Opisy zajęć

Historia starożytna - konwersatorium

Cele przedmiotu:
Podstawowym celem konwersatorium jest poznanie przez studentów różnorodności cywilizacyjnej świata starożytnego. Ponadto studenci powinni opanować podstawowe zasady pracy ze źródłami historycznymi. Przygotowując się do zajęć studenci winni także poznać podstawową wiedzę z zakresu historii politycznej oraz społecznej świata starożytnego. Dzięki temu studenci będą przygotowani zarówno do zdania egzaminu, jak i do nauczania historii starożytnej w ramach przedmiotu historia.
Wymagania wstępne:
Wiedza dotycząca świata starożytnego na poziomie szkoły średniej
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W02 Zna podstawową terminologię związaną z historią starożytną
K_W04 Ma uporządkowaną wiedzę szczegółową dotyczącą historii starożytnej
K_W07 Zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji źródła historycznego

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje z zakresu historii starożytnej z wykorzystaniem różnych źródeł i dyscyplin
K_U03 Umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze w zakresie historii starożytnej, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K03 Potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania.
Metody dydaktyczne:
Podczas konwersatorium (jak sama nazwa wskazuje) stosowane są przede wszystkim metody dialogowe, przeplatane elementami wykładu z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej. Ponadto opracowując konkretne źródło historyczne stosowane są metody warsztatowe. Studenci przed zajęciami mają obowiązek zapoznania się ze źródłem, jest to najczęściej samodzielna praca z tekstem.
Treści programowe:
1. Zajęcia wstępne
2. Egipt. Bitwa pod Kadesz (F. Daumas, Od Narmera do Kleopatry, Warszawa 1973, s.338-340; lub: N. Grimal, Dzieje starożytnego Egiptu, Warszawa 2004, s.262-266).
3. Mezopotamia. Imperium asyryjskie (Kroniki Aszurnasirapli II, Salamansara III i Tiglatpilesara III).
4. Mezopotamia. Imperium neobabilońskie (S. Zawadzki, Mane, Tekel, Fares. Źródła do dziejów Babilonii chaldejskiej, Poznań 1996, 58-117; 2 Krl 24-25; Jr 52).
5. Izrael. Początki królestwa w Izraelu (1 Sm 8-12).
6. Grecja. Kolonizacja (Inskrypcja z Kyreny o założeniu kolonii: Herodot, Dzieje, przeł. S. Hammer, ks. IV (zwł. §§.145-202) [było kilka wydań począwszy od 1959]; Stela Założycieli, [w:] Wybór źródeł do historii starożytnej Grecji, red. A. Chankowski, Warszawa 1995, s. 28-29)
7. Grecja. Ustrój Sparty (Ksenofont, Ustrój spartański, [w:] A. Mączakowa, Wybór źródeł do dziejów starożytnej Grecji i Hellenizmu, Warszawa 1983, 45-50; Plutarch, Żywot Likurga, [w:] tegoż, Żywoty sławnych mężów, [wiele wydań]; ew. Plutarch, Żywot Likurga (fragment), [w:] A. Mączakowa, Wybór źródeł do dziejów starożytnej Grecji i Hellenizmu, Warszawa 1983, 39-44).
8. Grecja. Ustrój Aten (Arystoteles, Ustrój polityczny Aten, [wiele wydań]; ew. streszczenie [w:] A. Mączakowa, Wybór źródeł do dziejów starożytnej Grecji i Hellenizmu, Warszawa 1983)
9. Grecja. Wojny grecko-perskie (Herodot, Dzieje (Ateny w obronie Jonów, Maraton, Termopile, Salamina, Plateje))
10. Grecja. Aleksander Wielki (Plutarch, Żywot Aleksandra, [w:] tegoż, Żywoty sławnych mężów, [wiele wydań]).
11. Rzym. Prawo rzymskie (J. i M. Zabłoccy, Ustawa XII Tablic, Warszawa 2000).
12. Rzym. Wojny z Hannibalem (Appian z Aleksandrii, Historia Rzymska (wojny z Hannibalem))
13. Rzym. Cezar i Oktawian August (Swetoniusz, Cezar i August, [w:] Żywoty Cezarów, [wiele wydań]).
14. Chrześcijaństwo. Stosunki wczesnego Kościoła z Synagogą (Dzieje Apostolskie; Józef Flawiusz, Dawne Dzieje Izraela, Poznań 1979, ks. XX.9.1).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Zaliczenie z oceną. Studenci w ciągu semestru mają obowiązek zaliczyć trzy kolokwia pisemne dotyczące Bliskiego Wschodu, Grecji i Rzymu. Podczas zajęć studenci muszą wykazać się znajomością zadanego źródła i jego tła historycznego włączając w to znajomość mapy.
Literatura (podstawowa i zalecana):
podstawowe podręczniki:

