznych, internetowe kluby samobójców, pedofilia w sieci, seksting, sekty, grooming) 4h
4. Uzależnienia technologiczne (uzależnienie od gier, infoholizm) 2h
5. Cyberprzestępczość i nadużycia online 2h
6. Kolokwium zaliczeniowe 2h
7. Wpisy do indeksów 1h
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
3,0 - student w stopniu podstawowym przyswoił wiadomości z zakresu pracy socjalnej z osobami zagrożonymi cyberprzestrzenią, nie jest zainteresowany poszerzaniem wiedzy w tym zakresie, diagnozowaniem i projektowaniem działań pomocowych, profilaktycznych i terapeutycznych.
3, 5 - student w stopniu dostatecznym porusza się w obszarze wiedzy przedmiotowej, zna przykłady instytucji i organizacji wspierających osoby zagrożone uzależnieniami technologicznymi , nie dokonuje wnikliwej diagnozy problemów klienta. Potrafi w sposób niepełny wskazać standardy pracy socjalnej właściwe dla zastanej sytuacji klienta.
4, 0 - student posiada zadowalający poziom wiedzy z zakresu pracy z osobami i rodzinami potrzebującymi pomocy społecznej w obszarze zagrożeń generowanych przez cyberprzestrzeń. poprawnie diagnozuje i projektuje działania diagnostyczne w pracy z klientem, nie jest jednak w tych działaniach dostatecznie wnikliwy.
4,5 - student prezentuje dobry poziom wiedzy w obszarze zagrożeń cyberprzestrzeni , rozumie potrzebę diagnozowania potrzeb klientów pomocy społecznej i oceny jakości usług.
5,0 - Student ma bogaty zasób kompetencji i instrumentów wykonawczych w zakresie wsparcia osób zagrożonych cyberprzestrzenią. Student potrafi wskazać i diagnozować rodzaje zagrożeń społecznych, wychowawczych, zdrowotnych, moralnych mających miejsce w cyberprzestrzeni. Podejmuje kompleksowe rozwiązania dotyczące profilaktyki i przeciwdziałania zagrożeniom, jakie niesie za sobą informatyzacja większości dziedzin współczesnego życia.
Inne kryteria oceny:
1. Aktywność merytoryczna na zajęciach.
2. Test kompetencyjny pod koniec semestru.
3. Obecność na zajęciach.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
1. Abgrall J., Sekty – manipulacja psychologiczna, Wyd. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005.
2. Aftab P., Internet a dzieci. Uzależnienia i inne niebezpieczeństwa, Wyd. Prószyński
i S-ka, Warszawa 2003.
3. Augustyn J., Wychowanie do integracji seksualnej, Wydawnictwo M, Kraków 1994.
4. Bednarek J., Zagrożenia w cyberprzestrzeni, w: Jędrzejko M. (red.), Patologie społeczne,
Wyższa Szkoła Humanistyczna w Pułtusku, Pułtusk 2006.
5. Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, http://www. ciop.pl (17.02.2013).
6. Carr J., Internet a wykorzystywanie seksualne dzieci i pornografia dziecięca, http://www.dzieckokrzywdzone.pl/User- Files/File/kwartalnik13/13_carr.pdf (23.02.2019).
7. Cent J., Nowe media a dzieci – dylemat rodziców, w: M. Bogunia-Borowska (red.), Dziecko w świecie mediów i konsumpcji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2006.
8. Choroby układu mięśniowo-szkieletowego, Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy, https://osha. europa.eu/pl/topics/msds/index_html (23.02.2019).
9. Dambach K. E., Mobbing w szkole: jak zapobiegać przemocy grupowej?, Gdańsk 2003.
10. Dymek-Balcerek K., Przemoc w szkole – między lękiem a nadzieją, w: Dymek- Balcerek K. (red.), Patologie zachowań społecznych – rzeczywistość przełomu wieków XX i XXI. Rodzina dysfunkcyjna – przemoc, Radom 2000.
11. Heise D., O zagrożeniach w Internecie, „Wychowawca”, nr 4/2010. Izdebska A., Aktywność pedofilów w Internecie, http://www.stoppedofilom.pl/index. p hp?s= artykuly&id=18 Izdebska A., Aktywność pedofilów w Internecie, http://www.stoppedofilom.pl/index.p hp?s= artykuly&id=18 (23.02.2019).
