Aleksandra Borowicz

Pedagogika osób z niepełnosprawnością ruchową i przewlekle chorych - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Celem przedmiotu jest przybliżenie problematyki związanej z wychowaniem, kształceniem i opieką nad osobami z niepełnosprawnością ruchową oraz osobami przewlekle chorymi. Celem jest także zapoznanie studentów ze specjalnymi potrzebami osób niepełnosprawnych i przewlekle chorych, możliwości ich rehabilitacji i leczenia. Po uczestnictwie w ćwiczeniach student powinien posługiwać się podstawową terminologią z omawianego zakresu, znać i rozumieć problemy osób z niepełnosprawnością ruchową oraz osób przewlekle chorych. Powinien także być w stanie określić zasady diagnozy, doboru metod terapii oraz pracy z tymi osobami. Od studenta wymagane będzie także postawa szacunku i podmiotowego traktowania.
Wymagania wstępne:
Student powinien mieć elementarną wiedzę z zakresu pedagogiki ogólnej i psychologii rozwojowej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W21 Ma uporządkowaną wiedzę na temat edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną i pedagogiki leczniczej, obejmującą terminologię, teorie, obszary badawcze.
K_W22 Ma uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju człowieka w cyklu życia w aspekcie rozwoju fizycznego, intelektualnego, społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uczniów z niepełnosprawnością intelektualną i chorobami przewlekłymi
K_W23 Ma uporządkowaną wiedzę na temat różnych środowisk wychowawczych, więzi społecznych w tych środowiskach (rodzina, przedszkole, szkoła, inne instytucje o charakterze edukacyjno-terapeutycznym), ich roli w rozwoju dziecka z niepełnosprawnością intelektualną i chorobami przewlekłymi oraz uwarunkowań i prawidłowości rządzących tymi zjawiskami, a także współpracy miedzy środowiskami
K_W24 Ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego, z komunikowaniem werbalnym i niewerbalnym, dostrzega ich prawidłowości i przyczyny zakłóceń
K_W26 Ma uporządkowaną wiedzę o metodyce nauczania i wychowania osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz uczniów chorych przewlekle
K_W29 Ma podstawową wiedzę na temat rodzajów, uwarunkowań i realizacji nauczania i wychowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz uczniów chorych przewlekle
K_W30 Ma uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki funkcjonowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz uczniów chorych przewlekle w rodzinie, szkole i innych instytucjach terapeutycznych oraz sposobów pracy z nimi


UMIEJĘTNOŚCI
K_U16 Potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną i uczniów chorych przewlekle w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań
K_U19 Posiada umiejętności diagnostyczne pozwalające na rozpoznanie sytuacji osób z niepełnosprawnością intelektualną i uczniów chorych przewlekle, opracowanie wyników obserwacji i formułowanie wniosków oraz podjęcie pracy terapeutycznej.
K_U21 Potrafi wspierać rozwój i edukację osób z niepełnosprawnością intelektualną i uczniów chorych przewlekle, kierować procesem terapeutycznym/rewalidacyjnym
K_U22 Ma rozwinięte umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej, potrafi używać języka specjalistycznego koniecznego do współpracy z innymi specjalistami opiekującymi się osobą z niepełnosprawnością/osobą chorą przewlekle, zna różne metody komunikacji wspomagającej i alternatywnej umożliwiające skuteczne porozumiewanie się z osobami z zaburzoną komunikacją
K_U23 Potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną i pedagogiki leczniczej oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych.


KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K09 odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, projektuje i wykonuje poszczególne zadania, dostrzega ich priorytety, zna i uwzględnia nauczanie Kościoła w odniesieniu do działalności pedagoga specjalnego
K_K10 Posługuje się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagoga specjalnego
K_K11 Jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych i doskonalenia swoich kompetencji
K_K13 Jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną/rewalidacyjną i rehabilitacyjną
K_K14 Ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do osób z niepełnosprawnością intelektualną i osób chorych przewlekle
K_K17 odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, planuje i wykonuje różne działania pedagogiczne;
Metody dydaktyczne:
pogadanka, dyskusja, praca w grupach, prezentacje,
Treści programowe:
Definicje niepełnosprawności ruchowej (statystyki);
Klasyfikacja wg Kaiser-Godeckiej;
Uwarunkowania funkcjonowania osób z niepełnosprawnością ruchową;
Warunki kształtowania psychicznej odporności;
Metody usprawniania osób z niepełnosprawnością ruchową (leczenie farmakologiczne, protezowanie, rehabilitacja);
Dziecięce Porażenie Mózgowe (przyczyny, objawy, konsekwencje, terapia).