M. Jaczynowska, D. Musiał, M. Stępień, Historia starożytna, Warszawa 1999.
A. Ziółkowski, Historia Powszechna. Starożytność, Warszawa 2009.
J. Wolski, Historia powszechna, t. I, Starożytność, Warszawa 1994.
Cywilizacje starożytne, red. A. Cotterel, Łódź 1990.
M. van de Mieroop, Historia starożytnego Bliskiego Wschodu, ok. 3000-323 p.n.e., Kraków 2009.
J. Zabłocka, Historia Bliskiego Wschodu w starożytności, Warszawa 1987.
D. Arnaud, Starożytny Wschód. Od wprowadzenia pisma do Aleksandra Wielkiego, Warszawa 1982.
B. Bravo, E. Wipszycka [i in.], Historia starożytnych Greków, t. I-III, Warszawa 1988-2009.
N. G. L. Hammond, Dzieje Grecji, Warszawa 1973.
T. Martin, Starożytna Grecja Od prehistorii do czasów hellenistycznych, Poznań 2016.
W. Lengauer, Starożytna Grecja okresu archaicznego i klasycznego, Warszawa 1999.
D. Musiał, Świat grecki od Homera do Kleopatry, Warszawa 2009.
J. M. Hall, Historia Grecji archaicznej, ok. 1200-479 p.n.e., Kraków 2011.
R. J. Rhodes, Historia Grecji. Okres klasyczny 478-323 p.n.e., Kraków 2009.
R. M. Errington, Historia świata hellenistycznego 323–30 p.n.e., Kraków 2010.
M. Jaczynowska, M. Pawlak, Starożytny Rzym, Warszawa 2008.
M. Carry, H. H. Scullard, Dzieje Rzymu, t. I-II, Warszawa 1992.
A. Ziółkowski, Historia Rzymu, Poznań 2004.
T. Martin, Rzym. Od Romulusa do Justyniana, Poznań 2014.

Historia starożytna - seminarium

Cele przedmiotu:
Celem seminarium jest przygotowanie pracy magisterskiej i doprowadzenie do egzaminu magisterskiego.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W03 Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu historii starożytnej
K_W04 Ma uporządkowaną, pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji szczegółową wiedzę z zakresu historii starożytnej

UMIEJĘTNOŚCI
K_U02 Posiada pogłębione umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów w zakresie historii starożytnej. Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować.
K_U01 Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy
K_U09 Posiada pogłębioną umiejętność przygotowania pracy pisemnej z zakresu historii starożytnej w języku polskim.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K03 Potrafi odpowiednio określić priorytety służące przygotowaniu pracy magisterskiej
Metody dydaktyczne:
Praca samodzielna (kwerenda i przygotowywanie pracy dyplomowej) pod kierunkiem prowadzącego.
Treści programowe:
Podczas zajęć studenci poznają podstawowe bibliografie, czasopisma, opracowania oraz publikowane źródła (pisane, ikonograficzne, archeologiczne) zarówno w formie tradycyjnej, jak i on-line. Przedstawiane są zasady pisania pracy naukowej ze szczególnym uwzględnieniem wstępu, zakończenia, bibliografii, przypisów, wykorzystania tabel, map, rysunków. Następnie wybierane są tematy prac magisterskich i omówione zasady przeprowadzenia kwerendy. Opracowany zostaje plan pracy, a następnie stopniowo są przedstawiane i omawiane poszczególne elementy powstających prac magisterskich.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawą oceny jest zaawansowanie w przygotowaniu pracy magisterskiej.
Literatura (podstawowa i zalecana):
The Ancient Near Eastern Texts, ed. J. B. Pritchard, Princeton 19693.
The Ancient Near East in Pictures, ed. J. B. Pritchard, Princeton 19692.
Texte aus der Umwelt des Alten Testaments, Bd. 1-3, ed. R. Borger, H. Lutzmann [i in.], Gütersloh 1982-1997.
The Context of Scripture, vol. 1-3, ed. W. W. Hallo, Leiden 1997-2002.
Pozostała literatura uzależniona od tematu pracy.