12. Izdebska A., Aktywność pedofilów w Internecie, http://www.stoppedofilom.pl/index. p hp?s= artykuly&id=18 (23.02.2019).
13. Jęczeń J., Komsta K., Człowiek w l@biryncie sieci. Z cyklu: Gra o życie. T. II. Lublin 2013.
14. Jęczeń J., Komsta k., Sak J., Hazard i uzależnienia wirtualne. Z cyklu: Gra o życie. T. I. Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu 2012.
15. Kornas-Biela D., Niszczący wpływ pornografii, „Wychowawca”, 2006, nr 5.
16. Kotowski J., Praca przy Komputerze: Zagrożenia, Zasady bezpiecznej pracy.
17. Kozak S., Patologie komunikowania w Internecie. Zagrożenia i skutki dla dzieci i młodzieży, Wyd. Difin, Warszawa 2011.
18. Kozak S., Patologie wśród dzieci i młodzieży, Wyd. Difin, Warszawa 2007.
19. Krawulska-Ptaszyńska A., Psychospołeczne uwarunkowania korzystania z pornografii
przez mężczyzn, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 2003.
20. Kudlak G., Sexting – od zabawy do przestępstwa, w: Oblicza patologii
społecznych, red. S. Bębas, Wyd. Wyższej Szkoły Handlowej, Radom 2011.
21. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1988 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, Dz.U. 1998 nr 148, poz. 973.
22. Mudrak E., Fenomen sekt, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2007.
23. Nowakowski P. T., Sekty – oblicza werbunku, Wyd. Maternus Media, Tychy 2001.
24. Nowakowski P. T., Sekty, co każdy powinien wiedzieć, Wyd. Maternus Media, Tychy
1999.
23. Olejnik P., Internet-niebezpieczeństwo dezintegracji osobowości dziecka?, w: J.
Izdebska, T. Sosnowski (red.), Dziecko i media elektroniczne-nowy wymiar dzieciństwa,
t.2, Trans Humana, Białystok 2005.
24. Parysiewicz B. (red.), Komsta-Tokarzewska K. (red.), M. Wyżlic (red.), Zachowania ryzykowne. Diagnoza, profilaktyka i terapia, Lublin 2015,
25. Pawłowicz Z., Kościół i sekty w Polsce, Wydawnictwo Diecezji Gdańskiej „Stella Maris”, Gdańsk 1992.
26. Pospiszyl K., Geneza pedofilii, http://www.stoppedofilom.pl/index.
php?s=artykuly&id=9 (23.02.2019).
27. Śpiewak J., Dziecko zagrożone on-line, „Niebieska Linia”, 2004, nr 3, s. 28. J. Pyżalski, Agresja elektroniczna wśród dzieci i młodzieży, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2011, s. 124.
28. Wallace P., Psychologia Internetu, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2001.
Warylewski J., Przestępstwa seksualne, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego,
Gdańsk 2001.
29. Wilczewski S., Wrzód M., Bezpieczny komputer w domu. Chroń swój domowy
komputer, Wydawnictwo HELION, Gliwice 2007.
30. Willard N. E., Cyberbullying and Cyberthreats: Responding to the challenge of online social cruelty, threats, and distress, http://www.symantec.com/pl/ pl/norton/library/familyresourc e/article. jsp?aid=article1_02_08#1 (03.01.2013), http://www.lobuziak.pl/rodzice/nowinki _ze_swiata/ intern et_dzieci_i_rodzice_- _zachowania.html (23.02.2019).
31. Wojtasik Ł., Cyberprzemoc, „Niebieska Linia”, 2007, nr 2.
32. Zwoliński A., Anatomia sekty, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne „Powlen”, Radom 2004.
33. Zwoliński A., Obraz w relacjach społecznych, Wydawnictwo WAM, Kraków 2004.

Pedagogika społeczna - konwersatorium

Cele przedmiotu:
C 1. Zdobycie wiedzy o specyfice pedagogiki społecznej jako dyscypliny naukowej, jej podstawowych pojęciach i charakterystyce rozwoju oraz umiejętności jej lokalizowania wśród innych subdyscyplin pedagogicznych.
C 2. Zapoznanie studentów ze środowiskowymi uwarunkowaniami procesów wychowawczo-opiekuńczych oraz z podstawowymi środowiskami wychowawczymi.
C 3. Student rozumie procesy zachodzące w otoczeniu i środowisku życia człowieka.
