Architektonika, ikonografia i zdobnictwo instrumentów muzycznych - wykład

Cele przedmiotu:
C1 - Zaznajomienie z wyglądem zewnętrznym, technikami zdobniczymi instrumentów muzycznych
C2 - Wskazanie wpływu przemian kulturowych i cywilizacyjnych na wykonawstwo instrumentów
C3 - Analiza ikonografii instrumentów muzycznych
Wymagania wstępne:
1. Ogólna wiedza z zakresu historii muzyki
2. Podstawowe informacje z historii sztuki (architektury, rzeźby, malarstwa, fotografii i in.)
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowana znajomość i rozumie główne kierunki we współczesnym ujmowaniu zagadnień dotyczących wyglądu zewnętrznego instrumentów - M_W06.
2. Student zna techniki i cechy charakterystyczne prac najważniejszych wykonawców instrumentów muzycznych - M_W08

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wymienić i opisać źródła do wyglądu zewnętrznego instrumentów muzycznych w procesie rozwojowym - M_U01.
2. Student potrafi dokonać zestawienia i porównania czasu powstania instrumentów zer stosowanymi technikami zdobienia oraz typem budowy - M_U08.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania wyglądu zewnętrznego instrumentów muzycznych M_K07.
2. Student ma świadomość znaczenia procesu doskonalenia się technik wykonania i zdobienia instrumentów muzycznych dla współczesnego instrumentoznawstwa - M_K09.
Metody dydaktyczne:
wykład, prezentacja na żywo wybranych instrumentów, analiza porównawcza z wykorzystaniem źródeł ikonograficznych i pisanych, prezentacja multimedialna
Treści programowe:
Budowa, techniki wykonania i zdobienia prehistorycznych narzędzi dźwiękowych
Instrumenty starożytności - konstrukcja, wygląd zewnętrzny
Typologia instrumentarium średniowiecznego z uwzględnieniem cech charakterystycznych dla poszczególnych regionów Europy i świata
Rozwój instrumentów w okresie Renesansu i Baroku
Przemiany instrumentarium na przestrzenia Klasycyzmu i XIX wieku
Typologia prospektów organowych od średniowiecza do współczesności
Instrumenty (w tym dawne) we współczesności, instrumenty elektroniczne
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna

(W) - Student nie zna terminów z zakresu wyglądu zewnętrznego instrumentów muzycznych.
(U) - Student nie potrafi zastosować podstawowych pojęć w opisie instrumentów muzycznych.
(K) - Student nie potrafi twórczo wykorzystać zdobytej wiedzy na temat wyglądu zewnętrznego instrumentów.

Ocena dostateczna

(W) - Student zna jedynie podstawowe terminy z zakresu wyglądu zewnętrznego instrumentów muzycznych.
(U) - Student potrafi zastosować jedynie podstawowe pojęcia w opisie instrumentów muzycznych.
(K) - Student potrafi twórczo wykorzystać jedynie niewielką część ze zdobytej wiedzy na temat wyglądu zewnętrznego instrumentów.

Ocena dobra

(W) - Student zna większość terminów z zakresu wyglądu zewnętrznego instrumentów muzycznych.
(U) - Student potrafi zastosować większość pojęć w opisie instrumentów muzycznych.
(K) - Student potrafi twórczo wykorzystać znaczną część ze zdobytej wiedzy na temat wyglądu zewnętrznego instrumentów.