Choroba przewlekła a choroba ostra;
Definicja choroby przewlekłej wg WHO;
Dwa modele terapeutyczne i ich omówienie (biomedyczny i holistyczny);
Rozumienie choroby w nurcie socjologicznym (A. Giddens);
Rola chorego wg Parsonsa Freidsona;
Problem tożsamości osoby chorej;
Model choroby wg J. Doroszewskiej oraz A. Hulka;
Model choroby przewlekłej jako stresu;

Omówienie najczęstszych chorób przewlekłych występujących w Polsce (ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji dziecka chorego w procesie edukacyjnym):
- choroby układu krążenia
- choroby układu oddychania
- epilepsja
- cukrzyca
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocenie podlegała będzie obecność, aktywność oraz przygotowanie do zajęć studenta. Głównym elementem zaliczenia będzie kolokwium podsumowujące semestr.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Byra S., Przystosowanie do życia z niepełnosprawnością ruchową i chorobą przewlekłą, UMCS, 2012
Chrzanowska I., Pedagogika specjalna. Od tradycji do współczesności, Impuls, 2015
Doroszewska J. . Pedagogika specjalna. Wrocław: Ossolineum, 1981
Dziecko z niepełnosprawnością ruchową, (red.) M.Borkowska, I. Derulska, H. Eysymont-Barańska, PZWL, 2012
Jachimczak B., Dydaktyczne i pozadydaktyczne uwarunkowania efektów nauczania indywidualnego dzieci przewlekle chorych, IMPULS, 2011
Maciarz A., Dziecko przewlekle chore. Opieka i wsparcie. Kraków: IMPULS, 2006.
Niepełnosprawność ruchowa w ujęciu biopsychospołecznym, (red.) M. Bidzan, Ł. Bieleninik, A. Szul, Harmonia, 2015
Nowicka A., Psychospołeczna integracja dzieci przewlekle chorych w szkole podstawowej, Impuls, 2001

Pedagogika osób z niepełnosprawnością sensoryczną - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z podstawami rehabilitacji, edukacji i wychowania dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku i słuchu. Na zajęciach poruszone zostaną zagadnienia wprowadzające w surdo i tyflopedagogikę oraz przygotują słuchaczy do pracy pedagoga specjalnego.
Wymagania wstępne:
Student powinien mieć elementarną wiedzę z zakresu pedagogiki ogólnej i psychologii rozwojowej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W31 ma uporządkowaną wiedzę na temat edukacji i rehabilitacji osób niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych i niedowidzących oraz terapii pedagogicznej obejmującą terminologię, teorie, obszary badawcze;
K_W32 ma uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju człowieka w cyklu życia w aspekcie rozwoju fizycznego, intelektualnego, społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb osób z uszkodzeniami słuchu i innych uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
K_W33 ma uporządkowaną wiedzę na temat różnych środowisk wychowawczych, więzi społecznych w tych środowiskach (rodzina, przedszkole, szkoła, inne instytucje o charakterze edukacyjno-terapeutycznym), ich roli w rozwoju dziecka z uszkodzonym słuchem i wzrokiem oraz uwarunkowań i prawidłowości rządzących tymi zjawiskami, a także współpracy między środowiskami;
K_W35 ma uporządkowaną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w zakresie surdopedagogiki i tyflopedagogiki. Ma wiedzę o typowych dla tych obszarów nauki problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych;
K_W37 ma elementarną wiedzę na temat projektowania ścieżki własnego rozwoju w zakresie teorii i praktyki terapii pedagogicznej, surdopedagogicznej, tyflopedagogicznej;
K_W38 zna założenia, koncepcje, obowiązki i metody pracy nauczyciela surdopedagoga, tyflopedagoga i terapeuty;
K_W40 ma uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki funkcjonowania osób z uszkodzonym słuchem i wzrokiem oraz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w rodzinie, szkole i innych instytucjach terapeutycznych oraz sposobów pracy z nimi;