Kultura starożytnego Bliskiego Wschodu - proseminarium

Cele przedmiotu:
Zapoznanie studentów z problemami warsztatu historyka starożytnego Bliskiego Wschodu. Przygotowanie do samodzielnego zbierania źródeł i opracowań oraz ich krytycznego wykorzystania. Zajęcia mają przygotować do pracy na seminarium licencjackim.
Wymagania wstępne:
Podstawowa znajomość języka angielskiego bądź niemieckiego.
Efekty kształcenia:
K_W01 ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu nauk humanistycznych w systemie nauk oraz ich specyfice przedmiotowej i metodologicznej
K_W02 Zna podstawową terminologię nauk humanistycznych
K_W03 Ma uporządkowaną wiedzę ogólną, obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu historii starożytnego Bliskiego Wschodu
K_W05 Ma podstawową wiedzę o powiązaniach historii starożytnego Bliskiego Wschodu z innymi naukami humanistycznymi
K_W07 Zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji wytworów kultury i stanowiących źródła historyczne
K_W08 Zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady zakresu ochrony własności przemysłowej i prawa autorskiego
K_W09 Ma świadomość kompleksowej natury języka oraz jego złożoności i historycznej zmienności jego znaczeń
K_U01 Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje z zakresu historii starożytnego Bliskiego Wschodu.
K_U02 Posiada podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na rozwiązywanie problemów w zakresie historii starożytnego Bliskiego Wschodu.
K_U03 Umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze w zakresie historii starożytnego Bliskiego Wschodu, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego.
K_U04 Potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla historii i jej dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych w typowych sytuacjach profesjonalnych
K_U05 Potrafi rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury właściwych dla historii i jej dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym.
K_U06 Posiada umiejętności merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem poglądów innych autorów oraz formułowania wniosków.
K_U08 Posiada umiejętność przygotowania typowych prac pisemnych w języku polskim z zakresu historii starożytnego Bliskiego Wschodu dotyczących zagadnień szczegółowych, z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych, a także różnorodnych źródeł.
K_K01 Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie
K_K02 Potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role.
K_K03 Potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania.
Metody dydaktyczne:
Podczas omawiania podstaw warsztatu historyka stosowany jest tradycyjny wykład. Przedstawiając różnorakie publikacje zajęcia nabierają cech warsztatowych, zaś omawiając dane dostępne w on-line zajęcia mają charakter laboratoryjny. Wreszcie podczas omawiania powstających prac przez studentów, jak i przez prowadzącego stosowane są metody dialogowe.
Treści programowe:
Podczas zajęć studenci poznają podstawowe bibliografie, czasopisma, opracowania oraz publikowane źródła (pisane, ikonograficzne, archeologiczne) zarówno w formie tradycyjnej, jak i on-line. Przedstawiane są zasady pisania pracy naukowej ze szczególnym uwzględnieniem wstępu, zakończenia, bibliografii, przypisów, wykorzystania tabel, map, rysunków. Następnie wybierane są tematy prac proseminaryjnych i omówione zasady przeprowadzenia kwerendy. Opracowany zostaje plan pracy, a następnie stopniowo są przedstawiane i omawiane poszczególne elementy powstających prac proseminaryjnych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Podstawowym kryterium jest przygotowanie samodzielnej pracy proseminaryjnej. Oceniane będą: konstrukcja pracy, zastosowanie zasad warsztatu naukowego historyka, samodzielność w ujęciu tematu.
Literatura (podstawowa i zalecana):
zbiory źródeł: The Ancient Near Eastern Texts, ed. J. B. Pritchard, Princeton 19693; The Ancient Near East in Pictures, ed. J. B. Pritchard, Princeton 19692; Texte aus der Umwelt des Alten Testaments, Bd. 1-3, ed. R. Borger, H. Lutzmann [i in.], Gütersloh 1982-1997; The Context of Scripture, vol. 1-3, ed. W. W. Hallo, Leiden 1997-2002; pozostała literatura uzależniona od tematu pracy.

Miejsca święte judaizmu i islamu - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Podstawowym celem zajęć jest zapoznanie studentów z bogatą tradycją miejsc sakralnych w judaizmie i islamie. Chronologiczne spektrum zajęć rozciąga się od okresu starotestamentowego po współczesność.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W04 Ma uporządkowaną wiedzę związaną z miejscami sakralnymi judaizmu i islamu
K_W07 ma podstawową wiedzę o powiązaniach historii kultury materialnej judaizmu i islamu z historią życia codziennego, historią sztuki i historią religii.

