Derecho eclesiástico del Estado polaco - konwersatorium

Cele przedmiotu:
C1 - Zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z zakresu prawa wyznaniowego i przepisami obowiązującymi w zakresie tego prawa; wyjaśnienie specyfiki prawa wyznaniowego oraz zasad dotyczących tworzenia prawa wyznaniowego; zapoznanie studentów z zakresem podmiotowym i przedmiotowym prawa wyznaniowego;
C2 - wyrobienie umiejętności w zakresie: posługiwania się podstawowymi pojęciami z zakresu prawa wyznaniowego; poznania i zrozumienia roli prawa wyznaniowego; zrozumienia specyfiki związku wyznaniowego jako podmiotu prawa; wyrobienie umiejętności w zakresie korzystania z różnych źródeł prawa i innych dokumentów; interpretacji przepisów prawnych i innych dokumentów; wyrobienie umiejętności samodzielnego rozwiązywania prostych problemów prawnych; wyrobienie umiejętności posługiwania się w mowie i piśmie terminologią z zakresu prawa wyznaniowego, używania tej terminologii w sposób spójny i zrozumiały;
C3 - wyrobienie umiejętności odpowiedniej i rzeczowej oceny działań poszczególnych podmiotów z perspektywy realizacji wolności sumienia i religii; wyrobienie umiejętności wykorzystywania zdobytej wiedzy w praktyce zawodowej; wyrobienie umiejętności rzetelnego i odpowiedzialnego oceniania problemów wynikających z realizacji prawa do wolności sumienia i religii
Wymagania wstępne:
Posiadanie przez studentów podstawowej wiedzy na temat prawa wyznaniowego.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
zna terminologię z zakresu prawa wyznaniowego, jego specyfikę, współcześnie obowiązujące normy prawne z zakresu prawa wyznaniowego (K_W03)
zna źródła prawa wyznaniowego (K_W04)
zna zasady wykładni i interpretacji norm z zakresu prawa wyznaniowego (K_W05)
zna uprawnienia przysługujące poszczególnym podmiotom indywidualnym oraz zbiorowym wynikające z prawa do wolności sumienia i religii (K_W06, K_W07)


UMIEJĘTNOŚCI
potrafi wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu prawa wyznaniowego, w szczególności wiedzę dotyczącą roli związków wyznaniowych dla realizacji prawa do wolności sumienia i religii (K_U02)
posiada umiejętności posługiwania się pojęciami z zakresu prawa wyznaniowego w celu rozumienia i analizy zmian wynikających z rozwoju prawa wyznaniowego (K_U03)
potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się w mowie i piśmie na temat problemów wchodzących w zakres prawa wyznaniowego w sposób szczególny prawa do wolności sumienia i religii (K_U07)
potrafi samodzielnie rozwiązywać proste problemy prawne, stawiać jasne tezy oraz wykorzystywać zdobytą wiedzę w celu trafnego formułowania podsumowań dotyczących zjawisk normowanych przez prawo wyznaniowe (K_U09, K_U10)


KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę kształcenia się przez całe życie (K_K01)
potrafi odpowiednio i rzeczowo ocenić priorytety służące realizacji określonego lub narzuconego zadania z zakresu prawa wyznaniowego w celu terminowego i efektywnego jego wykonania (K_K03)
ma świadomość wagi zagadnień z zakresu prawa wyznaniowego i potrzeby rzetelnego i profesjonalnego wypowiadania się w tym zakresie (K_K04)
potrafi uzupełniać i doskonalić nabytą wiedzę i umiejętności z zakresu prawa wyznaniowego (K_K06)
Metody dydaktyczne:
Słowne: wykład, dyskusja, referat,
Praktyczne: kazusy do rozwiązania, praca w grupach, studium przypadku, dyskurs, analiza prawna
Treści programowe:
Zagadnienia wprowadzające, pojęcie prawa wyznaniowego i związku wyznaniowego
Źródła polskiego prawa wyznaniowego
Historia relacji państwo–kościół w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem regulacji wyznaniowych przyjętych w okresie Polski Ludowej
Stosunek Unii Europejskiej do religii i kościołów
Gwarancje wolności sumienia i religii wynikające z Konstytucji RP
Naczelne zasady instytucjonalnych relacji państwo–kościół w Polsce
Funkcje publiczne związków wyznaniowych (w tym: wyznaniowa forma zawarcia małżeństwa cywilnego, działalność naukowa, edukacyjna, pomoc społeczna, ochrona dóbr kultury, nauczanie religii w publicznych przedszkolach i szkołach)
Działalność własna związków wyznaniowych (w tym: kult publiczny, duszpasterstwa szczególnych grup społecznych, ochrona danych osobowych w ramach działalności związków wyznaniowych)
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Kryteria oceny: aktywność na zajęciach, frekwencja.
Ocena niedostateczna (2):
Brak podstawowej wiedzy, umiejętności i kompetencji wytyczonych przez cele przedmiotu, wymagania i efekty kształcenia
Ocena dostateczna (3):
Minimalna wiedza, umiejętności i kompetencje w zakresie wytycznych wskazanych w celach przedmiotu, wymaganiach i efektach kształcenia
Ocena dobra (4):
Zadowalająca wiedza, umiejętności i kompetencje w zakresie wytycznych wskazanych w celach przedmiotu, wymaganiach i efektach kształcenia
Ocena bardzo dobra (5):
Gruntowna i pogłębiona wiedza, umiejętności i kompetencje w zakresie wytycznych wskazanych w celach przedmiotu, wymaganiach i efektach kształcenia
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA PODSTAWOWA:
• Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
• J. Krukowski, Polskie prawo wyznaniowe, Warszawa 2007;
• M. Pietrzak, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2010;
• H. Misztal, Historia relacji państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce w: Prawo wyznaniowe, red. H. Misztal, P. Stanisz, wyd. 2, Lublin-Sandomierz 2003, s. 75-172;
• J. Krukowski, Kościół i państwo. Podstawy relacji prawnych, Lublin 2000;
• Państwo i kościół w krajach Unii Europejskiej, tłum. J. Łopatowska-Rynkowska, M. Rynkowski, Wrocław 2007;
• K. Orzeszyna, Podstawy relacji między państwem a kościołami w konstytucjach państw członkowskich i traktatach Unii Europejskiej, Lublin 2007;
• H. Misztal, P. Stanisz, Wolność wyznania a symbole religijne w życiu publicznym „państwa świeckiego”, „Annales Canonici” 2010, t. 6, s. 37-54;
• Polskie prawo wyznaniowe. Wybór źródeł, oprac. M. Poniatowski, P. Sobczyk, Lublin 2012;
• M. Hucał, Wolność sumienia i wyznania w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Warszawa 2012;
• Finansowanie Kościołów i innych związków wyznaniowych, red. P. Sobczyk, K. Warchałowski, Warszawa 2013;
• Finansowanie związków wyznaniowych w krajach niemieckojęzycznych i w Polsce, red. D. Walencik, M. Worbs, „Colloquia Theologica” t. 16, Opole 2012

Prawo katolickich Kościołów Wschodnich - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1 - Przedstawienie prawa katolickich Kościołów wschodnich w systemie prawa kanonicznego Kościoła katolickiego
C2 - Zaznajomienie studentów z Kodeksem Kanonów Kościołów Wschodnich i innymi ustawami kościelnymi dotyczącymi Kościołów wschodnich
C3 - Kształtowanie u studentów umiejętności analitycznego i syntetycznego myślenia, a także umiejętności systemowej interpretacji przepisów prawnych
Wymagania wstępne:
W1 - znajomość większości przepisów prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
W2 - podstawowa znajomość terminologii wschodniej
W3 - podstawowa znajomość aspektów teologicznych i prawnych katolickich Kościołów wschodnich
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. zna terminologię z zakresu katolickiego prawa wschodniego i systemu sprawowania w nim władzy oraz funkcjonowania poszczególnych podmiotów prawa (K2A_W07)
2. rozumie funkcjonowanie poszczególnych instytucji i życia sakramentalnego istniejących w katolickich Kościołach wschodnich (K2A_W08)

UMIEJĘTNOŚCI
1. potrafi wykorzystywać zdobytą wiedzę z różnych dziedzin prawa w celu porządkowania i analizowania przepisów i zastosowania terminologii wschodniej zarówno w prawie kanonicznym, jak i świeckim (K2A_U03)

