Opisy zajęć

Morfologia - seminarium

Opis zajęć:
Główny wątek seminarium to miejsce składnika morfologicznego w gramatyce, a także zarys chronologiczny rozwoju teorii morfologii generatywnej. Omówione zostaną także wybrane kwestie współczesnej leksykologii, semantyki leksykalnej oraz typologii językowej (ze szczególnym uwzględnieniem typologii systemów morfologicznych).
Program seminarium obejmuje m.in. następujące zagadnienia:
1) Miejsce składnika morfologicznego w modelu gramatyki; 2) Rozwój teorii morfologii w gramatyce generatywnej (chronologiczny przegląd najważniejszych publikacji); 3) Główne kierunki współczesnej morfologii: morfologia transformacyjna a leksykalistyczna, morfologia leksykalna, naturalna, prozodyczna, itd., główni przedstawiciele, podstawowe założenia, 4) Teoria morfologii w analizie danych językowych (porównanie wybranych zjawisk i problemów analitycznych w języku angielskim i polskim); 5) Morfologia a inne działy językoznawstwa (związki ze składnią, semantyką, fonologią; morfologia historyczna, morfologia komputerowa, morfologia w badaniach psycholingwistycznych); 6) Semantyczne aspekty słowotwórstwa i fleksji; 7) Morfologicznie kodowane pojęcia i ich kategoryzacja; 8) Definicja i zakres typologii językowej; 9) Historia badań typologicznych w językoznawstwie amerykańskim; 10) System typologiczny Edwarda Sapira; 11) Typologia systemów morfologicznych; 12) Typologiczne aspekty podstawowych pojęć morfologicznych (wyraz, morfem, proces morfologiczny, itd.); 13) Uniwersalia językowe a morfologia.
Literatura (podstawowa i zalecana):
Podręczniki

Adams, Valerie. 1973. An introduction to modern English word-formation. London: Longman.
Adams, Valerie. 2001. Complex words in English. Harlow: Longman.
Aronoff, Mark and Kirsten Fudeman. 2005. What is morphology? Oxford: Blackwell.
Bauer, Laurie. 1983. English word-formation. Cambridge: Cambridge University Press.
Bauer, Laurie. 1988. Introducing linguistic morphology. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Booij, Geert. 2005. The grammar of words. An introduction to linguistic morphology. Oxford: Oxford University Press.
Booij, Geert, Christian Lehmann, and Joachim Mugdan (eds.). 2000/2004. Morphology. An international handbook on inflection and word-formation. Berlin: De Gruyter.
Carstairs-McCarthy, Andrew. 1992. Current morphology. London: Routledge.
Carstairs-McCarthy, Andrew. 2002. An introduction to English morphology. Edinburgh: Edinburgh Univ. Press.
Coates, Richard. 1999. Word structure. London: Routledge.
Haspelmath, Martin. 2002. Understanding morphology. London: Arnold.
Jensen, John T. 1990. Morphology: word structure in generative grammar. Amsterdam: John Benjamins.
Katamba, Francis. 1993. Morphology. London: Macmillan.
Katamba, Francis. 1994. English words. London: Routledge.
Marchand, Hans. 1969. The categories and types of present-day English word-formation (2nd edition). München: C.H. Beck'sche Verlagsbuchhandlung.
Matthews, Peter H. 1974. Morphology. An introduction to the theory of word structure. Cambridge: Cambridge University Press (2nd edition 1991).
Plag, Ingo. 2003. Word-Formation in English. Cambridge: Cambridge University Press.
Ruszkiewicz, Piotr. 1997. Morphology in generative grammar. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Scalise, Sergio. 1984. Generative morphology. Dordrecht: Foris.
Shopen, Timothy (ed.). 1985. Language typology and syntactic description, vol III: Grammatical categories and the lexicon. Cambridge: Cambridge University Press.
Spencer, Andrew. 1991. Morphological theory. Oxford: Basil Blackwell.
Spencer, Andrew and Arnold Zwicky (eds.). 1998. The handbook of morphology. Oxford: Blackwell.
Štekauer, Pavol and Rochelle Lieber (eds.). 2005. Handbook of word-formation. Dordrecht: Springer.
Szymanek, Bogdan. 1989. Introduction to morphological analysis. Warszawa: PWN (3rd edition 1998).

Monografie

Anderson, Stephen R. 1992. A-morphous morphology. Cambridge: Cambridge University Press.
Aronoff, Mark. 1976. Word formation in generative grammar. Cambridge, MA: MIT Press.
Bauer, Laurie. 2001. Morphological productivity. Cambridge: Cambridge University Press.
Beard, Robert. 1995. Lexeme-Morpheme Base Morphology. Albany: State University of New York Press.
Bybee, Joan L. 1985. Morphology. A study of the relation between meaning and form. Amsterdam: John Benjamins.
Lieber, Rochelle. 1992. Deconstructing morphology: word formation in syntactic theory. Chicago: The University of Chicago Press.
Lieber, Rochelle. 2004. Morphology and lexical semantics. Cambridge: Cambridge University Press.
Selkirk, Elizabeth O. 1982. The syntax of words. Cambridge, MA: MIT Press.