Ocena bardzo dobra

(W) - Student zna wszystkie terminy z zakresu wyglądu zewnętrznego instrumentów muzycznych.
(U) - Student potrafi zastosować wszystkie pojęcia w opisie instrumentów muzycznych.
(K) - Student potrafi twórczo wykorzystać pełnię zdobytąej wiedzy na temat wyglądu zewnętrznego instrumentów.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
- E. Smulikowska, Prospekty organowe w dawnej Polsce, Wrocław 1989.
- E. Smulikowska, Organ-Cases in Poland as works of art, t. 2: The Polish Organ, Warszawa 1993.
- C. Sachs: Historia instrumentów muzycznych, Kraków 1989;
- W. Kamiński: Instrumenty muzyczne na ziemiach polskich, Kraków 1971;
- K. Sikorski: Instrumentoznawstwo, Kraków 1975;
- A. Buchner: Encyklopedia instrumentów muzycznych, Racibórz 1995;
- J. Gołos: Przewodnik po dawnym instrumentarium organowym dla potrzeb ikonografii zabytkowych instrumentów muzycznych, Legnica 1988.
- D. Popławska: Średniowieczne instrumenty strunowe, Warszawa 1996.
- T. Lewińska: Polskie ludowe instrumenty muzyczne, Warszawa 2001.
- Słownik terminologiczny zabytków, z. 3: Instrumenty muzyczne, cz. 1: Instrumenty klawiszowe, oprac. J. Gołos, Z. Kobus, B. Vogel, Warszawa 1991
- Słownik terminologiczny zabytków, z. 3: Instrumenty muzyczne, cz. 2: Instrumenty strunowe, dęte, perkusyjne, samogrające i varia, oprac. J. Gołos, O. Siejna-Bernady, M. Zeyland-Korytek, Warszawa 1995.
- Polska sztuka lutnicza 1954-2004. Materiały na międzynarodowe sympozjum lutnicze 19-20 listopada 2004, red. M. Waller, Warszawa 2004.
- J. Gembalski, Muzeum Organów Śląskich. Katowice 2013.
- Polska szkoła lutnicza. Instrumenty Grobliczów i Dankwartów, cz. 1, red. P Frankowski, Poznań 2016.

Historia instrumentów muzycznych - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z informacjami nt. historycznego rozwoju budowy instrumentów oraz ich wyglądu zewnętrznego i cech charakterystycznych
C 2 - Zapoznanie studentów z tradycjami budowy instrumentów
C 3 - Zapoznanie studentów działalnością najważniejszych profesjonalnych budowniczych i producentów instrumentów na przestrzeni dziejów
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień dotyczących historii muzyki.
W 2 - Dysponowanie podstawową wiedzą z zakresu historii Polski i świata
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowana znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Student zna i rozumie główne stanowiska współczesnej muzykologii nt. historii instrumentów M_W07
3. Student ma uporządkowaną wiedzę nt. historii instrumentów i tradycji ich budowy.
4. Student zna biografię i działalność najważniejszych budowniczych oraz producentów instrumentów.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wymienić główne zagadnienia z zakresu historii instrumentów.
2. Student potrafi scharakteryzować tradycje budowy instrumentów oraz cechy charakterystyczne i wygląd narzędzi dźwiękowych.
3. Student potrafi podać podstawowe fakty z biografii i działalności najważniejszych profesjonalnych .