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół katolicki, zachodni i wschodni, w praktyce, a przy tym odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w misję Kościoła (K2A_K04)
Metody dydaktyczne:
prezentacja, wykład, praca z tekstem, dyskusja
Treści programowe:
Źródła i kodyfikacje wschodniego prawa kanonicznego
Kościół sui iuris, obrzęd, ryt
Najwyższa Władza Kościoła
Patriarcha, Arcybiskup Większy, Metropolita sui iuris, Pozostałe Kościoły sui iuris, pojecie, kompetencje
Eparchia, pojecie, kompetencje
Status prawny duchowieństwa
Status prawny wiernych świeckich
Status prawny monastyrów i instytutów życia konsekrowanego
Zarys prawa sakramentów
Sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego
Prawo małżeńskie
Prawo karne
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna terminów z zakresu prawa kanonicznego katolickich Kościołów wschodnich
(U) - Student nie potrafi zastosować zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student nie potrafi wskazać bazy źródłowej

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy z zakresu prawa kanonicznego katolickich Kościołów wschodnich
(U) - Student potrafi zastosować niektóre zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student potrafi wyszukać ustawy kościelne

Ocena dobra
(W)- Student zna większość terminów z zakresu prawa kanonicznego katolickich Kościołów wschodnich
(U)- Student potrafi zastosować większość zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do prostych kazusów

Ocena bardzo dobra
(W)- Student zna wszystkie wymagane terminy z zakresu prawa kanonicznego katolickich Kościołów wschodnich
(U)- Student potrafi zastosować wszystkie wszystkie zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do skomplikowanych kazusów
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1.Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, Lublin 2002.
2.Adamowicz L., Historia kodyfikacji prawa dla Wschodnich Kościołów katolickich, w: A. Dębiński, G. Górski (red.), Historia et Ius. Księga Pamiątkowa ku czci Ks. Henryka Karbownika, Lublin 1998, s. 109-119.
3. Adamowicz L., Przynależność do Kościoła sui iuris według obowiązującego prawa kościelnego, RNP 8(1998), s. 142-156.
4. Pospishil L., Eastern Catholic Church Law, New York 1993.
5. Roberson R., Chrześcijańskie Kościoły Wschodnie, Bydgoszcz 1998.
6. Salachas D., L'iniziazione cristiana nei Codici orientale e latino, Roma 1993.
7. Wojciechowski G., Las competencias patriarcales en el derecho canónico oriental, Lublin 2007.
8. Wojciechowski G., Świeccy i urzędy kościelne w aktualnym prawie wschodnim, Wiadomości Archidiecezji Lubelskiej „Memoranda” 79 (2005) n. 4, s. 1116-1129.
9. Wojciechowski G., Ustrój hierarchiczny katolickich Kościołów wschodnich. Wybrane zagadnienia, Lublin 2011.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1. Adamowicz L., Władza biskupa diecezjalnego w odniesieniu do majtku kościelnego, w: Biskup Pasterz Diecezji. Materiały z sympozjum Biskup diecezjalny a duszpasterstwo i apostolstwo wiernych, red. P. Majer, Kraków 2003, s. 121-140.
2. Wojciechowski G., Celibat kapłański w perspektywie prawodawstwa Jana Pawła II, Prawo, Administracja, Kościół 4 (2005), n. 24-25, s. 1116-1129.
3. Mikołjaczuk K., Przygotowanie dzieci i dorosłych do przyjęcia sakramentu chrztu w katolickich Kościołach wschodnich, RNP 16 (2006) nr 1, s. 259-283.
4. Wojciechowski G., Los derechos y deberes del patriarca en el derecho canónico oriental, Cuadernos doctorales 20 (2003-04), s. 277-344.

Prawo Katolickich Kościołów Wschodnich - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - Przedstawienie prawa katolickich Kościołów wschodnich w systemie prawa kanonicznego Kościoła katolickiego
C2 - Zaznajomienie studentów z Kodeksem Kanonów Kościołów Wschodnich i innymi ustawami kościelnymi dotyczącymi Kościołów wschodnich
C3 - Kształtowanie u studentów umiejętności analitycznego i syntetycznego myślenia, a także umiejętności systemowej interpretacji przepisów prawnych
Wymagania wstępne:
W1 - znajomość większości przepisów prawa kanonicznego Kościoła łacińskiego
W2 - podstawowa znajomość języka łacińskiego
W3 - podstawowa znajomość teologii katolickiej w zakresie eklezjologii fundamentalnej
Efekty kształcenia:
WIEDZA - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student zna odpowiednie przepisy prawne, poprawnie dokonuje ich analizy i interpretacji (K2A_W01; K2A_W05; K2A_W07).