C 4. Student ocenia i diagnozuje sytuacje zagrożenia dla pomyślnego rozwoju jednostki i grup społecznych. Dostrzega i określa negatywne skutki czynników rozwojowych, ubóstwa, sieroctwa społecznego, deficytów więzi międzyludzkich. Zapoznanie studentów z najważniejszymi problemami społecznymi.
C 5. Student zapozna sie z podstawowymi metodami pracy w pedagogice społecznej: metoda indywidualnych przypadków, metoda pracy grupowej, metoda pracy środowiskowej.
C 6. Student zapozna sie ze specyfika instytucji państwowych zobligowanych do udzielania pomocy, profilaktyki i wsparcia społecznego.
Wymagania wstępne:
Teoretyczne podstawy wychowania, socjologia wychowania.
Efekty kształcenia:
WIEDZA:
1 Student zna podstawowe pojęcia związane z pedagogiką społeczną. Posiada wiedze na temat powstania i rozwoju pedagogiki społecznej. Zna prekursorów i twórców pedagogiki społecznej. Student zna miejsce pedagogiki społecznej w systemie nauk pedagogicznych NR1A_W10
2 Student posiada wiedze na temat podstawowych środowisk wychowawczych: rodzina, środowisko lokalne, grupa rówieśnicza, środowisko szkolne, środowisko społeczne NR1A_W10
UMIEJĘTNOŚCI:
1 Student potrafi dostrzegać, obserwować, analizować i interpretować zjawiska społeczne zagrażające prawidłowemu funkcjonowaniu jednostki i grup społecznych NR1A_U01, NR1A_U02
2 Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi przy analizowaniu ludzkich zachowań, diagnozowaniu i prognozowaniu sytuacji oraz określaniu działań praktycznych NR1A_U10, NR1A_U16
KOMPETENCJE SPOŁECZNE:
1 Student potrafi współpracować z różnymi osobami oraz instytucjami państwa na rzecz poprawy sytuacji życiowej swoich podopiecznych NR1A_K07
Metody dydaktyczne:
M1 Miniwykład
M2 Praca z podręcznikiem
M3 Prezentacja multimedialna
M4 Dyskusja
M5 Praca w grupach
Treści programowe:
C1 Historia opieki, pomocy i wsparcia społecznego od Starożytności do wieku XXI. 2 godz.
C2 Przedmiot zainteresowania pedagogiki społecznej, pedagogika społeczna a inne dyscypliny naukowe, kluczowe pojęcia pedagogiki społecznej: środowisko, wychowanie-socjalizacja, siły społeczne, siły ludzkie, potencjał rozwojowy, kapitał ludzki, kapitał społeczny. 3 godz.
C3 Problemy współczesnej cywilizacji uzależnienia i zagrożenia Internet, globalizacja, emigracja. 3 godz.
C4 Kształcenie ustawiczne w społeczeństwie informacyjnym. 2 godz.
C5 Źródła niedostosowania społecznego- agresja i przemoc przykłady łamania prawa
przez nieletnich i młodocianych. 2 godz.
C6 Ważne problemy którymi zajmuje sie pedagogika społeczna: bieda, bezrobocie, niedostosowanie społeczne, deprywacja potrzeb, rozwarstwienie społeczne. 2 godz.
C7 Twórcy pedagogiki społecznej w Polsce i na świecie przegląd najważniejszych teoretyków
i praktyków pedagogiki społecznej. 2 godz.
C8 Problematyka diagnozy w pedagogice. Typy diagnozy. 2 godz.
C9 Metody pracy w pedagogice społecznej: metoda grupowa, metoda indywidualnego
przypadku. Metoda organizowania środowiska. 4 godz.
C10 Problematyka poradnictwa. 2 godz.
C11 Aktywność społeczna, obywatelska, wolontariat, organizacje pozarządowe. 2 godz.
C12 Źródła niedostosowania społecznego alkoholizm, narkomania, dyskusja na temat
przejmowania patologicznych wzorów życia. 2 godz.
C13 Praca socjalna. 2 godz.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Efekty kształcenia - wiedza
Na ocenę niedostateczną - Student nie zna podstawowych pojęć pedagogiki społecznej i nie orientuje się w specyfice funkcjonowania pedagogiki społecznej. Student nie zna głównych środowisk życia i funkcjonowania społecznego człowieka, nie zna pełnionych przezeń funkcji.