4.Student ma umiejętność krytycznej oceny wydarzeń z historii instrumentów oraz wypowiadania swoich opinii na temat faktów historycznych M_U07

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania historii instrumentów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu danych zjawisk M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Metody wykładu wspieranego technikami audiowizualnymi; prezentacje nagrań brzmienia instrumentów w ich historycznym rozwoju, prezentacja działalności wybranych budowniczych i producentów; słuchanie i analiza brzmienia wybranych typów instrumentów.
Treści programowe:
- Terminologia związana z badaniami instrumentologicznymi,
- Podział instrumentów muzycznych,
- Geneza i rozwój instrumentów smyczkowych (starożytność-współczesność),
- Historia instrumentów strunowych szarpanych oraz wyposażonych w mechanizm klawiszowy,
- Rozwój instrumentów dętych drewnianych
- Instrumenty dęte blaszane
- Historia instrumentów z grupy membranofonów
- Powstanie i ewolucja instrumentów z grupy idiofonów (z wibratorem w postaci płyt, z wibratorem w postaci sztabek, z mechanizmem klawiszowym)
- Inne narzędzia dźwiękowe na przestrzeni dziejów
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Frekwencja oraz odpowiedź ustna:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych faktów z: historii instrumentów i działalności ich słynnych wykonawców i producentów.
(U) Student nie potrafi scharakteryzować głównych typów instrumentów i omówić tradycji ich budowy.
(K) Student nie ma świadomości znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena dostateczna
(W) Student zna w stopniu dostatecznym podstawowe fakty z historii instrumentów i działalności ich słynnych wykonawców i producentów.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi scharakteryzować główne typy instrumentów i omówić tradycje ich budowy.
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena dobra
(W) Student zna podstawowe fakty z historii instrumentów i działalności ich słynnych wykonawców i producentów.
(U) Student potrafi scharakteryzować główne typy instrumentów i omówić tradycje ich budowy.
(K) Student ma dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna biegle historię instrumentów i działalność ich słynnych wykonawców i producentów.
(U) Student swobodnie i krytycznie potrafi scharakteryzować główne typy instrumentów i omówić tradycje ich budowy.
(K) Student ma bardzo dobrą znaczenia muzycznego dziedzictwa historii instrumentów we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym oraz bierze w nim udział.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
LITERATURA PODSTAWOWA:
1. K. Sachs, Historia instrumentów muzycznych, tłum. S. Olędzki, Warszawa 2005,
2. K. Sikorski, Instrumentoznawstwo, Kraków 1975,
3. W. Kamiński, Instrumenty muzyczne na ziemiach polskich. Zarys problematyki rozwojowej, Kraków 1971