UMIEJĘTNOŚCI
K_U28 potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów zachowań osób z uszkodzeniami słuchu i wzroku oraz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych;
K_U29 potrafi zaprojektować plan pracy terapii pedagogicznej, surdopedagogicznej, tyflopedagogicznej uwzględniając złożoność i specyfikę potrzeb konkretnego dziecka;
K_U30 posiada umiejętności diagnostyczne, pozwalające na rozpoznanie sytuacji dzieci z uszkodzeniami słuchu i wzroku oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, opracowanie wyników obserwacji i formułowanie wniosków oraz podjęcie pracy terapeutycznej;
K_U31 potrafi ocenić przydatność poznanych metod działania dla rozwiązania rozpoznanego problemu terapeutycznego;
K_U32 potrafi wspierać rozwój i edukację osób z uszkodzonym słuchem i wzrokiem oraz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, kierować procesem terapeutycznym;
K_U34 potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu surdopedagogiki, tyflopedagogiki oraz terapii pedagogicznej oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych.
K_U36 posiada elementarne umiejętności badawcze, pozwalające diagnozować i analizować sytuację wychowawczo-terapeutyczną dzieci z uszkodzeniami słuchu, wzroku i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz konstruować proste sytuacje badawcze w tym zakresie;


KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K10 Posługuje się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagoga specjalnego
K_K11 Jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych i doskonalenia swoich kompetencji
K_K12 Odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, planuje i wykonuje różne działania pedagogiczne
K_K13 Jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną/rewalidacyjną i rehabilitacyjną
K_K19 Ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do osób z uszkodzeniami słuchu i wzroku oraz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
Metody dydaktyczne:
pogadanka, dyskusja, praca w grupach, prezentacje,
Treści programowe:
Definicyjne ujęcie osób z uszkodzeniami słuchu i wzroku.
Klasyfikacje uszkodzeń słuchu i wzroku.
Metody diagnostyczne w surdopedagogice i tyflopedagogice.
Wczesne wspomaganie rozwoju dzieci z wadami wzroku i słuchu.
Metody, formy i sposoby pracy rehabilitacyjnej.
Organizacja szkolnictwa dla dzieci z młodzieży z uszkodzeniami wzroku i słuchu.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocenie podlegała będzie obecność, aktywność oraz przygotowanie do zajęć studenta. Głównym elementem zaliczenia będzie kolokwium podsumowujące semestr.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Chrzanowska I., Pedagogika specjalna. Od tradycji do współczesności, Impuls, 2015
Czerwińska, T. Dederko (red.) Niewidomi w świecie książek i bibliotek. Polski Związek Niewidomych, Kielce, 2008, s. 20-29
Krakowiak K., Dar języka. Podręcznik metodyki wychowania językowego dzieci i młodzieży z uszkodzeniami słuchu. KUL, 2013
Majewski T., Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością wzroku. W: M.
Périer O., Dziecko z uszkodzonym narządem słuchu. Aspekty medyczne, wychowawcze, socjologiczne i psychologiczne. WSiP, 1992
Walthes R., Tyflopedagogika. GWP, 3007, s.76-150

