Historia muzyki - Romantyzm - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów ze stylami i estetyką, cechami głównych form i gatunków muzycznych oraz techniką kompozytorską w XIX wieku.
C 2 - Zapoznanie studentów z biografią i twórczością najważniejszych kompozytorów z okresu romantyzmu i neoromantyzmu.
C 3 - Wskazanie specyfiki kulturowej różnych ośrodków muzycznych oraz ich wzajemnych relacji.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość zagadnień dotyczących historii muzyki w poprzednich okresach.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowana znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Student zna i rozumie główne stanowiska współczesnej muzykologii nt. romantyzmu w muzyce M_W07
3. Student ma uporządkowaną wiedzę z historii muzyki romantyzmu, zna style i estetykę muzyki romantycznej, cechy głównych form i gatunków muzycznych oraz technikę kompozytorską tego okresu w muzyce M_W06
4. Student zna biografię i twórczość czołowych kompozytorów z okresu romantyzmu.
5. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania epoki romantyzmu w muzyce wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu danej epoki M_W07

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wymienić style i określić estetykę muzyki romantyzmu.
2. Student potrafi podać cechy głównych form i gatunków muzycznych oraz określić technikę kompozytorską.
3. Student potrafi podać biografię i twórczość czołowych kompozytorów z okresu romantyzmu.
4.Student ma umiejętność krytycznej oceny epoki romantyzmu w muzyce oraz wypowiadania swoich opinii na temat faktów historycznych M_U07

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student potrafi wykorzystać wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania epoki romantyzmu w muzyce wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu danej epoki M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki romantyzmu we współczesnym życiu artystycznym, a zwłaszcza muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Metody wykładu wspieranego technikami audiowizualnymi; słuchanie i analiza wybranych dzieł muzycznych; praca własna studentów (m. in. poznawanie utworów nieuwzględnionych podczas zajęć, uzupełnianie wiadomości w oparciu o wskazaną literaturę).
Treści programowe:
- Chronologia oraz tło kulturowe, polityczne i społeczne romantyzmu.
- Założenia estetyczne i cechy muzyki romantycznej.
- Romantyczna liryka wokalna.
- Muzyka fortepianowa w okresie romantyzmu (liryka fortepianowa i styl brillant oraz wirtuozostwo).
- Wirtuozowska muzyka skrzypcowa.
- Muzyka symfoniczna XIX wieku, a programowość.
- Twórczość Gustawa Mahlera oraz innych przedstawicieli symfoniki.
- Muzyka \"popularna\" - walc i in.
- Rozwój opery w XIX wieku (Francja, Włochy, Niemcy)
- Powstanie i rozwój szkół narodowych (rosyjskiej, czeskiej, skandynawskiej, polskiej)
- Muzyka religijna doby romantyzmu
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych faktów z biografii i twórczości kompozytorów z epoki romantyzmu, nie zna stylów, form i gatunków tej muzyki.
(U) Student nie potrafi krytycznie ocenić epoki romantyzmu w muzyce oraz wypowiedzieć swoich opinii na temat faktów historycznych
(K) Student nie ma świadomości znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki romantyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dostateczna
(W) Student dostatecznie zna podstawowe fakty z biografii i twórczości kompozytorów z epoki romantyzmu, style, formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student w stopniu dostatecznym krytycznie ocenia epokę romantyzmu w muzyce oraz wypowiada swoje opinie na temat faktów historycznych
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki romantyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dobra
(W) Student dobrze zna większość faktów z biografii i twórczości kompozytorów z epoki romantyzmu , style, formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student w stopniu dobrym krytycznie ocenia epokę romantyzmu w muzyce oraz wypowiada swoje opinie na temat faktów historycznych
(K) Student ma dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki romantyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna bardzo dobrze fakty z biografii i twórczości kompozytorów z epoki romantyzmu, style, formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student swobodnie ocenia epokę romantyzmu w muzyce oraz wypowiada swoje opinie na temat faktów historycznych
(K) Student ma bardzo dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki romantyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym oraz bierze w nim aktywny udział
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA PODSTAWOWA:
1. A. Einstein, Muzyka w epoce romantyzmu, tłum. M. i S. Jarocińscy, Kraków 1983.
2. D. Gwizdalanka, Romantyzm, w: Historia muzyki, t. 2, Kraków 2006.
3. D. Golianek, Muzyka programowa XIX wieku. Idea i interpretacja, Poznań 1998.
4. M. Tomaszewski, Studia nad pieśnią romantyczną. Od wyznania do wołania, Kraków 1997.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1. A. Adamczyk, Rola fortepianu w kształtowaniu stylu romantycznego na podstawie twórczości F. Schuberta, R. Schumanna i F. Chopina, Kraków 2009.
2. C. Cavalletti, Chopin i muzyka romantyczna, tłum. J. Polony-Poluk, Kraków 2000.
3. Epoka Chopina - kultura romantyczna we Francji i w Polsce, red. A. Pieńkos, A. Rosales Rodriguez, Warszawa 2013.
4. D. Golianek, Juliusz Zarębski. Człowiek - muzyka - kultura, Kraków 2004.
5. D. Golianek, Opery Józefa Michała Ksawerego Poniatowskiego, Toruń 2012.
6. D. Golianek, Przewodnik po muzyce Mahlera, Łódź 2012.
7. S. Jarociński, Ideologie romantyczne. 5 esejów o związkach muzyki z przemianami kultury, Kraków 1979.
8. Music theory in the age of Romanticism, ed. I. Bent, Cambridge 2005.
9. B. Pociej, Romantyzm bez granic, Warszawa 2008.
10. I. Poniatowska, Twórczość muzyczna w drugiej połowie XIX wieku, Warszawa 2010.
11. T. Strumiłło, Źródła i początki romantyzmu w muzyce polskiej. Studia i materiały, Kraków 1956,
12. E. Szczepańska-Lange, Życie muzyczne w Warszawie w drugiej połowie XIX wieku, Warszawa 2010.
13. M. Tomaszewski, Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans, wyd. 2, Kraków 2006.
14. M. Trzęsiok, Pieśni drzemią w każdej rzeczy. Muzyka i estetyka wczesnego romantyzmu niemieckiego, Wrocław 2009.

Historia notacji muzycznej - wykład

Cele przedmiotu:
Zapoznanie się z systemami notacji muzycznych od kultur pierwotnych do współczesności. Znajomość zasad notacji starożytnej Grecji oraz umiejętność transkrypcji z tej notacji. Poznanie znaków charakterystycznych poszczególnych zachodnich notacji adiastematycznych i diastematycznych oraz umiejętność rozróżniania konkretnych zapisów notacyjnych.
Wymagania wstępne:
Ogólna wiedza na temat historii kultury, a zwłaszcza historii muzyki na przestrzeni dziejów od starożytności do współczesności.
Znajomość współcześnie obowiązujących, ogólnie przyjętych zasad notacji muzycznej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowaną wiedzę na temat historii notacji muzycznej poszczególnych epok w kontekście ogólnych zjawisk kultury.
2. Ma uporządkowaną wiedzę szczegółową z zakresu historii notacji muzycznej na ziemiach polskich (w tym na Lubelszczyźnie)

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi rozpoznać, opisać i użytkować poszczególne utwory muzyczne zapisane przy pomocy różnych typów notacji, umieszczając je w konkretnym kontekście historycznym i kulturowym
2. Potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu odczytania systemów zapisu muzycznego (w odniesieniu do notacji dawnych i współczesnych), a także posiada praktyczne umiejętności całościowego przekazania zapisanego dzieła muzycznego (materiału dźwiękowego, formy i zawartych w nim idei)
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student potrafi wykorzystać znajomość notacji muzycznych do określenia czasu i miejsca powstania konkretnych muzykaliów
2. Student zdaje sobie sprawę z wpływu metod zapisu muzyki na rozwój kultury muzycznej Europy i świata w perspektywie historycznej
Metody dydaktyczne:
Wykład, prezentacja multimedialna, analiza rękopisów muzycznych, analiza starodruków muzycznych
Treści programowe:
Treść zajęć:
1. Geneza i historia pisma,
2. Zapis muzyczny antycznej Grecji;
3. Notacje bizantyjskie oraz starosłowiańska;
4. Chorałowe notacje adiastematyczne zachodnie - paleofrankońska, bretońska, akwitańska, francuskie, niemieckie, włoskie, angielskie i hiszpańskie;
