Opis przedmiotów:

 

Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (Instytut/Wydział)

Instytut Socjologii/Wydział Nauk Społecznych

Nazwa kierunku/ów oraz ewentualnych specjalności

Socjologia, studia stacjonarne, I stopnia, I rok, II semestr

Nazwa przedmiotu

Makrostruktury i procesy społeczne w różnych perspektywach teoretycznych: wykład

 

Ograniczenia

 

 

Treści programowe

Pojęcie struktury społecznej: jej teorie, modele, aspekty i wymiary,   podstawowe procesy i czynniki, rozumienie wielkich struktur społecznych.

Pojęcie klas i warstw społecznych: rys historyczny stratyfikacji społecznej, jej podział i metody badania.

Klasyczne teorie klas i warstw społecznych: marksistowskie ujęcie klasy społecznej, teoria Maxa Webera.

Neoweberowskie i funkcjonalne koncepcje stratyfikacyjne:  koncepcja stratyfikacji według kryterium prestiżu, model stratyfikacyjny EGP, funkcjonalna teoria stratyfikacji.

Neomarksistowska teoria klas społecznych.

Pojęcie tzw. śmierci klas, rozumienie underclass.

Pojęcie klasy średniej: definicja starej i nowej klasy średniej, funkcje i rola klasy średniej, kształtowanie się klasy średniej w Polsce, pojęcie transnarodowej klasy kapitalistycznej.

Pojęcie mezostruktur: definicja społeczności lokalnej i zbiorowości terytorialnej, podstawowe założenia i funkcje idei lokalizmu,  pojęcie tożsamości lokalno-regionalnej, glokalizacji.

 Kategoria narodu w perspektywie socjologicznej: określenie narodu, jego podstawowe cechy i modele, socjologiczne koncepcje narodu.

Socjologiczna koncepcja państwa: rozumienie państwa i jego konstytutywne cechy, podstawowe funkcje państwa, relacja naród - państwo.

Pojęcie zmiany społecznej, procesów transformacyjnych, koncepcje rozwoju społecznego.

Typologia współczesnych społeczeństw.

Założenia i cele przedmiotu

Celem zajęć jest zapoznanie uczestników z najważniejszymi teoriami dotyczącymi specyfiki funkcjonowania wielkich struktur oraz uwarunkowaniami procesów społecznych.

Wykład powinien zaowocować nabyciem przez studentów umiejętności i kompetencji w zakresie rozróżniania fenomenów charakterystycznych dla makrostruktur i dostrzegania czynników rozwoju społecznego, pozwalających aplikować teorie z zakresu omawianej problematyki w badaniach empirycznych.

Literatura

 

Literatura obowiązująca: J. Turowski, Socjologia. Wielkie struktury społeczne, Lublin 1994; H. Domański, Struktura społeczna, Warszawa 2007; P. Rybicki, Struktura społecznego świata, Warszawa 1979; B. Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Warszawa 2003; D. Markowski, Wielkie struktury społeczne. Teorie - realia, Tyczyn 2002; M. Szczepański, Teorie zmian społecznych, Katowice 1990; M. Hamilton, M. Hirszowicz, Klasy i nierówności społeczne, Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: E. Wnuk-Lipiński, Socjologia życia publicznego, Warszawa 2008; M. Ziółkowski, Przemiany interesów i wartości społeczeństwa polskiego, Poznań 2000; H. Domański, O ruchliwości społecznej w Polsce, Warszawa 2004; Jedna Polska? Dawne i nowe zróżnicowania społeczne, red. A. Kojder, Kraków 2007; A. Jelonek, K. Tyszka, Koncepcje rozwoju społecznego, Warszawa 2001.

 

 

Metody dydaktyczne

Wykład konwencjonalny (tradycyjny)

Forma i warunki zaliczenia zajęć

Wykład kończy się egzaminem ustnym.

 

Autor/autorzy opisu

Ks. dr hab. Jan Szymczyk, prof. KUL

 

 

 

 

Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (Instytut/Wydział)

Instytut Socjologii/Wydział Nauk Społecznych

Nazwa kierunku/ów oraz ewentualnych specjalności

Socjologia, studia stacjonarne, I stopnia, specjalność: socjologia życia publicznego, II rok, I semestr.

