Opisy zajęć

Filozofia przyrody nieożywionej - seminarium

Opis zajęć:
Na seminarium przygotowywane sa prace dyplomowe, ale także dyskutowane są problemy z zakresu filozofii przyrody nieożywionej. Przede wszystkim takie zagadnienia jak 1) racjonalność struktur przyrody na różnych poziomach organizacji materii; 2) irracjonalność pseudonauki versus racjonalność nauki; 3) relacje pomiędzy przyrodniczymi i filozoficznymi obrazami świata; 4) naturalizm metodologiczny versus naturalizm ontologiczny.
Literatura (podstawowa i zalecana):
wyznaczana jest tematami pisanych prac dyplomowych
Cel nauczania:
C1. Zapoznanie z aktualnie dyskutowanymi w filozofii przyrody zagadnieniami.

C2. Wykształcenie umiejętności konstruowania poprawnych argumentów.

C3. Wdrożenie do systematycznej pracy.
Wymagania wstępne:
W1. Ogólna znajomość problematyki filozofii przyrody nieożywionej (kosmofilozofii).

W2. Podstawowe kompetencje językowe.

W3. Otwartość na nowe idee
Sposoby oceny:
zaliczenie na podstawie postępów przy pisaniu pracy dyplomowej oraz jednej pracy pisemnej (o objętości ok. 1/2 ark. wyd.) w każdym semestrze na temat związany z dyskutowanymi zagadnieniami. Pod koniec drugiego (letniego) semestru studenci drugiego roku mają obowiązek złożenia tematu, wstępu i planu pracy dyplomowej (doktorskiej). Na zakończenie trzeciego roku studenci zobowiązani są do przedstawienia 2/3 rozprawy doktorskiej. Obowiązek przedstawienia całości rozprawy doktorskiej skorelowany jest z zaliczeniem letniego semestru na czwartym roku studiów doktoranckich.

brak zaliczenia

(W) Student nie potrafi szczegółowo dyskutować i analizować problematyki z zakresu filozofii przyrody nieożywionej, nie orientuje się w zakresie aktualnie dyskutowanych w literaturze przedmiotowej problemów filozofii przyrody nieożywionej, nie potrafi wieloaspektowo analizować znaczenia filozofii przyrody w kontekście genezy i historycznego rozwoju nauk przyrodniczych

(U) Student nie posiada umiejętności formułowania uzasadnionych sądów na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł, nie potrafi analizować złożonych argumentów filozoficznych oraz ustalać zależności logicznych i argumentacyjnych między nimi, nie posiada umiejętności merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem własnych poglądów.

(K) Student nie potrafi odpowiednio określić priorytetów służących realizacji określonego przez siebie zadania, nie rozumie potrzeby systematycznego zapoznawania się z czasopismami naukowymi i popularnonaukowymi, nie interesuje się aktualnymi wydarzeniami naukowymi i nowatorskimi doniesieniami naukowymi.

zaliczenie

(W) Student potrafi szczegółowo dyskutować i analizować problematykę z zakresu filozofii przyrody nieożywionej, orientuje się w zakresie aktualnie dyskutowanych w literaturze przedmiotowej problemów filozofii przyrody nieożywionej, potrafi wieloaspektowo analizować znaczenie filozofii przyrody w kontekście genezy i historycznego rozwoju nauk przyrodniczych.

(U) Student posiada umiejętność formułowania uzasadnionych sądów na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł, potrafi analizować złożone argumenty filozoficzne oraz ustalać zależności logiczne i argumentacyjne między nimi, posiada umiejętność merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem własnych poglądów .

(K) tudent potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie zadania, rozumie potrzebę systematycznego zapoznawania się z czasopismami naukowymi i popularnonaukowymi, interesuje się aktualnymi wydarzeniami naukowymi i nowatorskimi doniesieniami naukowymi
Efekty kształcenia:
WIEDZA

Student potrafi szczegółowo dyskutować i analizować problematykę z zakresu filozofii przyrody nieożywionej, posiada specjalistyczną wiedzę z zakresu wybranej subdyscypliny filozoficznej tak w aspekcie historycznym jak i bieżących osiągnięć (K_W04).

Student orientuje się w zakresie aktualnie dyskutowanych w literaturze przedmiotowej problemów filozofii przyrody nieożywionej, posiada wszechstronną wiedzę na temat głównych idei filozoficznych i ich rozwoju w stopniu umożliwiającym, badanie relacji tych idei do głównych kierunków i idei wybranej subdyscypliny filozoficznej (K_W06).

Student potrafi wieloaspektowo analizować znaczenie filozofii przyrody w kontekście genezy i historycznego rozwoju nauk przyrodniczych, zna specjalistyczne narzędzia wyszukiwawcze
ukierunkowane na prowadzenie badań w zakresie wybranej subdyscypliny filozoficznej (K_W08).

UMIEJĘTNOŚCI

Student posiada umiejętność merytorycznego argumentowania z wykorzystaniem własnych poglądów, samodzielnie rozwija posiadaną wiedzę oraz pogłębia umiejętności badawcze i inne kwalifikacje profesjonalne (K_U02).

Student posiada umiejętność formułowania uzasadnionych sądów na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł, rozwija krytyczną analizę i ocenę obecnych na „rynku idei” stanowisk w sprawie kluczowych kontrowersji w wybranej subdyscyplinie filozoficznej (K_U03).

Student potrafi analizować złożone argumenty filozoficzne oraz ustalać zależności logiczne i argumentacyjne między nimi, włącza się aktywnie i twórczo w organizację życia naukowego (K_U08).


KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

Student potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie zadania, dostrzega aksjologiczny i moralny wymiar działalności badawczej i poczuwa się do obowiązku dbania o zachowanie najwyższych standardów epistemicznych i etycznych (K_K03).

Student interesuje się aktualnymi wydarzeniami naukowymi i nowatorskimi doniesieniami naukowymi, rozwija w sobie postawę respektu i otwartości na inne poglądy, gotowość do weryfikacji stanowiska pod wpływem rzetelnej argumentacji (K_K06).

Student rozumie potrzebę systematycznego zapoznawania się z czasopismami naukowymi i popularnonaukowymi, uczestniczy w życiu naukowym, tak podejmując inicjatywy, jak i podejmując i sumiennie wypełniając obowiązki administracyjne (K_K07).

