Opisy zajęć

Dyskurs publiczny - wykład

Cele przedmiotu:
Celem przedmiotu jest przedstawienie teorii dyskursu w sferze publicznego komunikowania. Poza zagadnieniami teoretycznymi podjęte zostaną zagadnienia publicznych sporów, debat, dyskusji, wystąpień parlamentarnych, pojawiających się w mediach, dyskursie potocznym i sferze publicznej. Przedmiotem analizy będą zróżnicowane teksty, wypowiedzi osadzone w kontekście społecznym.
Wymagania wstępne:
Zaliczenie przedmiotów wymaganych programem studiów
Efekty kształcenia:
WIEDZA
ma elementarną wiedzę dotyczącą dyskursu - jego usytuowania w językoznawstwie i naukach społecznych

UMIEJĘTNOŚCI
potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na temat dyskursu, w tym dyskursu publicznego, z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku medioznawstwa, jak i innych dyscyplin

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
dostrzega i formułuje problemy i dylematy związane z różnymi aspektami dyskursu publicznego - rozumie znaczenie języka w życiu publicznym
Metody dydaktyczne:
wykład konwencjonalny (tradycyjny), wykład konwersatoryjny, metody z prezentacją (pokazem), metody dialogowe, indywidualna praca z tekstem
Treści programowe:
• Pojęcie dyskursu i jego odmiany
• Język i płeć
• Dyskurs polityczny
• Język, tożsamość i historia
• Mowa nienawiści
• Dyskurs reklamowy
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna:
(W) nie ma wiedzy dotyczącej dyskursu
(U) nie potrafi wypowiadać się na temat dyskursu
(K) nie dostrzega problemów związanych z dyskursem w życiu publicznym

Ocena dostateczna:
(W) ma elementarną wiedzę dotyczącą dyskursu - jego usytuowania w językoznawstwie i naukach społecznych
(U) potrafi wypowiadać się na temat dyskursu bez pogłębionego wykorzystania różnych ujęć teoretycznych
(K) dostrzega pojedyncze problemy i dylematy związane z różnymi aspektami dyskursu publicznego

Ocena dobra:
(W) ma wiedzę dotyczącą dyskursu - jego usytuowania w językoznawstwie i naukach społecznych
(U) potrafi wypowiadać się na temat dyskursu, w tym dyskursu publicznego, z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku medioznawstwa, jak i innych dyscyplin
(K) dostrzega i formułuje problemy i dylematy związane z różnymi aspektami dyskursu publicznego

Ocena bardzo dobra:
(W) ma pogłębioną wiedzę dotyczącą dyskursu - jego usytuowania w językoznawstwie i naukach społecznych
(U) potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się na temat dyskursu, w tym dyskursu publicznego, z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku medioznawstwa, jak i innych dyscyplin
(K) dostrzega i formułuje problemy i dylematy związane z różnymi aspektami dyskursu publicznego - rozumie znaczenie języka w życiu publicznym


Udział elementów wspomnianych powyżej w ostatecznej ocenie:
(a) ocena prezentacji w oparciu o zadane lektury (30%), (b) zaangażowanie w zajęcia (obecność i uczestnictwo w zajęciach - 20%), (c) test (50%)
Literatura (podstawowa i zalecana):
Literatura podstawowa:
M. Czyżewski, S. Kowalski, A. Piotrowski, Rytualny chaos. Studium dyskursupublicznego, Kraków: Aureliusz
Z. Kloch, Odmiany dyskursu. Semiotyka życia publicznego w Polsce po 1989 roku, Wrocław Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego 2006
J. Bralczyk, Język na sprzedaż, Gdańsk: GWP,