Na ocenę dostateczną - Student omawia podstawowe pojecia pedagogiki społecznej i orientuje się pobieżnie w specyfice funkcjonowania pedagogiki społecznej.Student zna pobieżnie główne środowiska zycia i funkcjonowania społecznego człowieka i równie pobieznie okresla pełnione przezeń funkcje.
Na ocenę dobrą - spełnione kryteria na ocenę 3 oraz student charakteryzuje szczegółowo rozwój pedagogiki społecznej. Spełnione kryteria na ocene 3 oraz student charakteryzuje szczegółowo srodowiska życia i funkcjonowania społecznego człowieka.
Na ocenę bardzo dobrą - spełnione kryteria na ocene 4 oraz: student opierajac sie na swojej wiedzy potrafi swobodnie zastosować określone pojecie pedagogiki społecznej do specyfiki współczesnego funkcjonowania pedagogiki społecznej. Student opierając sie na swojej wiedzy swobodnie opisuje środowiska życia i funkcjonowania społecznego człowieka, pełnione przezeń
funkcje i określa możliwości powiązania tych srodowisk w system wychowawczy.
Efekty kształcenia - umiejętności
Na ocenę niedostateczną - student nie określa w czym mogą się przejawiać zagrożenia, sytuacje ryzyka i możliwe dysfunkcje w aspekcie lokalnym i globalnym. Student nie wie czym jest integracja oddziaływań wychowawczych podstawowych środowisk życia i funkcjonowania człowieka.
Na ocenę dostateczną - Student określa pobieżnie w czym mogą się przejawiać zagrożenia, sytuacje ryzyka i możliwe dysfunkcje w aspekcie lokalnym i globalnym. Student określa czym jest integracja oddziaływań wychowawczych podstawowych środowisk życia i funkcjonowania człowieka.
Na ocenę dobrą - spełnione kryteria na ocene 3 oraz student okresla szczegółowo jakie rodzaje zagrożeń,
sytuacji ryzyka i możliwych dysfunkcji pojawiają się współcześnie w środowiskach
lokalnych i globalnych. Spełnione kryteria na ocene 3 oraz student charakteryzuje szczegółowo integracje oddziaływań wychowawczych w podstawowych środowiskach życia i funkcjonowania człowieka na podanych przez siebie przykładach.
Na ocenę bardzo dobrą - spełnione kryteria na ocenę 4 oraz student opierać się na swojej wiedzy potrafi powiązać przyczyny i skutki zagrożeń, sytuacji ryzyka i możliwych dysfunkcji pojawiających się współcześnie w środowiskach lokalnych i globalnych oraz podjąć się określenia sposobów przeciwdziałania im. Student opierając się na swojej wiedzy potrafi zastosować w praktyce sposoby integracji oddziaływań podstawowych środowisk życia i funkcjonowania jednostki w przypadku pojawienia się zakłóceń funkcjonowania tych środowisk.
Efekty kształcenia - kompetencje społeczne
Na ocenę dostateczną - student wymienia instytucje wspierające osoby w trudnych sytuacjach życiowych.
Na ocenę dobrą - spełnione kryteria na ocenę 3 oraz: student zna sposób funkcjonowania poszczególnych instytucji (Urzad Pracy, Osrodek Pomocy Społecznej ect.)
Na ocenę bardzo dobrą - spełnione kryteria na ocene 4 oraz: student po otrzymaniu opisów losów konkretnej osoby wie jakie instytucje powinien zaangażować w pomoc osobie potrzebującej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa
Cichosz M., Pedagogika społeczna. Tradycja-teraźniejszość -nowe wyzwania, Olecko 2001.
Górnikowska-Zwolak E., Radziewicz-Winnicki A., Pedagogika społeczna- między stagnacją a zaangażowaniem, Katowice 1999.
Kawula S., Pedagogika społeczna. Dokonania – aktualność - perspektywy, Toruń 2001.
Marynowicz-Hetka E., Pedagogika społeczna: podręcznik akademicki, T. 2, Warszawa 2007.
Pilch T., Lalak D., Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Warszawa 1999.
Pilch T., I. Lepalczyk, Pedagogika społeczna, Warszawa 1995.
Przecławska A., Theiss W., Pedagogika społeczna. Pytania o wiek XXI, Warszawa 1999.
Radlińska H., Pedagogika społeczna, Wrocław 1961..
Trempała E., Cichosz M., Pedagogika społeczna, Olecko 2001.