Historia nauk przyrodniczych i techniki - wykład

Opis zajęć:
1. Koncepcje nauki i techniki w dziejach kultury europejskiej oraz główne kierunki ich rozwoju. 2. Typowe relacje nauk przyrodniczych i techniki w kulturze europejskiej (starożytność, średniowiecze, renesans, oświecenie, przełom nowożytny), technonauka we współczesnej cywilizacji naukowo-technicznej. 3. Problem kalendarza i zagadnienie pomiaru czasu (zegary słoneczne, wodne i piaskowe) - osiągnięcia astronomii chińskiej, mezoamerykańskiej, babilońskiej, egipskiej i greckiej. 4. Rozwój średniowiecznej i renesansowej nawigacji, kartografii i geografii a odkrycie Ameryki (portulany, mappae mundi, pasaty). 5. Wpływ astronomów arabskich na astronomię europejską (m.in. al-Battani, al-Biruni, al-Tusi, al-Szatir, al-Kashani). 6. Wynalazek techniczny zegara mechanicznego i jego rola w rozwoju astronomii i nawigacji (m.in. Huygens, Harrison). 7. Metoda empiryczna i postęp techniczny w astronomii w kontekście sporu geocentryzm-heliocentryzm (m.in. Brahe, Galileusz, Riccioli, Campanini, Odierna, Guglielmini). 8. Odkrycia nowych planet (planetoid) i księżyców w Układzie Słonecznym w nowożytnej i współczesnej astronomii (m.in. Herschel, Galle, d\'Arrest, Le Verrier, Piazzi, Hall, Tombaugh, Jewitt) a filozoficzne koncepcje odkrycia naukowego. 9. Wynalazek barometru, termoskopu i termometru a rozwój pojęcia temperatury w fizyce i astronomii oraz skale temperatur (m.in. Torricelli, Fahrenheit, Boltzmann, Kelvin). 10. Znaczenie odkryć geograficznych dla nowożytnych nauk przyrodniczych i techniki (wyprawy badawcze Cooka, Darwina, Humboldta, Speke\'a, Granta, Scotta i Amundsena). 11. Przełomowe eksperymenty naukowe w dziejach głównych nauk przyrodniczych (fizjologia, biologia, fizyka, chemia). 12. Główne zdobycze techniki z okresu tzw. rewolucji przemysłowych: konkurencje starych i nowych technologii (oświetlenie gazowe i elektryczne, lampy elektronowe, tranzystory i układy scalone). 13. Przełomowe znaczenie osiągnięć technicznych w rozwoju nauk przyrodniczych (m.in. teleskopy i mikroskopy, wynalazek fotografii, zapis dźwięku i obrazów ruchomych). 14. Znacznie wielkich odkryć nauk przyrodniczych w rozwoju medycyny (m.in. promieniowanie rentgenowskie, ultrasonografia, laparoskopia, rezonans magnetyczny, rezonans stochastyczny, medyczne zastosowania laserów, witaminy, szczepionki i antybiotyki, kwas hialuronowy). 15. Wkład Polaków w rozwój nauk przyrodniczych i techniki (m.in. Mikołaj Koperniki, Jan Heweliusz, Ignacy Domeyko, Józef Osiński, Jan Czochralski, Jan Szczepanik, Ludwik Hirszfeld, Ignacy Mościcki, Kazimierz Funk).
Literatura (podstawowa i zalecana):
Literatura podstawowa:

B. Orłowski, Powszechna historia techniki, Warszawa 2010;
A. Wróblewski, Historia fizyki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2006;
W. Baturo (red.), Technika. Spojrzenie na dzieje cywilizacji, Warszawa: PWN 2003;
W.Brock, Historia chemii, Warszawa: Prószyński i S-ka 1999;
J. North, Historia astronomii i kosmologii, Katowice: ,,Książnica'' 1997;
W. Szumowski, Historia medycyny, Warszawa: PZWL 1961.

Literatura uzupełniająca:

I. Stasiewicz-Jasiukowa (red.), Wkład polskiej nauki i techniki do dziedzictwa światowego, Warszawa: Kraków: WAM 2009;
M. Kopczyński, Ludzie i technika. Szkice z dziejów cywilizacji przemysłowej, Warszawa 2009;
E. Grant, Średniowieczne podstawy nauki nowożytnej w kontekście religijnym, instytucjonalnym oraz intelektualnym, Warszawa: 2005;
T. Shachtman, Apokalipsa czy cuda techniki, Warszawa: Bellona 2004;
D. Boorstin, Odkrywcy: dzieje ludzkich odkryć i wynalazków, Warszawa: KiW 1998;
J. Favier, Wielkie odkrycia. Od Aleksandra do Magellana, Warszawa: Bellona 1996;
R. Harré, Wielkie eksperymenty naukowe, Warszawa: Wiedza Powszechna 1991;
E. Pietruska-Madej, Odkrycie naukowe. Kontrowersje filozoficzne, Warszawa: PWN 1990;
S. Lilley, Ludzie, maszyny i historia. Zarys historii rozwoju maszyn i narzędzi na tle przemian społecznych, Warszawa: PWN 1963;
A. Crombie, Nauka średniowieczna i początki nauki nowożytnej, Warszawa: PAX 1960.
Cel nauczania:
C1. Dostarczenie uporządkowanej wiedzy ogólnej na temat historii nauk przyrodniczych, ich metod badawczych i strategii argumentacyjnych oraz roli nauk przyrodniczych w rozwoju cywilizacyjnym, a zwłaszcza ukazanie procesu interakcji nauki i techniki w tworzeniu monistycznej wizji świata.

C2. Wykształcenie umiejętności interpretacji faktów z dziejów nauk przyrodniczych i techniki w ramach filozoficznych modeli wiedzy naukowej.

C3. Wykształcenie otwartości na nowe idee, zwłaszcza te, które pojawiają się w naukach przyrodniczych i technice.

C4. Wykształcenie racjonalnej postawy w stosunku do nauki i techniki.
Wymagania wstępne:
W1. Rudymentarna wiedza z zakresu historii cywilizacji.

W2. Podstawowe informacje z zakresu historii powszechnej.
Pomoce dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny połączony z prezentacjami w PowerPoincie przygotowanymi częściowo przez studentów.
Sposoby oceny:
Egzamin pisemny testowy z częścią pytań otwartych - 100%

(W) - ocena niedostateczna - Student nie potrafi przedstawić głównych kierunków rozwoju nauk przyrodniczych i techniki, nie dostrzega decydującej roli wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, nie rozumie związków interteoretycznych pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi oraz techniką

ocena dostateczna - Student potrafi przedstawić w zarysie główne kierunki rozwoju nauk przyrodniczych i techniki, dostrzega decydującą rolę wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, rozumie związki interteoretyczne pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi oraz techniką.

ocena dobra - Student potrafi przedstawić w szczegółach główne kierunki rozwoju nauk przyrodniczych i techniki, zna główne metody badawcze i strategie argumentacyjne występujące w nauce, dostrzega wyraźnie decydującą rolę wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, dobrze rozumie związki interteoretyczne pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi oraz techniką.

ocena bardzo dobra - Student potrafi przedstawić w szczegółach główne i poboczne kierunki rozwoju nauk przyrodniczych i techniki, zna główne metody badawcze i strategie argumentacyjne występujące w nauce, dostrzega wyraźnie i ilustruje oryginalnymi przykładami decydującą rolę wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, bardzo dobrze rozumie związki interteoretyczne pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi oraz techniką.
(U) - ocena niedostateczna - Student nie potrafi zinterpretować poszczególnych odkryć naukowych w ramach głównych koncepcji odkrycia naukowego, nie potafi poprawnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł.

- ocena dostateczna - Student potrafi zinterpretować niektóre odkrycia naukowe w ramach głównych koncepcji odkrycia naukowego oraz potrafi poprawnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł.