Literatura uzupełniająca:
A. Moir, D. Jessel, Płeć mózgu. O prawdziwej różnicy między mężczyzną a kobietą, Warszawa: PIW 1993 (szczególnie rozdział 9:
L. M. Rojo, Płeć władzy: kobiecy styl komunikacji i zarzadzania w hiszpańskich miejscach pracy, w: A. Duszak, N. Fairclough, Krytyczna analiza dyskursu, Kraków: Universitas 2008, s. 429-458.
T. A van Dijk, Kontekstualizacja w dyskursie parlamentarnym. Nazar, Irak i pragmatyka kłamania, w: A. Duszak, N. Fairclough, Krytyczna analiza dyskursu, Kraków: Universitas 2008, s. 215-244.
D. Dabert, Mowa kontrolowana. Szkice o języku publicznym w Polsce po 1989 roku, Poznań: UAM, s. 9-26.
M. Krzyżanowski, Konstrukcja tożsamości narodowych i europejskich w polskim dyskursie politycznym po roku 1989: analiza dyskursywno-historyczna, w: A. Duszak, N. Fairclough, Krytyczna analiza dyskursu, Kraków: Universitas 2008, s. 267-304.
M. Czyżewski, Polski spór o książkę „Strach” Jana Tomasza Grossa w perspektywie „pośredniczącej” analizy dyskursu. „Studia Socjologiczne”, 2009 3, s. 5-26.
A. Piotrowski, Tożsamość zbiorowa jako temat dyskursu polityki. Dwa przemówienia parlamentarne – analiza przypadku, w: M. Czyżewski, S. Kowalski, A. Piotrowski,Rytualny chaos. Studium dyskursu publicznego, Kraków: Aureliusz, s. 187-224.
M. Mrozowski, Obrazy cudzoziemców i imigrantów w Polsce w prasie polskiej, w: K. Iglicka (red.), Integracja czy dyskryminacja? Polskie wyzwania i dylematy u progu wielokulturowości, Warszawa 2003, s. 184-235.
S. Kowalski, M. Tulli, Zamiast procesu. Raport o mowie nienawiści, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, s. 10-29.
K. Gebert, Żałosny koniec marzeń, w: A. Finkielkraut, W imię Innego. Antysemicka twarz lewicy, przeł R. Lis, Warszawa 2005, s. 7-43.
M. Bilewicz, Nowe formy uprzedzeń z perspektywy psychologii dyskursywnej, w: „Kultura i Społeczeństwo”2004 nr 1, s. 51-68.
T. Żukowski, Agresywni i roszczeniowi, w: Z. Sypniewski, B. Warkocki, Homofobia po polsku, Wydawnictwo Sic!, s. 61-66,
E. Szczęsna, Poetyka reklamy, Warszawa: PWN 2003, (rozdz. Reklama w kulturze), s. 182-222.

Opinia publiczna - wykład

Cele przedmiotu:
Celem zajęć jest zapoznanie studentów z podstawami teoretycznymi i praktyką badań opinii publicznej. Program obejmuje następujące zagadnienia: Czym jest opinia publiczna? Narodziny koncepcji opinii publicznej – koncepcje przed i pooświeceniowe. Opinia publiczna a demokracja. Narzędzia badania opinii publicznej. Badania słomiane. Badania sondażowe. Badania jakościowe. Problemy opinii publicznej. Uwarunkowania powstawania opinii. Opinia publiczna a media. Prezentacja badań opinii publicznej w mediach. Zagadnienia etyczne w badaniach społecznych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
student uzyskał wiedzę o sposobach rozumienia opinii publicznej, metodach jej pomiaru, związkach między opinią publiczną a mediami, rozumie problemy opinii publicznej i proces jej kształtowania

UMIEJĘTNOŚCI
potrafi w sposób klarowny, spójny i precyzyjny wypowiadać się na temat opinii publicznej, posiada umiejętność konstruowania rozbudowanych ustnych i pisemnych uzasadnień na tematy dotyczące opinii publicznej, korzystając zarówno z dorobku medioznawstwa, jak i innych dyscyplin naukowych

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
student ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę o źródłach i miejscu opinii publicznej w naukach społecznych oraz o jej powiązaniach z innymi dyscyplinami nauk
Metody dydaktyczne:
(a) wykład i prezentacja wykładowcy, (b) prezentacja studentów, (c) dyskusja
Treści programowe:
1. Opinia publiczna jako praxis sfery publicznej i przedmiot zainteresowania akademików. Określenie przedmiotu zajęć i warunków zaliczenia
2. Sens opinii publicznej
3. Opinia publiczna w demokracjach
4. Geneza wyrażania i pomiaru opinii publicznej
5. Współczesne metody badania opinii publicznej
6. Problemy badań opinii publicznej
7. Problemy opinii publicznej
8. Funkcje badań opinii publicznej i sposoby ich prezentacji
9. Proces kształtowania opinii publicznej
10. Opinia publiczna a media – opinie zmediatyzowane
11. Teoria spirali milczenia
12-15 Znaczenie opinii publicznej – podsumowanie, dyskusja
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna:
(W) student nie ma podstawowej wiedzy o sposobach rozumienia opinii publicznej, metodach jej pomiaru, związkiem między opinią publiczną a mediami, rozumie problemy opinii publicznej i proces jej kształtowania
(U) student nie potrafi w sposób klarowny, spójny i precyzyjny wypowiadać się na temat opinii publicznej, nie posiada umiejętności konstruowania rozbudowanych ustnych i pisemnych uzasadnień na tematy dotyczące opinii publicznej
(K) student nie ma pogłębionej i rozszerzonej wiedzy o źródłach i miejscu opinii publicznej w naukach społecznych oraz o jej powiązaniach z innymi dyscyplinami nauk