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1. W. Kamiński, Instrumentarium muzyczne w Polsce średniowiecznej, w: Musica medii aevi, t. 2, Kraków 1968,
2. G. Kubies, Instrumenty muzyczne w Starym Testamencie, "Studia Bobolanum" 2003 nr 2.
3. J. Montagu, Instrumenty muzyczne Biblii, tłum. G. Kubies, Kraków 2006,
4. S. Olędzki, Polskie instrumenty ludowe, Kraków 1978,
5. Polska Szkoła Lutnicza. Instrumenty Grobliczów i Dankwartów, red. P. Frankowski, Poznań 2014,
6. Z. Przerembski, Dudy. Dzieje instrumentu w kulturze staropolskiej, Warszawa 2006,

Historia muzyki - Klasycyzm - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów ze stylami i estetyką, cechami głównych form i gatunków muzycznych oraz techniką kompozytorską w klasycyzmie.
C 2 - Zapoznanie studentów z biografią i twórczością najważniejszych kompozytorów z okresu klasycyzmu.
C 3 - Wskazanie specyfiki kulturowej różnych ośrodków muzycznych oraz ich wzajemnych relacji.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość zagadnień dotyczących historii muzyki w poprzednich okresach.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowana znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Student zna i rozumie główne stanowiska współczesnej muzykologii nt. klasycyzmu w muzyce M_W07
3. Student ma uporządkowaną wiedzę z historii muzyki klasycyzmu, zna style i estetykę muzyki klasycyzmu, cechy głównych form i gatunków muzycznych oraz technikę kompozytorską tego okresu w muzyce M_W06
4. Student zna biografię i twórczość czołowych kompozytorów z okresu klasycyzmu.
5. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania epoki klasycyzmu w muzyce wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu danej epoki M_W07

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wymienić style i określić estetykę muzyki klasycyzmu.
2. Student potrafi podać cechy głównych form i gatunków muzycznych oraz określić technikę kompozytorską.
3. Student potrafi podać biografię i twórczość czołowych kompozytorów z okresu klasycyzmu.
4.Student ma umiejętność krytycznej oceny epoki klasycyzmu w muzyce oraz wypowiadania swoich opinii na temat faktów historycznych M_U07
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student potrafi wykorzystać wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania epoki klasycyzmu w muzyce wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w postrzeganiu i wartościowaniu danej epoki M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym, a zwłaszcza muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Metody wykładu wspieranego technikami audiowizualnymi; słuchanie i analiza wybranych dzieł muzycznych; praca własna studentów (m. in. poznawanie utworów nieuwzględnionych podczas zajęć, uzupełnianie wiadomości w oparciu o wskazaną literaturę).
Treści programowe:
Treści programowe:
- Chronologia oraz tło kulturowe, polityczne i społeczne klasycyzmu.
- Założenia estetyczne i cechy klasycyzmu w muzyce.
- Okres przedklasyczny (styl galant).
- Szkoły w okresie przedklasycznym (berlińska, starowiedeńska, mannheimska).
- Kompozytorzy działający poza szkołami.
- Rozwój opery.
- Oratorium w XVIII w.
- Twórczość klasyków wiedeńskich (Haydna, Mozarta i Beethovena).
- Działalność innych kompozytorów
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych faktów z biografii i twórczości kompozytorów z epoki klasycyzmu, nie zna stylów, form i gatunków tej muzyki.
(U) Student nie potrafi krytycznie ocenić epoki klasycyzmu w muzyce oraz wypowiedzieć swoich opinii na temat faktów historycznych
(K) Student nie ma świadomości znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dostateczna
(W) Student dostatecznie zna podstawowe fakty z biografii i twórczości kompozytorów z epoki klasycyzmu, style, formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student w stopniu dostatecznym krytycznie ocenia epokę klasycyzmu w muzyce oraz wypowiada swoje opinie na temat faktów historycznych
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dobra
(W) Student dobrze zna większość faktów z biografii i twórczości kompozytorów z epoki klasycyzmu, style, formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student w stopniu dobrym krytycznie ocenia epokę klasycyzmu w muzyce oraz wypowiada swoje opinie na temat faktów historycznych
(K) Student ma dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna bardzo dobrze fakty z biografii i twórczości kompozytorów z epoki klasycyzmu, style, formy i gatunki tej muzyki.
(U) Student swobodnie ocenia epokę klasycyzmu w muzyce oraz wypowiada swoje opinie na temat faktów historycznych
(K) Student ma bardzo dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa epoki klasycyzmu we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym oraz bierze w nim aktywny udział
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura podstawowa:
1. Ch. Rosen, Styl klasyczny. Haydn, Mozart, Beethoven, tłum. R. Augustyn, Kraków 2014.
2. J. Chomiński: Historia muzyki, cz. I-II, Kraków 1990.
3. K. Geiringer: Haydn, Kraków 1985.
4. A. Einstein: Mozart, Kraków 1983.
5. S. Łobaczewska: Beethoven, Kraków 1983.

