Jolanta Klimek-Grądzka

Dawne i nowe w języku - seminarium

Cele przedmiotu:
Doskonalenie warsztatu naukowego.
Przygotowanie rozprawy doktorskiej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Student ma pogłębioną wiedzę z zakresu przygotowywanej rozprawy doktorskiej. Definiuje pojęcia, teorie i zagadnienia badawcze związane z przygotowywaną rozprawą.

UMIEJĘTNOŚCI
Student potrafi wyszukiwać opracowania specjalistyczne i korzystać z nich.
Potrafi formułować cele badawcze i założenia rozprawy.
Potrafi zaprezentować wyniki prowadzonych badań naukowych.
W pogłębiony sposób potrafi analizować materiał badawczy.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Student prawidłowo identyfikuje priorytety w pracy naukowej.
Efektywnie organizuje własną pracę.
Zna i stosuje zasady etyki pracy naukowej i ochrony własności intelektualnej.
Metody dydaktyczne:
Konwersatorium, dyskusja; praca z tekstem; krytyczna analiza tekstu.
Treści programowe:
Ogólne zagadnienia dotyczące wiedzy naukowej, sposobów opisu języka oraz szczegółową problematykę językoznawczą związaną z przygotowywanymi przez
studentów rozprawami doktorskimi.
Szczegółowa metodologia pracy naukowej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Przygotowanie i przedstawienie raportu z badań.
Przedstawienie i omówienie kolejnych partii rozprawy.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Apanowicz J., Metodologiczne uwarunkowania pracy naukowej: prace doktorskie, prace habilitacyjne, Warszawa 2005.
Eco U., Jak napisać pracę dyplomową. Poradnik dla humanistów, Warszawa 2007.
Gambarelli G., Łucki Z., Jak przygotować pracę dyplomową lub doktorską, Kraków 1996.
Kolman R., Poradnik dla doktorantów i habilitantów, Bydgoszcz 2000.
Mendel T., Metodyka pisania prac doktorskich, Poznań 1996.

Literatura z zakresu językoznawstwa dostosowana do tematyki badań - podawana indywidualnie.

Seminarium językoznawcze - seminarium

Cele przedmiotu:
ustalenie metodologii pracy dyplomowej.
Ustalenie i zgromadzenie podstawy materiałowej pracy.
Przygotowanie pracy magisterskiej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 posiada bazę teoretyczną i metodologiczną do realizacji całokształtu studiów językoznawczych na filologii polskiej
K_W04 ugruntował szczegółowe zasady poprawnego i sprawnego pisania i mówienia oraz wiedzę na temat funkcjonalności środków językowych
K_W07 orientuje się w zagadnieniach z zakresu naukowego i systemowego badania języka, szkół językoznawstwa oraz wypracowanych metod badawczych
K_W09 opanował główne pojęcia i kategorie poszczególnych dyskursów badawczych oraz zapoznał się z ich operacyjnością wobec tekstów literackich i użytkowych
K_W10 zapoznał się z najnowszą metodyką i metodologią dotyczącą prowadzenia badań naukowych oraz pozyskiwania i wykorzystywania tej wiedzy dla dziedziny prowadzonych badań; poznał kryteria doboru źródeł; zasady przeprowadzania kwerendy oraz zbierania i opracowywania potrzebnych materiałów; zasady pisania i redakcji pracy naukowej, zasady rozwiązywania problemów naukowych
K_W11 zna zasady ochrony własności intelektualnej oraz etos pracy naukowej

UMIEJĘTNOŚCI
K_U03 ma umiejętność właściwej i świadomej poprawy tekstów własnych i cudzych
K_U04 potrafi tworzyć i wygłaszać oficjalne teksty mówione; potrafi zastosować etykietę językową w różnych sytuacjach komunikacyjnych
K_U05 rozwinął sprawność myślenia teoretycznego
K_U06 ma umiejętności analizy dyskursu naukowego i krytycznego
K_U07 potrafi przeprowadzić kwerendę oraz zebrać i opracować potrzebne materiały
K_U08 potrafi na podstawie źródeł i literatury samodzielnie (oryginalnie i twórczo) napisać pracę naukową; stosuje właściwe metody badawcze, prawidłowo wyciąga wnioski, syntetyzuje omawiane zagadnienia; potrafi dokonać krytycznej analizy, zakwalifikować i ocenić badane zagadnienie
K_U15 swobodnie potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informację z wykorzystaniem cyfrowych źródeł