Ocena dostateczna:
(W) student posiada wybiórczą wiedzę o sposobach rozumienia opinii publicznej, metodach jej pomiaru, związku między opinią publiczną a mediami, rozumie problemy opinii publicznej i proces jej kształtowania
(U) student rzadko potrafi w sposób klarowny, spójny i precyzyjny wypowiadać się na temat opinii publicznej, nie posiada umiejętności konstruowania rozbudowanych ustnych i pisemnych uzasadnień na tematy dotyczące opinii publicznej
(K) student ma wybiórczą wiedzę o źródłach i miejscu opinii publicznej w naukach społecznych oraz o jej powiązaniach z innymi dyscyplinami nauk

Ocena dobra:
(W) student posiada wiedzę o sposobach rozumienia opinii publicznej, metodach jej pomiaru, związku między opinią publiczną a mediami, rozumie problemy opinii publicznej i proces jej kształtowania
(U) student potrafi w sposób wypowiadać się na temat opinii publicznej, posiada umiejętność konstruowania ustnych i pisemnych uzasadnień na tematy dotyczące opinii publicznej
(K) student ma wiedzę o źródłach i miejscu opinii publicznej w naukach społecznych oraz o jej powiązaniach z innymi dyscyplinami nauk

Ocena bardzo dobra:
(W) student ma pogłębioną wiedzę o sposobach rozumienia opinii publicznej, metodach jej pomiaru, związku między opinią publiczną a mediami, rozumie problemy opinii publicznej i proces jej kształtowania
(U) student potrafi w sposób klarowny, spójny i precyzyjny wypowiadać się na temat opinii publicznej, posiada umiejętność konstruowania rozbudowanych ustnych i pisemnych uzasadnień na tematy dotyczące opinii publicznej
(K) student ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę o źródłach i miejscu opinii publicznej w naukach społecznych oraz o jej powiązaniach z innymi dyscyplinami nauk

Udział elementów wspomnianych powyżej w ostatecznej ocenie:
(a) ocena prezentacji w oparciu o zadane lektury (30%), (b) zaangażowanie w zajęcia (obecność i uczestnictwo w zajęciach - 20%), (c) test (50%)
Literatura (podstawowa i zalecana):
Literatura podstawowa:
R. Szwed. Reprezentacje opinii publicznej w dyskursie publicznym. Lublin: Wydawnictwa KUL, 2011.
R. Dyoniziak. Sondaże a manipulowanie społeczeństwem. Wyd. Adam Marszałek 2004.
A. Sułek. Sondaż polski. Warszawa: PWN 2001.
E. Noelle-Neumann. Spirala milczenia. Nasza skóra społeczna. Poznań: Zysk i s-ka 2004.

Literatura uzupełniająca:
M. Czyżewski. Opinia publiczna czy opublikowane nastroje? O niektórych warunkach społeczeństwa obywatelskiego. Kultura i Społeczeństwo nr 3 2002.
J. Zaller. Definicje opinii publicznej. W: J. Szczupaczewski. Władza i społeczeństwo. Antologia tekstów z zakresu socjologii polityki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 1998
G. Sartori. Teoria demokracji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1998.
Tyrania opinii. Artykuły w „Kwartalniku respublica Nowa”, nr 16/2011 zima 2011
I. Przybyłowska. Proces akulturacji sondaży opinii publicznej w Polsce. Przegląd Socjologiczny T.XLV 1996.