UMIEJĘTNOŚCI - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student potrafi wyszukać i porównać przepisy prawa Kościoła łacińskiego i prawa Kościołów wschodnich (K2A_U01; K2A_U02);
2. student potrafi zastosować przepisy do konkretnych przypadków (kazusów) (K2A_U08; K2A_U09).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY) - w wyniku przeprowadzonych zajęć student nabędzie następujące postawy:
1. student przyjmuje aktywną postawę w działalności w Kościele (K2A_K04);
2. student postępuje zgodne z zasadami etyki (K2A_K06);
3. student dostrzega relacje międzyobrządkowe w Kościele i ma świadomość różnorodności sposobów realizacji jego misji (K2A_K04);
4. student jest zdolny do wykonywania kościelnych urzędów prawniczych (K2A_K02; K2A_K07).
Metody dydaktyczne:
Wykład i wykład z prezentacją multimedialną.
Treści programowe:
Treści przedmiotu:
1. Historia kodyfikacji wschodniej
2. Pojęcie obrządku i Kościoła sui iuris
3. Kościół sui iuris: podziały i charakterystyka
4. Patriarcha: geneza urzędu, pojęcie, sposób powoływania na urząd, zakres władzy, prawa i obowiązki; kuria patriarchalna: pojęcie, urzędy zakres kompetencji
5. Synod Biskupów Kościoła patriarchalnego: pojęcie, członkowie, zasadnicze kompetencje
6. Arcybiskup większy: pojęcie, sposób powoływania na urząd
7. Patriarcha i arcybiskup większy: podobieństwa i różnice
8. Kościoły metropolitalne sui iuris: pojęcie i charakterystyka
9. Pozostałe Kościoły sui iuris: pojęcie, charakterystyka, wykonywanie władzy
10. Biskup: pojęcie, podział, sposób ustanowienia, zakres uprawnień
11. Kuria eparchialna: pojęcie, urzędy, kompetencje; organy kolegialne wspierające biskupa eparchialnego; Hierarcha miejsca: pojęcie, kompetencje
12. Eparchia i egzarchat: pojęcie, rodzaje, organy władzy
13. Sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego
14. Sakramenty uzdrowienia; elementy prawa karnego
15. Sakrament święceń
16. Elementy prawa małżeńskiego
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna terminów z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U) - Student nie potrafi zastosować zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student nie potrafi wskazać bazy źródłowej

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U) - Student potrafi zastosować niektóre zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student potrafi wyszukać ustawy kościelne

Ocena dobra
(W)- Student zna większość terminów z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U)- Student potrafi zastosować większość zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do prostych kazusów

Ocena bardzo dobra
(W)- Student zna wszystkie wymagane terminy z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U)- Student potrafi zastosować wszystkie wszystkie zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do skomplikowanych kazusów
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1.Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium auctoritate Ioannis Pauli Pp promulgatus. Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich promulgowany przez papieża Jana Pawła II, Lublin 2002.
2.Sobór Watykański II, Decretum De Ecclesiis orientalibus catholicis „Orientalium Ecclesiarum”, 21.11.1964, AAS 57 (1965), s. 76-89.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1.L. Adamowicz, Historia kodyfikacji prawa dla Wschodnich Kościołów katolickich, w: A. Dębiński, G. Górski (red.), Historia et Ius. Księga Pamiątkowa ku czci Księdza Profesora Henryka Karbownika, Wyd. KUL, Lublin 1998, s. 109-119.
2.L. Adamowicz, Przynależność do Kościoła sui iuris według obowiązującego prawa kościelnego, „Roczniki Nauk Prawnych” 8 (1998) s. 129-146.
3.L. Adamowicz, Patriarcha we wschodnich Kościołach Katolickich. Geneza urzędu i procedura jego obsadzania według Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich, w: W. Bar (red.), Divina et humana. Księga pamiątkowa dedykowana ks. prof. dr. hab. Henrykowi Misztalowi z okazji 65 rocznicy urodzin, Lublin 2001, s. 345-364.
4.L. Adamowicz, Wprowadzenie do prawa o sakramentach św. według Kodeksu Prawa Kanonicznego i Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich, Lublin 1999.
5.O. Khortyk, Status prawny Kościoła Arcybiskupiego większego, Lublin 2007.
6. K. Nitkiewicz, Katolickie Kościoły Wschodnie, Sandomierz 2014.
7.K. Mikołajczuk, Realizacja zasady jedności sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego w prawodawstwie Kościoła katolickiego, Kielce 2006.
8.G. Wojciechowski, Las competencias patriarcales en el derecho canónico oriental, Lublin 2007.
8.G. Wojciechowski, Świeccy i urzędy kościelne w aktualnym prawie wschodnim, Wiadomości Archidiecezji Lubelskiej „Memoranda 79 (2005) n. 4, s. 1116-1129.
9.G. Wojciechowski, Celibat kapłański w perspektywie prawodawstwa Jana Pawła II, „Prawo, Administracja, Kościół” 4 (2005), n. 24-25, s. 1116-1129.