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje związane z miejscami świętymi judaizmu i islamu
K_U06 umie rozpoznawać różne rodzaje sakralnych miejsc związanych z judaizmem i islamem oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno- kulturowym

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K02 ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy
K_K05 dostrzega i formułuje problemy moralne i etyczne związane z własną i cudzą pracą, poszukuje optymalnych rozwiązań, postępuje zgodnie z zasadami etyki, prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z opieką nad dobrami kultury oraz wykonywaniem zawodu przewodnika turystycznego
Metody dydaktyczne:
Zajęcia mają charakter warsztatowy, studenci na każde zajęcia przygotowują zadane przez prowadzącego źródło pisane lub opis zabytku/-ów, a następnie omawiają wraz z nim poznane treści poprzez dyskusję.
Treści programowe:
1. zajęcia wstępne
2. Miejsca święte w okresie Sędziów: Sdz 17-18.
3. Świątynia Salomona: 1 Krl 5,15-8,66
4. Centralizacja kultu za króla Ezechiasza: 2 Krl 18; 2 Krn 29-31; dane z wykopalisk w Arad i Beer-Szewa (Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, red. A. Negev, Warszawa 2002, s.32-34; http://ebibletools.com/israel/arad/index.html; http://ebibletools.com/israel/beersheba/index.html; http://www.bibleplaces.com/arad.htm; http://www.bibleplaces.com/beersheba.htm).
5. Centralizacja kultu za króla Ezechiasza c.d.
6. Zniszczenie Świątyni Jerozolimskiej przez Babilończyków: 2 Krl 23,31-25,30
7. Budowa Świątyni za Heroda: Ant. 15, XI:1-7; BJ 5, V:1-8.
8. Zniszczenie Świątyni przez Rzymian: BJ 5, VI-XIII; 6, I-IX.
9. Synagoga: powstanie, architektura, funkcje
10. Przykłady synagog na ziemiach polskich. Kirkut.
11. Mekka.
12. Medyna.
13. Współczesna architektura Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie, możliwości zwiedzania.
14. Meczet: powstanie, architektura, funkcje.
15. zajęcia zaliczeniowe
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Studenci zobowiązani są do zapoznania się z podanymi przez prowadzącego tekstami i zabytkami. Na zajęciach studenci aktywnie uczestniczą w dyskusji. Zajęcia kończy kolokwium sprawdzające wiedzę.
Literatura (podstawowa i zalecana):
A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989.
T. Jelonek, Dzieje Świątyni Jerozolimskiej, Kraków 2004.
K. Armstrong, Krótka historia islamu, Wrocław, 2004.
J. Danecki, Podstawowe wiadomości o islamie, Warszawa, 1998.
M. Hattstein, P. Delius, Islam: sztuka i architektura, Warszawa 2012.