- ocena dobra - Student potrafi zinterpretować najbardziej znane odkrycia naukowe w ramach głównych i peryferyjnych koncepcji odkrycia naukowego oraz potafi poprawnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł.


- ocena bardzo dobra - Student potrafi zinterpretować odkrycia naukowe w ramach głównych i peryferyjnych koncepcji odkrycia naukowego oraz potafi bezbłędnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł, porównując ich wartość i szacując siłę argumentów..

(K) - ocena niedostateczna - Student nie ma świadomości znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych, nie wykazuje otwartości na nowe idee i punkty widzenia, nie potrafi zmienić swojej opnii pod wpływem racjonalnych argumentów.

ocena dostateczna - Student ma ograniczoną świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych, wykazuje otwartość na nowe idee i punkty widzenia i potrafi zmienić swoją opnię pod wpływem racjonalnych argumentów.

ocena dobra - Student ma pogłębioną świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych, wykazuje otwartość na nowe idee i punkty widzenia i potrafi zmienić swoją opnię pod wpływem racjonalnych argumentów.

ocena bardzo dobra - Student ma bardzo głęboką świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych, wykazuje otwartość na nowe idee i punkty widzenia i potrafi zmienić swoją opnię pod wpływem racjonalnych argumentów
Efekty kształcenia:
WIEDZA

1. Student ma wiedzę w zakresie podstawowych kategorii pojęciowych i terminologii przyrodniczej oraz ma znajomość rozwoju nauk przyrodniczych, a także stosowanych w nich najważniejszych metod badawczych (K_W06 ).

2. Student ma uporządkowaną wiedzę ogólną z zakresu historii nauk przyrodniczych i techniki, potrafi przedstawić główne kierunki rozwoju nauk przyrodniczych i techniki (K_W10).

3. Student rozumie metodę naukową i znaczenie eksperymentu w rozwoju nauk przyrodniczych oraz rolę nauki w poznawaniu i wyjaśnianiu świata (K_W12).

4. Student zna główne metody badawcze i strategie argumentacyjne i umie dostrzec decydującą rolę wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych i techniki (K_W14).

5. Student rozumie związki interteoretyczne pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi oraz techniką (K_W17).



UMIEJĘTNOŚCI

1. Student potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację z wykorzystaniem różnych sposobów i źródeł (w tym źródeł elektronicznych) (K_U01).

2. Student potrafi poprawnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł (K_U03).

3. Student potrafi zinterpretować poszczególne odkrycia naukowe w ramach głównych koncepcji odkrycia naukowego (K_U05).

4. Student potrafi wybrać odpowiednią strategię argumentacyjną i podać argumenty za tezą o postępie technicznym oraz naukowym (K_U21).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

1. Student jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów (K_K02).

2. Student potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania badawczego (K_U04).

3. Student ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie przyrodniczego dziedzictwa regionu, Polski, Europy (K_K08).

4. Student ma świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych (K_K09).


Historia nauki - konwersatorium

Opis zajęć:
1.Wielkie odkrycia naukowe i ich zastosowania w przemyśle (m.in. odwrócona osmoza, gigantyczny magnetoopór, fulereny). 2. Czynniki stymulujące i opóźniające rozwój nauki (wpływ wojen na postęp naukowy). 3. Postęp naukowy jako główny czynnik uniwersalizacji i globalizacji (naukowa organizacja pracy i produkcja masowa). 4. Główne koncepcje genezy nauki (technonauka we współczesnej cywilizacji naukowo-technicznej). 5. Rola astronomii i astrofizyki w kształtowaniu się monistycznej interpretacji kosmosu (m.in. odkrycie pulsarów, magnetarów i związków organicznych w przestrzeni kosmicznej). 6. Nauka w okresie tzw. rewolucji naukowo-technicznej (rozwój budownictwa, motoryzacji, lotnictwa i kosmonautyki). 7. Odkrycia nowych planet (planetoid) i księżyców w Układzie Słonecznym w nowożytnej i współczesnej astronomii (m.in. Herschel, Galle, d\'Arrest, Le Verrier, Piazzi, Hall, Tombaugh, Jewitt) oraz odkrycia planet pozasłonecznych a filozoficzne koncepcje odkrycia naukowego. 8. Znaczenie odkryć geograficznych dla nowożytnych nauk przyrodniczych (wyprawy badawcze Cooka, Darwina, Humboldta, Speke\'a, Granta, Scotta i Amundsena). 9. Przełomowe eksperymenty naukowe w dziejach głównych nauk przyrodniczych (fizjologia, biologia, fizyka, chemia). 10. Znacznie wielkich odkryć fizyki i fizjologii dla postępu cywilizacyjnego (insulina, witaminy, promieniowanie rentgenowskie, rezonans magnetyczny, nadciekłość i nadprzewodnictwo, energia atomowa).
Literatura (podstawowa i zalecana):
Literatura podstawowa:
Z. Roskal, Kosmos chtoniczny. Historyczny rozwój monistycznej interpretacji kosmosu, Lublin: Wydawnictwo KUL 2012.
A. Wróblewski, Historia fizyki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2006.
E. Pietruska-Madej, Odkrycie naukowe. Kontrowersje filozoficzne, Warszawa: PWN 1990.

Literatura uzupełniająca:

I. Stasiewicz-Jasiukowa (red.), Wkład polskiej nauki i techniki do dziedzictwa światowego, Warszawa: Kraków: WAM 2009;
M. Kopczyński, Ludzie i technika. Szkice z dziejów cywilizacji przemysłowej, Warszawa 2009;
E. Grant, Średniowieczne podstawy nauki nowożytnej w kontekście religijnym, instytucjonalnym oraz intelektualnym, Warszawa: 2005;
T. Shachtman, Apokalipsa czy cuda techniki, Warszawa: Bellona 2004;
D. Boorstin, Odkrywcy: dzieje ludzkich odkryć i wynalazków, Warszawa: KiW 1998;
J. Favier, Wielkie odkrycia. Od Aleksandra do Magellana, Warszawa: Bellona 1996;
R. Harré, Wielkie eksperymenty naukowe, Warszawa: Wiedza Powszechna 1991.
Cel nauczania:
C1. Rozwijanie zainteresowań poznawczych na temat genezy nauki oraz genezy głównych odkryć naukowych.
C2. Pogłębienie pojęcia odkrycia naukowego i jego roli w rozwoju cywilizacyjnym ludzkości.
C3. Ukazanie roli nauki w formowaniu monistycznej interpretacji przyrody.
Wymagania wstępne:
Zainteresowanie genezą i koncepcją odkryć naukowych oraz rolą nauki w kształtowaniu współczesnego obrazu świata i rozwoju cywilizacyjnego ludzkości.
Sposoby oceny:
Ocena na podstawie pisemnego egzaminu testowego z częścią pytań otwartych.

