Opisy zajęć

Historia starożytna - seminarium

Cele przedmiotu:
Celem seminarium jest przygotowanie pracy magisterskiej i doprowadzenie do egzaminu magisterskiego.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W03 Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu historii starożytnej
K_W04 Ma uporządkowaną, pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji szczegółową wiedzę z zakresu historii starożytnej

UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 Posiada pogłębione umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów w zakresie historii starożytnej. Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować.
K_U01 Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy
K_U09 Posiada pogłębioną umiejętność przygotowania pracy pisemnej z zakresu historii starożytnej w języku polskim.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K03 Potrafi odpowiednio określić priorytety służące przygotowaniu pracy magisterskiej
Metody dydaktyczne:
Praca samodzielna (kwerenda i przygotowywanie pracy dyplomowej) pod kierunkiem prowadzącego.
Treści programowe:
Podczas zajęć studenci poznają podstawowe bibliografie, czasopisma, opracowania oraz publikowane źródła (pisane, ikonograficzne, archeologiczne) zarówno w formie tradycyjnej, jak i on-line. Przedstawiane są zasady pisania pracy naukowej ze szczególnym uwzględnieniem wstępu, zakończenia, bibliografii, przypisów, wykorzystania tabel, map, rysunków. Następnie wybierane są tematy prac magisterskich i omówione zasady przeprowadzenia kwerendy. Opracowany zostaje plan pracy, a następnie stopniowo są przedstawiane i omawiane poszczególne elementy powstających prac magisterskich.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawą oceny jest zaawansowanie w przygotowaniu pracy magisterskiej.
Literatura (podstawowa i zalecana):
The Ancient Near Eastern Texts, ed. J. B. Pritchard, Princeton 19693.
The Ancient Near East in Pictures, ed. J. B. Pritchard, Princeton 19692.
Texte aus der Umwelt des Alten Testaments, Bd. 1-3, ed. R. Borger, H. Lutzmann [i in.], Gütersloh 1982-1997.
The Context of Scripture, vol. 1-3, ed. W. W. Hallo, Leiden 1997-2002.
Pozostała literatura uzależniona od tematu pracy.

Wybrane zagadnienia źródłoznawcze i metodologiczne historii religii - wykład

Cele przedmiotu:
Pierwszym celem zajęć jest zapoznanie studentów z podstawową terminologią i metodami używanymi w badaniach nad historią religii. Drugim celem jest zapoznanie studentów z podstawowymi typami źródeł używanych w warsztacie historyka religii epok starożytnej i średniowiecza oraz cechami tych religii.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 Ma pogłębioną wiedzę o specyfice przedmiotowej i metodologicznej nauk zajmujących się religią (w szczególności historii religii), którą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej
K_W02 Zna terminologię historii religii na poziomie rozszerzonym
K_W03 Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu historii religii
K_W04 Ma uporządkowaną, pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji szczegółową wiedzę z zakresu historii religii starożytności i wczesnego średniowiecza
K_W05 Ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach historii religii i jej dyscyplin z innymi naukami humanistycznymi, pozwalającą na integrowanie perspektyw właściwych dla kilku dyscyplin naukowych
K_W06 Ma szczegółową wiedzę o współczesnych dokonaniach, ośrodkach i szkołach badawczych z obszaru historii religii
K_W07 Zna i rozumie zaawansowane metody analizy, interpretacji, wartościowania i problematyzowania różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych właściwe dla historii religii
UMIEJĘTNOŚCI
K_U04 Posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych oraz jej zastosowania w nietypowych sytuacjach profesjonalnych
K_U05 Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych rodzajów wytworów kultury właściwych dla historii, stosując oryginalne podejścia, uwzględniające nowe osiągnięcia humanistyki, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym
K_U06 Posiada umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań
K_U07 Posiada umiejętność formułowania opinii krytycznych o wytworach kultury na podstawie wiedzy naukowej i doświadczenia oraz umiejętność prezentacji opracowań krytycznych w różnych formach i w różnych mediach
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób
K_K02 Potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role
Metody dydaktyczne:
Wykład z prezentacją multimedialną i elementami dyskusji
Treści programowe:
1. zajęcia wstępne. Podstawowa terminologia: historia religii, comparative history of religion, Religionsgeshichte. Początki badań nad religią. Stosunek wobec innych dyscyplin, takich jak antropologia religii, filozofia religii, etnografia, religioznawstwo, teologia. Postawa historyka religii wobec religii. Racjonalność a religia
2. Ewolucjonistyczne teorie dotyczące pochodzenia religii.
3. Funkcjonalistyczne teorie dotyczące pochodzenia religii.
4. Definicja religii. Rodzaje religii.
5. Definicja rytuału. Obrzędy przejścia.
6. Magia i czary.
7. Definicja mitu.
8. Religia starożytnej Mezopotamii.
9. Religia starożytnego Egiptu.
10. Religie Semitów Zachodnich.
11. Religie Hurytów i Hetytów.
12. Religia starożytnej Grecji.
13. Religia starożytnego Rzymu.
14. Wczesne chrześcijaństwo.
15. Religia Słowian.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Wiedza i umiejętności z zakresu przedstawianego podczas wykładu będzie weryfikowana podczas egzaminu na koniec roku. Kompetencje społecne będą weryfikowane podczas elementów dyskusji w czasie wykładów.
Literatura (podstawowa i zalecana):
Literatura podstawowa:
F. Bowie, Antropologia religii, Kraków 2008.
M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, Warszawa 2007-2008.
G. Lanczkowski, Wprowadzenie do religioznawstwa, Warszawa 1986.
Literatura uzupełniająca:
R. Benedict, Wzory kultury, Warszawa 1966.
M. Douglas, Czystość i zmaza, Warszawa 2007.
É. Durkheim, Elementarne formy życia religijnego: system totemiczny, Warszawa 1990.
M. Eliade, Sacrum i profanum: o istocie religijności, Warszawa 1996.
M. Eliade, Traktat o historii religii, Warszawa 2000.
J. Frazer, Złota gałąź, Warszawa 1996.
C. Lévi-Strauss, Totemizm dzisiaj, Warszawa 1968.
C. Lévi-Strauss, Smutek tropików, Warszawa 1960.
B. Malinowski, Mit, magia, religia, Warszawa 1990.
H. Spencer, Zasady socjologii, Warszawa 1907.
E. B. Tylor, Cywilizacja pierwotna, Warszawa 1896-1898.
H. Zimoń, Monoteizm pierwotny. Teoria Wilhelma Schmidta i jej krytyka w wiedeńskiej szkole etnologicznej, Katowice 1989.