Socjologia, studia stacjonarne, II stopnia, I rok, I semestr.

Nazwa przedmiotu

Socjologia nowych ruchów społecznych: wykład

Ograniczenia

 

 

Treści programowe

Pojęcie ruchu społecznego: charakterystyka działań, specyfika celów.

Typologia ruchów społecznych: płaszczyzna zmiany społecznej i jej kryteria, płaszczyzna działania i jej kryteria, płaszczyzna nowoczesności i ponowoczesności i jej kryterium.

Najważniejsze teorie i problemy badawcze dotyczące ruchów społecznych: klasyczne teorie, teoria nowych ruchów i jej elementy strukturalne, inne  podejścia badawcze.

 Charakterystyka fazy genezy nowych ruchów społecznych: czasokres ich zaistnienia, nowy typ konfliktu społecznego, podstawowe przyczyny i uwarunkowania nowych ruchów społecznych.

Pozostałe fazy cyklu życiowego (wewnętrznej morfogenezy) nowych ruchów społecznych.

 Cele, wartości, aktorzy, sposób organizacji i metody działania nowych ruchów społecznych.

Zewnętrzna dynamika (morfogeneza) nowych ruchów społecznych: ruch społeczny a inne podmioty mobilizacji społecznej: m.in. lobbing, partie polityczne, wpływ zewnętrznych kontekstów na dynamikę i strukturę ruchu społecznego.

Analiza wybranych ruchów społecznych.

Założenia i cele przedmiotu

Celem wykładu jest zaznajomienie studentów z pojęciem, teoriami i strukturą nowych ruchów społecznych. Program wykładu łączy teoretyczne podejścia z analizą wybranych ruchów społecznych.

Wykład powinien zaowocować nabyciem przez studentów umiejętności i kompetencji samodzielnej i pogłębionej analizy mechanizmów, działań i cech typowych dla ruchów społecznych z perspektywy socjologii oraz odnoszeniem ich do sytuacji Polski, Europy, oraz aplikowaniem teorii z zakresu omawianej problematyki w badaniach empirycznych.

 

Literatura

 

Literatura obowiązująca: Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. K. Gorlach, P. Mooney, Warszawa 2008; P. Kuczyński, M. Frybes, J. Strzelecki, D. Lapeyronnie, W poszukiwaniu ruchu społecznego, Warszawa 1994; Społeczne ruchy czasu przełomu, red. L. Gilejko Warszawa 1997; G. Ulicka, Nowe ruchy społeczne. Niepokoje i nadzieje współczesnych społeczeństw, Warszawa 1993; J. Kubik, Polityka kontestacji, protest, ruchy społeczne: logika rozwoju teorii, „Societas/Communitas 2(2007)-1(2008), s. 41-82; Studia nad ruchami społecznymi, t. I, red. E. Lewicka-Banaszak, P. Marciniak, W. Modzelewski,  Warszawa 1987.

 

Literatura uzupełniająca: Wolność, równość, odmienność. Nowe ruchy społeczne w Polsce na początku XXI wieku, red. I. Krzemiński, Warszawa 2006; P. Żuk, Społeczeństwo w działaniu. Ekolodzy, feministki, skłotersi, Warszawa 2001; P. Gliński, Samounicestwienie ruchu społecznego – ruch antyglobalistyczny a globalne społeczeństwo obywatelskie, „Studia Socjologiczne” 2006, nr 2 (181); R. Skrzypiec, W poszukiwaniu sprawiedliwości: obywatelskie nieposłuszeństwo - filozofia i działanie, Kraków 1999; Samoorganizacja społeczeństwa polskiego: trzeci sektor, red. P. Gliński, B. Lewenstein, A. Siciński, Warszawa 2002; Świadomość ekologiczna i społeczne ruchy „zielonych” w Polsce, red. W. Mirowski, P. Gliński, Warszawa 1999. 

 

Metody dydaktyczne

Wykład konwencjonalny (tradycyjny)

Forma i warunki zaliczenia zajęć

Wykład kończy się egzaminem ustnym.