Problemy bezpieczeństwa Bliskiego Wschodu - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
Ćwiczenia mają na celu zapoznanie studentów z wybranym materiałem źródłowym dotyczącym zagadnień bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie. Na tej podstawie studenci uczyć się będą samodzielności w formułowaniu opinii oraz dostrzegania manipulacji używanych przez różne strony konfliktów.
Wymagania wstępne:
Śledzenie bieżącej sytuacji polityczno-militarnej na Bliskim Wschodzie
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 Absolwent posiada wiedzę interdyscyplinarną z obszaru nauk społecznych, w tym szczególnie z zakresu nauk o bezpieczeństwie oraz ich relacji do innych nauk społecznych.
K_W02 Absolwent rozumie istotę oraz uwarunkowania bezpieczeństwa państwa zarówno w skali lokalnej, ogólnopaństwowej, jak i międzynarodowej, ze szczególnym uwzględnieniem Bliskiego Wschodu.
K_W07 Absolwent posiada wiedzę nt. zmian ustroju państw, systemów politycznych, struktur społecznych i systemów bezpieczeństwa oraz ich przyczyn i skutków na Bliskim Wschodzie.
K_W08 Absolwent posiada podstawową wiedzę nt. bezpieczeństwa, globalnego, systemów bezpieczeństwa państw Bliskiego Wschodu, a także bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego Unii Europejskiej.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Absolwent potrafi wykorzystywać zdobytą wiedzę teoretyczną dot. bezpieczeństwa narodowego oraz powiązanych z nim dziedzin wiedzy do analizowania i wyjaśniania kwestii szczegółowych odnoszących się do bezpieczeństwa państwa, ochrony porządku prawnego, integralności terytorialnej państwa oraz ochrony jego interesów ekonomicznych.
K_U03 Absolwent potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną związaną z naukami o bezpieczeństwie do analizowania zachowań ludzi i społeczeństwa, diagnozowania oraz prognozowania sytuacji mających wpływ na bezpieczeństwo narodowe, a także budować strategie działań dotyczących bezpieczeństwa narodowego w różnych obszarach życia państwa.
K_U04 Absolwent wykorzystując posiadaną wiedzę teoretyczną potrafi rozwiązywać konkretne problemy związane z bezpieczeństwem narodowym, prognozować działania zapewniające państwu bezpieczeństwo oraz przewidywać skutki tychże działań
K_U06 Absolwent potrafi prawidłowo oceniać zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego, a także identyfikować ich przyczyny, szczególnie w kontekście zagrożeń płynących z terenu Bliskiego Wschodu.
K_U07 Absolwent posiada umiejętność przygotowywania wystąpień ustnych dot. zagadnień bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych oraz różnorodnych źródeł.
K_U09 Absolwent umie pozyskiwać, przechowywać oraz przetwarzać informacje przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii informacyjnych.
K_U10 Absolwent posiada pogłębioną wiedzę na temat norm etycznych, które obowiązują w relacjach międzyludzkich.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K04 Absolwent jest przygotowany do samodzielnego zdobywania i doskonalenia wiedzy oraz umiejętności związanych z obszarem bezpieczeństwa narodowego oraz rozumie potrzebę stałego dokształcania się i podnoszenia własnych kwalifikacji zawodowych.
K_K06 Absolwent jest świadomy konieczności uwzględniania zasad etycznych w działaniach mających na celu zapewnienie najwyższych standardów bezpieczeństwa.
Metody dydaktyczne:
Analiza źródeł prowadzona przez grupę pod kierunkiem wykładowcy.
Treści programowe:
1. Zajęcia wstępne (Protokół Damasceński, Korespondencja McMahon-Husejn)
2. Upadek Imperium Osmańskiego i nowy porządek na Bliskim Wschodzie (1914-1923) (Układ Sykes-Picot, Deklaracja Balfoura)
3. Dwudziestolecie Międzywojenne i II Wojna Światowa na Bliskim Wschodzie (1923-1948) (Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 z 29 XI 1947 w sprawie podziału Palestyny)
4. Izrael/Palestyna 1948-1967 (Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 242 z 22 XI 1967)
5. Izrael/Palestyna 1967-1985
6. Syria i Liban
7. Irak i Iran (ustrój Iranu, zob.: http://www.psz.pl/117-polityka/mariusz-piskur-system-polityczny-islamskiej-republiki-iranu oraz dla chętnych konstytucja Islamskiej Republiki Iranu po angielsku: http://www.servat.unibe.ch/icl/ir00000_.html
8. Turcja (doktryna strategicznej głębi, zob.: http://www.stosunki.pl/content/koncepcja-strategicznej-g%C5%82%C4%99bi-stratejik-derinlik-jako-nowa-doktryna-polityki-zagranicznej-tu)
9. Egipt i Jordania
10. Kraje Półwyspu Arabskiego
11. Izrael/Palestyna po 1985 (porozumienie z Oslo, 13 IX 1993, zob.: https://web.archive.org/web/20021115183950/http://knesset.gov.il/process/docs/oslo_eng.htm)
12. Irak po 2003
13. Arabska Wiosna
14. Syria po 2011 (Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ z 15 XII 2015, zob. http://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_res_2254.pdf)
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Zaliczenie na podstawie aktywności na zajęciach i końcowego kolokwium.
Literatura (podstawowa i zalecana):
J. Zdanowski, Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku, Warszawa 2010.
G. Corm, Bliski Wschód w ogniu. Oblicza konfliktu 1956-2003, Warszawa 2003.
J. Zdanowski, Historia społeczeństw muzułmańskiego Bliskiego Wschodu w XX wieku, Warszawa 2013.
F. Halliday, Bliski Wschód w stosunkach międzynarodowych, Kraków 2009.
F. Ilkowski, S. Sulowski, Wybrane idee, partie i organizacje polityczne Bliskiego Wschodu, Warszawa 2014.
H. Jamsheer, Konflikt Bliskowschodni: Zarys i Dokumentacja, Płock 2004.
K. Czajkowska, A. Diawoł-Sitko, Systemy polityczne wybranych państw Bliskiego Wschodu, Warszawa 2012.
Bliski Wschód w XXI wieku. Polityka. Społeczeństwo. Zmiana, red. J. Marszałek-Kawa, J. Piechowiak-Lamparska, Toruń 2014.
Bliski Wschód coraz bliżej, red. J. Danecki, S. Sulowski, Warszawa 2011.
J. Armbruster, Arabska wiosna. Rewolucja w świecie islamskim, Wrocław 2011.
K. E. Schulze, Konflikt arabsko-izraelski, Warszawa 2010.