Pedagogika specjalna - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Student powinien opanować wiedzę ograniczeniach i możliwościach związanych z danym typem niepełnosprawności, co stanowi podstawę do udzielania pomocy w sposób fachowy. Powinien mieć świadomość konieczności podmiotowego odnoszenia się do osoby z niepełnosprawnością, myślenia o jej szansach rozwojowych. Powinien poznać teoretyczne i praktyczne zasady pracy z osobami niepełnosprawnymi umysłowo, somatycznie, motorycznie oraz sensorycznie.
Wymagania wstępne:
Uczestnictwo w wykładzie Pedagogika specjalna
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W5 Ma uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju człowieka w cyklu życia w aspekcie rozwoju fizycznego, intelektualnego, społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
K_W16 Ma uporządkowaną wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Potrafi dokonać obserwacji i interpretacji sytuacji wychowawczej i edukacyjnej dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi; analizuje jej genezę, powiązania z różnymi obszarami działalności pedagogicznej, wskazuje na ich uwarunkowania i zależności.
K_U11 Potrafi wspierać rozwój i edukację dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, kierować procesem terapeutycznym.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 K_K08 Jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną
K_K03 Ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Metody dydaktyczne:
pogadanka, dyskusja, prezentacja multimedialna, praca z tekstem, metody problemowe
Treści programowe:
Pojęcie, klasyfikacja niepełnosprawności intelektualnej (ICD-10, DSM-IV/V).
Specyfika potrzeb osób z niepełnosprawnością intelektualną w poszczególnych sferach.
Niepełnosprawność ruchowa jako czynnik modyfikujący rozwój osoby. Dziecko z niepełnosprawnością ruchową w roli ucznia.
Dziecięce porażenie mózgowe - etiologia, klasyfikacja, terapia.
Zespół Downa - możliwości i ograniczenia, zagadnienia diagnozy i terapii.
Autyzm- możliwości i ograniczenia, zagadnienia diagnozy i terapii.
Choroba Alzheimera -definicja, główne objawy choroby, charakterystyka 3 etapów choroby, leczenie.
Klasyfikacja uszkodzeń słuchu, rodzaje i przyczyny wady słuchu, wychowanie słuchowe dziecka z wadą słuchu; sposoby i środki porozumiewania się dziecka z wadą słuchu.
Klasyfikacja uszkodzeń o wzroku, psychospołeczne następstwa braku lub uszkodzeń analizatora wzroku.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
BARDZO DOBRY
W zakresie wiedzy ma na wysokim poziomie uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w aspekcie rozwoju fizycznego, intelektualnego, społecznego. Ma na wysokim poziomie uporządkowaną wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W zakresie umiejętności potrafi samodzielnie, w innowacyjny sposób zaplanować proces terapii wychowanka. W zakresie kompetencji społecznych jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną, ma rozwiniętą na wysokim poziomie świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

DOBRY
W zakresie wiedzy ma uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ma uporządkowaną wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W zakresie umiejętności potrafi zaplanować proces terapii wychowanka. W zakresie kompetencji społecznych jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną, ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

DOSTATECZNY
W zakresie wiedzy ma na podstawowym/ dostatecznym poziomie uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ma podstawową/ dostateczną wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W zakresie umiejętności potrafi w podstawowym zakresie zaplanować proces terapii wychowanka. W zakresie kompetencji społecznych jest w małym stopniu otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną, ma niską świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

NIEDOSTATECZNY
W zakresie wiedzy - brak uporządkowania wiedzy na temat integralnego rozwoju ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Brak wiedzy o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W zakresie umiejętności brak podstawowych umiejętności zaplanowania procesu terapii wychowanka. W zakresie kompetencji społecznych zbyt niski poziom otwartości na innowacyjną działalność terapeutyczną, zbyt niska świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa :
Bobkowicz- Lewartowska L. (2000). Autyzm dziecięcy- zagadnienia diagnozy i terapii. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Chrzanowskia I. (2015) Pedagogika specjalna. Od tradycji do współczesności. Impuls
Bogdanowicz M. (1991). Psychologia kliniczna dziecka wieku przedszkolnym. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
Mazanek E. (1998). Dziecko niepełnosprawne ruchowo. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Obuchowska I. (1999). Dziecko niepełnosprawne w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Krakowiak, K. Multan -Dziurda A. ( 2006). Nie głos ale słowo... przekraczanie barier w wychowaniu osób z uszkodzeniami słuchu. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Loska M. (2005). Uczniowie z mózgowym porażeniem dziecięcym. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Literatura uzupełniająca:
Delacato D.(1995). Dziwne, niepojęte autystyczne dziecko. Warszawa: Fundacja Synapsis.
Dykcik W. (2001). Pedagogika specjalna. Poznań: UAM Wydawnictwo Naukowe.
Kuczyńska - Kwapisz J. (2002). Materiały informacyjne dla rodziców dziecka zaburzeniami widzenia". Rewalidacja, s. 80-83.
Kuczyńska - Kwapisz J. (2004). Dzieci niewidome i słabowidzące. Warszawa: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno- Pedagogicznej.
Majewski T. (2002) Dzieci niewidome i słabowidzące. [W:] W. Dykcik, B. Szychowiak (red), Nowatorskie i alternatywne metody w praktyce pedagogiki specjalnej, s. 233-248. Poznań : Wydawnictwo Naukowe.
Krakowiak K. (2006). Studia i szkice w wychowaniu dzieci z uszkodzeniami słuchu. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Olechnowicz H. (2004). Wokół autyzmu. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Pedagogika specjalna - wykład