 

Autor/autorzy opisu

Ks. dr hab. Jan Szymczyk, prof. KUL

 

 

Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (Instytut/Wydział)

Instytut Socjologii/Wydział Nauk Społecznych

Nazwa kierunku/ów oraz ewentualnych specjalności

Socjologia, studia stacjonarne, I stopnia, specjalność: socjologia życia publicznego, III rok, II semestr

Socjologia, studia stacjonarne, II stopnia, I rok, II semestr.

Nazwa przedmiotu

Socjologia władzy: wykład

 

Ograniczenia

 

 

Treści programowe

Podstawowe pojęcia dotyczące władzy: jej typy, władza a inne pojęcia pokrewne.

Fenomen władzy w świetle podstawowych socjologicznych teorii.

 Rozumienie władzy w  ujęciu Maxa Webera.

Mechanizmy kreacji władzy.

 Formy i funkcje władzy politycznej.

Władza ekonomiczna: kontrola zasobów jako forma władzy.

 Relacjonistyczna  koncepcja władzy.

 Formy legitymizacji władzy.

 Pluralistyczny model władzy: pojęcie, funkcje i typy grup nacisku; jej korporatystyczny model.

 Elitystyczny model władzy: prekursorzy teorii elit, metody wyróżniania elit władzy w naukach społecznych, zjawisko cyrkulacji elit.

 Pojęcie przywództwa i jego rodzaje.

Pojęcie oligarchii: jej różne rozumienia, rys  historyczny, socjologiczne ujęcie  oligarchii.

Pojęcie i funkcje układów patronacko-klienckich.

Media i opinia publiczna jako źródło wpływu.

Współczesna korporacja i jej historyczny rozwój.

Założenia i cele przedmiotu

Celem wykładu jest zapoznanie uczestników ze strukturą i formami władzy jako zjawiska społecznego; z podstawowymi teoriami i modelami władzy, elit politycznych, lokalnych.

Wykład powinien zaowocować nabyciem przez studentów umiejętności i kompetencji samodzielnej i pogłębionej analizy mechanizmów, działań i funkcji typowych dla dzisiejszych stosunków władzy z perspektywy socjologii, oraz aplikowaniem teorii z zakresu omawianej problematyki w badaniach empirycznych.

 

Literatura

 

Literatura obowiązująca: J. Scott, Władza, Warszawa 2006; L. Kanarski, Przywództwo we współczesnych organizacjach, Warszawa 2005; A. Pawłowska, Władza, elity, biurokracja. Studium z socjologii polityki, Lublin 1998; Elita polityczna, red. J. Wasilewski, Katowice 1999; Początki parlamentarnej elity, red. J. Wasilewski, Wesołowski, Warszawa 1992; Jednostka wobec władzy, red. M. Ziółkowski, Poznań 1994; J. Sztumski, Elity, Katowice 2007.

 

Literatura uzupełniająca: A. Toffler Zmiana władzy. Wiedza, bogactwo i przemoc u progu XXI stulecia, Zysk i S-ka, Warszawa 2003; J. Bakan, Korporacja, Warszawa 2006; B. Karczmarek, Organizacje. Polityka, władze, struktury, Warszawa 2001; M. Jarosz, Władza, przywileje, korupcja, Warszawa 2004; A. Zybertowicz, W uścisku tajnych służb, Komorow 1993; Dobro wspólne, władza, korupcja, red. E. Popławska, Warszawa 1997; K. Gadowska, Zjawisko klientelizmu polityczno-ekonomicznego: na przykładzie górnictwa, Kraków 2002;  Świat elity politycznej, red. W. Wesołowski, Warszawa 1995; Zbiorowi aktorzy polskiej polityki, red. J. Wasilewski, Warszawa 1997; M. Halamska, Reprodukcja czy wymiana? Przekształcenia lokalnych elit politycznych w Polsce w latach 1990-1998, Warszawa 2001.

Metody dydaktyczne

Wykład konwencjonalny (tradycyjny)

Forma i warunki zaliczenia zajęć

Wykład kończy się egzaminem ustnym.