Prawo niekatolickich wspólnot religijnych - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - Przygotowanie uczestnika studiów doktoranckich do pracy naukowej;
C2 - Przygotowanie rozprawy doktorskiej.
Wymagania wstępne:
W1 - Ukończone studia magisterskie w zakresie prawa kanonicznego i uzyskanie kościelnego stopnia licencjata prawa kanonicznego z oceną minimum 4,5.
Efekty kształcenia:
WIEDZA - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student posiada usystematyzowaną wiedzę prawniczej w kontekście przygotowywanej pracy doktorskiej.

UMIEJĘTNOŚCI - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student posiada nawyk poszukiwania nowych źródeł wiedzy i samodzielnego pogłębiania wiadomości.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY) - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student posiada przygotowanie do napisania pracy naukowej i prowadzenia badań naukowych
Metody dydaktyczne:
Analiza tekstów z dyskusją; metoda seminaryjna.
Treści programowe:
1. Przygotowanie metodologiczne
2. Zasady sporządzania spisu bibliografii
3. Aktualnie dyskutowane w Kościele zagadnienia prawa wschodniego
4. Prezentacja i dyskusja na temat prac przygotowanych przez doktorantów
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena negatywna:
W - student nie posiada wiedzy związanej z kierunkiem badań
U - student nie potrafi zastosować metody naukowej
K - student nie nabył przygotowania do pracy naukowej

Ocena pozytywna:
W - student posiada wiedzę związaną z kierunkiem badań
U - student potrafi zastosować metodę naukową
K - student nabył przygotowanie do pracy naukowej
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1.Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium auctoritate Ioannis Pauli Pp promulgatus. Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich promulgowany przez papieża Jana Pawła II, Lublin 2002.
2. Kodeks Prawa Kanonicznego, Poznań 1983.
3. Sobór Watykański II, Decretum De Ecclesiis orientalibus catholicis „Orientalium Ecclesiarum”, 21 XI 1964, AAS 57 (1965), s. 76-89.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1.L. Adamowicz, Historia kodyfikacji prawa dla Wschodnich Kościołów katolickich, w: A. Dębiński, G. Górski (red.), Historia et Ius. Księga Pamiątkowa ku czci Księdza Profesora Henryka Karbownika, Wyd. KUL, Lublin 1998, s. 109-119.
2.L. Adamowicz, Przynależność do Kościoła sui iuris według obowiązującego prawa kościelnego, „Roczniki Nauk Prawnych” 8 (1998) s. 129-146.
3. L. Adamowicz, Wprowadzenie do prawa o sakramentach św. według Kodeksu Prawa Kanonicznego i Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich, Wyd. Polihymnia, Lublin 1999.
4. T.J. Zieliński, Ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania z 1989 r. jako "magna carta" swobód światopoglądowych w Polsce, [w:] Prawo wyznaniowe w Polsce (1989-2009). Analizy - dyskusje - postulaty, red. D. Walencik, Katowice - Bielsko-Biała 2009.
5. G. Wojciechowski, Las competencias patriarcales en el derecho canónico oriental, Wyd KUL, Lublin 2007
6. Ustrój hierarchiczny katolickich Kościołów wschodnich. Wybrane zagadnienia, Lublin 2011.
7. M. Pietrzak, Przełom w polskim ustawodawstwie wyznaniowym, "Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny" 1990 z. 2
8. B. Górowska, G. Rydlewski, Regulacje prawne stosunków wyznaniowych w Polsce, Warszawa 1992
9. Z. Łyko, Ustawa z dnia 17 maja 1989 roku o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, "Rocznik Teologiczny ChAT" 2000 z. 1