Cele przedmiotu:
Student powinien opanować wiedzę ograniczeniach i możliwościach związanych z danym typem niepełnosprawności, co stanowi podstawę do udzielania pomocy w sposób fachowy. Powinien mieć świadomość konieczności podmiotowego odnoszenia się do osoby z niepełnosprawnością, myślenia o jej szansach rozwojowych. Powinien poznać teoretyczne i praktyczne zasady pracy z osobami niepełnosprawnymi umysłowo, somatycznie, motorycznie oraz sensorycznie.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W5 Ma uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju człowieka w cyklu życia w aspekcie rozwoju fizycznego, intelektualnego, społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
K_W16 Ma uporządkowaną wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Potrafi dokonać obserwacji i interpretacji sytuacji wychowawczej i edukacyjnej dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi; analizuje jej genezę, powiązania z różnymi obszarami działalności pedagogicznej, wskazuje na ich uwarunkowania i zależności.
K_U11 Potrafi wspierać rozwój i edukację dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, kierować procesem terapeutycznym.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 K_K08 Jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną
K_K03 Ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Metody dydaktyczne:
pogadanka, dyskusja, prezentacja multimedialna, praca z tekstem, metody problemowe
Treści programowe:
Pojęcie, klasyfikacja niepełnosprawności intelektualnej (ICD-10, DSM-IV/V).
Specyfika potrzeb osób z niepełnosprawnością intelektualną w poszczególnych sferach.
Niepełnosprawność ruchowa jako czynnik modyfikujący rozwój osoby. Dziecko z niepełnosprawnością ruchową w roli ucznia.
Dziecięce porażenie mózgowe - etiologia, klasyfikacja, terapia.
Zespół Downa - możliwości i ograniczenia, zagadnienia diagnozy i terapii.
Autyzm- możliwości i ograniczenia, zagadnienia diagnozy i terapii.
Choroba Alzheimera -definicja, główne objawy choroby, charakterystyka 3 etapów choroby, leczenie.
Klasyfikacja uszkodzeń słuchu, rodzaje i przyczyny wady słuchu, wychowanie słuchowe dziecka z wadą słuchu; sposoby i środki porozumiewania się dziecka z wadą słuchu.
Klasyfikacja uszkodzeń o wzroku, psychospołeczne następstwa braku lub uszkodzeń analizatora wzroku.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
W zakresie wiedzy ma na wysokim poziomie uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w aspekcie rozwoju fizycznego, intelektualnego, społecznego. Ma na wysokim poziomie uporządkowaną wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W zakresie umiejętności potrafi samodzielnie, w innowacyjny sposób zaplanować proces terapii wychowanka. W zakresie kompetencji społecznych jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną, ma rozwiniętą na wysokim poziomie świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

DOBRY
W zakresie wiedzy ma uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ma uporządkowaną wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W zakresie umiejętności potrafi zaplanować proces terapii wychowanka. W zakresie kompetencji społecznych jest otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną, ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

DOSTATECZNY
W zakresie wiedzy ma na podstawowym/ dostatecznym poziomie uporządkowaną wiedzę na temat integralnego rozwoju ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ma podstawową/ dostateczną wiedzę o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W zakresie umiejętności potrafi w podstawowym zakresie zaplanować proces terapii wychowanka. W zakresie kompetencji społecznych jest w małym stopniu otwarty na innowacyjną działalność terapeutyczną, ma niską świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