Literatura uzupełniająca:
1. B. Schaeffer: Dzieje muzyki, Warszawa 1983.
2. Encyklopedia muzyczna PWM, Część Biograficzna.
3. A. Mądry, Carl Philipp Emanuel Bach. Estetyka-stylistyka-dzieło, Poznań 2003,
4. A. Nowak-Romanowicz, Klasycyzm (Historia muzyki polskiej, t. 4), Warszawa 1995,
5. B. Stróżyńska, Symfonia w XVIII-wiecznej Polsce. Teoria, repertuar i cechy stylistyczne, Łódź 2015,
6. Ch. Rosen, The classical style. Haydn, Mozart, Beethoven, New York 1997.

Literatura symfoniczna - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C1-Podniesienie znajomości literatury symfonicznej wśród studentów
C2-Przygotowanie do profesjonalnego omawiania symfoniki podczas publicznych wystąpień i publikacji naukowych, a zwłaszcza popularyzatorskich i recenzyjnych
Wymagania wstępne:
W1 - Ogólna wiedza na temat historii muzyki, zwłaszcza od XVIII w.
W2 - Podstawowa znajomość form i gatunków muzycznych, a także styli występujących w sztuce muzycznej na przestrzeni od XVII w. do współczesności
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowaną znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Student zna i rozumie główne stanowiska współczesnej muzykologii nt. muzyki symfonicznej M_W07
3. Student ma uporządkowaną wiedzę na temat form muzyki symfonicznej i jej stylistyki w różnych okresach.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student ma umiejętność rozpoznawania reprezentatywnych dzieł muzyki symfonicznej.
2. Student potrafi fachowo wypowiedzieć się na temat konkretnych przykładów literatury symfonicznej.
3. Student potrafi opisać/zrecenzować w sposób publicystyczny wykonanie dzieła symfonicznego.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania muzyki symfonicznej z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzyki symfonicznej we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Wykład wprowadzający, omówienie, prezentacje audiowizualne, referaty własne studentów, dyskusja w grupie, wspólny udział w wybranych wydarzeniach artystycznych
Treści programowe:
1. Powstanie i rozwój głównych form muzyki symfonicznej
2. Symfonika w okresie przedklasycznym i w epoce klasycyzmu
3. Literatura symfoniczna w XIX w.
4. Kompozytorzy muzyki symfonicznej w XX w.
5. Najnowsze trendy muzyki symfonicznej
6. Symfonika polska na tle muzyki kręgu europejskiego
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych form muzyki symfonicznej.
(U) Student nie potrafi rozpoznać ani omówić głównych styli symfoniki polskiej i europejskiej.
(K) Student nie ma żadnej świadomości znaczenia dziedzictwa muzyki symfonicznej we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dostateczna
(W) Student w stopniu dostatecznym zna podstawowe formy muzyki symfonicznej
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi rozpoznać i omówić główne style symfoniki polskiej i europejskiej .
(K) Student ma niewielką świadomość znaczenia dziedzictwa muzyki symfonicznej we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena dobra
(W) Student zna podstawowe formy muzyki symfonicznej
(U) Student potrafi rozpoznać i omówić główne style symfoniki polskiej i europejskiej
(K) Student ma dobrą świadomość znaczenia dziedzictwa muzyki symfonicznej we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna biegle podstawowe formy muzyki symfonicznej
(U) Student potrafi biegle rozpoznać i omówić główne style symfoniki polskiej i europejskiej.
(K) Student ma pełną świadomość znaczenia dziedzictwa muzyki symfonicznej we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
PODSTAWOWA
podręczniki historii muzyki poszczególnych epok
nuty w zbiorach Biblioteki Instytutu Muzykologii KUL oraz Czytelni Zbiorów Specjalnych (Zbiory Muzyczne)
zbiory filmowe (m.in. Mediateka)
UZUPEŁNIAJĄCA
P. Grodecki, Święto wiosny Igora Strawińskiego i X symfonia e-moll op. 93 Dmitrija Szostakowicza w autorskich wersjach na duet fortepianowy. Wybrane zagadnienia, Rzeszów 2013
K. Kiwała, Dzieło symfoniczne w perspektywie polskich koncepcji fenomenologicznych. Lutosławski, Górecki, Penderecki, Kraków 2013.
Beata Stróżyńska, Symfonia w XVIII-wiecznej Polsce. Teoria, repertuar i cechy stylistyczne, Łódź 2015
T. Tarnawaczyk, Optymistyczna i monumentalna. Symfonia w muzyce polskiego socrealizmu, Łódź 2013

