Katechetyka psychologiczno-pedagogiczna - seminarium

Cele przedmiotu:
Zdobycie wiedzy dotyczącej metodologii teologii pastoralnej i katechetyki; poznanie baz bibliograficznych; nabycie umiejętności formułowania tematu pracy magisterskiej, konstruowania planu pracy z zastosowaniem właściwej metodologii. Ostatecznym celem seminarium jest napisanie pracy magisterskiej.
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza z zakresu metodologii pisania pracy naukowej.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Posiada wiedzę na temat powiązań teologii z innymi dziedzinami wiedzy, zwłaszcza z pedagogiką, psychologią i socjologią. T_W12
Posiada znajomość zasad interpretacji tekstów źródłowych.T_W15
UMIEJĘTNOŚCI
Potrafi samodzielnie wyszukiwać i analizować informacje z różnych źródeł oraz dokonywać syntezy istotnych wniosków. T_U01
Posiada umiejętność tworzenia prac pisemnych, zwłaszcza tworzenia pracy magisterskiej.
T_U17.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Ma świadomość konieczności pracy nad własnym warsztatem naukowym. T_K02
Interesuje się dokonaniami i ośrodkami badawczymi na gruncie katechetyki. T_K08.
Metody dydaktyczne:
Wykład konwersatoryjny. Ćwiczenia z zakresu metodologii katechetyki. Przedstawienia i ewaluacja naukowych dokonań studentów.
Treści programowe:
Metodologia pracy naukowej ze szczególnym uwzględnieniem teologii pastoralnej i katechetyki; zasady konstruowania planu pracy naukowej; gromadzenie źródeł i literatury przedmiotu; klasyczne i internetowe bazy bibliograficzne; metodyka pisania poszczególnych części pracy; adiustacja testu, przygotowanie do druku i do obrony.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Warunkiem uzyskania zaliczenia jest przygotowanie planu pracy magisterskiej a następnie kolejnych etapów jej tworzenia.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Przygoda W. Pradygmaty metodologiczne we współczesnej teologii pastoralnej. „Teologia praktyczna” 10:2009 s. 36-49; Kamiński R. Działalność zbawcza Kościoła w teorii i praktyce pastoralnej. Lublin 2007; Bibliografia katechetyczna 1945-1995. Red. R. Murawski, R. Czekalski, J. Tochmański. Warszawa 1999; Bibliografia katechetyczna 1996-2000. Red. R. Murawski, R. Czekalski, J. Tochmański. Warszawa 2002; Bibliografia katechetyczna 2001-2010. Red. R. Czekalski. Warszawa 2012
Kamiński R. Metoda teologii pastoralnej. RTK 37:1990 z. 6 s. 92-97.

Katecheza młodzieży - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Nabycie umiejętności prowadzenia zajęć z nauczania religii w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej. Poznanie systemów i kryteriów oceniania w szkole.