NIEDOSTATECZNY
W zakresie wiedzy - brak uporządkowania wiedzy na temat integralnego rozwoju ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Brak wiedzy o metodyce pracy terapeutycznej z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W zakresie umiejętności brak podstawowych umiejętności zaplanowania procesu terapii wychowanka. W zakresie kompetencji społecznych zbyt niski poziom otwartości na innowacyjną działalność terapeutyczną, zbyt niska świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa :
Bobkowicz- Lewartowska L. (2000). Autyzm dziecięcy- zagadnienia diagnozy i terapii. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Chrzanowskia I. (2015) Pedagogika specjalna. Od tradycji do współczesności. Impuls
Bogdanowicz M. (1991). Psychologia kliniczna dziecka wieku przedszkolnym. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
Mazanek E. (1998). Dziecko niepełnosprawne ruchowo. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Obuchowska I. (1999). Dziecko niepełnosprawne w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Krakowiak, K. Multan -Dziurda A. ( 2006). Nie głos ale słowo... przekraczanie barier w wychowaniu osób z uszkodzeniami słuchu. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Loska M. (2005). Uczniowie z mózgowym porażeniem dziecięcym. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Literatura uzupełniająca:
Delacato D.(1995). Dziwne, niepojęte autystyczne dziecko. Warszawa: Fundacja Synapsis.
Dykcik W. (2001). Pedagogika specjalna. Poznań: UAM Wydawnictwo Naukowe.
Kuczyńska - Kwapisz J. (2002). Materiały informacyjne dla rodziców dziecka zaburzeniami widzenia". Rewalidacja, s. 80-83.
Kuczyńska - Kwapisz J. (2004). Dzieci niewidome i słabowidzące. Warszawa: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno- Pedagogicznej.
Majewski T. (2002) Dzieci niewidome i słabowidzące. [W:] W. Dykcik, B. Szychowiak (red), Nowatorskie i alternatywne metody w praktyce pedagogiki specjalnej, s. 233-248. Poznań : Wydawnictwo Naukowe.
Krakowiak K. (2006). Studia i szkice w wychowaniu dzieci z uszkodzeniami słuchu. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Olechnowicz H. (2004). Wokół autyzmu. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Pedagogika specjalna z logopedią - seminarium

Cele przedmiotu:
Poznanie teoretycznych podstaw pisania pracy o charakterze naukowym. Seminarium powinno zaowocować umiejętnością korzystania z literatury przedmiotu, rzetelnego dokumentowania źródeł, realizacją własnego pomysłu badawczego w sposób poprawny metodologicznie. Kurs obejmuje 2 lata pracy, celem seminarium jest przygotowanie pracy magisterskiej.

Student powinien definiować i opisywać zjawiska związane z podjętym przedmiotem pracy, powinien znać literaturę przedmiotu w zakresie zjawiska, które jest przedmiotem jego pracy. Student powinien porównywać różne podejścia związane z opisem charakteryzowanego przez siebie zjawiska. Powinien opisać własną koncepcję pracy i ją zrealizować.

W zakresie umiejętności student powinien zaprojektować własną koncepcję pracy. Student powinien ją zrealizować przeprowadzając badania własne. Student powinien rzetelnie, w sposób poprawny metodologicznie analizować otrzymane wyniki badań własnych. Powinien je interpretować w odniesieniu do literatury przedmiotu. Powinien sporządzać tabele, wykresy, socjogramy w zależności od potrzeb pracy.


W zakresie innych kompetencji student powinien wykazać dbałość o postępowanie zgodnie z zasadami etyki podczas przeprowadzania badań. Powinien wykazać dbałość, by badania były przeprowadzone w sposób rzetelny i były przeprowadzane zgodnie z zasadami podmiotowego traktowania drugiej osoby. Powinien uzyskać zgodę na ich przeprowadzenie gdy badane są małe dzieci. Powinien wykazać się dbałością o zasady etyczne gdy badane są osoby dorosłe.
Wymagania wstępne:
Wiedza z wykładu z pedagogiki specjalnej, ćwiczeń z pedagogiki specjalnej, wiadomości nabytych podczas studiów I stopnia.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W13 Ma uporządkowaną wiedzę na temat pedagogiki specjalnej z elementami logopedii obejmującą terminologię, teorie, obszary badawcze.
K_W12 Ma uporządkowaną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w zakresie pedagogiki specjalnej. Ma wiedzę o typowych dla tych obszarów nauki problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych.