Literatura uzupełniająca
Lepalczyk I, Marynowicz-Hetka E., Przekształcanie środowiska społecznego. Dorobek i kierunki dalszych badań, Łódź 1990
Piekarski J., Edukacja społeczna wobec problemów współczesnego człowieka i społeczeństwa, Łódź 2010.
Pilch J., Pedagogika społeczna: człowiek w zmieniającym się świecie,
Wyd. 2 rozszerz., Warszawa 1995.

Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży uzdolnionej muzycznie - wykład

Cele przedmiotu:
C1- Dostarczenie podstawowej wiedzy na temat rozwoju poszczególnych funkcji psychicznych.
C2-Wykształcenie umiejętności całościowego spojrzenia na rozwój człowieka przez pryzmat rozwoju jego funkcji poznawczych, emocji, rozwoju moralnego i społecznego.
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza z zakresu psychologii ogólnej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
W1: ma pogłębioną wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia w aspekcie biologicznym, psychologicznym i społecznym M_W02
W2: student ma pogłębioną wiedzę na temat biologicznych, psychologicznych podstaw rozwoju dzieci i młodzieży uzdolnionych muzycznie M_W07;

UMIEJĘTNOŚCI
U1: Posiada podstawowe umiejętności badawcze obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na rozwiązywanie problemów w zakresie muzykologii oraz dyscyplin pomocniczych muzykologii M_U02
U2: student potrafi sprawnie posługiwać się wybranymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania podejmowanych działań praktycznych M_U01

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K1: student jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych i osobistych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w podejmowaniu indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych w zakresie nauk o rodzinie; angażuje się we współpracę ze specjalistycznymi jednostkami M_K05
Metody dydaktyczne:
1. Wykład informacyjny.
2. Wykład problemowy.
3. Dyskusja.
4. Krytyczna analiza materiałów źródłowych.
5. Praca z książką.
6. Prezentacje multimedialne.
7. Analiza raportu z badań.
8. Materiał filmowy.
Treści programowe:
1. Zajęcia wprowadzające. Pojęcie rozwoju i zmiany rozwojowej. Zasady i prawidłowości psychicznego rozwoju człowieka.
2.Okres prenatalny. Narodziny i kompetencje noworodka.
3. Wczesne dzieciństwo i wiek przedszkolny.
4. Młodszy wiek szkolny.
5. Adolescencja.
6. Rozwój muzyczny człowieka w poszczególnych faza życia. Koncepcje wybrane (H. Moog, K. Swanwicka i J. Tillman, Edwin E. Gordon, John A. Sloboda, M Manturzewska , B. Kamińska). Neurodydaktyka muzyczna.
6. Rozwój poznawczy – spostrzeganie, przekształcenia rozwojowe pamięci, kształtowanie się czynności intelektualnych.
7. Metapoznanie. Funkcje wykonawcze. Umiejętności liczbowe.
8. Rozwój emocjonalny. Przywiązanie i bliskie relacje.
9. Rozwój społeczny i rozwój moralny
10. Rozwój osobowości. Cechy, styl adaptacji i tożsamość.
11. Różnice indywidualne w rozwoju psychicznym.
12.Wybrane aspekty rozwoju kończyny górnej w ontogenezie. Zasady nauczania i doskonalenia umiejętności manipulacyjnych.
13. Usprawnianie analizatorów: wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno-ruchowego w pracy z dziećmi i młodzieżą uzdolnioną muzycznie. Implikacje praktyczne.
14. Prawidłowości psychopedagogiczne w kształtowanie odporności emocjonalnej.
15. Rytm w wychowaniu umysłowym dzieci i młodzieży.
16. Świadomość własnego ,,ja” a orientacja przestrzenna dzieci i młodzieży u o specjalnych potrzebach edukacyjnych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Na ocenę niedostateczną - student ma bardzo podstawową wiedzę z zakresu psychologii rozwojowej dzieci i młodzieży , nie jest zainteresowany poszerzaniem wiedzy w tym zakresie, diagnozowaniem, analizowaniem i prognozowaniem sytuacji psychopedagogicznych.
Za ocenę dostateczną - student jest wystarczająco skoncentrowany na znajomości podstaw psychologii rozwojowej, posiada wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia, zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym, poszerzoną w odniesieniu do odpowiednich etapów edukacyjnych.
Na ocenę dobrą - student ma zadowalający poziom wiedzy z zakresu psychologii rozwojowej dzieci i młodzieży, prawidłowo diagnozuje i projektuje środki korekcyjne i kompensacyjne, ale nie jest dostatecznie wnikliwy w tych działaniach.