5. Chorałowe notacje literowe;
6. Chorałowe notacje diastematyczne - zachodnie oraz środkowoeuropejskie.
7. Notacja modalna
8. Notacja menzuralna
9. Notacje tabulaturowe - organowa, lutniowa, na musette, gitarowa
10. Wpływ wynalazku druku na rozwój notacji muzycznych
11. Notacja muzyczna w baroku i klasycyzmie
12. Przemiany w sposobach zapisu muzyki w XIX i XX wieku
13. Elektroniczne i komputerowe programy do notowania muzyki
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych faktów i procesów zachodzących na przestrzeni historii notacji muzycznej.
(U) Student nie potrafi scharakteryzować głównych typów notacji muzycznej.
(K) Student nie ma świadomości znaczenia historycznych zapisów muzycznych dla współczesnej kultury muzycznej
Ocena dostateczna
(W) Student zna w stopniu dostatecznym podstawowe fakty i procesy zachodzące na przestrzeni historii notacji muzycznej.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi scharakteryzować główne typy notacji muzycznej.
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia historycznych zapisów muzycznych dla współczesnej kultury muzycznej
Ocena dobra
(W) Student zna podstawowe fakty i procesy zachodzące na przestrzeni historii notacji muzycznej.
(U) Student potrafi scharakteryzować główne typy notacji muzycznej.
(K) Student ma znaczną świadomość znaczenia historycznych zapisów muzycznych dla współczesnej kultury muzycznej
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna biegle historię fakty i procesy zachodzące na przestrzeni historii notacji muzycznej.
(U) Student swobodnie i krytycznie potrafi scharakteryzować główne typy notacji muzycznej.
(K) Student ma pełną świadomość znaczenia historycznych zapisów muzycznych dla współczesnej kultury muzycznej
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
- Wellesz E. A History of Byzantine Music and Hymnography;
- Notae musicae artis. Notacja muzyczna w Polsce od XI do XVI wieku, red. E. Witkowska- Zaremba, Kraków 1999.
- Sutkowski A. Cechy paleograficzne notacji muzycznych w polskich rękopisach średniowiecznych. MMA T. 1. Kraków 1965 s. 53-68.
- Kowal R., Notacja muzyczna w polskich partyturach jazzowych 1962-1975. Funkcja, typologia, systematyka, Kraków 1999.
- Pluta M., Zasady muzyki i notacja muzyczna, Kraków 2012.
- Gancarczyk P., Musica scripto. Kodeksy menzuralne II połowy XV wieku na wschodzie Europy Łacińskiej, Warszawa 2001
- Bell N., Music in medieval manuscripts, Londyn 2001

Historia organów europejskich - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z informacjami nt. historycznego rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego.
C 2 - Zapoznanie studentów z tradycjami budownictwa organowego w Europie, ze szczególnym uwzględnieniem państw niemieckich, Niderlandów, Francji i Włoch
C 3 - Zapoznanie studentów działalnością sławnych europejskich budowniczych i rodzin organmistrzowskich
C 4 - Wskazanie specyfiki kulturowej i estetycznej różnych ośrodków budownictwa organowego oraz ich wzajemnych relacji.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień dotyczących historii muzyki.
W 2 - Znajomość podstawowych zagadnień dotyczących historii instrumentów muzycznych.
W 3 - Dysponowanie podstawową wiedzą z zakresu powszechnej historii organów
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowana znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Student zna i rozumie główne stanowiska współczesnej muzykologii nt. historii organów M_W07
3. Student ma uporządkowaną wiedzę nt. historycznego rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego.
4. Student zna biografię i działalność sławnych europejskich organmistrzów.
5. Student zna tradycje budownictwa organowego w Europie.
6. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania historii organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu tej dyscypliny M_W07
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wymienić główne zagadnienia z historycznego rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego.