UMIEJĘTNOŚCI
K_U02Potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki specjalnej w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, i pomocowych, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań.
K_U04 K_U06 Potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu terapii pedagogicznej i surdopedagogiki oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K05 Posługuje się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagogicznej.
K_K02 Jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych i doskonalenia swoich kompetencji.
Metody dydaktyczne:
metody dialogowe, metody problemowe, praca w grupie, praca z tekstem
Treści programowe:
Zajęcia obejmują konstruowanie własnej koncepcji pracy (cel, przedmiot badań); gromadzenie literatury przedmiotu, poprawne metodologicznie realizowanie koncepcji pracy podczas badań własnych oraz przygotowanie pracy magisterskiej na podstawie badań własnych.
Problematyka seminarium obejmuje zagadnienia związane z funkcjonowaniem osób z różnymi typami niepełnosprawności.

Podstawowe problemy i zagadnienia:

Teoretyczne aspekty badań pedagogicznych
Moralne aspekty badań w Pedagogice Specjalnej
Badania jakościowe w Pedagogice specjalnej – przykłady przeprowadzonych badań
Badania ilościowe w Pedagogice specjalnej – przykłady przeprowadzonych badań
Wybór tematu badań, przedmiotu i celu badań, kwerenda literatury
Problemy badawcze
Wybór terenu badań i dobór próby
Wybrane metody i techniki badań pedagogicznych – charakterystyka
Wybrane metody i techniki badań pedagogicznych
Gromadzenie i opracowanie bibliografii
Dokumentowanie tekstów źródłowych
Sposób przeprowadzenie badań właściwych w badaniach ilościowych, metody zbierania materiałów badawczych w badaniach jakościowych
Uporządkowanie materiałów badawczych
Zasady opracowania materiałów badawczych ilościowych i jakościowych
Weryfikacja hipotez
Opracowanie teoretyczne i uogólnienie wniosków

Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
BARDZO DOBRY
Ma na wysokim poziomie uporządkowaną wiedzę na temat pedagogiki specjalnej z elementami logopedii obejmującą terminologię, teorie, obszary badawcze. Na wysokim poziomie ma uporządkowaną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w zakresie pedagogiki specjalnej. Ma pogłębioną wiedzę o typowych dla tych obszarów nauki problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych. W zakresie umiejętności potrafi swobodnie wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki specjalnej. Potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu z pedagogiki specjalnej oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych. W zakresie kompetencji społecznych cechuje go posługiwanie się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagogicznej. Przykłada dużą wagę do doskonalenia swych kompetencji.

DOBRY
Ma uporządkowaną wiedzę na temat terapii pedagogicznej z elementami surdopedagogiki obejmującą terminologię, teorie, obszary badawcze. Ma uporządkowaną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w zakresie pedagogiki specjalnej. Posiada wiedzę o typowych dla tych obszarów nauki problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych. W zakresie umiejętności potrafi wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki specjalnej. Potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu pedagogiki specjalnej oraz korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych. W zakresie kompetencji społecznych cechuje go posługiwanie się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagogicznej.

DOSTATECZNY
W małym stopniu potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu pedagogiki specjalnej oraz rozwijać swoje profesjonalne umiejętności korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych. Wiedza na temat pedagogiki specjalnej z elementami logopedii - na podstawowym/ dostatecznym poziomie. Na niskim poziomie wiedza o problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych. W zakresie kompetencji społecznych cechuje go niski poziom posługiwania się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagogicznej.