Status prawny katolickich wspólnot na Bliskim Wschodzie - fakultet - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - Zapoznanie z nauką Kościoła na te tematy, szczegółowe poznanie najnowszych przepisów prawnych dotyczących omawianych zagadnień.
C2 - umiejętność posługiwania się właściwą terminologią w tej dziedzinie
C3 - kształtowanie krytycznego analizowania i oceny informacji wyrabianie niezbędnych umiejętności do aktywnego udziału w dyskusjach i właściwej oceny problemu
Wymagania wstępne:
W1 - znajomość podstaw historii islamu
W2 - znajomość podstaw szariatu
W3 - podstawowa znajomość relacji międzyreligijnych
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K2A_W01 zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W04 zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa

UMIEJĘTNOŚCI
K2A_U04 potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U06 posiada pogłębioną umiejętność prezentowania własnych rozwiązań problemów prawnych, wątpliwości i sugestii, umie je poprzeć rozbudowaną argumentacją, przytaczając poglądy różnych autorów, stosując właściwe nauce zasady etyczne

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K2A_K01 ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego
K2A_K03 docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
Metody dydaktyczne:
Wykład, wykład z prezentacją multimedialną, analiza dokumentów, dyskusja
Treści programowe:
1. Historia islamu
2. Historia chrześcijaństwa na terenach Bliskiego Wschodu
3. Prawo szariatu
4. Prawo poszczególnych wspólnot chrześcijańskich na Bliskim Wschodzie
5. Relacja chrześcijanie - muzułmanie w dzisiejszych czasach
6. Prawa muzułmanów w krajach demokratycznych
7. Prawa chrześcijan w krajach muzułmańskich
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie posiada elementarnej wiedzy o współistnieniu wspólnot na Bliskim Wschodzie
(U) - Student nie potrafi wyjaśnić źródeł
(K) - Student nie jest zupełnie przygotowany do dyskusji na temat statusu prawnego wspólnot na Bliskim Wschodzie

Ocena dostateczna
(W) - Student posiada minimalną wiedzę o współistnieniu wspólnot na Bliskim Wschodzie
(U) - Student analizować źródła
(K) - Student jest przygotowany w minimalnym stopniu do dyskusji na temat statusu prawnego wspólnot na Bliskim Wschodzie

Ocena dobra
(W) - Student posiada elementarną wiedzy o współistnieniu wspólnot na Bliskim Wschodzie
(U) - Student potrafi wyjaśnić źródła
(K) - Student jest przygotowany do dyskusji na temat statusu prawnego wspólnot na Bliskim Wschodzie

Ocena bardzo dobra
(W) - Student posiada bardzo dobrą wiedzę o współistnieniu wspólnot na Bliskim Wschodzie
(U) - Student potrafi bez problemu wyjaśnić źródła
(K) - Student w stopniu bardzo dobrym przygotowany do dyskusji na temat statusu prawnego wspólnot na Bliskim Wschodzie
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
1. F. Robinson, Historia świata islamu, Warszawa 2001.
2. Zachód a świat islamu - Zrozumieć Innego, pod red. M. Woźniak, Łódź 2012.
3. J. Danecki, Polityczne funkcje islamu, Warszawa 1991.
4. J. Bielawski, Islam. Religia państwa i prawa, Warszawa 1973.
5. G. Wojciechowski, Znaczenie Synodu Monte Libano z 1736 roku dla Kościoła maronickiego. Studium historyczno-kanoniczne, Lublin 2013.
6. B. Lewis, Muzułmański Bliski Wschód, Gdańsk 2003.
7. W. Bar, Wolność religijna w Dār al-Islām. Zagadnienia prawa wyznaniowego, Lublin 2003

Ustrój hierarchiczny Kościołów wschodnich - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - Przedstawienie prawa katolickich Kościołów wschodnich w systemie prawa kanonicznego Kościoła katolickiego
C2 - Zaznajomienie studentów z Kodeksem Kanonów Kościołów Wschodnich i innymi ustawami kościelnymi dotyczącymi Kościołów wschodnich
C3 - Kształtowanie u studentów umiejętności analitycznego i syntetycznego myślenia, a także umiejętności systemowej interpretacji przepisów prawnych
Wymagania wstępne:
W1 - znajomość większości przepisów prawa kanonicznego Kościoła łacińskiego
W2 - podstawowa znajomość języka łacińskiego
W3 - podstawowa znajomość teologii katolickiej w zakresie eklezjologii fundamentalnej
Efekty kształcenia:
WIEDZA - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student zna odpowiednie przepisy prawne, poprawnie dokonuje ich analizy i interpretacji (K2A_W01; K2A_W05; K2A_W07).