 

Autor/autorzy opisu

Ks. dr hab. Jan Szymczyk, prof KUL

 

 

  

Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (Instytut/Wydział)

Instytut Socjologii/Wydział Nauk Społecznych

Nazwa kierunku/ów oraz ewentualnych specjalności

Socjologia, studia stacjonarne, I stopnia, specjalność: socjologia rozwoju regionalnego i samorządu terytorialnego, III rok

 

Nazwa przedmiotu

Socjologia władzy i nowych i ruchów społecznych: seminarium licencjackie

 

Ograniczenia

 

 

Treści programowe

Przedmiotem prac licencjackich są kwestie z zakresu m.in.: makrostruktur społecznych (np. naród, państwo, klasy i warstwy społeczne);  socjologii władzy, elit politycznych, lokalnych; procesów transformacji społeczeństwa polskiego; problematyki regionalizmu i lokalizmu, miasta i wsi; społeczeństwa globalnego; celów, wartości i metod działania ruchów społecznych; socjologiczno-aksjologicznych aspektów sportu, turystyki.

Założenia i cele przedmiotu

Celem seminarium jest zapoznanie uczestników zajęć z podstawami metodyki pisania pracy dyplomowej, aby nabyli oni umiejętności i kompetencji teoretycznych i praktycznych w zakresie konstruowania rozpraw naukowych.

 

Literatura

 

J. Weiner, Technika pisania i prezentowania prac naukowych, Kraków 1992; G. Gambarelli, Z. Łucki, Jak przygotować pracę dyplomową lub doktorską, Kraków 1996; J. Orczyk Zarys metodyki pracy naukowej, Poznań, War­szawa 1981; S. Kunowski, Problematyka metodologiczna seminarium magisterskiego, Lublin 1971; J. Pieter, Z zagadnień pracy naukowej, Wrocław 1974; M. Święcicki, Jak studiować? Jak pisać pracę magisterską?, Warszawa 1969; H. Wyczawski, Technika pisania pracy magisterskiej, Wrocław 1991; S. Dawidziuk Metodyka pisania pracy magisterskiej, Warszawa 1975; J. Godziszewski, Problematyka metodologiczna seminarium magisterskiego, Lublin 1987; H. Sobis, Wskazówki techniczne dla piszących prace dyplomowe i magisterskie, Wrocław 1990. 

 

Metody dydaktyczne

Konwersatorium, metody dialogowe, ćwiczenia dotyczące np. techniki sporządzania przypisów, bibliografii, dyskusja nad wyborem tematu pracy, jej planem, prezentacjami studentów  

 

Forma i warunki zaliczenia zajęć

Napisanie pracy licencjackiej.

 

Autor/autorzy opisu

Ks. dr hab. Jan Szymczyk, prof. KUL

 

 

 

 

Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (Instytut/Wydział)

Instytut Socjologii/Wydział Nauk Społecznych

Nazwa kierunku/ów oraz ewentualnych specjalności

Socjologia, studia stacjonarne, II stopnia, I rok, I semestr

Nazwa przedmiotu

Procesy przemian społeczeństwa globalnego: wykład

 

Ograniczenia

 

 

Treści programowe

Różne rozumienia fenomenu globalizacji  i  próba ich  systematyzacji:  perspektywy badawcze.

 Ekonomiczny wymiar globalizacji: czynniki i zasięg globalnej integracji gospodarczej, transnarodowe korporacje finansowe i produkcyjne.

Społeczno-kulturowy wymiar globalizacji: podmioty, czynniki i skutki globalizacji kultury.

 Sytuacja państwa narodowego w dobie globalizacji: polityczny wymiar globalizacji, pojęcie suwerenności państwa narodowego: jej różne modele, teza o zmierzchu suwerennego państwa narodowego i argumenty za jego istnieniem.

 Lokalizm i regionalizm w kontekście fenomenu globalizacji: pojęcie fragmentacji, społeczności lokalno-regionalne a pojęcie tzw. terytorialności unieważnionej.

Problem nierówności, marginalizacji i wykluczenia w skali globalnej.

 Rolnictwo i obszary wiejskie w dobie globalizacji.

Elementy ideologii ruchów społecznych opozycyjnych i alternatywnych wobec globalizacji.

 

Założenia i cele przedmiotu

Celem wykładu jest zapoznanie uczestników z rozumieniem fenomenu globalizacji, z jego podstawowymi aspektami, teoriami, perspektywami badawczymi oraz skutkami, problemami.