WIEDZA

(ndst) Student nie potrafi przedstawić głównych koncepcji genezy nauki i nie dostrzega decydującej roli wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, nie rozumie związków interteoretycznych pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi.
(dst.) Student potrafi przedstawić w zarysie główne koncepcje genezy nauki, dostrzega decydującą rolę wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, rozumie związki interteoretyczne pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi.
(dobry) Student potrafi przedstawić w szczegółach główne koncepcje genezy nauk przyrodniczych, zna główne metody badawcze i strategie argumentacyjne występujące w nauce, dostrzega wyraźnie decydującą rolę wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, dobrze rozumie związki interteoretyczne pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi.
(bdb) Student potrafi przedstawić w szczegółach główne koncepcje genezy nauk przyrodniczych, zna główne metody badawcze i strategie argumentacyjne występujące w nauce, dostrzega wyraźnie i ilustruje oryginalnymi przykładami decydującą rolę wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, bardzo dobrze rozumie związki interteoretyczne pomiędzy poszczególnymi naukami przyrodniczymi.

UMIEJĘTNOŚCI

(ndst) Student nie potrafi zinterpretować poszczególnych odkryć naukowych w ramach głównych koncepcji odkrycia naukowego, nie potafi poprawnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł.
(dst.) Student potrafi zinterpretować niektóre odkrycia naukowe w ramach głównych koncepcji odkrycia naukowego oraz potrafi poprawnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł.
(dobry) tudent potrafi zinterpretować najbardziej znane odkrycia naukowe w ramach głównych i peryferyjnych koncepcji odkrycia naukowego oraz potafi poprawnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł.
(bdb) Student potrafi zinterpretować odkrycia naukowe w ramach głównych i peryferyjnych koncepcji odkrycia naukowego oraz potafi bezbłędnie wnioskować wykorzystując dane z różnych źródeł, porównując ich wartość i szacując siłę argumentów.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

(ndst) tudent nie ma świadomości znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych, nie wykazuje otwartości na nowe idee i punkty widzenia, nie potrafi zmienić swojej opnii pod wpływem racjonalnych argumentów.
(dst) Student ma ograniczoną świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych, wykazuje otwartość na nowe idee i punkty widzenia i potrafi zmienić swoją opnię pod wpływem racjonalnych argumentów.
(dobry) Student ma pogłębioną świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych, wykazuje otwartość na nowe idee i punkty widzenia i potrafi zmienić swoją opnię pod wpływem racjonalnych argumentów.
(bdb) Student ma bardzo głęboką świadomość znaczenia europejskiego dziedzictwa filozoficznego dla rozumienia nauk przyrodniczych, wykazuje otwartość na nowe idee i punkty widzenia i potrafi zmienić swoją opnię pod wpływem racjonalnych argumentów.
Efekty kształcenia:
WIEDZA

1. Student posiada podstawową wiedzę z zakresu wybranej nauki szczegółowej (K_W09).

2. Student posiada wszechstronną i głęboką wiedzę miejsca na temat roli filozofii w rozwoju nauki oraz roli nauki jako dziedziny kultury (K_W02).

3. Student posiada wszechstronną wiedzę na temat wpływu idei filozoficznych na koncepcję odkrycia naukowego (K_W06).


UMIEJĘTNOŚCI

1. Student potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację z wykorzystaniem różnych sposobów i źródeł (w tym źródeł elektronicznych) (K_U01).

2. Student posługuje się swobodnie metodami dydaktycznymi i nowymi technikami, umożliwiającymi prowadzenie zajęć na poziomie akademickim (K_U11).


KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

1. Student krytycznie ocenia stan własnej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę nieustannego rozwijania i pogłębiania kompetencji profesjonalnych jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów (K_K01).

2. Student rozwija w sobie postawę respektu i otwartości na inne poglądy, gotowość do weryfikacji stanowiska pod wpływem rzetelnej argumentacji potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania badawczego (K_K06).

Historia relacji między naukami przyrodniczymi a filozofią - konwersatorium

Opis zajęć:
1. Nauki przyrodnicze i filozofia w starożytności i średniowieczu (m.in. kazus medycyny i astronomii).
2. Dominacja poznania filozoficznego w okresie renesansu (m.in. kazus astrologii i alchemii).
3. Odrodzenie nauk przyrodniczych (mechanika i astronomia) w okresie oświecenia a filozofia transcedentalna Kanta.
4. Sukcesy poznawcze nauki nowożytnej i geneza filozofii pozytywistycznej (m.in. J. Herschel, A. Comte, J. S. Mill).
5. Krytyka nauki w empiriokrytycyzmie i konwencjonalizmie (m.in. R. Avenarius, P. Duhem).
6. Rozwój fizyki w pierwszej połowie XX wieku i fizykalizm neopozytywizmu (m.in. R. Carnap, H. Reichenbach).
7. Rozwój teorii ewolucji i ewolucjonizmu w drugiej połowie XX wieku a naturalizacja epistemologii we współczesnej filozofii (m.in. W. Quine, H. Kornblith).
8. Humanizm ewolucyjny jako egzemplifikacja współczesnej supremacji nauki nad filozofią (m.in. M. Schmidt-Salomon, C. Sagan).
Literatura (podstawowa i zalecana):
Podstawowa

A. C. Crombie, Nauka średniowieczna i początki nauki nowożytnej, t. 1-2, Warszawa1960; R. Miszczyński (red.), Kształtowanie się podstaw nauki współczesnej, Częstochowa 1995; Z. Roskal, Astronomia matematyczna w nauce greckiej. Metodologiczne studium historyczno-przyrodnicze, Lublin 2002; W. Quine, Korzenie ontologii, Warszawa 2006; R. Kilbansky, E. Panofsky, F. Saxl, Saturn i melancholia. Studia z historii, filozofii, przyrody, medycyny, religii oraz sztuki, Kraków 2009; M. Schmidt-Salomon, Humanizm ewolucyjny. Dlaczego możliwe jest dobre życie w złym świecie, Słupsk 2012.

Uzupełniająca

D. Dzwonkowska, Pozytywistyczne ujęcie relacji filozofii do nauk przyrodniczych, ,,Studia Philosophiae Christianae’’ 47 nr 2 (2011), 195-208 http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-ca6f2337-0d78-4476-b1a1-4445477b6441
M. Miłkowski, Epistemologia znaturalizowana http://marcinmilkowski.pl/downloads/fopa.pdf
R. Ziemińska, Zwrot naturalistyczny we współczesnej epistemologii http://www.whus.pl/files/whus/nr1_r_zieminska.pdf



Cel nauczania:
Konwersatorium ma na celu 1) przedstawienie w ujęciu historycznym (starożytność, średniowiecze, odrodzenie, oświecenie, współczesność) głównych typów relacji pomiędzy naukami przyrodniczymi i filozofią (autonomia, separacja, konflikt) oraz 2) omówienie i krytykę scjentyzmu (m.in.tzw.humanizmu ewolucyjnego) jako egzemplifikacji supremacji poznania naukowego nad poznaniem filozoficznym.
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza z zakresu historii filozofii i historii nauki.
Pomoce dydaktyczne:
Dyskusja naukowa z elementami prezentacji multimedialnych.
Sposoby oceny:
Ocena na podstawie pisemnego egzaminu testowego z częścią pytań otwartych.