Problemy bezpieczeństwa Bliskiego Wschodu - wykład

Cele przedmiotu:
Celem wykładu jest zapoznanie studentów z problematyką bezpieczeństwa na współczesnym Bliskim Wschodzie. Aby ją zrozumieć konieczne jest jednak wprowadzenie historyczne ukazujące korzenie obecnych konfliktów.
Wymagania wstępne:
Śledzenie bieżącej sytuacji polityczno-militarnej na Bliskim Wschodzie
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 Absolwent posiada wiedzę interdyscyplinarną z obszaru nauk społecznych, w tym szczególnie z zakresu nauk o bezpieczeństwie oraz ich relacji do innych nauk społecznych.
K_W02 Absolwent rozumie istotę oraz uwarunkowania bezpieczeństwa państwa zarówno w skali lokalnej, ogólnopaństwowej, jak i międzynarodowej, ze szczególnym uwzględnieniem Bliskiego Wschodu.
K_W07 Absolwent posiada wiedzę nt. zmian ustroju państw, systemów politycznych, struktur społecznych i systemów bezpieczeństwa oraz ich przyczyn i skutków na Bliskim Wschodzie.
K_W08 Absolwent posiada podstawową wiedzę nt. bezpieczeństwa, globalnego, systemów bezpieczeństwa państw Bliskiego Wschodu, a także bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego Unii Europejskiej.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Absolwent potrafi wykorzystywać zdobytą wiedzę teoretyczną dot. bezpieczeństwa narodowego oraz powiązanych z nim dziedzin wiedzy do analizowania i wyjaśniania kwestii szczegółowych odnoszących się do bezpieczeństwa państwa, ochrony porządku prawnego, integralności terytorialnej państwa oraz ochrony jego interesów ekonomicznych.
K_U03 Absolwent potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną związaną z naukami o bezpieczeństwie do analizowania zachowań ludzi i społeczeństwa, diagnozowania oraz prognozowania sytuacji mających wpływ na bezpieczeństwo narodowe, a także budować strategie działań dotyczących bezpieczeństwa narodowego w różnych obszarach życia państwa.
K_U04 Absolwent wykorzystując posiadaną wiedzę teoretyczną potrafi rozwiązywać konkretne problemy związane z bezpieczeństwem narodowym, prognozować działania zapewniające państwu bezpieczeństwo oraz przewidywać skutki tychże działań
K_U06 Absolwent potrafi prawidłowo oceniać zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego, a także identyfikować ich przyczyny, szczególnie w kontekście zagrożeń płynących z terenu Bliskiego Wschodu.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K04 Absolwent jest przygotowany do samodzielnego zdobywania i doskonalenia wiedzy oraz umiejętności związanych z obszarem bezpieczeństwa narodowego oraz rozumie potrzebę stałego dokształcania się i podnoszenia własnych kwalifikacji zawodowych.
K_K06 Absolwent jest świadomy konieczności uwzględniania zasad etycznych w działaniach mających na celu zapewnienie najwyższych standardów bezpieczeństwa.
Treści programowe:
1. Zajęcia wstępne
2. Upadek Imperium Osmańskiego i nowy porządek na Bliskim Wschodzie (1914-1923)
3. Dwudziestolecie Międzywojenne i II Wojna Światowa na Bliskim Wschodzie (1923-1945)
4. Izrael/Palestyna 1948-1967
5. Izrael/Palestyna 1967-1985
6. Syria i Liban
7. Irak i Iran
8. Turcja
9. Egipt i Jordania
10. Kraje Półwyspu Arabskiego
11. Izrael/Palestyna po 1985
12. Irak po 2003
13. Arabska Wiosna
14. Syria po 2011
Literatura (podstawowa i zalecana):
J. Zdanowski, Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku, Warszawa 2010.
G. Corm, Bliski Wschód w ogniu. Oblicza konfliktu 1956-2003, Warszawa 2003.
J. Zdanowski, Historia społeczeństw muzułmańskiego Bliskiego Wschodu w XX wieku, Warszawa 2013.
F. Halliday, Bliski Wschód w stosunkach międzynarodowych, Kraków 2009.
F. Ilkowski, S. Sulowski, Wybrane idee, partie i organizacje polityczne Bliskiego Wschodu, Warszawa 2014.
H. Jamsheer, Konflikt Bliskowschodni: Zarys i Dokumentacja, Płock 2004.
K. Czajkowska, A. Diawoł-Sitko, Systemy polityczne wybranych państw Bliskiego Wschodu, Warszawa 2012.
Bliski Wschód w XXI wieku. Polityka. Społeczeństwo. Zmiana, red. J. Marszałek-Kawa, J. Piechowiak-Lamparska, Toruń 2014.
Bliski Wschód coraz bliżej, red. J. Danecki, S. Sulowski, Warszawa 2011.
J. Armbruster, Arabska wiosna. Rewolucja w świecie islamskim, Wrocław 2011.
K. E. Schulze, Konflikt arabsko-izraelski, Warszawa 2010.