Seminarium doktoranckie z dyskursu i opinii publicznej - seminarium

Cele przedmiotu:
C1 - przygotowanie studentów do naukowego postawienia i rozwiązania oryginalnego problemu badawczego
C1 - rozwój na poziomie doktoratu umiejętności opracowania literatury, prezentacji wyników badań, dyskusji z danymi oraz krytycznej analizy i wykorzystania materiału badawczego
C3 - przygotowanie do krytycznej analizy i dyskusji nad znaczeniem komunikacji społecznej, sposobami badania opinii publicznej i duskursem publicznym
Wymagania wstępne:
W1 - magisterium z socjologii lub pokrewnych dziedzin nauk społecznych, humanistycznych i filozoficznych
W2 - projekt badań zgodny z tematyką seminarium
W3 - wysokie kompetencje merytoryczne i moralne reprezentowane podczas rozmowy kwalifikacyjnej z promotorem
W4 - zdolności perswazyjne i argumentacyjn
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W03 - zna zasady związane z metodyką pisania dysertacji naukowych na poziomie pogłębionym
K_W03 - ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych pracy naukowej
K_W04 - ma pogłębioną wiedzę o perspektywach poznawczych, strategiach i metodach badań stosowanych w naukach społecznych

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 - potrafi posługiwać się wybranymi teoriami w celu analizowania prac innych autorów, różnych idei i poglądów z zakresu socjologii i komunikacji społecznej
K_U03 - posiada pogłębione umiejętności wyszukiwania, analizowania, oceniania i przetwarzania informacji na tematy komunikacyjne i społeczne przy wykorzystaniu różnych źródeł i metod
K_U07 - potrafi sprawnie posługiwać się ujęciami teoretycznymi z zakresu socjologii i komunikacji społecznej w celu badania konkretnych kwestii z w/w problematyki
K_U07 - potrafi w sposób merytoryczny, klarowny i precyzyjny wypowiadać się na piśmie (i w mowie) na tematy społeczne i z zakresu komunikacji społecznej

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K03 - rozumie znaczenie socjologii i komunikacji społecznej dla rozwoju jednostki i kształtowania właściwych kategorii więzi w środowiskach społecznych
K_K05 - rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego
K_K05 - potrafi uzupełniać i doskonalić nabytą wiedzę i umiejętności
K_K08 - odznacza się odpowiedzialnością za własne podejmowane decyzje i prowadzone działania związane z pracą naukową
Metody dydaktyczne:
Dyskusje nad problemami badawczymi i założeniami własnych prac badawczych doktorantów, prezentacje doktorantów; praca z tekstem; konsultacje indywidualne z promotoremł metody dialogowe
Treści programowe:
1. Cele projektów doktorskich - tematy i problemy badawcze.
2. Literatura przedmiotu związana z zagadnieniami badawczymi.
3. Metodologia projektów doktorskich.
4. Krytyczne sprawdzanie perspektyw oraz rozwój argumentacji właściwej dla wybranych zagadnień badawczych.
5. Dyskusja i analiza zagadnień związanych z projektami doktorskimi
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena dostateczna:
terminowe wywiązywanie się z kolejnych zadań przygotowania i redagowania dysertacji doktorskiej; opracowanie dysertacji na poziomie dostatecznym (spełnienie podstawowych wymagań formalnych stawianych dysertacjom doktorskim); obecność na seminarium.
Ocena dobra:
terminowe wywiązywanie się z kolejnych zadań przygotowania i redagowania części dysertacji doktorskiej; opracowanie pracy na poziomie dobrym (spełnienie podstawowych wymagań formalnych stawianych dysertacjom doktorskim, wykazanie się samodzielnością w kolejnych etapach pracy badawczej); aktywność w dyskusjach podczas seminarium.
Ocena bardzo dobra:
terminowe wywiązywanie się z kolejnych zadań przygotowania i redagowania części dysertacji doktorskiej; opracowanie pracy na poziomie bardzo dobrym (spełnienie podstawowych wymagań formalnych stawianych dysertacjom doktorskim, wykazanie się samodzielnością w kolejnych etapach pracy badawczej, wysoki poziom rzetelności na poziomie merytorycznym i formalnym), obecność na seminarium i aktywny udział w dyskusjach.
Literatura (podstawowa i zalecana):
1. G. Gambarelli, Z. Łucki, Jak przygotować pracę dyplomową lub doktorską. Wybór tematu, pisanie, prezentowanie, publikowanie, Kraków 1996; 2. R. Szwed, Reprezentacje opinii publicznej w dyskursie publicznym, Lublin 2011. 2. J. Lofland i inni, Analiza układów społecznych. Przewodnik metodologiczny po badaniach jakościowych, Warszawa 2009. 3. C. Wright Mills, Wyobraźnia socjologiczna, Warszawa 2007. Literatura dobrana indywidualnie dla potrzeb danego tematu pracy.