Wykład powinien zaowocować nabyciem przez studentów umiejętności i kompetencji samodzielnej i pogłębionej analizy - z perspektywy socjologii - zjawisk i podmiotów łączonych z fenomenem globalizacji; mechanizmów, działań i cech typowych dla ponadnarodowych stosunków społecznych; sytuacji Polski w kontekście globalizacji.

Literatura

 

Literatura obowiązująca: E. Wnuk-Lipiński, Świat międzyepoki, Kraków 2004; A. Dylus, Globalizacja. Refleksje etyczne, Wrocław 2005; Z. Bauman, Globalizacja. I co z tego dla ludzi wynika, Warszawa 2000; W. Misiak, Globalizacja. Więcej niż podręcznik, Warszawa 2007; U. Beck, Społeczeństwo ryzyka, Warszawa 2002; J. Staniszkis, Władza globalizacji, Warszawa 2003; Wojciech J. Cynarski,  Globalizacja a spotkanie kultur, Rzeszów 2003.

 

Literatura uzupełniająca: U podłoża globalnych zagrożeń, red. J. Danecki, M. Danecka, Warszawa 2003; K. Gilarek, Globalizacja a państwo narodowe, Toruń 2003; A.W. Jelonek, K. Tyszka, Koncepcje rozwoju społecznego, Warszawa 2001; K. Krzysztofek, M. Szczepański, Zrozumieć rozwój. Od społeczeństw tradycyjnych do informacyjnych, Katowice 2002; G. Ritzer, Makdonaldyzacja społeczeństwa, Warszawa 2003; Kultura w czasach globalizacji, red. A. Jawłowska, Warszawa 2004.

 

 

Metody dydaktyczne

Wykład konwencjonalny (tradycyjny)

Forma i warunki zaliczenia zajęć

Wykład kończy się egzaminem ustnym.

 

Autor/autorzy opisu

Ks. dr hab. Jan Szymczyk, prof. KUL

 

 

 

 

Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (Instytut/Wydział)

Instytut Socjologii/Wydział Nauk Społecznych

Nazwa kierunku/ów oraz ewentualnych specjalności

Socjologia, studia doktoranckie

Nazwa przedmiotu

Socjologia makrostruktur i ruchów społecznych: seminarium doktoranckie

 

Ograniczenia

 

 

Treści programowe

Przedmiotem rozpraw doktorskich są kwestie z zakresu m.in.: socjologii nowych ruchów społecznych; socjologii władzy (elit politycznych, układów  nieformalnych, np. patronacko-klienckich); socjologii sportu (sportowcy, kibice); socjologii turystyki; socjologii ciała (np. zjawisko modelingu ciała, atrakcyjności fizycznej jako kapitału, biowładzy, biopolityki, medyko-władzy czy medykalizacji); socjologii wartości (orientacji wartościujących); socjologii makrostruktur społecznych (np. naród, państwo, klasy i warstwy społeczne); historii socjologii; procesów transformacji społeczeństwa polskiego; partycypacji społecznej i publicznej; aktywności społecznej i promocji społeczności regionalnych i lokalnych; problematyki miasta (socjologia przestrzeni) i wsi; fenomenu globalizacji  itp.

Założenia i cele przedmiotu

Celem seminarium jest zapoznanie uczestników zajęć z podstawowymi regułami i normami dysertacji naukowej, aby nabyli oni umiejętności i kompetencji teoretycznych i praktycznych w zakresie skonstruowania rozprawy spełniającej wymogi doktoratu.

 

Literatura

 

Publikacje dotyczące aktualnie realizowanych tematów prac doktorskich

Metody dydaktyczne

Konwersatorium, metody dialogowe, dyskusja nad wyborem tematu dysertacji, jej planem, prezentacjami doktorantów

Forma i warunki zaliczenia zajęć

Przedstawienie fragmentów pracy doktorskiej (I-III rok) oraz jej finalizacja (IV rok)

 

Autor/autorzy opisu

Ks. dr hab. Jan Szymczyk, prof. KUL

 

 

 

 

Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (Instytut/Wydział)

Instytut Socjologii/Wydział Nauk Społecznych

Nazwa kierunku/ów oraz ewentualnych specjalności

Socjologia, studia doktoranckie, I rok, II semestr

Nazwa przedmiotu

Elementy socjologii makrostruktur i współczesnych ruchów społecznych: konwersatorium

 

Ograniczenia

 

 

Treści programowe

Przedmiotem konwersatorium są zagadnienia z zakresu wielkich struktur społecznych oraz nowych ruchów społecznych [każdego roku są omawiane wybrane kwestie z tej problematyki].