Ocena bardzo dobra - student ma rozległą wiedzę na temat rozwoju człowieka w całym cyklu jego życia, potrafi diagnozować trudności w funkcjonowaniu osoby, rozumie potrzebę działań zapobiegawczych i kompensacyjnych, jest otwarta na zdobywanie wiedzy z różnych źródeł.

Efekty kształcenia - umiejętności
Ocena niedostateczna - student nie potrafi posługiwać się wiedzą teoretyczną z zakresu psychologii rozwojowej dzieci i młodzieży , nie podejmuje działań w celu diagnozowania, analizowania i prognozowania sytuacji pedagogicznych oraz dobierania strategii realizowania działań praktycznych na poszczególnych etapach edukacyjnych osoby.
Na ocenę dostateczną - student w sposób niewystarczający dokonuje diagnozy sytuacji rozwojowej klienta, jak również samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności związane z działalnością pedagogiczną.
Na ocenę dobrą - student wykazuje wysoki poziom umiejętności w zakresie obserwacji sytuacji rozwojowych osoby.
Ocena bardzo dobra – student potrafi posługiwać się wiedzą teoretyczną z zakresu psychologii rozwojowej dzieci i młodzieży w celu diagnozowania, analizowania i prognozowania sytuacji pedagogicznych oraz dobierania strategii realizowania działań praktycznych na poszczególnych etapach rozwoju osoby, potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności związane z działalnością pedagogiczną (dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą), korzystając z różnych źródeł i nowoczesnych technologii.


Efekty kształcenia - kompetencje
Na ocenę niedostateczną - student reprezentuje niski poziom przygotowania do kontaktu z klientem.
Na ocenę dostateczną - student wykazuje niewystarczający poziom zaangażowania w problematykę rozwoju dzieci i młodzieży.
Za ocenę dobrą - student ma zadowalający poziom przygotowania do diagnozowania sytuacji rozwojowej dzieci i młodzieży i współdziałania z nim w oddziaływaniach psychopedagogicznych.
Ocena bardzo dobra - student potrafi współdziałać i pracować w grupie, potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadań.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
1) Bruner, J., Poza dostarczone informacje, PWN, Warszawa 1978.
2) Erikson E. H. , Dzieciństwo i społeczeństwo, Rebis, Poznań 1997.
Gardner H., The disciplined mind. What all students should understand, Simon & Schuster , New York 1999.
3) Harwas - Napierała, B., Trempała, J., Psychologia rozwoju człowieka – rozwój funkcji psychicznych. Tom 2 i 3, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.
4) Koelsch, S. Maess, B., Grossmann, T., Friederici, A., Electric brain responses reveal gender differences in music processing, ,,Neuroreport” 14 (2002), nr 5.
5) Lehmann, A. C., Sloboda J. A., Woody R. H., Psychology for Musicians: Understanding and Acquiring the Skills,Oxford University Press, New York 2007.
6) Manturzewska M., Kamińska B., Rozwój muzyczny człowieka, [w:] M. Manturzewska, H. Kotarska (red.), Wybrane zagadnienia z psychologii muzyki, Wyd. WSiP, Warszawa 1990.
7) Piaget J. , Rozwój ocen moralnych, PWN, Warszawa 1971.
8) Piaget, J. , Studia z psychologii dziecka, PWN, Warszawa 1966.
7) Piaget J., Równoważenie struktur poznawczych, PWN, Warszawa 1981.
9) Piaget J. Inhelder B., Od logiki dziecka do logiki młodzieży, PWN, Warszawa 1970.
10) Przetacznik-Gierowska, M., Tyszkowa M., Psychologia rozwoju człowieka – zagadnienia wstępne. Tom 1, PWN, Warszawa 1996.
11) Shugar G., Smoczyńska M., Badania nad rozwojem języka dziecka, PWN, Warszawa 1980.
Sloboda J. A, The Musical Mind. The cognitive psychology of music, Clarendon Press, Oxford 1985.
12) Swanwick, K., Music, Mind and Education, Routledge, London and New York 1988.
13) Tyszkowa M., Aktywność i działalność dzieci i młodzieży, WSiP, Warszawa 1980.
14) Vasta R., Haith M., Miller S., Psychologia dziecka, WSiP, Warszawa 1995.