Plus wybrane artykuły.
Wymagania wstępne i efekty kształcenia:
Celem jest zapoznanie seminarzystów z aktualnie rozwijanymi modelami morfologii, zwrócenie uwagi na spory teoretyczne, jak i metody oraz kontrowersje analityczno-opisowe. Efektem tych prac powinna być dobra orientacja studentów w podstawowych problemach współczesnej morfologii, jak i nabycie sprawności niezbędnych do samodzielnego napisania pracy magisterskiej (umiejętność stosowania odpowiednich metod analizy, rozumowania i wnioskowania, adekwatnego posługiwania się elementami dyskursu językoznawczego, itp.).
Ograniczenia: Wcześniejsze zaliczenie istotnych przedmiotów językoznawczych, w szczególności gramatyki opisowej języka angielskiego oraz morfologii.
Metody dydaktyczne: Zróżnicowane metody pracy obejmują elementy dyskusji, analizy tekstu, wykładu, rozwiązywania problemów, ćwiczeń analitycznych, a także prezentacje indywidualne oraz pisanie krótkich esejów.
Warunki zaliczenia oraz kryteria oceny:
Przedstawienie pierwszego rozdziału pracy magisterskiej, opracowanie wstępnej bibliografii, zebranie materiału językowego.

Morfologia języka angielskiego - seminarium

Opis zajęć:
Morfologia derywacyjna języka angielskiego, tworzenie złożeń, morfologia porównawcza angielsko-polska.
Literatura (podstawowa i zalecana):
W zależności od tematu wybranego przez studenta.
Wymagania wstępne i efekty kształcenia:
Znajomość języka angielskiego (znajomość języka polskiego - przy pracy kontrastywnej).; W wypadku nadmiaru kandydatów - rozmowa kwalifikacyjna.

Wstęp do językoznawstwa - ćwiczenia

Opis zajęć:
Program zajęć obejmuje m.in. następujące zagadnienia:
- Ogólne terminy i pojęcia językoznawstwa i teorii gramatyki
- Wzajemne związki morfologii, fonologii i składni w perspektywie wielości i różnorodności języków
- Typologia językowa a uniwersalia językowe (typologiczna klasyfikacja języków)
- Semantyka jako składnik gramatyki i dziedzina językoznawstwa
- Pragmatyka i teoria aktów mowy
- Zarys historii lingwistyki w XIX i XX wieku
- Główne szkoły współczesnego językoznawstwa i ich przedstawiciele
- Społeczne aspekty języka, znaczenie zróżnicowania językowego (socjolingwistyka, etnolingwistyka), dialekt a idiolekt (dialektologia), styl, slang, żargon, funkcje języka
- Językoznawstwo historyczne (genetyczna klasyfikacja języków, ze szczególnym uwzględnieniem rodziny języków indoeuropejskich)
- Język a pismo
- Akwizycja języka (ontogeneza mowy)
- Elementy neurolingwistyki i psycholingwistyki (język a mózg człowieka, przetwarzanie języka naturalnego)
- Język naturalny a informatyka i technologia komputerowa
- Podsumowanie i powtórzenie materiału
Literatura (podstawowa i zalecana):
Fromkin, Victoria, and Robert Rodman (1993) An Introduction to Language. Fort Worth: Harcourt Brace Jovanovich (podręcznik główny).

Blake, Barry (2008) All About Language. Oxford: Oxford University Press.

O'Grady, William, Michael Dobrovolsky and Francis Katamba (eds.) (1997) Contemporary Linguistics. An Introduction. London and New York: Longman.

Sapir, Edward (1921) Language. An Introduction to the Study of Speech. New York and London. Harcourt Brace Jovanovich.

Oraz wybrane artykuły i źródła Internetowe.
Wymagania wstępne i efekty kształcenia:
Głównym celem kursu jest zapoznanie studentów z teorią i praktyką opisową oraz badawczą współczesnego językoznawstwa, przedstawienie najważniejszych dokonań światowej lingwistyki, ukazanie różnorodności szkół, kierunków i zastosowań.
Ograniczenia: Podstawowa wiedza dotycząca następujących składników gramatyki opisowej języka angielskiego: fonetyka/fonologia, morfologia, składnia. Znajomość szkolnej (tradycyjnej) gramatyki języka polskiego.
Metody dydaktyczne: Zróżnicowane metody pracy obejmują elementy dyskusji, pracy w grupach, wykładu, rozwiązywania problemów, ćwiczeń analitycznych oraz prezentacji indywidualnych.
Warunki zaliczenia oraz kryteria oceny:
2-3 testy w semestrze, indywidualna prezentacja na zadany temat, egzamin końcowy w formie testu