2. Student potrafi scharakteryzować główne typy organów i tradycje budownictwa organowego w Europie.
3. Student potrafi podać podstawowe fakty z biografii i działalność sławnych europejskich organmistrzów oraz firm organowych.
4.Student ma umiejętność krytycznej oceny historii organów oraz wypowiadania swoich opinii na temat faktów historycznych M_U07
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania historii organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu danej epoki M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Metody wykładu wspieranego technikami audiowizualnymi; prezentacje nagrań brzmienia organów w ich historycznym rozwoju, prezentacja działalności wybranych organmistrzów i firm organowych; słuchanie i analiza brzmienia wybranych typów organów; praca własna studentów (m. in. poznawanie historii i tradycji budownictwa organowego w krajach nieuwzględnionych podczas zajęć, uzupełnianie wiadomości w oparciu o wskazaną literaturę.
Treści programowe:
Pogłębione informacje nt. historii organów w Europie od średniowiecza po współczesność (XXI w.). Treścią zajęć jest przede wszystkim historyczny rozwój budowy i brzmienia organów w krajach europejskich, ich estetyka muzyczna i architektoniczna, budowniczowie indywidualni i firmy organmistrzowskie. W ramach wykładów w oparciu o literaturę krajową i zagraniczną przedstawiane są główne linie rozwoju historii organów, organoznawstwa i organologii, przedstawiana jest ikonografia i fotografie instrumentów, prezentowane są nagrania muzyki organowej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Frekwencja
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych faktów z: historii rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego, biografii i działalności słynnych europejskich organmistrzów.
(U) Student nie potrafi scharakteryzować głównych typy organów i tradycji budownictwa organowego w Europie.
(K) Student nie ma świadomości znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena dostateczna
(W) Student zna w stopniu dostatecznym podstawowe fakty z: historii rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego, biografii i działalności słynnych europejskich organmistrzów.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi scharakteryzować główne typy organów i tradycji budownictwa organowego w Europie.
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dobra
(W) Student zna podstawowe fakty z historii rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego, biografii i działalności słynnych europejskich organmistrzów.
(U) Student potrafi scharakteryzować główne typy organów i tradycji budownictwa organowego w Europie.
(K) Student ma dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna biegle historię rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego, biografie i działalność słynnych europejskich organmistrzów.
(U) Student swobodnie i krytycznie potrafi scharakteryzować główne typy organów i tradycji budownictwa organowego w Europie.
(K) Student ma bardzo dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym oraz bierze w nim aktywny udział.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
- Szymanowicz M., Polska bibliografia organów, t. 1, Lublin 2011.
- Szymanowicz M., Polska bibliografia organów, t. 2, Lublin 2014.
- Kisieliński J., Rys życia i działalności organmistrzowskiej synów Arpa Schnitgera, "Additamenta Musicologica Lublinensia" 5 (2009), s. 107-120.
- Klotz H.: Das Buch von der Orgel. Kassel 1965.
Literatura uzupełniająca:
- Adelung W.: Einführung in den Orgelbau. Wiesbaden 1987.
- Grabner H.: Die Kunst des Orgelbaues. Berlin 1958.
- Mahrenholz Ch.: Die Orgelregister, ihre Geschichte und ihr Bau. Kassel 1930.
- Praetorius M.: Syntagma Musicum. Teil II: De Organographia. Wolfenbüttel 1916. Faksimile. Kassel 1958.
- Rupp E. Die Entwicklungsgeschichte der Orgelbaukunst. Einsiedeln 1929.
- Töpfer J. G.: Lehrbuch der Orgelbaukunst. IV. und V. Auflage. Oprac. P. Smets. T. I-IV. Mainz 1955-1960.

Historia organów w Polsce - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z informacjami nt. historycznego rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego na ziemiach polskich.