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza z zakresu dydaktyki i metodyki nauczania religii.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
W01 Posiada ugruntowaną wiedzę na temat wskazań Kościoła powszechnego i Kościoła w Polsce dotyczących katechezy młodzieży D_W02; D_W03;
K_W01; K_W04
K_W04; K_W09
W03 Posiada specjalistyczną wiedzę na temat Podstawy programowej katechezy, programów nauczania religii oraz podręczników w odniesieniu do gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej D_W03; D_W06;
K_W04; K_W07

UMIEJĘTNOŚCI
U01 Potrafi umiejętnie diagnozować przemiany społeczno-kulturowe i określać ich wpływ na religijność młodzieży D_U04;D_U11;
K_U03;
U02 Potrafi krytycznie analizować Podstawę programową katechezy oraz programy i podręczniki do nauczania religii w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej D_U04; D_U11;
K_U04; K_U09
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K01 Respektuje normatywne dokumenty Kościoła powszechnego i Kościoła w Polsce w odniesieniu do katechezy młodzieży D_K01; K_K04; K_K05
K02 Wspiera rozwój religijny młodzieży D_K02; D_K05; K_K01;
Metody dydaktyczne:
ćwiczenia na uczelni, ćwiczenia w szkole
Treści programowe:
Omówienie struktury konspektu hospitacyjnego oraz scenariusza (konspektu) służącego prowadzeniu własnej lekcji, wskazanie różnych dostępnych jego wariantów związanych z nowymi pakietami edukacyjnymi i sposobów ich praktycznej realizacji. Wdrażanie do korzystania z najnowszych metod aktywizujących, przydatnych do zastosowania na poziomie katechezy w gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej. Systemy oceniania w szkole i kryteria oceniania w katechezie.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Przygotowanie konspektu lekcji religii, poprowadzenie lekcji w szkole. Kryteria oceny uczestników zajęć: W – 20%; U – 60%; K – 20%
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Podstawowa: M. Zając. Praktyka katechizacji. W: Teologia pastoralna szczegółowa. Red. R. Kamiński. Lublin 2002 s. 199-221; J. Szpet. D. Jackowiak. Lekcja religii szkołą wiary. Poznań 1996; J. Szpet. Dydaktyka katechezy. Poznań 1996; Vademecum katechety. Metody aktywizujące. Red. Z. Barciński. Kraków-Lublin 2006.
Uzupełniająca: J. Kraszewski. Katechizować, ale jak? Płock 1995; P. Duksa. Metody katechetyczne. Olsztyn 1998; Ocena w katechezie. Red. S. Kulpczyński Lublin 2001; P. Mąkosa. Nauczanie religii w szkole publicznej w świetle prawa międzynarodowego i polskiego. W: VII Kongres Teologów Polskich. Kościół w życiu publicznym. Red. K. Góźdź i inni. Lublin 2005 s. 451-467.Teoretyczne założenia katechezy młodzieżowej. Red. R. Murawski. Warszawa 1989; K. Pawlina. Nowa ewangelizacja i jej realizacja w Polsce po 1989 roku. Warszawa 1995; J. Bagrowicz. Edukacja religijna współczesnej młodzieży. Źródła i cele. Toruń 2000; J. Bagrowicz. Towarzyszyć wzrastaniu. Z dyskusji o metodach i środkach edukacji religijnej młodzieży. Toruń 2006; A. Offmański. W kierunku katechezy ewangelizacyjnej. Polska katecheza młodzieżowa w latach 1945-2000. Szczecin 2000. P. Mąkosa. Katecheza młodzieży gimnazjalnej. Stan aktualny i perspektywy rozwoju. Lublin 2010

Katecheza młodzieży - wykład

Cele przedmiotu:
Zapoznanie słuchaczy ze współczesnymi uwarunkowaniami katechezy młodzieży, jej aktualnymi założeniami teoretycznymi zawartymi w dokumentach Kościoła, Podstawie programowej katechezy, programach i podręcznikach do nauczania religii oraz katechezy parafialnej na poziomie gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Wypracowanie umiejętności diagnozowania uwarunkowań formacji chrześcijańskiej młodzieży w Polsce oraz krytycznego analizowania programów i podręczników przeznaczonych do edukacji religijnej tej grupy wiekowej.
Wymagania wstępne:
Podstawowa wiedza z zakresu teologii i pedagogiki, umiejętność analizowania tekstów źródłowych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
W01 Posiada ugruntowaną wiedzę na temat wskazań Kościoła powszechnego i Kościoła w Polsce dotyczących katechezy młodzieży
W02 Zna aktualne uwarunkowania rozwoju religijno-moralnego młodzieży
W03 Posiada specjalistyczną wiedzę na temat Podstawy programowej katechezy, programów nauczania religii oraz podręczników w odniesieniu do gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej
UMIEJĘTNOŚCI
U01 Potrafi umiejętnie diagnozować przemiany społeczno-kulturowe i określać ich wpływ na religijność młodzieży
U02 Potrafi krytycznie analizować Podstawę programową katechezy oraz programy i podręczniki do nauczania religii w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K01 Respektuje normatywne dokumenty Kościoła powszechnego i Kościoła w Polsce w odniesieniu do katechezy młodzieży
K02 Wspiera rozwój religijny młodzieży
Metody dydaktyczne:
wykład konwencjonalny (tradycyjny), wykład konwersatoryjny, wykład z prezentacją (pokazem).