Religie starożytnego Bliskiego Wschodu - warsztaty

Cele przedmiotu:
Podstawowym celem zajęć jest zapoznanie studentów z różnymi tradycjami religijnymi starożytnego Bliskiego Wschodu oraz dostrzeżenie śladów ich tradycji w świecie współczesnym.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W04 Ma uporządkowaną wiedzę szczegółową związaną z religiami starożytnego Bliskiego Wschodu
K_W07 Zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji źródeł historycznych

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje z zakresu historii religii Wschodu starożytnego z wykorzystaniem różnych źródeł i dyscyplin
K_U02 Posiada podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na rozwiązywanie problemów w zakresie historii religii Wschodu starożytnego .
K_U03 Umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze w zakresie historii religii Wschodu starożytnego, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K05 Ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy.
Metody dydaktyczne:
Zajęcia mają charakter warsztatowy, studenci na każde zajęcia przygotowują zadane przez prowadzącego źródło, a następnie omawiają wraz z nim poznane treści poprzez dyskusję.
Treści programowe:
 Mezopotamskie teksty mówiące o stworzeniu świata i człowieka: Enuma Eliš, Enki i Ninmah (Mity akadyjskie, tł. O. Drewnowska-Rymarz i in., Warszawa 2000; Mity sumeryjskie, tł. K. Szarzyńska, Warszawa 2000), por. Rdz 1-2.
 Obyczaje i wierzenia Mezopotamii (kryteria „cywilizacji” i „barbarzyństwa”, stosunki między ludźmi a bogami, życie pośmiertne, mit o potopie): akadyjski Epos o Gilgameszu; sumeryjskie opowiadania o Gilgameszu (Epos o Gilgameszu, tł. K. Łyczkowska i in., Warszawa 2003; Eposy sumeryjskie, tł. K. Szarzyńska, Warszawa 2003). por. Rdz 6,1-9,17.
 Egipska religia okresu Starego Państwa. Zabytki archeologiczne oraz fragmenty Tekstów Piramid (Zabytki starożytnego Egiptu, [w:] Sztuka świata, red. J. Pijoan, t.1, Warszawa 1989, s.55-173; Egipt. Świat faraonów, red. R. Schulz, M. Seidel, Köln 2001; Teksty piramid z piramidy Unisa, tł. A. Sarwa, Sandomierz 2006).
 Egipska religia okresu Średniego i Nowego Państwa. Zabytki archeologiczne oraz Wielki Hymn do Amona; Wielki Hymn do Atona.
 Mitologia syro-kananejska: Mity o Baalu z Ugarit (Baal i Jam, Baal i Mot).
 Religia Izraela w okresie Sędziów: Historia kapłana Miki Sdz 17-18.
 Religia Izraela w okresie monarchii podzielonej. Zjawisko profetyzmu 2 Krl 1; Reforma Ezechiasza 2 Krl 18; 2 Krn 29-31 oraz dane archeologiczne z wykopalisk w Arad i Beer-Szeba (Encyklopedia archeologiczna Ziemi Świętej, red. A. Negev, Warszawa 2002, s.32-34; http://ebibletools.com/israel/arad/index.html; http://www.bibleplaces.com/arad.htm).
 Mitologia Hetytów: Pieśń o Kumarbim; Mit o Telipinu. Por. znane greckie mity teogoniczne oraz o Demeter i Kore.
 Wierzenia i zwyczaje Persów: Herodot, Dzieje, I.131-140.
 Chrześcijaństwo. Początki rozwoju chrześcijaństwa i jego związki z judaizmem: Dzieje Apostolskie; List do Galatów; Józef Flawiusz, Starożytności Żydowskie XX.IX.1.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Studenci zobowiązani są do zapoznania się z podanymi przez prowadzącego źródłami. Na zajęciach studenci aktywnie uczestniczą w dyskusji. Zajęcia kończy kolokwium sprawdzające wiedzę.
Literatura (podstawowa i zalecana):
podstawowe podręczniki:
 M. Jaczynowska, D. Musiał, M. Stępień, Historia starożytna, Warszawa 1999.
 A. Ziołkowski, Historia powszechna. Starożytność, Warszawa 2009.
 M. van de Mieroop, Historia starożytnego Bliskiego Wschodu, ok. 3000-323 p.n.e., Kraków 2009.
 J. Zabłocka, Historia Bliskiego Wschodu w starożytności, Warszawa 1987.
 D. Arnaud, Starożytny Wschód. Od wprowadzenia pisma do Aleksandra Wielkiego, Warszawa 1982.