C 2 - Zapoznanie studentów z tradycjami budownictwa organowego w Polsce
C 3 - Zapoznanie studentów działalnością sławnych polskich budowniczych i rodzin organmistrzowskich
C 4 - Wskazanie specyfiki kulturowej i estetycznej rodzimych ośrodków budownictwa organowego oraz ich wzajemnych relacji.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień dotyczących historii muzyki.
W 2 - Znajomość podstawowych zagadnień dotyczących historii instrumentów muzycznych.
W 3 - Dysponowanie podstawową wiedzą z zakresu historii Polski
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowana znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Student zna i rozumie główne stanowiska współczesnej muzykologii nt. historii organów w Polsce M_W07
3. Student ma uporządkowaną wiedzę nt. historycznego rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego na ziemiach polskich.
4. Student zna biografię i działalność sławnych rodzimych organmistrzów.
5. Student zna tradycje budownictwa organowego w Polsce.
6. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania historii organów w Polsce wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu tej dyscypliny M_W07
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wymienić główne zagadnienia z historycznego rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego na ziemiach polskich.
2. Student potrafi scharakteryzować główne typy organów i tradycje budownictwa organowego w Polsce.
3. Student potrafi podać podstawowe fakty z biografii i działalność sławnych rodzimych organmistrzów oraz firm organowych.
4.Student ma umiejętność krytycznej oceny historii organów w Polsce oraz wypowiadania swoich opinii na temat faktów historycznych M_U07
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania historii organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu danej epoki M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Metody wykładu wspieranego technikami audiowizualnymi; prezentacje nagrań brzmienia organów w ich historycznym rozwoju, prezentacja działalności wybranych organmistrzów i firm organowych; słuchanie i analiza brzmienia wybranych typów organów; praca własna studentów - uzupełnianie wiadomości w oparciu o wskazaną literaturę.
Treści programowe:
- Najstarsze wzmianki o organach w Polsce do XIII w.
- Organy polskie w późnym średniowieczu (XIV-XV w.)
- Renesansowe budownictwo organowe na ziemiach polskich
- Budowniczowie organów i ich dzieła z XVII i 1 poł. XVIII w.
- Organy budowane w czasach stanisławowskich i 1 poł. XIX w.
- Rozwój rodzimego budownictwa organowego na ziemiach polskich od poł. XIX w. do I wojny światowej
- Produkcja organów w dwudziestoleciu międzywojennym
- Organy i działalność organmistrzów w okresie PRL
- Działalność organimstrzowska oraz import używanych organów po 1989 roku
- Prawodawstwo kościelne dotyczące budowy i utrzymania instrumentów na przestrzeni dziejów
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Frekwencja oraz odpowiedź ustna:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych faktów z: historii rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego na ziemiach polskich, biografii i działalności słynnych rodzimych organmistrzów.
(U) Student nie potrafi scharakteryzować głównych typów organów i tradycji budownictwa organowego w Polsce.
(K) Student nie ma świadomości znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym w Polsce.
Ocena dostateczna
(W) Student zna w stopniu dostatecznym podstawowe fakty z: historii rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego na ziemiach polskich, biografii i działalności słynnych rodzimych organmistrzów.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi scharakteryzować główne typy organów i tradycji budownictwa organowego w Polsce.
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym w Polsce.
Ocena dobra
(W) Student zna podstawowe fakty z historii rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego na ziemiach polskich, biografii i działalności słynnych rodzimych organmistrzów.
(U) Student potrafi scharakteryzować główne typy organów i tradycji budownictwa organowego w Polsce.
(K) Student ma dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym w Polsce.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna biegle historię rozwoju budowy i brzmienia organów oraz ich wyglądu zewnętrznego na ziemiach polskich, biografie i działalność słynnych rodzimych organmistrzów.
(U) Student swobodnie i krytycznie potrafi scharakteryzować główne typy organów i tradycji budownictwa organowego w Polsce.