Treści programowe:
Charakterystyka psychologiczna młodzieży. Kondycja religijno-moralna młodzieży polskiej. Wskazania Kościoła powszechnego i Kościoła w Polsce w odniesieniu do katechezy młodzieży. Podstawa programowa katechezy, aktualne programy oraz podręczniki do nauczania religii w gimnazjum i szkołach ponadgimnazjalnych. Specyfika katechezy parafialnej młodzieży: przygotowanie do bierzmowania i przygotowanie bliższe do sakramentu małżeństwa. Trudności dyscyplinarne w edukacji religijnej młodzieży. Szczegółowe wyzwania moralne w wychowaniu młodzieży. Metody nauczania religii i katechezy parafialnej. Postulaty ewangelizacyjne dotyczące polskiej katechezy młodzieży.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna:
Student nie posiada podstawowej wiedzy na temat uwarunkowań rozwoju religijno-moralnego młodzieży. Nie posiada także odpowiedniej wiedzy na temat założeń programowych katechezy młodzieży zawartych w Podstawie Programowej Katechezy oraz programach nauczania religii. Nie potrafi przeprowadzić analizy programów i podręczników do katechezy młodzieży.
Ocena dostateczna:
Student posiada podstawową wiedzy na temat uwarunkowań rozwoju religijno-moralnego młodzieży. Posiada także pogłębioną wiedzę dotyczącą aktualnych założeń programowych katechezy młodzieży w Polsce zawartych w Podstawie Programowej Katechezy oraz programach nauczania religii. Potrafi wskazać na katechetyczne implikacje współczesnych przemian kulturowych i w oparciu o nie potrafi przeprowadzić analizę programów i podręczników do katechezy młodzieży.
Ocena dobra:
Student posiada pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań rozwoju religijno-moralnego młodzieży. Posiada także specjalistyczną wiedzę dotyczącą aktualnych założeń programowych katechezy młodzieży w Polsce zawartych w Podstawie Programowej Katechezy, programach nauczania religii a także dokumentach Kościołów lokalnych. W oparciu o specjalistyczną wiedzę na temat założeń programowych nauczania religii i katechezy a także współczesnych przemian kulturowych potrafi prawidłowo przeprowadzić analizę programów i podręczników do katechezy młodzieży. Wykazuje osobistą troskę o jakość katechezy młodzieży w Polsce.
Ocena bardzo dobra:
Student posiada specjalistyczną wiedzę na temat uwarunkowań rozwoju religijno-moralnego młodzieży. Posiada także specjalistyczną wiedzę dotyczącą aktualnych założeń programowych katechezy młodzieży w Polsce zawartych w Podstawie Programowej Katechezy, programach nauczania religii, dokumentach Kościołów lokalnych. Posiada specjalistyczną wiedzę na temat kryteriów tworzenia programów i podręczników do nauczania religii. W oparciu o specjalistyczną wiedzę na temat założeń programowych nauczania religii i katechezy a także współczesnych przemian kulturowych potrafi prawidłowo przeprowadzić analizę programów i podręczników do katechezy młodzieży. Włącza się w tworzenie nowych narzędzi do katechezy młodzieży w Polsce.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Podstawowa: Teoretyczne założenia katechezy młodzieżowej. Red. R. Murawski. Warszawa 1989; K. Pawlina. Nowa ewangelizacja i jej realizacja w Polsce po 1989 roku. Warszawa 1995; J. Bagrowicz. Edukacja religijna współczesnej młodzieży. Źródła i cele. Toruń 2000; J. Bagrowicz. Towarzyszyć wzrastaniu. Z dyskusji o metodach i środkach edukacji religijnej młodzieży. Toruń 2006; A. Offmański. W kierunku katechezy ewangelizacyjnej. Polska katecheza młodzieżowa w latach 1945-2000. Szczecin 2000. P. Mąkosa. Katecheza młodzieży gimnazjalnej. Stan aktualny i perspektywy rozwoju. Lublin 