Literatura uzupełniająca:
1) Asbury K., Plomin R., Geny i edukacja, PWN, Warszawa 2015.
2) Attwood T., Zespół Aspergera, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2002, Rozdz. 1-2.
3) Bakiera L., Czy dorastanie musi być trudne, Wydawnictwo Naukowe Scholar ,Warszawa 2009
4) Białecka-Pikul M. ,Narodziny i rozwój refleksji nad myśleniem, Wyd UJ. Blakemore, Kraków 2012.
5) Clark E., First Language Acquisition, Cambridge University Press , Cambridge 2016.
6) Carey S., The origin of concepts, Oxford University Press , Oxford 2008.
7) Czerwińska-Jasiewicz M., Rozwój psychiczny młodzieży a jej koncepcje dotyczące własnego życia, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Warszawa 2005, (Rozdz. 1-3).
8) Dunn J., Przyjaźnie dzieci, Wyd UJ, Kraków 2008.
9) Frith U., Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy, GWP, Gdańsk 2008, rozdz. 4, 5, 8, 9.
10) Gerhardt S., Znaczenie miłości. Jak uczucia wpływają na rozwój mózgu, Wyd. UJ , Kraków 2016.
11) Gopnik A., Dziecko filozofem. Co dziecięce umysły mówią nam o prawdzie, miłości oraz sensie życia, Prószyński i S-ka , Warszawa 2010.
12) Goswami U., Cognitive development. The learning brain, Blackwell , Oxford 2008.
13) Johnson M.H. i de Haan M., Developmental Cognitive Neuroscience. An Introduction, Wiley, Oxford 2015.
14) Karmiloff K., Karmiloff-Smith A., Pathways to Language: From Fetus to Adolescent, Harvard University Press , Cambridge 2002.
15) Katra G., Dorastanie jako okres wielkich transformacji, w: Z zagadnień współczesnej psychologii wychowawczej, red. A. Jurkowski , Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN , Warszawa 2003.
16) Oleś P., Psychologia człowieka dorosłego. Ciągłość - zmiana - integracja. Warszawa: PWN.
17) Pearson, B. Z., Jak wychować dziecko dwujęzyczne, Media Rodzina, Poznań 2013, rozdz. 1-3.
18) Senator D., Neurofizjologiczne mechanizmy wczesnodziecięcej traumy relacyjnej, ,,Nowiny Psychologiczne” 2005, nr 2, s. 51-66.
19) Pisula E., Autyzm. Od badań mózgu do praktyki psychologicznej, GWP, Gdańsk 2012.
20) Senator D., Więź emocjonalna – poszukiwanie siebie w relacji z drugą osobą, w: Wczesna interwencja – miejsce psychologa w opiece nad małym dzieckiem i jego rodziną , red. T. Karczmarek i G. Kmita, Emu, Warszawa 2004, s. 15-30.
21) Senejko A. i Oleszkowicz A., Psychologia dorastania. Zmiany rozwojowe w dobie globalizacji, PWN, Warszawa 2013.
22) Shonkoff J.P., Phillips D.A., From Neurons to Neighborhoods: The Science of Early Childhood Development. National Research Council and Institute of Medicine, Committee on Integrating the Science of Early Childhood Development, Board on Children, Youth, and Families, Commission on Behavioral and Social Sciences and Education, National Academy Press, Washington 2000, s. 39-56, 182-218.
23) Siegel D., Rozwój umysłu. Jak stajemy się tym, kim jesteśmy, Wyd. UJ, Kraków 2009.
24) Stern D.N., The Interpersonal World of the Infant. (II wydanie), Norton , New York 2000.
25) Thelen E., Smith L.B. , A dynamic systems approach to the development of cognition and action, MIT Press, Cambridge 2016.
26) Susułowska M., Psychologia starzenia się i starości, PWN, Warszawa 1989.
27) Suświłło M., Psychopedagogiczne uwarunkowania wczesnej edukacji, Wyd. UWM, Olsztyn 2001.
28) Szatmari P., Uwięziony umysł. Opowieści o ludziach z autyzmem, Wyd. Znak , Kraków 2004, roz. 2, 3, 4.
29) Tomalski P., Johnson M.H. , The effects of early adversity on the adult and developing brain, ,,Current Opinion in Psychiatry” 2010, 23(3), s. 233-238.
30) Wojciechowska L. Syndrom pustego gniazda. Dobrostan matek usamodzielniających się dzieci, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Warszawa 2008.