Wybrane zagadnienia źródłoznawcze i metodologiczne historii religii - wykład

Cele przedmiotu:
Pierwszym celem zajęć jest zapoznanie studentów z podstawową terminologią i metodami używanymi w badaniach nad historią religii. Drugim celem jest zapoznanie studentów z podstawowymi typami źródeł używanych w warsztacie historyka religii epok starożytnej i średniowiecza oraz cechami tych religii.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
K_W01 Ma pogłębioną wiedzę o specyfice przedmiotowej i metodologicznej nauk zajmujących się religią (w szczególności historii religii), którą jest w stanie rozwijać i twórczo stosować w działalności profesjonalnej
K_W02 Zna terminologię historii religii na poziomie rozszerzonym
K_W03 Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu historii religii
K_W04 Ma uporządkowaną, pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji szczegółową wiedzę z zakresu historii religii starożytności i wczesnego średniowiecza
K_W05 Ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach historii religii i jej dyscyplin z innymi naukami humanistycznymi, pozwalającą na integrowanie perspektyw właściwych dla kilku dyscyplin naukowych
K_W06 Ma szczegółową wiedzę o współczesnych dokonaniach, ośrodkach i szkołach badawczych z obszaru historii religii
K_W07 Zna i rozumie zaawansowane metody analizy, interpretacji, wartościowania i problematyzowania różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych właściwe dla historii religii
UMIEJĘTNOŚCI
K_U04 Posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych oraz jej zastosowania w nietypowych sytuacjach profesjonalnych
K_U05 Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych rodzajów wytworów kultury właściwych dla historii, stosując oryginalne podejścia, uwzględniające nowe osiągnięcia humanistyki, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym
K_U06 Posiada umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań
K_U07 Posiada umiejętność formułowania opinii krytycznych o wytworach kultury na podstawie wiedzy naukowej i doświadczenia oraz umiejętność prezentacji opracowań krytycznych w różnych formach i w różnych mediach
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K01 Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób
K_K02 Potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role
Metody dydaktyczne:
Wykład z prezentacją multimedialną i elementami dyskusji
Treści programowe:
1. zajęcia wstępne. Podstawowa terminologia: historia religii, comparative history of religion, Religionsgeshichte. Początki badań nad religią. Stosunek wobec innych dyscyplin, takich jak antropologia religii, filozofia religii, etnografia, religioznawstwo, teologia. Postawa historyka religii wobec religii. Racjonalność a religia
2. Ewolucjonistyczne teorie dotyczące pochodzenia religii.
3. Funkcjonalistyczne teorie dotyczące pochodzenia religii.
4. Definicja religii. Rodzaje religii.
5. Definicja rytuału. Obrzędy przejścia.
6. Magia i czary.
7. Definicja mitu.
8. Religia starożytnej Mezopotamii.
9. Religia starożytnego Egiptu.
10. Religie Semitów Zachodnich.
11. Religie Hurytów i Hetytów.
12. Religia starożytnej Grecji.
13. Religia starożytnego Rzymu.
14. Wczesne chrześcijaństwo.
15. Religia Słowian.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Wiedza i umiejętności z zakresu przedstawianego podczas wykładu będzie weryfikowana podczas egzaminu na koniec roku. Kompetencje społecne będą weryfikowane podczas elementów dyskusji w czasie wykładów.
Literatura (podstawowa i zalecana):
Literatura podstawowa:
F. Bowie, Antropologia religii, Kraków 2008.
M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, Warszawa 2007-2008.
G. Lanczkowski, Wprowadzenie do religioznawstwa, Warszawa 1986.
Literatura uzupełniająca:
R. Benedict, Wzory kultury, Warszawa 1966.
M. Douglas, Czystość i zmaza, Warszawa 2007.
É. Durkheim, Elementarne formy życia religijnego: system totemiczny, Warszawa 1990.
M. Eliade, Sacrum i profanum: o istocie religijności, Warszawa 1996.
M. Eliade, Traktat o historii religii, Warszawa 2000.
J. Frazer, Złota gałąź, Warszawa 1996.
C. Lévi-Strauss, Totemizm dzisiaj, Warszawa 1968.
C. Lévi-Strauss, Smutek tropików, Warszawa 1960.
B. Malinowski, Mit, magia, religia, Warszawa 1990.
H. Spencer, Zasady socjologii, Warszawa 1907.
E. B. Tylor, Cywilizacja pierwotna, Warszawa 1896-1898.
H. Zimoń, Monoteizm pierwotny. Teoria Wilhelma Schmidta i jej krytyka w wiedeńskiej szkole etnologicznej, Katowice 1989.