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K02 wyrobił sobie postawę sumienności, rzetelności, szacunku dla prawdy oraz postawę samokrytycyzmu w pracy twórczej, a także odpowiedzialności za własną pracę i dobro wspólne
K_K03 własną pracą inicjuje nowe obszary badawcze, potrafi organizować pracę innych, jest skłonny do prowadzenia dialogu
K_K04 rozumie potrzebę stałego poszerzania wiedzy i doskonalenia umiejętności z zakresu wykorzystania nowoczesnych technologii informacyjnych w warsztacie pracy współczesnego filologa.
Metody dydaktyczne:
Prezentacja, referat, praca indywidualna, praca w zespole, burza mózgów, mapa myśli
Treści programowe:
1. Autorecenzja procesu twórczego i pracy licencjackiej
2. Najnowsze tendencje w badaniach lingwistycznych
3. Metody badań lingwistycznych
4. Narzędzia cyfrowe w pracy na źródłach
5. Stań badań nad wybranym zagadnieniem
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena postępów prac nad ustaleniem tematu badawczego, staranności i kompletności stanu badań.
Prace pisemne i referaty.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Bogactwo polszczyzny w świetle jej historii, t. 1-6, Katowice.
Wędrówka, podróż, migracja w języku i kulturze, Katowice 2018.
Cum reverentia, gratia, amicitia… Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Bogdanowi Walczakowi, red. J. Migdał, A. Piotrowska-Wojaczyk, t. 1-2, Poznań 2013.
Tekst – akt mowy – gatunek wypowiedzi, red. U. Sokólska, Białystok 2013.
Odmiany stylowe polszczyzny dawniej i dziś, red. U. Sokólska, Białystok 2011.

Inne: literatura związana z wybranymi przez studentów tematami prac.


Tradycja językowa w pracy edytora - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 - zdobycie wiedzy nt. przeszłości języka polskiego
C2 - umiejętność rozróżniania błędów językowych i zjawisk typowych w dawnej polszczyźnie
C3 - umiejętność wskazywania i objaśniania form odbiegających od współczesnej normy
Wymagania wstępne:
Znajomość języka polskiego i gramatyki opisowej języka polskiego
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu nauk humanistycznych w systemie nauk oraz ich specyfice przedmiotowej i metodologicznej
K_W02 zna podstawową terminologię nauk humanistycznych
K_W05 ma podstawową wiedzę o powiązaniach tekstologii i edytorstwa naukowego z innymi dziedzinami nauki i dyscyplinami naukowymi obszaru nauk humanistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem literaturoznawstwa i językoznawstwa
K_W09 ma świadomość kompleksowej natury języka oraz jego złożoności i historycznej zmienności jego znaczeń

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów
K_U02 posiada podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i rezentację wyników, pozwalające na rozwiązywanie problemów w zakresie tekstologii i edytorstwa naukowego

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K04 prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu
K_K05 ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, Polski, Europy
Metody dydaktyczne:
WYKŁAD, ĆWICZENIA, WARSZTATY, PRACA W GRUPIE
Treści programowe:
GRAFIA POLSKA, ZMIANY W ORTOGRAFII; SKRÓTY.
KATEGORIE GRAMATYCZNE – LICZBA I RODZAJ.
PRZYMIOTNIKI PROSTE I ZŁOŻONE; STOPNIOWANIE PRZYMIOTNIKÓW; NA-, NAJ-, PRZE-. CZASOWNIK – CZASY I TRYBY; MIESŁOWY.
RZECZOWNIK – WARIANTYWNOŚĆ KOŃCÓWEK; ZMIANY RODZAJU I ZNACZENIA.
ODMIANA ZAIMKÓW.
ODMIANA LICZEBNIKÓW.
SKŁADNIA.
INTERPUNKCJA; PISOWNIA ŁĄCZNA I ROZŁĄCZNA.
SŁOWNIKI HISTORYCZNEJ POLSZCZYZNY.
ZMIANY ZNACZENIA WYRAZÓW.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Prace pisemne; ustna analiza form tekstowych
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
I. Bajerowa, Kształtowanie się systemu polskiego języka literackiego w XVIII wieku, Wrocław 1964.
I. Bajerowa, Polski język ogólny XIX wieku, t. I Ortografia, morfologia z fonetyką, morfonologia, Katowice 1986.
I. Bajerowa, Współczesna Mickiewiczowi norma ortograficzna, „Pamiętnik Literacki” LV, 1964.
I. Bajerowa, Zarys historii języka polskiego 1939-2000, Warszawa 2003.
S. Borawski, Wprowadzenie do historii języka polskiego, Warszawa 2000.
T. Lisowski, Pisownia polska. Główne fazy rozwoju (propozycja rozdziału podręcznika do nauczania treści historycznojęzykowych na studiach I stopnia), „Kwartalnik Językoznawczy”,
3-4, Warszawa 2010.
J. Łoś, Polska pisownia w przeszłości i obecnie, Kraków 1917.
M. Malinowski, Ortografia polska od II połowy XVIII wieku do współczesności. Kodyfikacja, reformy, recepcja [maszynopis rozprawy doktorskiej: https://sbc.org.pl/Content/93088/doktorat3218.pdf]
E. Polański, Reformy ortografii polskiej – wczoraj, dziś, jutro, Biuletyn Polskiego Towarzystwa
Językoznawczego, Kraków 2004.
S. Rospond, Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa 1971.
Z. Stieber, Historyczna i współczesna fonologia języka polskiego, Warszawa 1966.
J. Tokarski, Traktat o ortografii polskiej, Warszawa 1978.