Wiedza

Na ocenę 5: Student ma usystematyzowaną i ugruntowaną wiedzę odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień. Potrafi wykorzystywać posiadaną wiedzę w trakcie zajęć; jest dobrze zorientowany w aktualnej literaturze przedmiotu.
Na ocenę 4: Student posiada uporządkowaną wiedzę odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień.
Na ocenę 3: Student posiada ogólną orientacją dotyczącą zagadnień przedstawionych w trakcie konwersatorium.
Na ocenę 2: Student nie posiada podstawowej wiedzy odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień. Nie zna aktualnej literatury przedmiotu.

Umiejętności

Na ocenę 5: Student bardzo dobrze rozumie podstawowe treści zajęć i potrafi zająć krytyczne stanowisko w odniesieniu do zagadnień poruszanych w trakcie konwersatorium; wykazuje inicjatywę w poszukiwaniu/tworzeniu własnych materiałów i narzędzi pracy. Potrafi dobrze posługiwać się nimi.
Na ocenę 4: Student dobrze rozumie podstawowe treści zajęć i dobrze radzi sobie z krytycznym odnoszeniem się do poglądów dotyczących poruszanych kwestii; Wykazuje inicjatywę w poszukiwaniu/tworzeniu własnych materiałów i narzędzi pracy, potrafi posługiwać się nimi.
Na ocenę 3: Student w niewielkim stopniu rozumie podstawowe treści zajęć i zaledwie wystarczająco radzi sobie z krytycznym odniesieniem się do poglądów dotyczących poruszanych w wykładzie kwestii; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.
Na ocenę 2: Student nie rozumie podstawowych treści zajęć lub nie potrafi krytycznie analizować poglądów odnoszących się do poruszanych w wykładzie kwestii; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.

Kompetencje społeczne

Na ocenę 5: Student wykazuje zaangażowanie i aktywność w zajęciach, z własnej inicjatywy pogłębia i doskonali posiadaną wiedzę i umiejętności. Efektywnie korzysta z dostępnej najnowszej literatury.
Na ocenę 4: Student aktywnie uczestniczy w zajęciach, wykazuje otwartość na potrzebę pogłębiania posiadanej wiedzy i umiejętności. Chętnie angażuje się w dyskusje.
Na ocenę 3: Student uczestniczy w zajęciach, ale jego postawa jest bierna, pozbawiona kreatywności i zaangażowania. W małym stopniu angażuje się w dyskusje i korzysta z dostępnej literatury przedmiotu.
Na ocenę 2: Student nie angażuje się we własny proces zdobywania wiedzy, nie wywiązuje się ze stawianych mu celów i zadań, nie angażuje się w dyskusje stawianych problemów.
Efekty kształcenia:
WIEDZA

K_W01: Student(ka) ma wszechstronną znajomość i pogłębione zrozumienie roli refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury duchowej.
K_W02: Student(ka) ma poszerzoną wiedzę o miejscu i znaczeniu filozofii w relacji do teologii, nauk formalnych i szczegółowych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej filozofii.

UMIEJĘTNOŚCI

K_U06: Student(ka) posiada umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań posiada umiejętność formułowania opinii krytycznych o wytworach kultury na podstawie wiedzy naukowej i doświadczenia oraz umiejętność prezentacji opracowań krytycznych w różnych formach i w różnych mediach posiada pogłębioną umiejętność przygotowania różnych prac pisemnych w języku polskim i języku obcym uznawanym za podstawowy dla dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

K_K04: Student(ka) potrafi dokonać pogłębionej analizy sytuacji i problemów oraz samodzielne sformułować propozycje ich rozwiązania.
K_K05: Student(ka) potrafi uzasadnić rolę filozofii i odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy.

Współczesne kontrowersje światopoglądowe - nauki przyrodnicze - konwersatorium

Opis zajęć:
1. Rola teorii naukowych w kształtowaniu światopoglądu religijnego (m.in. kosmologia). 2. Transhumanizm i ekstropianizm a światopogląd racjonalistyczny (m.in. problem przeszczepów organów, eugenika i kwestia cyborgizacji). 3. Humanizm kosmiczny i ekologiczny (m.in. ruch New Age). 4. Argumenty za nieśmiertelnością duszy ludzkiej w świetle fizjologii i neurofizjologii (m.in. dualistyczny interakcjonizm). 5. Problem roślin genetycznie modyfikowanych w świetle światopoglądu ekologicznego (m.in. wpływ na bioróżnorodność). 6. Problem obecności dzikich gatunków zwierząt na terenach zurbanizowanych (m.in. etyczne podstawy przekształceń przestrzeni).
Literatura (podstawowa i zalecana):
Podstawowa

M. Klichowski, Narodziny cyborgizacji. Nowa eugenika, transhumanizm i zmierzch edukacji, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań 2014; J. Kleszcz, Wpływ zwierząt na formę współczesnych przestrzeni miejskich ,,Kultura i Wartości'' 1 (2014), 67-82; J. Żak-Bucholc, Relacja natura-kultura w polskiej recepcji New Age. Humanizm Kosmiczny i Ekologiczny jako nowa wizja relacji Człowiek – Natura w New Age i Nowej Świadomości [w:] Człowiek wobec natury – humanizm wobec nauk przyrodniczych, red. J. Sokolski, Wydawnictwo NERITON, Warszawa 2010, s. 314-320; M. Bakke, Posthumanizm: człowiek w świecie większym niż ludzki, [w:] Człowiek wobec natury – humanizm wobec nauk przyrodniczych, red. J. Sokolski, Wydawnictwo NERITON, Warszawa 2010, s. 338-339; K. Fijałkowski, T. Bielecki, Homo przypadkiem sapiens, Warszawa: PWN 2009; J. Stangroom, Co myślą naukowcy (tłum. A. Onysymow), Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2009; J. Gray, Słomiane psy. Myśli o ludziach i innych zwierzętach (tłum. C Cieśliński), Książka i Wiedza, Warszawa 2003;


Uzupełniająca:

K. Adamski, Transhumanizm - między utopią, biotechnologią a gnozą, ,,Roczniki Teologii Moralnej'', 59 (2012), 105-128; A. Mc Grath: Nauka i religia. Kraków 2009; J.C. Polkinghorne: Jeden świat. Wzajemne relacje nauki i teologii. Kraków 2008; F. Facchini: Przygoda człowieka. Przypadek czy stworzenie? Kraków 2008;
Cel nauczania:
C1. Egzemplifikowanie filozoficznych problemów implikowanych przez współczesne teorie przyrodnicze i próba odpowiedzi na pytanie: czy światopogląd racjonalistyczny wyjaśnia rzeczywistość lepiej niż światopogląd religijny?.
C2. Ukazanie specyfiki poznania filozoficznego.
Wymagania wstępne:
Pojęcia światopoglądu i przyrodniczego obrazu świata
Sposoby oceny:
Ocena na podstawie pisemnego egzaminu testowego z częścią pytań otwartych.