UMIEJĘTNOŚCI - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student potrafi wyszukać i porównać przepisy prawa Kościoła łacińskiego i prawa Kościołów wschodnich (K2A_U01; K2A_U02);
2. student potrafi zastosować przepisy do konkretnych przypadków (kazusów) (K2A_U08; K2A_U09).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY) - w wyniku przeprowadzonych zajęć student nabędzie następujące postawy:
1. student przyjmuje aktywną postawę w działalności w Kościele (K2A_K04);
2. student postępuje zgodne z zasadami etyki (K2A_K06);
3. student dostrzega relacje międzyobrządkowe w Kościele i ma świadomość różnorodności sposobów realizacji jego misji (K2A_K04);
4. student jest zdolny do wykonywania kościelnych urzędów prawniczych (K2A_K02; K2A_K07).
Metody dydaktyczne:
Wykład i wykład z prezentacją multimedialną.
Treści programowe:
Źródła i kodyfikacje wschodniego prawa kanonicznego
Kościół sui iuris
Obrzęd, ryt
Najwyższa Władza Kościoła
Patriarcha, pojęcie, wybór, kompetencje
Arcybiskup Większy, pojęcie, wybór, kompetencje
Metropolita sui iuris, pojęcie, wybór, kompetencje
Pozostałe Kościoły sui iuris, pojęcie, kompetencje
Eparchia, pojęcie, wybór, kompetencje
Status prawny duchowieństwa
Status prawny wiernych świeckich
Status prawny monastyrów i instytutów życia konsekrowanego
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna terminów z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U) - Student nie potrafi zastosować zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student nie potrafi wskazać bazy źródłowej

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U) - Student potrafi zastosować niektóre zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student potrafi wyszukać ustawy kościelne

Ocena dobra
(W)- Student zna większość terminów z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U)- Student potrafi zastosować większość zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do prostych kazusów

Ocena bardzo dobra
(W)- Student zna wszystkie wymagane terminy z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U)- Student potrafi zastosować wszystkie wszystkie zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do skomplikowanych kazusów
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1.Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, Lublin 2002.
2.G. Wojciechowski, Las competencias patriarcales en el derecho canónico oriental, Lublin 2007.
3.G. Wojciechowski, Świeccy i urzędy kościelne w aktualnym prawie wschodnim, „Wiadomości Archidiecezji Lubelskiej - Memoranda” 2005, nr 4, s. 1116-1129.
4.L. Adamowicz, Patriarcha we wschodnich Kościołach Katolickich. Geneza urzędu i procedura jego obsadzania według Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich, w: W. Bar (red.), Divina et humana. Księga pamiątkowa dedykowana ks. prof. dr. hab. H. Misztalowi z okazji 65 rocznicy urodzin, Wydawnictwo KUL, Lublin 2001, s. 345-364.
5.O. Khortyk, Status prawny Kościoła Arcybiskupiego większego, Wydawnictwo Polihymnia, Lublin 2006.
6.D. Salachas, Istituzioni di diritto canonico delle Chiese cattoliche orientali, Wydawnictwo Dehoniane, Bologna-Roma 1991.
7. K. Nitkiewicz, Katolickie Kościoły Wschodnie, Sandomierz 2014.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1.L. Adamowicz, Władza biskupa diecezjalnego w odniesieniu do majtku kościelnego, w: Biskup Pasterz Diecezji. Materiały z sympozjum Biskup diecezjalny a duszpasterstwo i apostolstwo wiernych, red. P. Majer, Kraków 2003, s. 121-140.
2.G. Wojciechowski, Celibat kapłański w perspektywie prawodawstwa Jana Pawła II, Prawo, Administracja, Kościół 4 (2005), n. 24-25, s. 1116-1129.
3.G. Wojciechowski, . Los derechos y deberes del patriarca en el derecho canónico oriental, Cuadernos doctórales 20 (2003-04), s. 277-344.
4.L. Adamowicz, Przynależność do Kościoła sui iuris według obowiązującego prawa kościelnego, Roczniki Nauk Prawnych 8 (1998) s. 129-146.