(K) Student ma bardzo dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii organów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym w Polsce oraz bierze w nim aktywny udział.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
1. Gołos J., Polskie organy i muzyka organowa, Warszawa 1972,
2. Gołos J., Zarys historii budowy organów w Polsce, Warszawa 1966,
3. E. Smulikowska, Prospekty organowe w Polsce jako dzieła sztuki, Warszawa 1972,
4. E. Smulikowska, Prospekty organowe w dawnej Polsce, Warszawa 1989,
5. Szymanowicz M., Polska bibliografia organów, t. 1, Lublin 2011,
6. Szymanowicz M., Polska bibliografia organów, t. 2, Lublin 2014.

Literatura uzupełniająca:
1. Babnis M., Kultura organowa Galicji ze szczególnym uwzględnieniem działalności organmistrza lwowskiego Jana Śliwińskiego, Słupsk 2012,
2. Erdman J., Organy, Warszawa 1989,
3. Gajda R., Organy - ich historia, budowa i pielęgnacja, Katowice 2004,
4. Gołos J., Organoznawstwo historyczne, Warszawa 2004,
5. Gołos J., Pozytywy szkatulne jako fenomen specyficznie polski. Przesłanki do hipotezy, Warszawa 2001,
6. Gołos J., The polish organ, Warszawa 1992,
7. Gołos J., Warszawskie organy, t. 1-3, Warszawa 2003,
8. Łyjak W., Organy na Mazowszu, t. 1-2, Płock 2005,
9. Łyjak W., Organy w kościołach ewangelickich w Królestwie Polskim 1815-1864, Sierpc 2006,
10. Mizgalski J., Organiści i organmistrze polscy, w: Prace naukowe Instytutu Muzykologii UW, t. 1, Warszawa 1961,
11. Rybnicki M., Gramy na organach - historia, budowa, nauka gry, Warszawa 1985.
12. Szymanowicz M., Zabytkowe organy w województwie radomskim, Warszawa 1998.

Podstawy budowy organów - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami budowy organów oraz zasad ich prawidłowej eksploatacji.
C 2 - Umożliwienie praktycznej znajomości przeprowadzenia inwentaryzacji organów, analizy ich struktury brzmieniowej organów i opisu prospektu.
C 3 - Zapoznanie studentów z podstawową interdyscyplinarną wiedzą o tym instrumencie.
C 4 - Podanie podstawowych źródeł nt. budowy i eksploatacji organów.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień z historii instrumentów, zwłaszcza organów.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student zna nazwy, definicję i typów organów.
2. Student zna budowę piszczałek oraz ma podstawową wiedzę nt. ich menzur.
3. Student ma podstawowe informacje nt. głosów organowych ich menzur, sposobów zapisywania dyspozycji instrumentów oraz opisywania ich struktury brzmieniowej.
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi podać nazwy, definicję i typów organów.
2. Student potrafi opisać budowę piszczałek oraz zbadać ich menzury.
3. Student potrafi opisać podstawowe głosy organowe, zmierzyć i zapisać ich menzury.
4. Student umie zapisać dyspozycję organów oraz opisać ich strukturę brzmieniową.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa organoznawstwa we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Wykład nt. podstawowych zagadnień z organoznawstwa.
Ćwiczenia w przeprowadzaniu inwentaryzacji organów.
Analiza struktury brzmieniowej organów.
Treści programowe:
Zajęcia w semestrze zimowym obejmują następujące zagadnienia: nazwy, definicja i typy organów; budowa i rodzaje piszczałek oraz głosów organowych, sposoby zapisywania dyspozycji instrumentów oraz analiza ich struktury brzmieniowej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna nazw, definicji i typów organów, budowy piszczałek, nie zna podstawowych głosów organowych.
(U) Student nie potrafi zapisać dyspozycji instrumentów i opisać ich struktury brzmieniowej.
(K) Student nie ma żadnej wiedzy w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena dostateczna
(W) Student w stopniu dostatecznym zna nazwy, definicję i typy organów, budowę piszczałek, oraz zna podstawowe głosów organowe.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi zapisać dyspozycję instrumentów i opisać ich strukturę brzmieniową.
(K) Student ma dostateczną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena dobra
(W) Student zna nazwy, definicję i typy organów, budowę piszczałek, oraz zna podstawowe głosów organowe.