NIEDOSTATECZNY
Ma nieuporządkowaną wiedzę na temat pedagogiki specjalnej z elementami logopedii. Ma nieuporządkowaną wiedzę o diagnozowaniu oraz projektowaniu i prowadzeniu badań w zakresie pedagogiki specjalnej. Posiada wiedzę na bardzo niskim poziomie o typowych problemach badawczych, metodach, technikach i narzędziach badawczych. W zakresie umiejętności nie potrafi wykorzystywać wiedzy teoretycznej z zakresu pedagogiki specjalnej. Nie potrafi samodzielnie zdobywać wiedzy z zakresu pedagogiki specjalnej oraz nie potrafi rozwijać swych umiejętności korzystając ze zróżnicowanych źródeł (polskich i obcych) oraz najnowszych technologii edukacyjnych i terapeutycznych. W zakresie kompetencji społecznych cechuje go brak posługiwania się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagogicznej. Nie jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych i doskonalenia swoich kompetencji.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa

T. Pilch, T. Bauman (2001). Zasady badań pedagogicznych. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Literatura uzupełniająca:
Łobocki M. (2003). Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Łobocki M. (2003). Metody i techniki badań pedagogicznych . Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Francuz P. (2005). Liczby nie wiedza skąd pochodzą. Przewodnik po metodologii statystyce nie tylko dla psychologów. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Teoretyczne podstawy terapii pedagogicznej - wykład

Cele przedmiotu:
Celem przedmiotu jest omówienie problematyki terapii pedagogicznej i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W05 Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat subdyscyplin i specjalizacji w zakresie pedagogiki, obejmującą terminologię, teorię i metodykę oddziaływań.
K_W44 Posiada wiedzę na temat sposobów diagnozowania i projektowania pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych
K_W68 Ma uporządkowaną i rozszerzoną wiedzę na temat specyfiki funkcjonowania podopiecznych ze specjalnymi potrzebami wychowawczymi (w tym resocjalizacyjnymi) - w różnych środowiskach.
K_W75 ma uporządkowaną wiedzę na temat kształcenia i wychowania osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi
UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 Potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych, pomocowych i terapeutycznych, a także systemowego ich diagnozowania i projektowania systemowych działań praktycznych.
K_U27 ma pogłębione umiejętności obserwowania, diagnozowania, racjonalnego oceniania złożonych sytuacji edukacyjnych i terapeutycznych oraz analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań
K_U71 potrafi wybrać i zastosować właściwy dla działań z zakresu pracy z wychowankami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi sposób postępowania, potrafi dobierać środki metody pracy w celu efektywnego wykonywania pojawiających się zadań zawodowych
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 Ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego.
K_K11 Docenia znaczenie nauk pedagogicznych dla integralnego rozwoju jednostki i prawidłowych więzi w środowiskach społecznych, ma pozytywne nastawienie do nabywania wiedzy z zakresu studiowanej dyscypliny naukowej i budowania warsztatu pracy pedagoga i terapeuty.
K_K45 jest wrażliwy na problemy osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, gotowy do komunikowania się i współpracy z otoczeniem w celu podjęcia wspólnych działań na rzecz osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi
Metody dydaktyczne:
wykład, dyskusja, prezentacja multimedialna
Treści programowe:
1. Zasady terapii pedagogicznej.
2. Organizacja pomocy uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w polskiej oświacie.
3. Skład i zadania zespołu koordynującego pracę z uczniem ze SPE.
4. Wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia.
5. Trudności uczniów wynikające z uszkodzenia słuchu.
6. Czynniki wpływające na funkcjonowanie ucznia w uszkodzeniem słuchu.
7. Narzędzia diagnostyczne do oceny funkcjonowania ucznia w wadą słuchu.
8. IPET dla ucznia z uszkodzonym słuchem.
9. Możliwości i ograniczenia uszkodzenia z wadą słuchu.
10. Narzędzia diagnostyczne do oceny funkcjonowania ucznia w wadą wzroku.
11. Zasady pracy w procesie edukacyjnym ucznia z uszkodzonym wzrokiem.
12. Organizacja miejsca pracy ucznia z wadą wzroku.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. 2013 poz. 532)
2. Podniesienie efektywności kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Materiały dla nauczycieli. Rec. J. Wrona. Warszawa: MEN 2010.
3. Jak organizować edukację uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi? Edukacja skuteczna, przyjazna i nowoczesna. Przewodnik. Warszawa: MEN 2010.
4. Czajkowska I, Herda K.Zajęcia korekcyjno - kompensacyjne w szkole. Warszawa: WSiP 1989.