Założenia i cele przedmiotu

Celem zajęć jest zapoznanie uczestników z najważniejszymi teoriami, perspektywami badawczymi dotyczącymi specyfiki funkcjonowania wielkich struktur, globalnych procesów i ruchów społecznych.

Konwersatorium powinno zaowocować nabyciem umiejętności aplikacji poznanych koncepcji w pisemnych prezentacjach doktorantów.

Literatura

 

 

Metody dydaktyczne

wykład konwersatoryjny

Forma i warunki zaliczenia zajęć

Napisanie pracy semestralnej

 

Autor/autorzy opisu

Ks. dr hab. Jan Szymczyk, prof. KUL

 

 

 

 


Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (Instytut/Wydział)

Instytut Socjologii/Wydział Nauk Społecznych

Nazwa kierunku/ów oraz ewentualnych specjalności

Socjologia, studia stacjonarne, II stopnia, I/ II rok

Nazwa przedmiotu

Socjologia makrostruktur i ruchów społecznych: seminarium magisterskie

Ograniczenia

 

 

Treści programowe

Przedmiotem prac magisterskich są kwestie z zakresu m.in.:

 socjologii nowych ruchów społecznych; socjologii władzy (elit politycznych, układów  nieformalnych, np. patronacko-klienckich); socjologii sportu (sportowcy, kibice); socjologii turystyki; socjologii ciała (np. zjawisko modelingu ciała, atrakcyjności fizycznej jako kapitału, biowładzy, biopolityki, medyko-władzy czy medykalizacji); socjologii wartości (orientacji wartościujących); socjologii makrostruktur społecznych (np. naród, państwo, klasy i warstwy społeczne); historii socjologii; procesów transformacji społeczeństwa polskiego; partycypacji społecznej i publicznej; aktywności społecznej i promocji społeczności regionalnych i lokalnych; problematyki miasta (socjologia przestrzeni) i wsi; fenomenu globalizacji  itp. 

Założenia i cele przedmiotu

Celem seminarium jest zapoznanie uczestników zajęć z podstawami metodyki pisania pracy dyplomowej, aby nabyli oni umiejętności i kompetencji teoretycznych i praktycznych w zakresie konstruowania rozpraw naukowych.

 

 

Literatura

 

J. Weiner, Technika pisania i prezentowania prac naukowych, Kraków 1992; G. Gambarelli, Z. Łucki, Jak przygotować pracę dyplomową lub doktorską, Kraków 1996; J. Orczyk Zarys metodyki pracy naukowej, Poznań, War­szawa 1981; S. Kunowski, Problematyka metodologiczna seminarium magisterskiego, Lublin 1971; J. Pieter, Z zagadnień pracy naukowej, Wrocław 1974; M. Święcicki, Jak studiować? Jak pisać pracę magisterską?, Warszawa 1969; H. Wyczawski, Technika pisania pracy magisterskiej, Wrocław 1991; S. Dawidziuk Metodyka pisania pracy magisterskiej, Warszawa 1975; J. Godziszewski, Problematyka metodologiczna seminarium magisterskiego, Lublin 1987; H. Sobis, Wskazówki techniczne dla piszących prace dyplomowe i magisterskie, Wrocław 1990. 

 

Metody dydaktyczne

Konwersatorium, metody dialogowe, dyskusja nad wyborem tematu pracy, jej planem, prezentacjami studentów  

 

Forma i warunki zaliczenia zajęć

przedstawienie fragmentów pracy magisterskiej (I rok) oraz jej finalizacja (II rok)

 

Autor/autorzy opisu

Ks. dr hab. Jan Szymczyk, prof. KUL

 

 

 

Ostatnia aktualizacja: 09.10.2018 18:42