(U) Student potrafi zapisać poprawnie dyspozycję instrumentów i opisać ich strukturę brzmieniową.
(K) Student ma dobrą wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna wszystkie nazwy, definicję i typy organów, zna biegle budowę piszczałek, oraz zna najważniejsze głosów organowe.
(U) Student potrafi bezbłędnie i szybko zapisać dyspozycję instrumentów oraz opisać ich strukturę brzmieniową.
(K) Student obszerną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Chwałek J.: Nutowy zapis skali poziomej i pionowej w organach. W: Organy i muzyka organowa. T. 7. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1988 s. 273-290.
- Chwałek J.: Organowe głosy wielorzędowe. W: Organy i muzyka organowa. T. 13. Red. J. Krassowski. Gdańsk 2006 s. 350-360.
- Chwałek J.: Wolumen brzmieniowy wielkich organów w bazylice leżajskiej. W: Organy i muzyka organowa. T. 10. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1997 s. 77-90.
- Chwałek J.: Wpływ głosów o skali repetującej na rysunek melodyczny i barwę brzmienia organów. W: Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Warszawie. T. 14. Red. A. Rakowski. Warszawa 1986 s. 104-118.
- Gołos J.: Organoznawstwo historyczne. Warszawa 2004.
Literatura uzupełniająca:
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Gołos J.: Polskie organy i muzyka organowa. Warszawa 1972.
- Szymanowicz M., Polska bibliografia organów, t. 1, Lublin 2011.
- Szymanowicz M., Polska bibliografia organów, t. 2, Lublin 2014.

Wojskowość polska i powszechna w dobie renesansu - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z cechami charakterystycznymi renesansowej sztuki wojennej
C 2 - Zapoznanie studentów z biografiami najważniejszych dowódców polskich i powszechnych renesansu
C 3 - Wskazanie szczególnie istotnych konfliktów zbrojnych Polski oraz świata w końcu XV i XVI wieku z uwzględnieniem głównych starć
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstaw historii polskiej i powszechnej w epoce renesansu
W 2 - Ogólna wiedza z zakresu historii wojskowości
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 Ma pogłębioną wiedzę o specyfice przedmiotowej i metodologicznej nauk humanistycznych, którą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej
K_W02 Zna terminologię nauk humanistycznych na poziomie rozszerzonym
K_W03 Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu historii i jej dyscyplin
K_W04 Ma uporządkowaną, pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji szczegółową wiedzę z zakresu historii i jej dyscyplin, ujętych w programie studiów w IH KUL
K_W05 Ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach historii i jej dyscyplin z innymi naukami humanistycznymi, pozwalającą na integrowanie perspektyw właściwych dla kilku dyscyplin naukowych
UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 Posiada pogłębione umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów w zakresie historiiPotrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować
K_U01 Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy
K_U03 Umie samodzielnie zdobywać wiedze i poszerzać umiejętności badawcze oraz podejmować autonomiczne działania zmierzające do rozwijania zdolności i kierowania własną karierą zawodową
K_U04 Posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych oraz jej zastosowania w nietypowych sytuacjach profesjonalnych
K_U05 Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych rodzajów wytworów kultury właściwych dla historii, stosując oryginalne podejścia, uwzględniające nowe osiągnięcia humanistyki, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym
K_U06 Posiada umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób
K_K02 Potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role
K_K03 Potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania
Metody dydaktyczne:
Wykład, prezentacja multimedialna, dyskusja, analiza porównawcza.