Organoznawstwo - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami budowy organów oraz zasad ich prawidłowej eksploatacji.
C 2 - Umożliwienie praktycznej znajomości przeprowadzenia inwentaryzacji organów, analizy ich struktury brzmieniowej organów i opisu prospektu.
C 3 - Zapoznanie studentów z podstawową interdyscyplinarną wiedzą o tym instrumencie.
C 4 - Podanie podstawowych źródeł nt. budowy i eksploatacji organów.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień z historii instrumentów, zwłaszcza organów.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student zna budowę i zasady funkcjonowania miechów, kanałów powietrznych i dmuchawy elektrycznej.
2. Student zna zagadnienia dotyczące wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach.
3. Student zna ogólne zasady układania dyspozycji.
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi opisać poszczególne elementy i urządzenia organów.
2. Student potrafi obsługiwać i kontrolować sprawne działanie poszczególnych urządzeń w organach.
opisać budowę piszczałek oraz zbadać ich menzury.
3. Student potrafi ocenić stan techniczny instrumentu.
4. Student umie przeprowadzić badania analityczne zabytkowych organów.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa organoznawstwa we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Wykład nt. podstawowych zagadnień z organoznawstwa.
Ćwiczenia w przeprowadzaniu inwentaryzacji organów, w tym instrumentów zabytkowych.
Prezentacja multimedialna i oględziny na żywo "wnętrza" organów.
Treści programowe:
Zajęcia z organoznawstwa w semestrze zimowym obejmują następujące zagadnienia: miechy, ciśnienie powietrza w miechach, kanały powietrzne, dmuchawy elektryczne, traktura organowa, wiatrownice, ogólne zasady układania dyspozycji, badania analityczne zabytkowych organów.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna budowy i zasady funkcjonowania miechów, dmuchawy elektrycznej, wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach oraz ogólnych zasad układania dyspozycji.
(U) Student nie potrafi opisać poszczególnych elementów i urządzeń organowych.
(K) Student nie ma żadnej wiedzy w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena dostateczna
(W) Student w stopniu dostatecznym zna budowę i zasady funkcjonowania miechów, dmuchawy elektrycznej, wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach oraz ogólne zasady układania dyspozycji.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi ocenić stan techniczny instrumentu i przeprowadzić badania analityczne zabytkowych organów.
(K) Student ma dostateczną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena dobra
(W) Student zna budowę i zasady funkcjonowania miechów, dmuchawy elektrycznej, wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach oraz ogólne zasady układania dyspozycji.
(U) Student potrafi ocenić stan techniczny instrumentu i przeprowadzić badania analityczne zabytkowych organów.
(K) Student ma wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna bardzo dobrze budowę i zasady funkcjonowania miechów, dmuchawy elektrycznej, wiatrownic, traktur i urządzeń pomocniczych w organach oraz ogólne zasady układania dyspozycji.
(U) Student potrafi trafnie ocenić stan techniczny instrumentu i poprawnie przeprowadzić badania analityczne zabytkowych organów.
(K) Student ma obszerną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Chwałek J.: Nutowy zapis skali poziomej i pionowej w organach. W: Organy i muzyka organowa. T. 7. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1988 s. 273-290.
- Chwałek J.: Organowe głosy wielorzędowe. W: Organy i muzyka organowa. T. 13. Red. J. Krassowski. Gdańsk 2006 s. 350-360.
- Chwałek J.: Wolumen brzmieniowy wielkich organów w bazylice leżajskiej. W: Organy i muzyka organowa. T. 10. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1997 s. 77-90.
- Chwałek J.: Wpływ głosów o skali repetującej na rysunek melodyczny i barwę brzmienia organów. W: Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Warszawie. T. 14. Red. A. Rakowski. Warszawa 1986 s. 104-118.
- Gołos J.: Organoznawstwo historyczne. Warszawa 2004.
Literatura uzupełniająca:
- Adelung W.: Einführung in den Orgelbau. Wiesbaden 1987.
Barnes W. H.: The Contemporary American Organ. New York 1948.
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Bédos de Celles Fr., Dom : L\\'Art du facteur d\\'orgues. T. I 1766; T. II i III 1770; T. IV 1778.
- Gołos J.: Polskie organy i muzyka organowa. Warszawa 1972.
- Grabner H.: Die Kunst des Orgelbaues. Berlin 1958.
- Jakob F.: Die Orgel. Orgelspiel und Orgelbau von der Antike bis zur Gegenwart. Mainz 1996.
- Klotz H.: Das Buch von der Orgel. Kassel 1965.
- Mahrenholz Ch.: Die Orgelregister, ihre Geschichte und ihr Bau. Kassel 1930.
- Praetorius M.: Syntagma Musicum. Teil II: De Organographia. Wolfenbüttel 1916. Faksimile. Kassel 1958.
- Radziewicz-Winnicki J.: Architektura organów w Polsce - geneza i ewolucja formy. (W:) Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Nr 875. Architektura. Z. 5. Red. W. Gabzdyl [i in.].Gliwice 1986.
- Reichert P.: Orgelbau - Kunst Und Technik. Wilhelmshaven 1995.
- Sapalski A.: Przewodnik dla organistów. Kraków 1880.
- Słownik terminologiczny zabytków. Z. 3: Instrumenty muzyczne. Cz. 1 - Instrumenty klawiszowe. Opr. J. Gołos, Z. Kobus, B. Vogel. Warszawa 1991.
- Smulikowska E.: Prospekty organowe w dawnej Polsce. Wrocław 1989.
- Töpfer J. G.: Lehrbuch der Orgelbaukunst. IV. und V. Auflage. Oprac. P. Smets. T. I-IV. Mainz 1955-1960.
- Whitworth R.: The electric Organ. London 1948.
- Zacharski K.: Leksykon organowy. Wadowice 2007.