2010. Uzupełniająca: E. Gołąbek. Modlitwa młodzieży. Wrocław 2006; P. Mąkosa. Wyzwania dla katechezy młodzieży w Polsce w świetle najnowszej literatury katechetycznej. „Kwartalnik Pasterski Diecezji Siedleckiej” 2:2004 nr 4 s. 413-423. P. Mąkosa. Natura, treści, cele i zadania edukacji religijnej w gimnazjum. W: Wychowanie młodzieży w średnim wieku szkolnym. Część II. Wychowanie religijne i katecheza. Red. J. Stala. Tarnów 2007 s. 285-302; P. Mąkosa. Natura, treści, cele i zadania edukacji religijnej w szkołach ponadgimnazjalnych. W: Wychowanie młodzieży na poziomie szkół ponadgimnazjalych. Część II. Wychowanie religijne i katecheza. Red. J. Stala. Tarnów 2007 s. 213-242.

Nauczanie religii w prawie oświatowym - wykład

Cele przedmiotu:
Wykład ma na celu zapoznanie studentów - przyszłych nauczycieli religii - z umocowaniem prawnym nauczania religii w publicznym systemie oświaty w Polsce i ukazanie jego specyfiki na tle innych przedmiotów szkolnych. Na zajęciach student powinien zdobyć wiedzę na temat aktów prawnych regulujących status nauczania i nauczyciela religii a także wiedzę dotyczącą awansu zawodowego. Powinien szczegółowo zapoznać się przede wszystkim z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach.
Wymagania wstępne:
Podstawowa umiejętność analizowania aktów prawnych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
Zna konwencje o zasięgu uniwersalnym i europejskim dotyczące wolności religijnej T_W12; Tn_W07
Posiada wiedzę na temat aktów prawnych regulujących obecność nauczania religii w polskim systemie oświaty oraz awansu zawodowego nauczyciela T_W12; Tn_W07; Tn_W12
Posiada szczegółową znajomość Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach z 1992 r. T_W12; Tn_W07
UMIEJĘTNOŚCI
Krytycznie analizuje akty prawne regulujące nauczanie religii w polskim systemie oświaty T_U05; Tn_U04
Na podstawie uzyskanej wiedzy potrafi rozwiązać dylematy prawne dotyczące nauczania religii T_U13; Tn_U10
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Angażuje się w działalność edukacyjną i wychowawczą T_K10; Tn_K01
Planuje własny rozwój zawodowy w zgodzie z regulacjami prawnymi T_K02; Tn_K06
Metody dydaktyczne:
wykład konwencjonalny (tradycyjny), wykład konwersatoryjny.
Treści programowe:
Wolność religijna w konwencjach o zasięgu uniwersalnym i europejskim; Wolność religijna i nauczanie religii w Traktacie Lizbońskim; Obecność nauczania religii w publicznym systemie oświaty w Polsce (Omówienie fragmentów takich aktów prawnych jak: Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, Konkordat pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską, Ustawa o systemie oświaty). Dwupodmiotowość nauczania religii w Polsce; Kwalifikacje wymagane od kandydatów na nauczycieli religii w oparciu o porozumienia pomiędzy Przewodniczącym Komisji Wychowania Katolickiego KEP a Ministrem Edukacji Narodowej; Specyficzny status prawny nauczycieli religii w świetle Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach; Prawa i obowiązki nauczycieli religii w świetle Karty Nauczyciela; Awans zawodowy nauczyciela religii; Obowiązek permanentnej formacji nauczycieli religii.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna:
Student nie posiada podstawowej wiedzy na temat aktów prawnych regulujących obecność nauczania religii w polskim systemie oświaty. Nie posiada wiedzy dotyczącej stopni i procedury awansu zawodowego nauczycieli. Nie potrafi rozwiązać podstawowych dylematów prawnych dotyczących nauczania religii w Polsce. Nie przejawia zaangażowania w działalność edukacyjno-wychowawczą.