Treści programowe:
1. Periodyzacja wojskowości renesansowej
2. Wojskowość innych kontynentów w epoce renesansu
3. Wojskowość Europy zachodniej w epoce renesansu
4. Wojskowość Europy wschodniej w epoce renesansu
5. Cechy charakterystyczne wojskowości tureckiej i bliskowschodniej oraz jej wpływ na Europę
6. Polska sztuka wojenna w epoce renesansu (prawodawstwo i traktaty teoretyczne)
7. Typy jazdy w wojsku polskim XVI w. i jej przeobrażenia
8. Piechota w armii ostatnich Jagiellonów i reforma batoriańska
9. Artyleria i inżynieria i marynarka wojenna w renesansowej wojskowości polskiej
10. Struktura dowódcza i organizacyjna wojska renesansowej Polski i Litwy
11. Konflikty Polski i Litwy z Państwem Moskiewskim
12. Walki o południowo-wschodnie rubieże Korony i Litwy
13. Konflikty z Krzyżakami w Prusach i Inflantach
14. Militarne aspekty funkcjonowania dworu królewskiego w dobie renesansu
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawą zaliczenia jest udział w wykładzie.
Zaliczenie odbywa się poprzez odpowiedź ustną z materiału wykładu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA PODSTAWOWA:
1. M. Plewczyński, Wojny i wojskowość polska w XVI w., t. 1: Lata 1500-1548, t. 2: Lata 1548-1575, t. 3: Lata 1576-1599, Zabrze 2011-2013;
2. Ch. Oman, Sztuka wojenna w XVI w., tłum. M. Młynarz, t. 1-2, Oświęcim 2015-2016.
3. T. Korzon, Dzieje wojen i wojskowości w Polsce, t. 1, Poznań 2003.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
Biskup M., „Wojna pruska” czyli walka Polski z zakonem krzyżackim z lat 1519-1521, Olsztyn 1991.
Bołdyrew A., Equus Polonus. Koń w wojsku polskim XVI wieku, Piotrków Trybunalski 2016.
Bołdyrew A., Piechota zaciężna w Polsce w pierwszej połowie XVI wieku, Warszawa 2011.
Bołdyrew A., Produkcja i koszty uzbrojenia w Polsce XVI wieku, Warszawa 2005.
Ferenc, Dwór Zygmunta Augusta. Organizacja i ludzie, Kraków 1998.
Ferenc M., Służba wojskowa dworzan króla Zygmunta Augusta, w: Dwór a kraj. Między centrum a peryferiami władzy. Materiały konferencji naukowej zorganizowanej przez Zamek Królewski na Wawelu, Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytut Historii Akademii Pedagogicznej w Krakowie w dniach 2-5 kwietnia 2001, red. R. Skowron, Kraków 2003, s. 99-116.
Gładysz A., Dworzanie Zygmunta I w wojnie z Mołdawią (1530-1532), w: Spes in virtute, salus in victoria, red. J. Gładysz, D. Lipska, A. Gładysz, Zabrze 2013, s. 58-76.
Gładysz A., Militarne aspekty funkcjonowania dworu królewskiego ostatnich Jagiellonów – stan badań i ich perspektywy, w: Ad perpetuam rei memoriam. Jagiellonowie i ich czasy w historiografii polskiej XVI-XXI wieku, red. A. Januszek-Sieradzka, Sandomierz 2013 (Praeclara stirps Jagiellonica, t. 4), s. 37-57.
Gładysz A., Wyprawa pozwolska Zygmunta Augusta w 1557 roku, "Roczniki Humanistyczne" (2008), z. 2: Historia.
Łopatecki K., „Disciplina militaris” w wojskach Rzeczypospolitej do połowy XVII w., Białystok 2012.
Łopatecki K., Organizacja, prawo i dyscyplina w polskim i litewskim pospolitym ruszeniu (do połowy XVII wieku), Białystok 2012.
Plewczyński M., Armia koronna 1506-1572. Zagadnienia struktury narodowościowej, Warszawa 1991.
Plewczyński M., Liczebność wojska polskiego za ostatnich Jagiellonów (1506-1572), „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 31 (1988), s. 27-60.
Plewczyński M., Naczelne dowództwo armii koronnej w latach 1501-1572, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 34 (1991), s. 35-66.
Plewczyński M., Skład chorągwi jazdy koronnej w latach 1501-1572, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości 35 (1993), s. 33-56.
Szymczak J., Początki broni palnej w Polsce (1383-1533), Łódź 2004.
Tyszkiewicz J., Ostatnia wojna z Zakonem Krzyżackim 1519-1521, Warszawa 1991.