Paleografia muzyki menzuralnej i tabulatur - ćwiczenia

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami paleografii muzyki menzuralnej i tabulatur.
C 2 - Umożliwienie nabycia praktycznej umiejętności odczytywania podstawowych rodzajów zapisów muzyki menzuralnej i tabulaturowej.
C 3 - Podanie podstawowych źródeł muzyki menzuralnej i tabulaturowej.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień z paleografii łacińskiej i paleografii muzyki gregoriańskiej.
W 2 - Znajomość podstawowych informacji na temat dawnych zapisów muzycznych.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student ma uporządkowaną znajomość i rozumie główne kierunki w obrębie bloków dyscyplin muzykologicznych M_W06.
2. Student zna i rozumie główne stanowiska współczesnej muzykologii nt. historii notacji muzycznych M_W07
3. Student ma uporządkowaną wiedzę nt. podstawowych rodzajów zapisów notacji menzuralnej i tabulaturowej.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student ma umiejętność rozpoznawania głównych sposobów zapisów muzyki menzuralnej i tabulaturowej.
2. Student potrafi odczytać i zapisać współczesnym zapisem muzycznym podstawowe przykłady z muzyki menzuralnej i tabulatur organowych niemieckich.
3. Student potrafi podać cechy głównych form zapisów muzyki menzuralnej i tabulatur organowych niemieckich.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania paleografii muzyki menzuralnej i tabulaturowej wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w ich postrzeganiu i wartościowaniu M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa muzyki menzuralnej i tabulaturowej we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Wykład nt. podstawowych rodzajów zapisów muzyki menzuralnej i tabulaturowej.
Analiza wybranych przykładów zapisów muzyki menzuralnej i tabulaturowej.
Ćwiczenia w transkrypcji wybranych przykładów zapisów muzyki menzuralnej i tabulaturowej.
Treści programowe:
Paleografia muzyki menzuralnej i tabulatur to cykl zajęć obejmujących wiedzę na temat dawnych zapisów muzyki wielogłosowej określającej dokładnie wartości rytmiczne dźwięków. Treścią zajęć są informacje dotyczące notacji frankońskiej (sformułowanej w traktacie Francona z Kolonii Ars cantus mensurabilis), francuskiej (stosowanej we Francji w latach ok. 1300-1450), włoskiej (spotykanej we włoskich rękopisach z XIV w.), notacji muzycznych używanych w renesansie oraz niemieckich tabulaturach organowych: alte deutsche Orgeltabulatur (od XV do poł. XVI w) i neue deutsche Orgeltabulatur (od 1571 r.). Notacja tabulaturowa niemiecka starsza przedstawiana jest na przykładzie Tabulatury Jana z Lublina, niemiecka nowsza - na przykładzie Tabulatury Pelplńskiej. Uzupełnieniem jest wiedza na temat tabulatur lutniowych (włoskich, hiszpańskich, francuskich i niemieckich) oraz tabulatur na inne instrumenty (np. musette).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna podstawowych rodzajów zapisów notacji menzuralnej i tabulaturowej.
(U) Student nie potrafi rozpoznać głównych sposobów zapisów muzyki menzuralnej i tabulaturowej.
(K) Student nie ma żadnej świadomości znaczenia muzycznego dziedzictwa muzyki menzuralnej i tabulaturowej we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym
Ocena dostateczna
(W) Student w stopniu dostatecznym zna podstawowe rodzaje zapisów notacji menzuralnej i tabulaturowej
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi odczytać i zapisać współczesnym zapisem muzycznym podstawowe przykłady z muzyki menzuralnej i tabulatur .
(K) Student ma dostateczną świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa dawnej notacji menzuralnej i tabulaturowej współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena dobra
(W) Student zna podstawowe rodzaje zapisów notacji menzuralnej i tabulaturowej
(U) Student potrafi odczytać i zapisać współczesnym zapisem muzycznym podstawowe przykłady z muzyki menzuralnej i tabulatur.
(K) Student ma dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa dawnej notacji menzuralnej i tabulaturowej współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna biegle podstawowe rodzaje zapisów notacji menzuralnej i tabulaturowej
(U) Student potrafi biegle odczytać i zapisać współczesnym zapisem muzycznym podstawowe przykłady z muzyki menzuralnej i tabulatur.
(K) Student ma bardzo dobrą świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa dawnej notacji menzuralnej i tabulaturowej współczesnym życiu artystycznym i muzycznym.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
-Poźniak W.: Paleografia muzyczna. Łódź 1955.
- zbiory Czytelni Zbiorów Specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej KUL (rękopisy i starodruki muzyczne)
Literatura uzupełniająca:
- Apel W.: Die Notation der Polyphonen Musik 900-1600. Leipzig 1962.
- Lissa Z.: Zarys nauki o muzyce. Kraków 1987.
- Parish C.: The Notation of Medieval Musik. New York 1956.
- Wozaczyńska M.: Muzyka Średniowiecza. Gdańsk 1998.