Wiedza

Na ocenę 5: Student ma usystematyzowaną i ugruntowaną wiedzę odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień. Potrafi wykorzystywać posiadaną wiedzę w trakcie zajęć; jest dobrze zorientowany w aktualnej literaturze przedmiotu.
Na ocenę 4: Student posiada uporządkowaną wiedzę odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień.
Na ocenę 3: Student posiada ogólną orientacją dotyczącą zagadnień przedstawionych w trakcie konwersatorium.
Na ocenę 2: Student nie posiada podstawowej wiedzy odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień. Nie zna aktualnej literatury przedmiotu.

Umiejętności

Na ocenę 5: Student bardzo dobrze rozumie podstawowe treści zajęć i potrafi zająć krytyczne stanowisko w odniesieniu do zagadnień poruszanych w trakcie konwersatorium; wykazuje inicjatywę w poszukiwaniu/tworzeniu własnych materiałów i narzędzi pracy. Potrafi dobrze posługiwać się nimi.
Na ocenę 4: Student dobrze rozumie podstawowe treści zajęć i dobrze radzi sobie z krytycznym odnoszeniem się do poglądów dotyczących poruszanych kwestii; Wykazuje inicjatywę w poszukiwaniu/tworzeniu własnych materiałów i narzędzi pracy, potrafi posługiwać się nimi.
Na ocenę 3: Student w niewielkim stopniu rozumie podstawowe treści zajęć i zaledwie wystarczająco radzi sobie z krytycznym odniesieniem się do poglądów dotyczących poruszanych w wykładzie kwestii; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.
Na ocenę 2: Student nie rozumie podstawowych treści zajęć lub nie potrafi krytycznie analizować poglądów odnoszących się do poruszanych w wykładzie kwestii; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.

Kompetencje społeczne

Na ocenę 5: Student wykazuje zaangażowanie i aktywność w zajęciach, z własnej inicjatywy pogłębia i doskonali posiadaną wiedzę i umiejętności. Efektywnie korzysta z dostępnej najnowszej literatury.
Na ocenę 4: Student aktywnie uczestniczy w zajęciach, wykazuje otwartość na potrzebę pogłębiania posiadanej wiedzy i umiejętności. Chętnie angażuje się w dyskusje.
Na ocenę 3: Student uczestniczy w zajęciach, ale jego postawa jest bierna, pozbawiona kreatywności i zaangażowania. W małym stopniu angażuje się w dyskusje i korzysta z dostępnej literatury przedmiotu.
Na ocenę 2: Student nie angażuje się we własny proces zdobywania wiedzy, nie wywiązuje się ze stawianych mu celów i zadań, nie angażuje się w dyskusje stawianych problemów.
Efekty kształcenia:
WIEDZA

K_W01 ma wszechstronną znajomość i pogłębione zrozumienie roli refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury duchowej
K_W02 ma poszerzoną wiedzę o miejscu i znaczeniu filozofii w relacji do teologii, nauk formalnych i szczegółowych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej filozofii

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację z wykorzystaniem źródeł drukowanych i elektronicznych oraz formułować na tej podstawie sądy krytyczne
K_U02 posiada pogłębione umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów filozoficznych

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

K_K01 rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób
K_K02 potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role

Wybrane zagadnienia z filozofii przyrody - wykład

Opis zajęć:
1. Koncepcje obserwacji i eksperymentu w metodologii nauk przyrodniczych i ścisłych. 2. Analiza różnicy pojęciowej pomiędzy obserwacją i eksperymentem. 3. Koncepcja obserwacji bezpośredniej i jej egzemplifikacje w naukach ścisłych i przyrodniczych (m.in. bezpośrednie obserwacje neutrina taonowego, bezpośrednie obserwacje orbitali i zjawiska magnetorecepcji). 4. Dyskusja nadrzędności poznawczej eksperymentu na obserwacją naukową (eksperymentalne versus obserwacyjne testy ogólnej teorii względności). 5. Eksperymenty komputerowe versus obserwacje automatyczne w kontekście sporu o istnienie desygnatów terminów teoretycznych. 6. Krytyka tezy o ciągłości przejścia od obserwacji do eksperymentu (m.in. badania geologiczne i astrofizyczne). 7. Kryteria dychotomicznego podziału testów empirycznych na obserwacyjne i eksperymentalne (m.in. dedykowana aparatura badawcza, relacje przyczynowe). 8.Detekcja fal grawitacyjnych (eksperyment LISA) jako eksperymentalny test ogólnej teorii względności.
Literatura (podstawowa i zalecana):
Literatura podstawowa:

D. Shapere, The Concept of Observation in Science and Philosophy, ,,Philosophy of Science’’ 49 (1982), s. 485- 525; M. Czarnocka, Doświadczenie w nauce. Analiza epistemologiczna, Warszawa: IFiS PAN 1992; P. Zeidler, O znaczeniu tezy o uteoretyzowaniu obserwacji, eksperymentów i faktów dla filozofii i metodologii nauk przyrodniczych, [w:] Filozofia – nauka – religia. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Kazimierzowi Jodkowskiemu z okazji 40-lecia pracy naukowej, P. Bylica, K. Kilian, R. Piotrowski, D. Sagan (red.), Zielona Góra 2015, s. 79-92.

Literatura uzupełniająca:

J. Taylor, Testing Gravity with Binary Pulsars, ,,Proceedings of the American Philosophical Society’’, 137 nr 3 (1993), 357-363; A. Szczuciński, Eksperyment komputerowy. Przełom poznawczy? [w:] D. Sobczyńska, P. Zeidler (red.), Nowy eksperymentalizm. Teoretycyzm. Reprezentacja, Poznań WN IF UAM 1994, s. 139-158; D. Shapere, Testability and Empiricism [w:] E. Agazzi, M. Pauri (eds.), The Reality of the Unobservable: Observability, Unobservability and Their Impact on the Issue of Scientific Realism, Springer 2000, s. 153-164; G. Boniolo, What Das it Mean to Observe Physical Reality[w:] E.Agazzi, M. Pauri, The Reality of the Unobservable: Observability, Unobservability and Their Impact on the Issue of Scientific Realism, Springer 2000, s. 177-190; B. Baler, Direct Obserwation of τ neutrino, ,,Nuclear Physics B’’, 98 (2001), s. 45-47; T. Patzak, First direct observation of the tau neutrino, ,,Europhysics News’’ (2001), s. 56-57; B. Ananthanarayan, Ritesh K. Singh, Direct Observation of Neutrino Oscilations at Sadbury Neutrino Observatory, ,,Resonance’’ 7 (2002), s. 82; M.Stanley, An Expedition to Heal the Wounds of War: The 1919 Eclipse and Eddington as Quaker Adventure, ,,Isis’’ 94 /1/ (2003): 57–89;T. Biskup et al., Direct Observation of a Photoinduced Radical Pair in a Cryptochrome Blue-Light Photoreceptor, ,,AngewandteChemie International Edition’’ 48 (2009), s. 404-407; S. Turyshev, Experimental tests of General Relativity. Recent Progress and Future Direction, ,,Advances in Physical Sciences’’ 179 (2009), 3-34; Z. Roskal, Eksperymentalny test ogólnej teorii względności, ,,Roczniki Filozoficzne’’ 58 nr 1 (2010), 187-200; L. Daston, E. Lunbeck (eds.), Histories of Scientific Observation, The University of Chicago Press 2011; Z. Roskal, Tradycyjne i zmodernizowane koncepcje eksperymentu [w:] W. Depo, M. Leszczyński, T. Guz, Veritatem in Caritate. Księga Jubileuszowa z okazji 70. urodzin Księdza Biskupa profesora Jana Śrutwy, Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 2011, s. 531-543; P. Zeidler, Czy można zaobserwować orbitale? O problemie obserwowalności i realności przedmiotów teoretycznych, [w:] P. Zeidler, Chemia w świetle filozofii. Studia z filozofii, metodologii i semiotyki chemii, Poznań: UAM Wyd. Nauk. Instytutu Filozofii 2011, s. 119-135.
Cel nauczania:
Wykład ma na celu 1) przedstawienie współczesnych koncepcji obserwacji i eksperymentu oraz wpływu tych koncepcji na zagadnienie realizmu naukowego, 2) dyskusję argumentów za autonomicznością procedury obserwacji, 3) analizę koncepcji obserwacji bezpośredniej oraz jej egzemplifikacje w naukach ścisłych i przyrodniczych, 4) dyskusję koncepcji tzw. eksperymentów komputerowych i obserwacji automatycznych.
Wymagania wstępne:
Wstępna charakterystyka metodologiczna koncepcji obserwacji i eksperymentu
Pomoce dydaktyczne:
wykład (konwersatoryjny) z elementami prezentacji multimedialnych oraz dyskusja naukowa
Sposoby oceny:
egzamin testowy z częścią pytań otwartych

WIEDZA

ocena niedostateczna - Student nie potrafi przedstawić głównych koncepcji obserwacji i eksperymentu, nie dostrzega decydującej roli wielkich eksperymentów naukowych w rozwoju nauk przyrodniczych, nie rozumie związków pomiędzy problematyką metodologiczną a sporem o status poznawczy teorii naukowych (zagadnienie realizmu)

ocena dostateczna - Student potrafi przedstawić w zarysie główne koncepcje obserwacji i eksperymentu oraz dostrzega zróżnicowaną rolę koncepcji obserwacji bezpośredniej w różnych typach nauk
ocena dobra - Student potrafi przedstawić w szczegółach koncepcje obserwacji i eksperymentu, podać egzemplifikacje obserwacji bezpośredniej oraz zna koncepcję eksperymentów komputerowych i obserwacji automatycznych.


ocena bardzo dobra - Student potrafi przedstawić w szczegółach strategie argumentacyjne stające za rozróżnieniem pojęciowym pomiędzy obserwacją i eksperymentem i zna zastosowania koncepcji obserwacji bezpośredniej w naukach ścisłych i przyrodniczych oraz dostrzega rolę tej problematyki dla sporu o status poznawczy teorii empirycznych.

UMIEJĘTNOŚCI:

Student nie potrafi analizować i nie rozumie podstawowych treści zajęć. Nie potrafi operować językiem filozoficznym jako podstawowym narzędziem poruszania się po problematyce przedmiotu - ocena niedostateczna.

Student w stopniu minimalnym analizuje i rozumie treści zajęć. W sposób mechaniczny potrafi odtwarzać treści podawane na wykładzie - ocena dostateczna.

Student potrafi zaprezentować posiadaną wiedzę i aplikować ją do argumentacji i rozwiązywania problemów - ocena dobra.

Student ma opanowane narzędzia analizy i syntezy posiadanej wiedzy. Potrafi sensownie prześledzić ewolucję kluczowych pojęć filozoficznych w różnych kontekstach historycznych - ocena bardzo dobra.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

Studentnie nie angażuje się w dyskusje omawianych problemów. Nie rozwija i nie pogłębia wiedzy filozoficznej - ocena niedostateczna.

Student uczestniczy w zajęciach, ale jego postawa jest bierna, pozbawiona kreatywności i zaangażowania. W małym stopniu angażuje się w dyskusje i korzysta z dostępnej literatury przedmiotu - ocena dostateczna.

Student aktywnie uczestniczy w zajęciach, wykazuje otwartość na potrzebę pogłębiania posiadanej wiedzy i umiejętności. Chętnie angażuje się w dyskusje - ocena dobra.

Student jest animatorem dyskusji na wykładzie mając istotny wpływ na kształt i przebieg zajęć. W sposób wnikliwy i kompetentny korzysta z dostępnej literatury przedmiotu - ocena bardzo dobra.
Efekty kształcenia:
WIEDZA

Student dogłębnie zna specyfikę przedmiotową i metodologiczne osobliwości filozofii na poziomie pozwalającym na interdyscyplinarne, multidyscyplinarne i transdyscyplinarne badania ze specjalistami z innych dziedzin (K_W03)

UMIEJĘTNOŚCI

Student prowadzi samodzielne twórcze badania w zakresie wybranej subdyscypliny filozoficznej i konfrontuje otrzymane wyniki ze specjalistami w wybranym temacie (K_U10)

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

Student krytycznie ocenia stan własnej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę nieustannego rozwijania i pogłębiania kompetencji profesjonalnych (K_K01)

Zagadnienia współczesnej nauki - konwersatorium

Opis zajęć:
1. Badanie planet w Układzie Słonecznym (m.in. wyniki misji kosmicznej Galileo, Cassini), poszukiwania nowych ciał w Pasie Kuipera i planet ekstrasolarnych (m.in. wyniki misji kosmicznej Kepler i New Horizons) oraz inteligencji pozaziemskiej (m.in. program SETI) w kontekście rozwoju astronomii. 2. Gwiazdy anomalne w Drodze Mlecznej i sąsiednich galaktykach (m.in. V838 Monocerotis, V4334 Sagittarii, SN1987A, SDSS J102915+172927, CXO J164710.2-455216, 4U 0142+61) we współczesnej astrofizyce i według teorii alternatywnych (m.in. model Alfvéna-Kleina, model mechaniki plazmowej Erica Lernera). 3. Modele (m.in. model żelaznego monokryształu i georeaktora) i metody badania wnętrza Ziemi i Słońca (m.in. problem deficytu neutrin słonecznych). 4. Wpływ działalności człowieka na stan środowiska naturalnego (m.in. spór o antropogenne ocieplenie atmosfery Ziemi i alternatywne źródła energii). 5. Kontrowersje w ocenie zjawiska hormezy (m.in. hormeza radiacyjna, kriogeniczny mezolifting komórkowy) i percepcji pozazmysłowej (telepatia, prekognicja, retrokognicja, projekcja astralna). 6. Zjawisko magnetorecepcji w biosferze (m.in. tzw. zmysł magnetyczny zwierząt). 7. Spór o wpływ cukru rafinowanego i jego substytutów (m.in. ksylitol, stevia, aspartam) oraz utwardzonych tłuszczów roślinnych (izomery trans kwasów tłuszczowych) na metabolizm człowieka. 8. Badania nad doświadczeniem śmierci klinicznej i próby wyjaśnienia zjawiska NDE (m.in. teorie fizjologiczne, psychologiczne).
Literatura (podstawowa i zalecana):
Podstawowa:

R. M. Hazen, M. Singer, Dlaczego czarne dziury nie są czarne? Nierozwiązane problemy współczesnej nauki, Prószyński i S-ka, 2001 http://www.wiw.pl/biblioteka/czarne_hazen/01.asp L. Burch, Kaprysy kosmicznej pogody, ,,Świat Nauki'' 6 (2001), 56-64; E. Lorenzini,J. Sanmartin Elektrodynamiczne więzi w kosmosie ,,Świat Nauki'' 9 (2004), 48-55; A. W. Wiggins, Ch. M. Wynn, Pięć największych nierozwiązanych problemów naukowych, Wyd. Amber 2004; H. Korpikiewicz, Kosmoekologia - człowiek w kosmicznym środowisku ,,Roczniki Filozoficzne'', 54 (2006), 77-86; P. van Lommel, Wieczna świadomość. Naukowa wizja ,,Życia po życiu’’, ARTVITAE 2010; S. Mizera, Obserwacje planet pozasłonecznych, ,,Mała Delta'' 2011 http://www.deltami.edu.pl/temat/astronomia/2011/05/26/Obserwacje_planet_pozaslonecznyc/ T. Birkhead, Sekrety ptaków. Fascynujący świat ptasich zmysłów, Wyd. Galaktyka 2012; J.M. Herndon, Terracentric Nuclear Fission Reactor: Background, Basis, Feasibility, Structure, Evidence, and Geophysical Implications, 2013 arXiv 1308.5934

Uzupełniająca:

A. L. Peratt, Plasma Cosmology, http://plasmauniverse.info/downloads/CosmologyPeratt.pdf T. Woźniak, Propaganda scjentystyczna. Funkcje społeczne przekazów popularnonaukowych, Warszawa 2000; L.Dobrzyński, Biologiczne skutki promieniowania jonizującego, ,,Postępy Techniki Jądrowej’’ 44 (2001), 14-29; D. Lamb, The Search for ExtraterrestialInteligence. A PhilosophicalInquiry, New York 2001.
Cel nauczania:
Głównym celem konwersatorium jest 1) dyskusja tych zagadnień współczesnych nauk przyrodniczych i ścisłych (m.in. (geo-) i astrofizyki, astronomii, biologii), które są relewantne światopoglądowo (m.in. natura świadomości, istnienie cywilizacji naukowo-technicznych w kosmosie) oraz tworzą kontrowersje w środowisku naukowym (m.in. problem hormezy). Celem pobocznym jest 2) analiza przekazów popularno-naukowych w aspekcie ich funkcji tworzenia obrazu świata.

Wymagania wstępne:
Zainteresowania postępami współczesnej nauki i ich wpływem na kształtowanie się współczesnego modelu życia.
Pomoce dydaktyczne:
Dyskusja naukowa połączona z prezentacjami multimedialnymi
Sposoby oceny:
Ocena na podstawie pisemnego egzaminu testowego z częścią pytań otwartych.

Wiedza

Na ocenę 5: Student(ka) ma usystematyzowaną i ugruntowaną wiedzę odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień. Potrafi wykorzystywać posiadaną wiedzę w trakcie zajęć; jest dobrze zorientowany w aktualnej literaturze przedmiotu.
Na ocenę 4: Student(ka) posiada uporządkowaną wiedzę odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień.
Na ocenę 3: Student(ka) posiada ogólną orientacją dotyczącą zagadnień przedstawionych w trakcie konwersatorium.
Na ocenę 2: Student(ka) nie posiada podstawowej wiedzy odnoszącą się do przedstawionych i omawianych zagadnień. Nie zna aktualnej literatury przedmiotu.

Umiejętności

Na ocenę 5: Student(ka) bardzo dobrze rozumie podstawowe treści zajęć i potrafi zająć krytyczne stanowisko w odniesieniu do zagadnień poruszanych w trakcie konwersatorium; wykazuje inicjatywę w poszukiwaniu/tworzeniu własnych materiałów i narzędzi pracy. Potrafi dobrze posługiwać się nimi.
Na ocenę 4: Student(ka) dobrze rozumie podstawowe treści zajęć i dobrze radzi sobie z krytycznym odnoszeniem się do poglądów dotyczących poruszanych kwestii; Wykazuje inicjatywę w poszukiwaniu/tworzeniu własnych materiałów i narzędzi pracy i potrafi posługiwać się nimi.
Na ocenę 3: Student(ka) w niewielkim stopniu rozumie podstawowe treści zajęć i zaledwie wystarczająco radzi sobie z krytycznym odniesieniem się do poglądów dotyczących poruszanych w wykładzie kwestii; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.
Na ocenę 2: Student(ka) nie rozumie podstawowych treści zajęć lub nie potrafi krytycznie analizować poglądów odnoszących się do poruszanych w wykładzie kwestii; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.

Kompetencje społeczne

Na ocenę 5: Student(ka) wykazuje zaangażowanie i aktywność w zajęciach, z własnej inicjatywy pogłębia i doskonali posiadaną wiedzę i umiejętności. Efektywnie korzysta z dostępnej najnowszej literatury.
Na ocenę 4: Student(ka) aktywnie uczestniczy w zajęciach, wykazuje otwartość na potrzebę pogłębiania posiadanej wiedzy i umiejętności. Chętnie angażuje się w dyskusje.
Na ocenę 3: Student(ka) uczestniczy w zajęciach, ale jego postawa jest bierna, pozbawiona kreatywności i zaangażowania. W małym stopniu angażuje się w dyskusje i korzysta z dostępnej literatury przedmiotu.
Na ocenę 2: Student(ka) nie angażuje się we własny proces zdobywania wiedzy, nie wywiązuje się ze stawianych mu celów i zadań, nie angażuje się w dyskusje stawianych problemów.
Efekty kształcenia:
WIEDZA

W1: Student(-ka) rozumie złożone zjawiska i procesy przyrodnicze (K_W01)
W2: Student(-ka) ma pogłębioną wiedzę o wzajemnych powiązaniach nauk o życiu, nauk o Ziemi i Wszechświecie oraz o związkach tych nauk z szerszym kontekstem nauk filozoficznych
(K_W13)

UMIEJĘTNOŚCI

Student(-ka) posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dyscyplin w zakresie nauk o życiu i o Ziemi i Wszechświecie (K_U04)

Student(-ka) analizuje i ocenia problemy i konflikty moralne powstałe na tle postępu naukowo-technicznego (K_U10)

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)

Student(-ka) potrafi samodzielnie i krytycznie uzupełniać wiedzę i umiejętności, rozszerzone o wymiar interdyscyplinarny (K_K08)