Ocena dostateczna:
Student posiada podstawową wiedzę na temat aktów prawnych regulujących obecność nauczania religii w polskim systemie oświaty. Potrafi je wymienić i syntetycznie opisać. Posiada podstawową wiedzę na temat stopni i procedury awansu zawodowego nauczycieli. Potrafi rozwiązać podstawowe dylematy prawne dotyczące obecności nauczania religii w systemie oświaty oraz możliwości uczestnictwa i rezygnacji z tego rodzaju zajęć. Przejawia zaangażowanie w działalność edukacyjno-wychowawczą.
Ocena dobra:
Student posiada gruntowną wiedzę na temat aktów prawnych i deklaracji politycznych dotyczących wolności religijnej oraz nauczania religii na świecie, w Europie i Polsce. Potrafi szczegółowo omówić akty prawne dotyczące nauczania religii w Polsce. Posiada gruntowną wiedzę na temat awansu zawodowego nauczycieli. Szczegółowo opisuje procedurę uzyskania awansu na nauczyciela kontraktowego. Przejawia zaangażowanie w działalność edukacyjno-wychowawczą i ma świadomość potrzeby permanentnego dokształcania nauczycieli.
Ocena bardzo dobra:
Student posiada gruntowną wiedzę na temat aktów prawnych i deklaracji politycznych dotyczących wolności religijnej oraz nauczania religii. Potrafi szczegółowo omówić konwencje o zasięgu uniwersalnym i europejskim ze szczególnym uwzględnieniem Karty Praw Podstawowych. Potrafi szczegółowo omówić wszystkie prawne dotyczące nauczania religii w Polsce. Posiada gruntowną wiedzę na temat awansu zawodowego nauczycieli. Szczegółowo opisuje procedurę uzyskania wszystkich stopni tego awansu, z uwzględnieniem specyfiki nauczania religii. Przejawia zaangażowanie w działalność edukacyjno-wychowawczą i planuje konkretne formy permanentnego dokształcania się.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Podstawowa: Akty prawne: Ustawa o systemie oświaty; Karta Nauczyciela; Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach; Porozumienie pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 6 września 2000 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli religii.
Uzupełniająca: P. Mąkosa. Nauczanie religii w szkole publicznej w świetle prawa międzynarodowego i polskiego. W: Rada Naukowa Konferencji Episkopatu Polski. Kościół w życiu publicznym. Teologia polska i europejska wobec nowych wyzwań. T.3. Lublin 2005 s. 451-467; P. Mąkosa. Trwałe miejsce nauczania religii w polskim systemie oświaty. „Katecheta” 49:2005 nr 1 s. 63-69; A. Kiciński. Awans zawodowy nauczyciela religii. Poszczególne etapy. Warszawa 2006; P. Tomasik. Regulacje prawne nauczania religii. W: Wybrane zagadnienia z katechetyki. Red. J. Stala. Tarnów 2003 s. 73-109; W. Janiga. Katecheza w szkole w świetle obowiązującego prawa. W: Katecheza dziś. Red. J. Zimny. Sandomierz 2002 s. 170-197; W. Janiga. A. Mezglewski. Nauczanie religii w szkołach publicznych. „Roczniki Nauk Prawnych” 11(2001) z. 1 s. 131-160; Katecheza dzisiaj. Problemy prawne i teologiczne. Red. W. Janiga, A. Mezglewski. Krosno-Sandomierz 2000; Nauczanie religii w szkole państwie demokratycznym. Red. J. Krukowski. Lublin 1991; Aspekty prawne nauczania religii rzymskokatolickiej w polskim systemie oświatowym. Red. S. Łabendowicz. Radom 2001.