Podstawy budowy organów - wykład

Cele przedmiotu:
C 1 - Zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami budowy organów oraz zasad ich prawidłowej eksploatacji.
C 2 - Umożliwienie praktycznej znajomości przeprowadzenia inwentaryzacji organów, analizy ich struktury brzmieniowej organów i opisu prospektu.
C 3 - Zapoznanie studentów z podstawową interdyscyplinarną wiedzą o tym instrumencie.
C 4 - Podanie podstawowych źródeł nt. budowy i eksploatacji organów.
Wymagania wstępne:
W 1 - Znajomość podstawowych zagadnień z historii instrumentów, zwłaszcza organów.
Efekty kształcenia:
WIEDZA
1. Student zna nazwy, definicję i typów organów.
2. Student zna budowę piszczałek oraz ma podstawową wiedzę nt. ich menzur.
3. Student ma podstawowe informacje nt. głosów organowych ich menzur, sposobów zapisywania dyspozycji instrumentów oraz opisywania ich struktury brzmieniowej.
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi podać nazwy, definicję i typów organów.
2. Student potrafi opisać budowę piszczałek oraz zbadać ich menzury.
3. Student potrafi opisać podstawowe głosy organowe, zmierzyć i zapisać ich menzury.
4. Student umie zapisać dyspozycję organów oraz opisać ich strukturę brzmieniową.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma usystematyzowaną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu M_W07
2. Student ma świadomość znaczenia muzycznego dziedzictwa organoznawstwa we współczesnym życiu artystycznym i muzycznym M_K09
Metody dydaktyczne:
Wykład nt. podstawowych zagadnień z organoznawstwa.
Ćwiczenia w przeprowadzaniu inwentaryzacji organów.
Analiza struktury brzmieniowej organów i przebiegu menzur głosów organowych.
Treści programowe:
Zajęcia w semestrze letnim obejmują następujące zagadnienia: nazwy, definicja i typy organów; menzury piszczałek oraz głosów organowych, sposoby zapisywania dyspozycji instrumentów oraz analiza ich struktury brzmieniowej. Praktyczne (organoznawcze) zapoznanie z instrumentami na Uczelni (Instytut Muzykologii, Stara Aula, Aula Kard. Wyszyńskiego, Kościół Akademicki KUL).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia:
Ocena niedostateczna
(W) Student nie zna nazw, definicji i typów organów, budowy piszczałek i ich menzur, nie zna podstawowych głosów organowych, ich menzur, nie umie scharakteryzować instrumentów na Uczelni.
(U) Student nie potrafi zapisać dyspozycji instrumentów i opisać ich struktury brzmieniowej.
(K) Student nie ma żadnej wiedzy w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena dostateczna
(W) Student w stopniu dostatecznym zna nazwy, definicję i typy organów, budowę piszczałek i ich menzur, oraz zna podstawowe głosów organowe i ich menzury, potrafi scharakteryzować instrumenty na Uczelni.
(U) Student w stopniu dostatecznym potrafi zapisać dyspozycję instrumentów i opisać ich strukturę brzmieniową.
(K) Student ma dostateczną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena dobra
(W) Student zna nazwy, definicję i typy organów, budowę piszczałek i ich menzur, oraz zna podstawowe głosów organowe i ich menzury oraz potrafi dokonać charakterystyki instrumentów na Uczelni.
(U) Student potrafi zapisać poprawnie dyspozycję instrumentów i opisać ich strukturę brzmieniową.
(K) Student ma dobrą wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Ocena bardzo dobra
(W) Student zna wszystkie nazwy, definicję i typy organów, zna biegle budowę piszczałek i ich menzur, oraz zna najważniejsze głosów organowe i ich menzury oraz potrafi szybko i bezbłędnie dokonać charakterystyki instrumentów na Uczelni.
(U) Student potrafi bezbłędnie i szybko zapisać dyspozycję instrumentów oraz opisać ich strukturę brzmieniową.
(K) Student obszerną wiedzę w zakresie współczesnego muzykologicznego postrzegania budowy organów wraz z uwzględnieniem historycznych zmian w jej postrzeganiu i wartościowaniu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca:
Literatura obowiązkowa:
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Chwałek J.: Nutowy zapis skali poziomej i pionowej w organach. W: Organy i muzyka organowa. T. 7. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1988 s. 273-290.
- Chwałek J.: Organowe głosy wielorzędowe. W: Organy i muzyka organowa. T. 13. Red. J. Krassowski. Gdańsk 2006 s. 350-360.
- Chwałek J.: Wolumen brzmieniowy wielkich organów w bazylice leżajskiej. W: Organy i muzyka organowa. T. 10. Red. J. Krassowski. Gdańsk 1997 s. 77-90.
- Chwałek J.: Wpływ głosów o skali repetującej na rysunek melodyczny i barwę brzmienia organów. W: Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Warszawie. T. 14. Red. A. Rakowski. Warszawa 1986 s. 104-118.
- Gołos J.: Organoznawstwo historyczne. Warszawa 2004.
Literatura uzupełniająca:
- Chwałek J.: Budowa organów. Wprowadzenie do inwentaryzacji i dokumentacji zabytkowych organów w Polsce. Warszawa 1971.
- Gołos J.: Polskie organy i muzyka organowa. Warszawa 1972.
- Radziewicz-Winnicki J.: Architektura organów w Polsce - geneza i ewolucja formy. (W:) Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Nr 875. Architektura. Z. 5. Red. W. Gabzdyl [i in.].Gliwice 1986.
- Sapalski A.: Przewodnik dla organistów. Kraków 1880.
- Słownik terminologiczny zabytków. Z. 3: Instrumenty muzyczne. Cz. 1 - Instrumenty klawiszowe. Opr. J. Gołos, Z. Kobus, B. Vogel. Warszawa 1991.
- Smulikowska E.: Prospekty organowe w dawnej Polsce. Wrocław 1989.
- Zacharski K.: Leksykon organowy. Wadowice 2007.